Nghiên cứu về vốn lưu động và hiệu quả sử dụng tại công ty cổ phần thiết bị thương mại

Khám phá luận văn về vốn lưu động và hiệu quả sử dụng vốn lưu động tại công ty cổ phần thiết bị thương mại, phân tích và đánh giá chi tiết.

• Người hướng dẫn: Th.S. Trần Công Bảy
• Trường học: Công ty Cổ phần Thiết bị Thương mại
• Đề tài: Tối ưu hóa vốn lưu động tại công ty cổ phần thiết bị thương mại
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2001
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG I: VỀN LƯU ĐỘNG VÀ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỀN LƯU ĐỘNG
• 1.1. VỀN LƯU ĐỘNG VÀ VAI TRÒ CỦA VỀN LƯU ĐỘNG
• 1.1.1. Khái niệm vền lưu động
• 1.1.2. Đặc điểm của vền lưu động
• 1.1.3. Thành phần vền lưu động
• 1.2. HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỀN LƯU ĐỘNG CỦA DOANH NGHIỆP
• 1.2.1. Quản lý và bảo toàn vền lưu động
• 1.2.2. Những vấn đề về hiệu quả sử dụng vền lưu động
• 1.2.2.1. Khái niệm và ý nghĩa hiệu quả sử dụng vền lưu động
• 1.2.2.2. Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng vền lưu động
• 1.2.2.3. Các nhân tố ảnh hưởng tới hiệu quả sử dụng vền lưu động
• 2. CHƯƠNG II: TÌNH HÌNH QUẢN LÝ VÀ SỬ DỤNG VỀN LƯU ĐỘNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN THIẾT BỊ THƯƠNG MẠI
• 3. CHƯƠNG III: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỀN LƯU ĐỘNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN THIẾT BỊ THƯƠNG MẠI

Tóm tắt

I. Giới thiệu về vốn lưu động

Vốn lưu động là một yếu tố thiết yếu trong hoạt động kinh doanh của bất kỳ doanh nghiệp nào. Nó không chỉ đảm bảo cho quá trình sản xuất diễn ra liên tục mà còn ảnh hưởng đến khả năng thanh toán và sự ổn định tài chính của doanh nghiệp. Theo quy định của Đảng, các doanh nghiệp cần phải tự chủ trong việc quản lý vốn lưu động để đảm bảo hiệu quả kinh doanh. Việc tối ưu hóa vốn lưu động giúp doanh nghiệp giảm thiểu chi phí, tăng cường khả năng cạnh tranh và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn. Đặc biệt, trong bối cảnh thị trường ngày càng cạnh tranh, việc quản lý và sử dụng hiệu quả vốn lưu động trở thành một yếu tố quyết định cho sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp.

1.1. Khái niệm vốn lưu động

Vốn lưu động được hiểu là tổng giá trị tài sản lưu động của doanh nghiệp, bao gồm tiền mặt, các khoản phải thu và hàng tồn kho. Để đảm bảo cho quá trình sản xuất diễn ra liên tục, doanh nghiệp cần duy trì một lượng vốn lưu động nhất định. Việc quản lý vốn lưu động không chỉ giúp doanh nghiệp duy trì hoạt động mà còn tạo điều kiện cho việc mở rộng quy mô sản xuất. Do đó, việc tối ưu hóa vốn lưu động là một nhiệm vụ quan trọng mà các doanh nghiệp cần chú trọng.

II. Tình hình quản lý và sử dụng vốn lưu động tại Công ty Cổ phần Thiết bị Thương mại

Công ty Cổ phần Thiết bị Thương mại đã có những bước tiến đáng kể trong việc quản lý và sử dụng vốn lưu động. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần cải thiện. Việc quản lý hàng tồn kho chưa thực sự hiệu quả, dẫn đến tình trạng hàng hóa bị ứ đọng, ảnh hưởng đến dòng tiền của công ty. Ngoài ra, công ty cũng cần cải thiện quy trình thu hồi nợ để giảm thiểu các khoản phải thu. Việc tối ưu hóa quy trình quản lý vốn lưu động sẽ giúp công ty tăng cường khả năng thanh toán và nâng cao hiệu quả kinh doanh. Đặc biệt, trong bối cảnh thị trường cạnh tranh gay gắt, việc cải thiện hiệu quả sử dụng vốn lưu động sẽ giúp công ty duy trì vị thế cạnh tranh.

2.1. Đánh giá tình hình sử dụng vốn lưu động

Tình hình sử dụng vốn lưu động tại Công ty Cổ phần Thiết bị Thương mại cho thấy một số điểm mạnh và điểm yếu. Mặc dù công ty đã có những nỗ lực trong việc quản lý vốn lưu động, nhưng hiệu quả sử dụng vẫn chưa đạt yêu cầu. Các chỉ số tài chính liên quan đến vốn lưu động cho thấy công ty cần cải thiện khả năng quay vòng vốn. Việc tối ưu hóa quy trình quản lý hàng tồn kho và thu hồi nợ sẽ là những giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn lưu động.

III. Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn lưu động

Để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn lưu động, Công ty Cổ phần Thiết bị Thương mại cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Đầu tiên, công ty cần cải thiện quy trình quản lý hàng tồn kho, giảm thiểu tình trạng hàng hóa ứ đọng. Thứ hai, việc tăng cường thu hồi nợ từ khách hàng cũng rất quan trọng, giúp cải thiện dòng tiền và giảm thiểu rủi ro tài chính. Cuối cùng, công ty cần áp dụng các công nghệ mới trong quản lý tài chính để tối ưu hóa quy trình và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn. Những giải pháp này không chỉ giúp công ty cải thiện tình hình tài chính mà còn tạo điều kiện cho sự phát triển bền vững trong tương lai.

3.1. Cải thiện quy trình quản lý hàng tồn kho

Cải thiện quy trình quản lý hàng tồn kho là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn lưu động. Công ty cần áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại như Just-in-Time (JIT) để giảm thiểu lượng hàng tồn kho cần thiết. Việc này không chỉ giúp tiết kiệm chi phí lưu kho mà còn tăng cường khả năng đáp ứng nhu cầu của khách hàng. Hơn nữa, công ty cũng cần thường xuyên đánh giá và điều chỉnh mức tồn kho để đảm bảo rằng hàng hóa luôn sẵn sàng phục vụ khách hàng mà không gây lãng phí tài nguyên.

Nội dung chính

## Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh kinh tế thị trường ngày càng phát triển, việc quản lý và sử dụng vốn lưu động hiệu quả trở thành yếu tố sống còn đối với sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp. Theo số liệu thống kê, vốn lưu động chiếm khoảng 90,5% tổng tài sản của doanh nghiệp sản xuất công nghiệp, trong đó vốn lưu động trong khâu lưu thông chiếm tới 68,05%. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp hiện nay vẫn gặp khó khăn trong việc quản lý vốn lưu động, dẫn đến hiệu quả sử dụng vốn thấp, ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận và khả năng cạnh tranh trên thị trường.

Luận văn tập trung nghiên cứu thực trạng quản lý và sử dụng vốn lưu động tại Công ty Cổ phần Thiết bị Thương mại (COMECO) trong giai đoạn từ năm 1998 đến năm 2000, nhằm xác định các tồn tại, hạn chế và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn lưu động. Nghiên cứu có phạm vi tại trụ sở chính của công ty tại Hà Nội, với mục tiêu cụ thể là phân tích cấu trúc vốn lưu động, đánh giá hiệu quả sử dụng qua các chỉ tiêu tài chính như vòng quay vốn lưu động, hệ số thanh toán, và đề xuất các biện pháp quản lý phù hợp.

Ý nghĩa của nghiên cứu được thể hiện qua việc giúp doanh nghiệp tối ưu hóa nguồn vốn, giảm chi phí tài chính, tăng lợi nhuận và nâng cao năng lực cạnh tranh. Các chỉ số như vòng quay vốn lưu động giảm từ 5,8 vòng năm 1998 xuống còn 2,8 vòng năm 2000, cho thấy sự cần thiết phải cải thiện quản lý vốn lưu động để thúc đẩy hiệu quả kinh doanh.

## Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

### Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn áp dụng các lý thuyết và mô hình quản lý tài chính doanh nghiệp, tập trung vào:

- **Lý thuyết vốn lưu động**: Vốn lưu động được định nghĩa là tài sản lưu động cần thiết để duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh liên tục, bao gồm tiền mặt, các khoản phải thu, hàng tồn kho và các tài sản lưu động khác.
- **Mô hình vòng quay vốn lưu động**: Phản ánh tốc độ luân chuyển vốn lưu động trong doanh nghiệp, là chỉ tiêu quan trọng đánh giá hiệu quả sử dụng vốn.
- **Khái niệm hiệu quả sử dụng vốn lưu động**: Được đo bằng các chỉ số như vòng quay vốn lưu động, hệ số thanh toán hiện thời, hệ số thanh toán nhanh, và hệ số sinh lời trên vốn lưu động.
- **Phân loại vốn lưu động**: Theo hình thái biểu hiện (tiền mặt, khoản phải thu, hàng tồn kho), theo vai trò trong quá trình sản xuất kinh doanh (vốn lưu động trong khâu dự trữ, sản xuất, lưu thông), và theo nguồn hình thành (vốn chủ sở hữu, vốn vay, vốn tạm thời).

