Chương 1, Điều 1, quy định: “Tác phẩm báo chí là tên gọi chung cho tất cả các thể loại tin, bài, ảnh… đã được đăng, phát trên báo chí” [31] Trong Tác phẩm báo chí, tập 1, NXB Giáo dục, năm 1995, các tác giả Tạ Ngọc Tấn và Nguyễn Tiến Hải đã đưa ra quan niệm: “Tác phẩm báo chí là một chỉnh thể, trong đó mối quan hệ hữu cơ giữa nội dung và hình thức là quan hệ bên trong cơ bản của nó. Tính chất chỉnh thể của tác phẩm báo chí 12 mang ý nghĩa tương đối trong mối quan hệ với sản phẩm báo chí hoàn chỉnh” [40, tr7] Trong “Giáo trình Tác phẩm báo chí đại cương”, TS. Nguyễn Thị Thoa cùng nhóm tác giả Học viện Báo chí và Tuyên truyền đưa ra một khái niệm mở về tác phẩm báo chí như sau: “Là sản phẩm tư duy của nhà báo, lấy hiện thực khách quan (mang tính thời điểm) làm đối tượng nghiên cứu và phản ánh; Có hình thức tương ứng với nội dung thông tin; Được đăng tải trên các phương tiện thông tin đại chúng và là một bộ phận cấu thành một sản phẩm báo chí; Có giá trị sử dụng: tạo dư luận xã hội (tức thời) và làm thay đổi hành vi người tiếp nhận thông tin; Được pháp luật bảo hộ bản quyền tác giả và được trả tiền” [42, tr.11] Từ những khái niệm nêu trên có thể đưa ra cách hiểu cơ bản về tác phẩm báo điện tử như sau: Tác phẩm báo điện tử là tác phẩm báo chí được đăng tải trên một báo điện tử, là sản phẩm của tập thể đội ngũ những người sáng tạo tác phẩm báo điện tử và mang đặc trưng của báo điện tử. Các đặc trưng của báo điện tử giúp cho tác phẩm báo điện tử khác biệt với những loại hình báo chí khác.
Quy trình sáng tạo tác phẩm báo điện tử Báo điện tử ra đời muộn hơn các loại hình báo chí khác nên nó kế thừa và phát huy tính tích cực của các loại hình có trước. Người ta gọi báo điện tử là loại hình truyền thông đa phương tiện. Nó bao gồm một phần của báo in, một phần của phát thanh và một phần của truyền hình. Hiện nay, báo điện tử phần lớn khai thác khả năng chuyển tải thông tin báo in thông qua dạng văn bản được xuất bản trên mạng và công chúng tiếp thu thông qua màn hình máy tính, điện thoại di động.
Việc khai thác loại hình thông tin báo chí phát thanh và truyền hình chưa nhiều do các điều kiện về hạ tầng cơ sở, đường truyền, thiết bị tích hợp. Vì vậy, trong quy trình sáng tạo tác phẩm báo mạng điện 13 tử, các bước tiến hành phụ thuộc nhiều vào những yếu tố kỹ thuật như việc thiết kế các giao diện, các phần mềm quản lý và xuất bản thông tin trên mạng. Những yếu tố này tác động trực tiếp đến quy trình sáng tạo tác phẩm. Các bước cơ bản trong quy trình sáng tạo tác phẩm báo mạng điện tử bao gồm 8 bước sau đây: - Một là, Tìm hiểu và nghiên cứu thực tế - Hai là, Chọn đề tài, chủ đề, tư tưởng chủ đề cho tác phẩm - Ba là, Thu thập thông tin, tổng hợp tư liệu, liên hệ với những người liên quan để phỏng vấn, ghi âm hoặc tiến hành quay phim tại thực địa, thẩm định thông tin liên quan (sử dụng các phương pháp khai thác và thu thập thông tin báo chí).
- Bốn là, Xem lại và xử lý các dữ liệu đã thu thập được (lựa chọn) - Năm là, Chuẩn định dạng các file văn bản, âm thanh, hình ảnh - Sáu là, Lựa chọn hình thức thể hiện tác phẩm hiệu quả nhất có thể và tiến hành thể hiện tác phẩm (thể loại) - Bảy là, Duyệt và xuất bản (bao gồm duyệt nội dung và kỹ thuật) - Tám là, Lắng nghe thông tin phản hồi qua các kênh khác nhau. Tối ƣu hoá công cụ tìm kiếm 1. Công cụ tìm kiếm Vào thời kỳ đầu của Internet, số lượng trang web không nhiều, các trang web được biết đến thông qua truyền miệng hoặc qua một trang web danh bạ chứa địa chỉ của tất cả các trang web khác (gọi là web hub). Nhưng khi Internet phát triển mạnh mẽ, đặc biệt với sự ra đời của không gian thông tin toàn cầu World Wide Web, số lượng các trang web ngày càng tăng, với nhiều định dạng file, việc tìm kiếm chính xác thông tin trở nên vô cùng khó khăn.
Số lượng người sử dụng Internet ngày càng tăng với nhu cầu tìm kiếm ngày càng cao hơn. Do đó, các công cụ tìm kiếm ra đời. 14 Công cụ tìm kiếm (tiếng Anh là “Search Engines”) là một hệ thống thông minh được lập trình và nâng cấp nhằm giúp người dùng tìm thấy những thông tin cần thiết trong hàng triệu trang web trên Internet. Công cụ tìm kiếm dựa trên các từ khóa tìm kiếm của người dùng phân tích trong cơ sở dữ liệu để trả lại danh sách kết quả phù hợp.
Công cụ tìm kiếm đầu tiên mang tên Archie ra đời năm 1990, trước khi mạng toàn cầu (World Wide Web) xuất hiện. Tiếp đến là sự ra đời của hàng loạt các công cụ tìm kiếm mới với nhiều cải tiến hơn trong kỹ thuật tìm kiếm như: Excite, ALIWEB, Primitive Web Search, WebCrawler, Altavista. Sau đó là sự xuất hiện của các “ông lớn” trong lĩnh vực công cụ tìm kiếm là Yahoo, Google, Bing. Google chính thức xuất hiện năm 1998 do Larry và Sergey sáng lập.
Hiện nay có rất nhiều công cụ tìm kiếm, mỗi công cụ có những ưu điểm và nhược điểm riêng, nhưng Google vẫn được nhiều người dùng lựa chọn nhờ sự đơn giản, thuận tiện trong thao tác cũng như sự nhanh chóng việc tìm kiếm. Theo thống kê của Công ty chuyên đo lường và đánh giá các thông tin về hành vi người sử dụng internet, StatCounter, trong năm 2015 thị phần tìm kiếm của Google chiếm đến 90,53% vượt hơn hẳn các công cụ tìm kiếm khác. Tại Việt Nam, cũng theo số liệu của StatCounter trong năm 2015 thì con số này là 91,67%. 15 Nguồn: Google Organic CTR 2014 Hình 1.2 Hình so sánh thị phần của các công cụ tìm kiếm 1.
Tối ƣu hoá công cụ tìm kiếm “Tối ưu hóa công cụ tìm kiếm” được biết đến với thuật ngữ thông dụng là SEO (viết tắt của “Search Engine Optimization” hay “Search Engine Optimizer”). Cụm từ “Search Engine Optimization” được cho là chính thức xuất hiện vào khoảng năm 1997 bởi một người không rõ danh tính. Danny Sullivan, một trong những chuyên gia hàng đầu về công cụ tìm kiếm trên thế giới, lần đầu tiên tìm thấy cụm từ này khi nó được sử dụng vào khoảng tháng 5 năm 1997 trên một thẻ siêu dữ liệu tại website của Danny Sullivan lúc bấy giờ là searchenginewatch. Và Danny Sullivan cũng thừa nhận rằng có thể thuật ngữ này đã từng được sử dụng trước đây nhưng không tìm thấy được những bằng chứng lưu trữ.
