Bò GIÁO DĀC VÀ ĐÀO T¾O TR¯öNG Đ¾I HæC KINH T¾ TP. Hì CHÍ MINH TR¯¡NG THI¾T HÀ TH¯¡NG M¾I QUêC T¾ VÀ PHÂN BIàT ĐêI XĈ THEO GIôI TÍNH TRONG LČC L¯þNG LAO ĐòNG ø VIàT NAM LU¾N ÁN TI¾N S) KINH T¾ TP. Hí Chí Minh – Nm 2023 Bò GIÁO DĀC VÀ ĐÀO T¾O TR¯öNG Đ¾I HæC KINH T¾ TP. Hì CHÍ MINH TR¯¡NG THI¾T HÀ TH¯¡NG M¾I QUêC T¾ VÀ PHÂN BIàT ĐêI XĈ THEO GIôI TÍNH TRONG LČC L¯þNG LAO ĐòNG ø VIàT NAM Chuyên ngành: Kinh tà Phát trián Mã sá: 9310105 LU¾N ÁN TI¾N S) KINH T¾ NG¯âI H¯àNG DÀN KHOA HâC PGS.
VÕ TÂT THÀNG TP. Hí Chí Minh – Nm 2023 i LöI CAM ĐOAN Tác giÁ xin cam đoan lu¿n án tiÃn sĩ kinh tà <Th°¡ng m¿i quác tà và phân biát đái xÿ theo giái tính trong lực l°ÿng lao đßng å Viát Nam= là công trình nghiên cąu căa riêng tác giÁ. Các thông tin, sá liáu trong lu¿n án đ°ÿc trích dÁn nguãn gác rõ ràng, trung thực, và ch°a từng đ°ÿc công bá trong bÃt kỳ công trình nghiên cąu nào khác. Nghiên cąu sinh ii MĀC LĀC LâI CAM ĐOAN.
ii DANH MĀC CÁC KÝ HIàU CHĀ VIÂT TÀT .vi DANH MĀC BÀNG BIàU. viii DANH MĀC CÁC HÌNH VÀ Đâ THà. xii CH¯¡NG 1. Bái cÁnh thực tißn.
Đái t°ÿng - ph¿m vi nghiên cąu. Ph°¡ng pháp nghiên cąu. Ý nghĩa khoa hãc và ý nghĩa thực tißn. C¡ Sø LