TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ***** LÂM VĂN ĐOÀN TRÁCH NHIỆM BỒI THƢỜNG THIỆT HẠI NGOÀI HỢP ĐỒNG: PHÁP LUẬT VÀ THỰC TIỄN XÉT XỬ TẠI CÀ MAU LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC TP HỒ CHÍ MINH, NĂM 2017 123doc TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ***** LÂM VĂN ĐOÀN TRÁCH NHIỆM BỒI THƢỜNG THIỆT HẠI NGOÀI HỢP ĐỒNG: PHÁP LUẬT VÀ THỰC TIỄN XÉT XỬ TẠI CÀ MAU LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC Chuyên ngành: Luật kinh tế Mã số: 60380107 Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. ĐOÀN THỊ PHƢƠNG DIỆP TP HỒ CHÍ MINH, NĂM 2017 123doc LỜI CAM ĐOAN Tôi tên Lâm Văn Đoàn mã số học viên: 7701250441A là học viên lớp LOP-K25- MBL-CaMau; Khóa K25-2 chuyên ngành Luật kinh tế, Khoa Luật, Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh, là tác giả của Luận văn thạc sĩ luật học với đề tài “Trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng: Pháp luật và thực tiễn xét xử tại Cà Mau". Tôi xin cam đoan tất cả các nội dung được trình bày trong Luận văn này là kết quả nghiên cứu độc lập của cá nhân tôi dưới sự hướng dẫn của người hướng dẫn khoa học.
Trong Luận văn có sử dụng, trích dẫn một số ý kiến, quan điểm khoa học của một số tác giả. Các thông tin này đều được trích dẫn nguồn cụ thể, chính xác và có thể kiểm chứng. Các số liệu, thông tin được sử dụng trong Luận văn là hoàn toàn khách quan và trung thực. Học viên thực hiện Lâm Văn Đoàn 123doc MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT LỜI NÓI ĐẦU.
3 Chƣơng 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ TRÁCH NHIỆM BỒI THƢỜNG THIỆT HẠI NGOÀI HỢP ĐỒNG. Khái niệm và đặc điểm trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng. Đặc điểm của trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng. Điều kiện phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng.
Nguyên tắc và năng lực bồi thường thiệt hại. Nguyên tắc bồi thường thiệt hại. Năng lực chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại. Xác định thiệt hại.
Trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng trong một số quốc gia. Sơ lược về trách nhiệm BTTH ngoài hợp đồng trong pháp luật Dân sự Việt Nam. 29 Tiểu kết luận Chƣơng 1 .33 Chƣơng 2: TRÁCH NHIỆM BỒI THƢỜNG NGOÀI HỢP ĐỒNG TRONG MỘT SỐ TRƢỜNG HỢP CỤ THỂ. Bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra.
Khái niệm nguồn nguy hiểm cao độ. Chủ thể chịu trách nhiệm bồi thường. Chủ sở hữu nguồn nguy hiểm cao độ. Người được chủ sở hữu giao chiếm hữu sử dụng nguồn nguy hiểm cao độ (Điều 187 BLDS năm 2015 ).
Về trách nhiệm liên đới trong bồi thường thiệt hại. Thực tiễn áp dụng trách nhiệm bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra và kiến nghị. Trách nhiệm bồi thường thiệt hại đối với oan sai trong tố tụng. Khái niệm về bồi thường oan sai trong tố tụng.
Phân định trách nhiệm bồi thường oan sai giữa các cơ quan tố tụng. Thực tiễn áp dụng bồi thường do oan sai và các kiến nghị thực hiện. Bồi thường thiệt hại do vi phạm quyền lợi người tiêu dùng .1 Xác định trách nhiệm bồi thường thiệt hại do vi phạm quyền lợi người tiêu dùng. Các chủ thể có liên quan trong trách nhiệm bồi thường thiệt hại do vi phạm quyền lợi người tiêu dùng.
Cơ chế yêu cầu bồi thường thiệt hại do vi phạm quyền lợi người tiêu dùng. Thực tiễn áp dụng trách nhiệm bồi thường thiệt hại do vi phạm quyền lợi người tiêu dùng và kiến nghị. 65 Tiểu kết luận Chƣơng 2 .68 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO DANH MỤC VĂN BẢN QUY PHẠM PHÁP LUẬT 123doc DANH MỤC TỪ NGỮ VIẾT TẮT BLDS Bộ Luật dân sự TNBTCNN Trách nhiệm bồi thường của nhà nước BLTTHS Bộ luật Tố tụng hình sự BTTH Bồi thường thiệt hại TNDS Trách nhiệm dân sự 123doc LỜI NÓI ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng là một trong những chế định pháp luật quan trọng của luật dân sự.