### Phương pháp nghiên cứu

- **Nguồn dữ liệu**: Sử dụng dữ liệu thứ cấp từ báo cáo tài chính, báo cáo quản trị của Công ty COMECO giai đoạn 1998-2000, kết hợp với các tài liệu pháp luật liên quan đến quản lý tài chính doanh nghiệp.
- **Phương pháp phân tích**: Phân tích định lượng các chỉ tiêu tài chính như vòng quay vốn lưu động, hệ số thanh toán, chi phí và lợi nhuận; phân tích định tính về tổ chức quản lý vốn lưu động và các yếu tố ảnh hưởng.
- **Cỡ mẫu và chọn mẫu**: Nghiên cứu tập trung vào toàn bộ hoạt động tài chính của Công ty COMECO trong giai đoạn nghiên cứu, không giới hạn mẫu do nghiên cứu mang tính tổng thể.
- **Timeline nghiên cứu**: Thu thập và phân tích dữ liệu trong vòng 3 tháng, từ tháng 6 đến tháng 8 năm 2001, kết hợp thực tập tại công ty để thu thập thông tin thực tế.

## Kết quả nghiên cứu và thảo luận

### Những phát hiện chính

- **Cấu trúc vốn lưu động chưa hợp lý**: Vốn lưu động chiếm tới 90,5% tổng tài sản, trong đó vốn lưu động trong khâu lưu thông chiếm 68,05%, vốn lưu động trong khâu sản xuất trực tiếp chỉ chiếm 14,5%, cho thấy sự mất cân đối trong phân bổ vốn.
- **Vòng quay vốn lưu động giảm mạnh**: Từ 5,8 vòng năm 1998 xuống còn 2,8 vòng năm 2000, tương ứng với thời gian luân chuyển vốn tăng từ 62 ngày lên 128,5 ngày, làm giảm hiệu quả sử dụng vốn.
- **Tồn kho tăng cao**: Hàng tồn kho tăng 72,5% trong năm 2000 so với năm 1999, chiếm 47,8% tổng vốn lưu động, gây ra chi phí lưu kho lớn và làm giảm khả năng thanh khoản.
- **Khoản phải thu tăng nhanh**: Khoản phải thu khách hàng chiếm 24,7% tổng vốn lưu động, tăng 54.341 triệu đồng so với năm trước, phản ánh công tác thu hồi công nợ còn yếu.
- **Lợi nhuận tăng nhưng không tương xứng với vốn lưu động**: Lợi nhuận trước thuế tăng 77,6% trong khi vốn lưu động tăng 58,8%, cho thấy hiệu quả sử dụng vốn lưu động chưa tối ưu.

### Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các tồn tại trên là do công tác quản lý vốn lưu động chưa chặt chẽ, đặc biệt là trong việc kiểm soát hàng tồn kho và thu hồi công nợ. Việc tăng tồn kho nhằm đảm bảo sản xuất liên tục nhưng lại gây ra chi phí lưu kho và vốn bị chiếm dụng lớn. Khoản phải thu tăng nhanh do chính sách tín dụng thương mại chưa hợp lý, làm giảm khả năng thanh toán nhanh của doanh nghiệp.

So sánh với các nghiên cứu trong ngành, tình trạng này phổ biến ở nhiều doanh nghiệp sản xuất công nghiệp tại Việt Nam trong giai đoạn chuyển đổi kinh tế. Việc quản lý vốn lưu động hiệu quả là yếu tố quyết định giúp doanh nghiệp nâng cao lợi nhuận và sức cạnh tranh.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ vòng quay vốn lưu động theo năm, bảng phân tích cấu trúc vốn lưu động và biểu đồ tăng trưởng lợi nhuận so với vốn lưu động để minh họa rõ ràng hơn.

