ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN NGUYỄN QUANG HIẾU TỐI ƢU HÓA CÔNG CỤ TÌM KIẾM (SEO) CHO BÁO ĐIỆN TỬ LUẬN VĂN THẠC SỸ CHUYÊN NGÀNH: BÁO CHÍ HỌC MÃ SỐ: 60320101 Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Thị Trƣờng Giang Hà Nội, năm 2016 LỜI CẢM ƠN Qua thời gian học tập và nghiên cứu tại Khoa báo chí Trường Đại học Khoa học xã hội nhân văn, đến nay tôi đã hoàn thành luận văn thạc sỹ Báo chí học với đề tài “Tối ưu hóa công cụ tìm kiếm (SEO) cho báo điện tử ở Việt Nam”. Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến PGS. TS Nguyễn Thị Trường Giang, giảng viên hướng dẫn đã tận tình chỉ bảo, hướng dẫn và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn này. Tôi xin chân thành cảm ơn PGS. TS Đặng Thị Thu Hương, các thầy, cô giảng viên trong khoa Báo chí – Truyền thông và các thầy, cô giảng dạy các bộ môn đã tạo điều kiện cho tôi hoàn thành luận văn này. Trong quá trình thực hiện luận văn không thể tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót. Tôi rất mong nhận được sự thông cảm và góp ý của các thầy cô giáo, của các anh chị và các bạn đồng môn. Trân trọng cảm ơn! LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoàn đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi; Toàn bộ các số liệu nêu trong luận văn là trung thực; Những kết luận khoa học của luận văn chưa từng được công bố trong bất cứ công trình nào khác TÁC GIẢ LUẬN VĂN Nguyễn Quang Hiếu MỤC LỤC MỞ ĐẦU . 1 Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỐI ƢU HÓA CÔNG CỤ TÌM KIẾM (SEO) CHO BÁO ĐIỆN TỬ . Vai trò của tối ưu hoá công cụ tìm kiếm cho báo điện tử . Những nhân tố ảnh hưởng tới việc tối ưu hoá công cụ tìm kiếm cho báo điện tử . Cách thức ứng dụng SEO cho báo điện tử . 34 Tiểu kết chương 1 . 43 Chƣơng 2: THỰC TRẠNG TỐI ƢU HÓA CÔNG CỤ TÌM KIẾM CHO BÁO ĐIỆN TỬ. Giới thiệu về các cơ quan báo chí được khảo sát . Khảo sát tối ưu hóa công cụ tìm kiếm trên báo Dân Trí, VietNamNet và VietnamPlus. Những kết quả đạt được và tồn tại khi tối ưu hóa công cụ tìm kiếm ở 3 báo được khảo sát . 77 Tiểu kết Chương 2 . 99 CHƢƠNG 3: NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO TỐI ƢU HÓA CÔNG CỤ TÌM KIẾM CHO CÁC BÁO ĐIỆN TỬ . Những vấn đề đặt ra. Một số giải pháp nhằm nâng cao tối ưu hóa công cụ tìm kiếm cho báo điện tử . 105 Tiểu kết Chương 3 . 120 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 129 DANH MỤC HÌNH ẢNH Hình 1.1 Hình ảnh một số báo điện tử phổ biến ở Việt Nam .2 Hình so sánh thị phần của các công cụ tìm kiếm .3 Hình ảnh bảng kết quả tìm kiếm của Google .4 Ảnh chụp thành phần trong một kết quả tìm kiếm hiển thị trên bảng kết quả tìm kiếm của Google .5 Thời gian trung bình mà người Việt dành để dùng internet .6 Biểu đồ tỷ lệ người sử dụng các mạng xã hội ở Việt Nam .7 So sánh tỷ lệ nhấp chuột ở top 10 trên bảng kết quả tìm kiếm .8 Biểu đồ tỷ lệ nhấp chuột ở 10 kết quả tìm kiếm đầu tiên của .9 Biểu đồ nghiên cứu tỷ lệ nhấp chuột trên bảng kết quả