[59] Theo cách định nghĩa của Google: “SEO là từ viết tắt cho “sự tối ưu hóa công cụ tìm kiếm” hoặc “tìm kiếm tối ưu hóa động cơ”. [57] Về cơ bản có thể hiểu: Tối ưu hóa công cụ tìm kiếm là việc thực hiện những phương pháp, thao tác làm tăng thứ hạng của trang web lên những vị trí đầu trên bảng kết quả của công cụ tìm kiếm. Trong giai đoạn đầu các công cụ tìm kiếm đưa ra kết quả theo thứ tự bảng chữ cái Alphabet hoặc theo thứ tự mà các trang web được tìm thấy. 16 Những người thực hiện việc tối ưu hóa lợi dụng việc này để đặt tên các trang web, tít bài bằng những chữ cái đầu tiên hoặc cập nhật trang web vào lúc công cụ tìm kiếm thực hiện việc sắp xếp dữ liệu mà thường là vào lúc nửa đêm.
Những năm sau đó, các công cụ tìm kiếm mới lần lượt xuất hiện với việc áp dụng các thuật toán phức tạp hơn khi sử dụng những yếu tố liên quan đến mật độ từ khóa và những thẻ siêu dữ liệu (metatag). Những người thực hiện việc tối ưu hóa lại tận dụng những yếu tố này để làm tăng mức độ liên quan của trang web với việc lặp từ khóa nhiều lần trong nội dung và thẻ siêu dữ liệu. Vào khoảng cuối những năm 90, các công cụ tìm kiếm lớn và hiện đại bắt đầu sử dụng những yếu tố dựa trên liên kết để xếp hạng kết quả tìm kiếm. Các công cụ tìm kiếm cũng nhận ra sự hiện diện của những kỹ thuật tối ưu hóa nên cũng không ngừng nghiên cứu thay đổi các thuật toán để tránh việc nhồi nhét từ khóa hay mua bán liên kết của các trang web.
Các kỹ thuật tối ưu hóa công cụ tìm kiếm vì thế cũng được cải tiến và phức tạp hơn rất nhiều. Sau đó, ngành công nghiệp SEO cũng hình thành và phát triển một cách chuyên nghiệp hơn. Các buổi hội thảo lớn được tổ chức và các tổ chức chuyên nghiệp lần lượt ra đời. Những hội nghị về SEO như Triển lãm thiếp thị tìm kiếm – Search Marketing Expo (SMX), Chiến lược công cụ tìm kiếm – Search Engine Strategies (SES) được tổ chức trên thế giới và thu hút hàng ngàn người tham dự.
Các trang thương mại điện tử sử dụng SEO như một chiến dịch làm gia tăng lợi nhuận. Nhận thấy vai trò của SEO, Báo điện tử cũng sử dụng nó như một biện pháp hiệu quả nhằm tăng lượng truy cập. Tại Việt Nam, tối ưu hóa công cụ tìm kiếm bắt đầu xuất hiện vào khoảng giữa năm 2006. Đến nay, SEO đã trở thành một khái niệm mà hầu như bất kỳ nhà quản trị website nào cũng biết đến và ít nhiều tìm hiểu về nó.
SEO còn được đưa vào hoạt động của nhiều công ty, đặc biệt là những công ty có hoạt động thương mại điện tử để giúp tăng doanh thu. Nhiều công 17 ty chuyên về SEO ra đời cùng với việc tổ chức các buổi hội thảo về SEO. Nhiều trang web, diễn đàn về SEO xuất hiện và có số lượng lớn thành viên hoạt động thường xuyên như SEO24h.com, thegioiseo, vnwebmaster. Tối ƣu hoá công cụ tìm kiếm Google Tối ưu hóa công cụ tìm kiếm Google là việc thực hiện những phương pháp, thao tác làm tăng thứ hạng của trang web lên những vị trí đầu tiên trên bảng kết quả của công cụ tìm kiếm Google.
Bảng kết quả tìm kiếm Google được đề cập ở đây là bảng kết quả tìm kiếm không bao gồm những liên kết trang web quảng cáo, tài trợ. Ví trí những liên kết trang web quảng cáo, tài trợ nằm ở 3 liên kết phía trên cùng, 3 liên kết cuối cùng và 10 liên kết bên phải. Các liên kết quảng cáo, tài trợ này được ngăn cách với bảng kết quả tìm kiếm theo hệ thống bằng những đường ngăn cách mờ.