## Đề xuất và khuyến nghị

- **Tối ưu hóa quản lý tiền mặt**: Xây dựng kế hoạch dòng tiền chi tiết, duy trì mức tiền mặt hợp lý khoảng 20% tổng vốn lưu động, tránh tồn dư tiền mặt không sinh lời. Thời gian thực hiện: 6 tháng, chủ thể: Phòng Tài chính - Kế toán.
- **Giảm tồn kho hợp lý**: Áp dụng phương pháp quản lý tồn kho hiện đại như JIT (Just In Time), kiểm soát chặt chẽ nguyên vật liệu và thành phẩm, giảm tồn kho xuống dưới 40% tổng vốn lưu động. Thời gian thực hiện: 1 năm, chủ thể: Phòng Kế hoạch - Vật tư.
- **Nâng cao hiệu quả thu hồi công nợ**: Rà soát chính sách tín dụng, áp dụng các biện pháp thu hồi nợ nhanh, giảm tỷ lệ khoản phải thu xuống dưới 20% tổng vốn lưu động. Thời gian thực hiện: 6 tháng, chủ thể: Phòng Kế toán - Phòng Kinh doanh.
- **Xây dựng hệ thống báo cáo và phân tích tài chính định kỳ**: Giúp ban lãnh đạo theo dõi sát sao tình hình vốn lưu động và đưa ra quyết định kịp thời. Thời gian thực hiện: 3 tháng, chủ thể: Phòng Tài chính - Kế toán.
- **Đào tạo nâng cao năng lực quản lý vốn lưu động cho cán bộ quản lý**: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về quản lý tài chính doanh nghiệp. Thời gian thực hiện: 6 tháng, chủ thể: Ban Giám đốc phối hợp với các đơn vị đào tạo.

## Đối tượng nên tham khảo luận văn

- **Ban lãnh đạo doanh nghiệp sản xuất công nghiệp**: Nhận diện các vấn đề quản lý vốn lưu động, từ đó xây dựng chiến lược tài chính hiệu quả.
- **Phòng Tài chính - Kế toán và Quản lý vật tư**: Áp dụng các giải pháp quản lý vốn lưu động, tối ưu hóa dòng tiền và tồn kho.
- **Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành Tài chính - Kế toán**: Tham khảo mô hình nghiên cứu thực tiễn, phương pháp phân tích tài chính doanh nghiệp.
- **Các nhà đầu tư và tổ chức tín dụng**: Đánh giá hiệu quả quản lý vốn lưu động của doanh nghiệp, từ đó đưa ra quyết định đầu tư hoặc cho vay phù hợp.

## Câu hỏi thường gặp

1. **Vốn lưu động là gì và tại sao nó quan trọng?**  
Vốn lưu động là tài sản lưu động cần thiết để duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh liên tục. Nó quan trọng vì đảm bảo doanh nghiệp có đủ nguồn lực tài chính để vận hành, tránh gián đoạn sản xuất và nâng cao hiệu quả kinh doanh.

2. **Làm thế nào để đánh giá hiệu quả sử dụng vốn lưu động?**  
Hiệu quả được đánh giá qua các chỉ số như vòng quay vốn lưu động, hệ số thanh toán hiện thời, hệ số thanh toán nhanh và hệ số sinh lời trên vốn lưu động. Ví dụ, vòng quay vốn lưu động giảm từ 5,8 xuống 2,8 vòng cho thấy hiệu quả sử dụng giảm.

3. **Nguyên nhân chính dẫn đến vốn lưu động bị chiếm dụng lớn?**  
Nguyên nhân gồm tồn kho quá nhiều, khoản phải thu khách hàng tăng cao do chính sách tín dụng chưa hợp lý, và quản lý tiền mặt không hiệu quả, dẫn đến vốn bị chiếm dụng và giảm khả năng thanh khoản.

4. **Giải pháp nào giúp giảm tồn kho hiệu quả?**  
Áp dụng phương pháp quản lý tồn kho hiện đại như JIT, kiểm soát chặt chẽ nguyên vật liệu và thành phẩm, đồng thời xây dựng kế hoạch sản xuất phù hợp với nhu cầu thị trường.

5. **Tại sao việc thu hồi công nợ lại quan trọng?**  
Thu hồi công nợ nhanh giúp doanh nghiệp có dòng tiền ổn định, giảm rủi ro mất vốn, tăng khả năng thanh toán và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn lưu động, từ đó tăng lợi nhuận.