tìm kiếm Google của Caphyon năm 2014 .10 Kết quả tìm kiếm thể hiện tít của tác phẩm báo điện tử .11 Kết quả tìm kiếm thể hiện phần mô tả của tác phẩm báo điện tử .1 Giao diện trang chủ của báo điện tử Dân Trí .2 Giao diện trang chủ của Báo điện tử Vetnamnet .3 Giao diện trang chủ của Báo điện tử Việt Nam Plus .4 Kết quả tìm kiếm với từ khóa “vắc xin Quinvaxem & Pentaxim” .5 Kết quả tìm kiếm từ khóa “tái cơ cấu viễn thông” .6 Kết quả tìm kiếm từ khóa “đàm phán TPP thành công” .7 Kết quả tìm kiếm với từ khóa “thảm sát 6 người Bình Phước” .8 Kết quả tìm kiếm từ khóa “động đất ở Nepal” .9 Kết quả tìm kiếm từ khóa “kỳ thi THPT Quốc gia 2015” .10 Cụm bài viết về chủ đề: Thi THPT Quốc gia 2015 báo VNPlus .11 Một số nội dung được chia sẻ không có định hướng cụ thể .12 Top 10 báo có số tin bài bị đăng lại nhiều nhất trên Baomoi . Tính cấp thiết của đề tài Sự ra đời của Internet đã mang đến những thay đổi lớn cho nhân loại. Số người sử dụng Internet trên thế giới ngày càng tăng. Tại Việt Nam, Internet xuất hiện từ năm 1997. Trong những năm gần đây, nước ta luôn nằm trong nhóm những quốc gia có tốc độ phát triển Internet nhanh nhất thế giới. Theo số liệu của trung tâm Internet Việt Nam (VNNIC), số người dùng Internet ở nước ta hiện nay vào khoảng 31 triệu người, chiếm gần 35% dân số. Trước một kho dữ liệu khổng lồ, người dùng Internet rất khó khai thác được những thông tin cần thiết. Để giải quyết vấn đề này, các công cụ tìm kiếm như Google, Yahoo, Bing, Altavista. đã ra đời và ngày càng phát triển. Trong đó, Google với cơ chế hoạt động nhanh, hiệu quả, phù hợp với người dùng, là công cụ tìm kiếm phổ biến nhất hiện nay. Với công cụ tìm kiếm Google, người dùng chỉ cần gõ một hoặc một cụm từ khóa vào hộp text. Gần như ngay lập tức, họ nhận lại được một danh sách những liên kết của các trang web. Danh sách đó có thể là vài chục, vài trăm hoặc hàng triệu liên kết của các trang web cá nhân, các trang thông tin điện tử… và cả các báo điện tử. Vấn đề là người dùng sẽ không thể và không muốn truy cập vào tất cả các trang web có trong danh sách. Họ thường chỉ chú ý đến những liên kết đầu tiên và nếu không tìm thấy trang web mong muốn, họ sẽ thay đổi từ khóa tìm kiếm để thực hiện lệnh tìm kiếm mới. Do đó, những trang web nằm ở những vị trí đầu tiên của bảng kết quả tìm kiếm Google sẽ có nhiều cơ hội được người dùng ghé thăm. Và đây chính là điều mà báo điện tử quan tâm. Vì tăng cơ hội được người dùng lựa chọn tức là tăng lượng truy cập. Điều này đồng nghĩa với việc tăng thương hiệu, uy tín; tăng doanh thu quảng cáo, nguồn thu duy nhất của báo điện tử. Mặc dù, trên thế giới một số hình thức thu phí đối 1 với người đọc báo điện tử đã được áp dụng nhưng chưa thực sự phổ biến trên thế giới và Việt Nam. Việc gia tăng thứ hạng trên bảng kết quả của công cụ tìm kiếm Google đóng vai trò quan trọng trong sự tồn tại và phát triển của báo điện tử. Tối ưu hóa công cụ tìm kiếm còn được gọi với thuật ngữ SEO (viết tắt