Trong lịch sử pháp luật việc bồi thường dân sự thường được giải quyết bằng phạm trù đạo đức, khi xã hội chưa có nhà nước, chưa có pháp luật vấn đề bồi thường dân sự được giải quyết theo phong tục tập quán của từng bộ tộc người hoặc của từng nhóm người. Khi xã hội phát triển nhà nước và pháp luật ra đời, trách nhiệm bồi thường trong dân sự nói chung và bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng nói riêng được điều chỉnh bởi quan hệ pháp luật dân sự, bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng theo quy định của bộ luật dân sự thường hết sức da dạng phức tạp, khó giải quyết, khó xác định các chủ thể tham gia trong quan hệ pháp luật này. Trách nhiệm bồi thường thiệt hại nói chung, bồi thường thiệt hại trong một số trường hợp cụ thể như: Bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra, Bồi thường thiệt hại do oan sai, Bồi thường thiệt hại do vi phạm quyền lợi người tiêu dùng nói riêng là một trong những loại trách nhiệm gây nhiều tranh cãi về căn cứ phát sinh, mức bồi thường.; hơn nữa qui định của pháp luật về vấn đề này chủ yếu dừng lại ở các qui định mang tính "định tính" mà không "định lượng" nên gây khó khăn rất nhiều cho các cán bộ áp dụng pháp luật. Bên cạnh đó, án kiện về trách nhiệm bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra, Bồi thường thiệt hại do oan sai, Bồi thường thiệt hại do vi phạm quyền lợi người tiêu dùng chiếm tỉ trọng tương đối lớn trong các án kiện về bồi thường; sự đối lập về tâm lý của người gây thiệt hại với người bị thiệt hại hoặc gia đình của người bị thiệt hại.
làm cho các án kiện về trách nhiệm bồi thường thiệt hại trên bị kháng cáo, khiếu nại từ phía đương sự gia tăng. Trước sự phức tạp và đa dạng của loại trách nhiệm dân sự này, tác giả chọn nghiên cứu đề tài “Trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng: Pháp luật và thực tiễn xét xử tại Cà Mau" để thực hiện trong khuôn khổ luận văn tốt nghiệp cao học chuyên ngành Luật Kinh tế. Giả thuyết, câu hỏi nghiên cứu 2. Giả thuyết nghiên cứu Việc nghiên cứu tìm hiểu, phân tích, áp dụng pháp luật về BTTH ngoài hợp đồng trong một số trường hợp cụ thể, có sự so sánh với pháp luật của một số 3 123doc nước, để qua đó, có sự đánh giá về pháp luật Việt Nam nhằm đưa ra đề xuất, kiến nghị cho phù hợp tình hình thực tế.
Bên cạnh đó, việc đánh giá thực trạng để đưa ra các giải pháp thích hợp cho việc áp dụng pháp luật, qua đó các ngành, các cấp có thể nghiên cứu, điều chỉnh cơ chế, chính sách, vận dụng phù hợp nhằm góp phần hoàn thiện các quy định của pháp luật về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng một cách chính xác, thể hiện tính nghiêm minh, hiệu quả tức thời của pháp luật. Giả thuyết nghiên cứu được đặt ra trong việc thực hiện đề tài được xác định tuỳ thuộc vào từng loại bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng. Cụ thể như sau: Đối với trách nhiệm bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra: nguồn nguy hiểm cao độ hiện tại chưa được quy định cụ thể trong luật dân sự cũng như các luật khác có liên quan. Tương tự như vậy, đối với trách nhiệm bồi thường thiệt hại do oan sai, giả thuyết đặt ra là đã có định nghĩa như thế nào là oan sai trong các quy định của pháp luật hiện hành và các chủ thể BTTH có liên quan khi có tranh chấp phát sinh do vi phạm quyền lợi người tiêu dùng chịu trách nhiệm liên đới ra sao, cần làm rõ.
Câu hỏi nghiên cứu Các câu hỏi nghiên cứu được thiết kế trên cơ sở các Chương của luận văn, mỗi Chương giải quyết một câu hỏi nghiên cứu đặt ra, cụ thể như sau: - Việc xác định trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng dựa trên nền tảng những vấn đề lý luận nào? Những điều kiện cụ thể nào? - Trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng được xác định trong các trường hợp cụ thể sau như thế nào? + Bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra + BTTH do oan sai và + BTTH do vi phạm quyền lợi người tiêu dùng 3. Tình hình nghiên cứu Pháp luật về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng là một chế định quan trọng của pháp luật dân sự nên đã được nhiều nhà khoa học quan tâm nghiên cứu. Đã có nhiều cuốn sách và công trình khoa học đề cập đến vấn đề này như: Bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng về tài sản, sức khỏe và tính mạng - TS. Phùng Trung Tập; Luật bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng - Bản án và bình luận bản án – TS.
Đỗ Văn Đại; Về trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng trong tư pháp quốc tế hiện đại - PGS. Nguyễn Bá Diến; Luận văn thạc sĩ của tác giả Nguyễn Thị Hương về “Trách nhiệm bồi thường thiệt hại do người của pháp nhân gây ra”; … Nhìn chung, 4 123doc trong các công trình khoa học kể trên, vấn đề bồi thường thiệt hại đã được nghiên cứu tương đối cụ thể. Tuy nhiên, các tác giả đã nghiên cứu vấn đề theo một số khía cạnh khác nhau, để đi sâu nghiên cứu về trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng trong một số trường hợp cụ thể một cách toàn diện hơn theo Bộ luật dân sự 2015 nên tác giả đã lựa chọn vấn đề này làm đề tài luận văn của mình. Mục đích và phạm vi nghiên cứu 4.
Mục đích nghiên cứu Tập trung nghiên cứu về trách nhiệm bồi thường ngoài hợp đồng trong một số trường hợp cụ thể từ đó đưa ra các kiến nghị về các quy định của pháp luật đối với các chế định về việc bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng, cũng như các biện pháp để giải quyết các vụ án dân sự liên quan đến vấn đề này. Phạm vi nghiên cứu Hiện nay, các tranh chấp về bồi thường thiệt ngoài hợp đồng, đặc biệt là bồi thường thiệt hại do oan sai hay bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra là những trường hợp bồi thường thiệt hại có xu hướng ngày càng gia tăng và trở nên phức tạp hơn.