## Kết luận

- Vốn lưu động chiếm tỷ trọng lớn trong tổng tài sản, cần được quản lý hợp lý để đảm bảo hoạt động liên tục và hiệu quả.  
- Vòng quay vốn lưu động giảm mạnh trong giai đoạn nghiên cứu, phản ánh hiệu quả sử dụng vốn còn thấp.  
- Tồn kho và khoản phải thu tăng cao là nguyên nhân chính làm giảm hiệu quả vốn lưu động.  
- Đề xuất các giải pháp quản lý tiền mặt, tồn kho, công nợ và đào tạo nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn.  
- Nghiên cứu cung cấp cơ sở thực tiễn và lý thuyết giúp doanh nghiệp cải thiện quản lý vốn lưu động, tăng lợi nhuận và sức cạnh tranh trên thị trường.

Doanh nghiệp cần triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 6-12 tháng và theo dõi các chỉ số tài chính để đánh giá hiệu quả, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi áp dụng.

**Kêu gọi:** Các nhà quản lý tài chính và lãnh đạo doanh nghiệp nên ưu tiên quản lý vốn lưu động như một chiến lược trọng tâm để phát triển bền vững trong môi trường cạnh tranh hiện nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.com For evaluation only. 1 Lêi më ®Çu §Ó khëi sù vµ tiÕn hµnh ho¹t ®éng kinh doanh, bÊt kú mét doanh nghiÖp nµo còng cÇn ph¶i cã mét l­îng vèn nhÊt ®Þnh. Vèn lµ mét tiÒn ®Ò cÇn thiÕt kh«ng thÓ thiÕu cho viÖc h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn s¶n xuÊt kinh doanh cña mét doanh nghiÖp. NghÞ quyÕt héi nghÞ lÇn thø 6 BCHTW §¶ng CSVN ®· chØ râ “ C¸c xÝ nghiÖp quèc doanh kh«ng cßn ®­îc bao cÊp vÒ gi¸ vµ vèn, ph¶i chñ ®éng kinh doanh víi quyÒn tù chñ ®Çy ®ñ ®¶m b¶o tù bï ®¾p chi phÝ, kinh doanh cã l·i.

Theo tinh thÇn ®ã c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt kinh doanh ph¶i g¾n víi thÞ tr­êng, b¸m s¸t thÞ tr­êng, tù chñ trong s¶n xuÊt kinh doanh vµ tù chñ vÒ vèn. Nhµ n­íc t¹o m«i tr­êng hµnh lang kinh tÕ ph¸p lý cho c¸c doanh nghiÖp ho¹t ®éng ®ång thêi t¹o ra ¸p lùc cho c¸c doanh nghiÖp muèn tån t¹i vµ ®øng v÷ng trong c¹nh tranh ph¶i chó träng quan t©m ®Õn vèn ®Ó t¹o lËp qu¶n lý vµ sö dông ®ång vèn sao cho cã hiÖu qu¶ nhÊt. Nhê ®ã nhiÒu doanh nghiÖp ®· kÞp thÝch nghi víi t×nh h×nh míi, hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh t¨ng lªn râ rÖt song bªn c¹nh ®ã kh«ng Ýt doanh nghiÖp tr­íc ®©y lµm ¨n cã phÇn kh¶ quan nh­ng trong c¬ chÕ míi ®· ho¹t ®éng kÐm hiÖu qu¶. Thùc tÕ nµy lµ do nhiÒu nguyªn nh©n, mét trong nh÷ng nguyªn nh©n quan träng lµ c«ng t¸c tæ chøc qu¶n lý vµ sö dông vèn cña doanh nghiÖp cßn nhiÒu h¹n chÕ, hiÖu qu¶ sö dông ®ång vèn cßn qu¸ thÊp.

ChÝnh v× vËy, vÊn ®Ò bøc thiÕt ®Æt ra cho c¸c doanh nghiÖp hiÖn nay lµ ph¶i x¸c ®Þnh vµ ph¶i ®¸p øng ®­îc nhu cÇu vèn th­êng xuyªn cÇn thiÕt vµ hiÖu qu¶ sö dông ®ång vèn ra sao? §©y lµ mét vÊn ®Ò nãng báng cã tÝnh chÊt thêi sù kh«ng chØ ®­îc c¸c nhµ qu¶n lý doanh nghiÖp quan t©m, mµ cßn thu hót ®­îc sù chó ý cña c¸c nhµ ®Çu t­ trong lÜnh vùc tµi chÝnh, khoa häc vµo doanh nghiÖp. XuÊt ph¸t tõ vÞ trÝ, vai trß v« cïng quan träng cña vèn l­u ®éng vµ th«ng qua qu¸ tr×nh thùc tËp t¹i C«ng ty Cæ phÇn ThiÕt bÞ th­¬ng m¹i t«i quyÕt ®Þnh chän ®Ò tµi: “Vèn l­u ®éng vµ hiÖu qu¶ sö dông vèn l­u ®éng t¹i C«ng ty Cæ phÇn ThiÕt bÞ th­¬ng m¹i ” lµm ®Ò tµi nghiªn cøu cho luËn v¨n cña m×nh. Ngoµi phÇn më ®Çu vµ phÇn kÕt luËn bè côc cña luËn v¨n gåm 3 ch­¬ng: Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.com For evaluation only. 2 Ch­¬ng I : Vèn l­u ®éng vµ hiÖu qu¶ sö dông vèn l­u ®éng Ch­¬ng II : T×nh h×nh qu¶n lý vµ sö dông vèn l­u ®éng t¹i C«ng ty Cæ phÇn ThiÕt bÞ th­¬ng m¹i.