của “Search Engine Optimization” hay “Search Engine Optimizer”) là việc thực hiện những cách thức làm tăng thứ hạng của trang web lên những vị trí đầu trên bảng kết quả của công cụ tìm kiếm. Đối với tác phẩm báo điện tử, SEO giúp cho các tác phẩm trở nên phù hợp với cơ chế hoạt động của công cụ tìm kiếm Google bằng việc nghiên cứu từ khóa; tối ưu hóa tít, sapô, chính văn, hình ảnh, liên kết; quảng bá tác phẩm. Điều này giúp tăng thứ hạng của tác phẩm báo điện tử trên bảng kết quả của Google, giúp tác phẩm tiếp cận công chúng nhanh hơn. Trong vài năm trở lại đây, thuật ngữ SEO đang dần được biết đến rộng rãi. Các báo điện tử cũng bước đầu nắm bắt và thực hiện tối ưu hóa công cụ tìm kiếm thông qua bộ phận kinh doanh, bộ phận kỹ thuật của báo, hoặc thuê các công ty SEO, các kỹ thuật SEO bên ngoài và hướng dẫn cho phóng viên, biên tập viên những thao tác cơ bản về SEO. Tuy nhiên, việc ứng dụng SEO vẫn chưa thực sự đem lại hiệu quả cao. Bằng chứng là số lượng các báo điện tử có thứ hạng tốt trên trang kết quả của Google còn khá khiêm tốn. Trong khi đó, nhờ thực hiện SEO tốt hơn mà nhiều trang thông tin điện tử, trang web cá nhân có thứ hạng cao hơn các báo điện tử, dù chất lượng tốt, dù chất lượng nội dung và hình thức thông tin khó có thể sánh bằng. Thực tế là hầu hết các báo điện tử chưa dành sự quan tâm đúng mức cũng như chưa thấy được ý nghĩa đích thực của tối ưu hóa công cụ tìm kiếm đối với tác phẩm báo điện tử. Bản thân đội ngũ sáng tạo tác phẩm phần nhiều vẫn chỉ coi đây là nhiệm vụ của bộ phận kỹ thuật hoặc không hiểu rõ về cơ 2 chế hoạt động của các công cụ tìm kiếm, thiếu sự phân tích và áp dụng một cách logic các cách thức tối ưu hóa. Trong khi đó, các lớp học về SEO còn nặng về yếu tố kỹ thuật, chưa kết hợp được khả năng tư duy, kỹ năng của nhà báo với các kỹ năng SEO. Nhận thức được tầm quan trọng của tối ưu hóa công cụ tìm kiếm cho các tác phẩm báo điện tử cùng những hạn chế xung quanh vấn đề này, tác giả luận văn đã lựa chọn đề tài “Tối ưu hoá công cụ tìm kiếm (SEO) cho báo điện tử” làm đề tài cho luận văn của mình. Lịch sử nghiên cứu liên quan đến đề tài Tuy mới xuất hiện ở Việt Nam được gần 20 năm nhưng báo điện tử đã và đang phát triển mạnh mẽ, thu hút sự quan tâm của toàn xã hội cũng như đội ngũ những người nghiên cứu báo chí. Thời gian qua, đã có nhiều cuốn sách, đề tài nghiên cứu, luận văn thạc sĩ về báo điện tử và về tối ưu hóa công cụ tìm kiếm (SEO) Những cuốn sách như “Báo điện tử - Những vấn đề cơ bản” (2011, NXB Chính trị - Hành chính, Hà Nội) của PGS. Nguyễn Thị Trường Giang, “Sáng tạo tác phẩm báo điện tử” (2014, NXB Chính trị quốc gia – Hà Nội) do PGS. Nguyễn Thị Trường Giang chủ biên, “Báo điện tử - Đặc trưng và phương pháp sáng tạo” (2014, NXB Chính trị quốc gia – Sự thật) do TS. Nguyễn Trí Nhiệm và PGS. Nguyễn Thị Trường Giang đồng chủ biên, “Các thủ thuật làm báo điện tử” do Vũ Kim Hải, Đinh Thuận biên soạn, đều nêu lên những vấn đề cơ bản về báo điện tử.