Ch­¬ng III : Mét sè gi¶i ph¸p nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông vèn l­u ®éng t¹i C«ng ty Cæ phÇn ThiÕt bÞ th­¬ng m¹i MÆc dï ®· hÕt søc cè g¾ng song do tr×nh ®é nhËn thøc vÒ thùc tÕ vµ lý luËn cßn h¹n chÕ, ®Ò tµi nµy ch¾c ch¾n kh«ng tr¸nh khái nh÷ng thiÕu sãt. T«i rÊt mong nhËn ®­îc sù gãp ý quý b¸u cña c¸c thÇy c«, c¸c c¸n bé tµi chÝnh ®· qua c«ng t¸c còng nh­ c¸c b¹n sinh viªn ®Ó ®Ò tµi nghiªn cøu cña t«i ®­îc hoµn thiÖn h¬n. T«i xin ch©n thµnh c¶m ¬n thÇy gi¸o TrÇn C«ng BÈy, cïng c¸n bé phßng KÕ to¸n - Tµi vô cña C«ng ty Cæ phÇn ThiÕt bÞ th­¬ng m¹i ®· hÕt søc gióp ®ì vµ t¹o ®iÒu kiÖn cho t«i hoµn thµnh ®Ò tµi nµy. Hµ néi, th¸ng 08 n¨m 2001 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.com For evaluation only.

3 Ch­¬ng I Vèn l­u ®éng vµ hiÖu qu¶ sö dông vèn l­u ®éng I - Vèn l­u ®éng vµ vai trß cña vèn l­u ®éng I.1/ Kh¸i niÖm vèn l­u ®éng Mçi mét doanh nghiÖp muèn tiÕn hµnh s¶n xuÊt kinh doanh ngoµi tµi s¶n cè ®Þnh (TSC§) cßn ph¶i cã c¸c tµi s¶n l­u ®éng (TSL§) tuú theo lo¹i h×nh doanh nghiÖp mµ c¬ cÊu cña TSL§ kh¸c nhau. Tuy nhiªn ®èi víi doanh nghiÖp s¶n xuÊt TSL§ ®­îc cÊu thµnh bëi hai bé phËn lµ TSL§ s¶n xuÊt vµ tµi s¶n l­u th«ng. - TSL§ s¶n xuÊt bao gåm nh÷ng tµi s¶n ë kh©u dù tr÷ s¶n xuÊt nh­ nguyªn vËt liÖu chÝnh, nguyªn vËt liÖu phô, nhiªn liÖu.vµ tµi s¶n ë kh©u s¶n xuÊt nh­ b¸n thµnh phÈm, s¶n phÈm dë dang, chi phÝ chê ph©n bæ. - Tµi s¶n l­u th«ng cña doanh nghiÖp bao gåm s¶n phÈm hµng hãa ch­a ®­îc tiªu thô ( hµng tån kho ), vèn b»ng tiÒn vµ c¸c kho¶n ph¶i thu.

§Ó ®¶m b¶o cho qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh ®­îc tiÕn hµnh th­êng xuyªn, liªn tôc ®ßi hái doanh nghiÖp ph¶i cã mét l­îng TSL§ nhÊt ®Þnh. Do vËy, ®Ó h×nh thµnh nªn TSL§, doanh nghiÖp ph¶i øng ra mét sè vèn ®Çu t­ vµo lo¹i tµi s¶n nµy, sè vèn ®ã ®­îc gäi lµ vèn l­u ®éng.  Tãm l¹i, vèn l­u ®éng cña doanh nghiÖp lµ sè vèn øng ra ®Ó h×nh thµnh nªn TSL§ nh»m ®¶m b¶o cho qu¸ tr×nh kinh doanh cña doanh nghiÖp ®­îc thùc hiÖn th­êng xuyªn, liªn tôc. Vèn l­u ®éng chuyÓn toµn bé gi¸ trÞ cña chóng vµo l­u th«ng vµ tõ trong l­u th«ng toµn bé gi¸ trÞ cña chóng ®­îc hoµn l¹i mét lÇn sau mét chu kú kinh doanh.2/ §Æc ®iÓm cña vèn l­u ®éng Vèn l­u ®éng hoµn thµnh mét vßng tuÇn hoµn sau mét chu kú s¶n xuÊt.

Trong qu¸ tr×nh ®ã, vèn l­u ®éng chuyÓn toµn bé, mét lÇn gi¸ trÞ vµo gi¸ trÞ s¶n phÈm, khi kÕt thóc qu¸ tr×nh s¶n xuÊt, gi¸ trÞ hµng hãa ®­îc thùc hiÖn vµ vèn l­u ®éng ®­îc thu håi. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.com For evaluation only. 4 Trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt, vèn l­u ®éng ®­îc chuyÓn qua nhiÒu h×nh th¸i kh¸c nhau qua tõng giai ®o¹n. C¸c giai ®o¹n cña vßng tuÇn hoµn ®ã lu«n ®an xen víi nhau mµ kh«ng t¸ch biÖt riªng rÏ.

V× vËy trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh, qu¶n lý vèn l­u ®éng cã mét vai trß quan träng. ViÖc qu¶n lý vèn l­u ®éng ®ßi hái ph¶i th­êng xuyªn n¾m s¸t t×nh h×nh lu©n chuyÓn vèn, kÞp thêi kh¾c phôc nh÷ng ¸ch t¾c s¶n xuÊt, ®¶m b¶o ®ång vèn ®­îc l­u chuyÓn liªn tôc vµ nhÞp nhµng. Trong c¬ chÕ tù chñ vµ tù chÞu tr¸ch vÒ nhiÖm tµi chÝnh, sù vËn ®éng cña vèn l­u ®éng ®­îc g¾n chÆt víi lîi Ých cña doanh nghiÖp vµ ng­êi lao ®éng. Vßng quay cña vèn cµng ®­îc quay nhanh th× doanh thu cµng cao vµ cµng tiÕt kiÖm ®­îc vèn, gi¶m chi phÝ sö dông vèn mét c¸ch hîp lý lµm t¨ng thu nhËp cña doanh nghiÖp, doanh nghiÖp cã ®iÒu kiÖn tÝch tô vèn ®Ó më réng s¶n xuÊt, kh«ng ngõng c¶i thiÖn ®êi sèng cña c«ng nh©n viªn chøc cña doanh nghiÖp.3/ Thµnh phÇn vèn l­u ®éng Dùa theo tiªu thøc kh¸c nhau, cã thÓ chia vèn l­u ®éng thµnh c¸c lo¹i kh¸c nhau.

Th«ng th­êng cã mét sè c¸ch ph©n lo¹i sau: * Dùa theo h×nh th¸i biÓu hiÖn cña vèn cã thÓ chia vèn l­u ®éng thµnh c¸c lo¹i: - Vèn b»ng tiÒn vµ c¸c kho¶n ph¶i thu: + Vèn b»ng tiÒn: TiÒn mÆt t¹i quü, tiÒn göi ng©n hµng, tiÒn ®ang chuyÓn. TiÒn lµ mét lo¹i tµi s¶n cña doanh nghiÖp mµ cã thÓ dÔ dµng chuyÓn ®æi thµnh c¸c lo¹i tµi s¶n kh¸c hoÆc ®Ó tr¶ nî. Do vËy, trong ho¹t ®éng kinh doanh ®ßi hái mçi doanh nghiÖp ph¶i cã mét l­îng tiÒn nhÊt ®Þnh. + C¸c kho¶n ph¶i thu: Chñ yÕu lµ c¸c kho¶n ph¶i thu tõ kh¸ch hµng, thÓ hiÖn sè tiÒn mµ kh¸ch hµng nî doanh nghiÖp ph¸t sinh trong qu¸ tr×nh b¸n hµng hãa, dÞch vô d­íi h×nh thøc b¸n tr­íc tr¶ sau.

- Vèn vËt t­, hµng hãa: Bao gåm 3 lo¹i gäi chung lµ hµng tån kho + Nguyªn liÖu, vËt liÖu, c«ng cô vµ dông cô. + S¶n phÈm dë dang + Thµnh phÈm Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.com For evaluation only. 5 ViÖc ph©n lo¹i vèn l­u ®éng theo c¸ch nµy t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho viÖc xem xÐt, ®¸nh gi¸ kh¶ n¨ng thanh to¸n cña doanh nghiÖp. * Dùa theo vai trß cña vèn l­u ®éng ®èi víi qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh cã thÓ chia vèn l­u ®éng thµnh c¸c lo¹i chñ yÕu sau: - Vèn l­u ®éng trong kh©u dù tr÷ s¶n xuÊt, gåm c¸c kho¶n: + Vèn nguyªn liÖu, vËt liÖu chÝnh + Vèn phô tïng thay thÕ + Vèn c«ng cô, dông cô + Vèn nhiªn liÖu + Vèn vËt liÖu phô - Vèn l­u ®éng trong kh©u s¶n xuÊt: + Vèn s¶n phÈm dë dang + Vèn vÒ chi phÝ tr¶ tr­íc - Vèn l­u ®éng trong kh©u l­u th«ng + Vèn thµnh phÈm + Vèn b»ng tiÒn + Vèn ®Çu t­ ng¾n h¹n vÒ chøng kho¸n vµ c¸c lo¹i kh¸c + Vèn trong thanh to¸n: nh÷ng kho¶n ph¶i thu vµ t¹m øng * Theo nguån h×nh thµnh - Nguån vèn ph¸p ®Þnh: Nguån vèn nµy cã thÓ do Nhµ n­íc cÊp, do x· viªn, cæ ®«ng ®ãng gãp hoÆc do chñ doanh nghiÖp tù bá ra - Nguån vèn tù bæ sung: §©y lµ nguån vèn doanh nghiÖp tù bæ sung chñ yÕu mét phÇn lÊy tõ lîi nhuËn ®Ó l¹i - Nguån vèn liªn doanh, liªn kÕt - Nguån vèn huy ®éng th«ng qua ph¸t hµnh cæ phiÕu - Nguån vèn ®i vay §©y lµ nguån vèn quan träng mµ doanh nghiÖp cã thÓ sö dông ®Ó ®¸p øng nhu cÇu vÒ vèn l­u ®éng th­êng xuyªn trong kinh doanh.

Tuú theo ®iÒu kiÖn cô thÓ mµ doanh nghiÖp cã thÓ vay vèn cña ng©n hµng c¸c tæ chøc tÝn dông kh¸c hoÆc cã thÓ vay vèn cña t­ nh©n c¸c ®¬n vÞ tæ chøc trong vµ ngoµi n­íc. Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.com For evaluation only.4 - Vai trß cña vèn l­u ®éng §Ó tiÕn hµnh s¶n xuÊt, ngoµi TSC§ nh­ m¸y mãc, thiÕt bÞ, nhµ x­ëng. doanh nghiÖp ph¶i bá ra mét l­îng tiÒn nhÊt ®Þnh ®Ó mua s¾m hµng hãa, nguyªn vËt liÖu. phôc vô cho qu¸ tr×nh s¶n xuÊt.

Nh­ vËy vèn l­u ®éng lµ ®iÒu kiÖn ®Çu tiªn ®Ó doanh nghiÖp ®i vµo ho¹t ®éng hay nãi c¸ch kh¸c vèn l­u ®éng lµ ®iÒu kiÖn tiªn quyÕt cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh. Ngoµi ra vèn l­u ®éng cßn ®¶m b¶o cho qu¸ tr×nh t¸i s¶n xuÊt cña doanh nghiÖp ®­îc tiÕn hµnh th­êng xuyªn, liªn tôc. Vèn l­u ®éng cßn lµ c«ng cô ph¶n ¸nh ®¸nh gi¸ qu¸ tr×nh mua s¾m, dù tr÷, s¶n xuÊt, tiªu thô cña doanh nghiÖp. Vèn l­u ®éng cßn cã kh¶ n¨ng quyÕt ®Þnh ®Õn quy m« ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp.

Trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng doanh nghiÖp hoµn toµn tù chñ trong viÖc sö dông vèn nªn khi muèn më réng quy m« cña doanh nghiÖp ph¶i huy ®éng mét l­îng vèn nhÊt ®Þnh ®Ó ®Çu t­ Ýt nhÊt lµ ®ñ ®Ó dù tr÷ vËt t­ hµng hãa. Vèn l­u ®éng cßn gióp cho doanh nghiÖp chíp ®­îc thêi c¬ kinh doanh vµ t¹o lîi thÕ c¹nh tranh cho doanh nghiÖp.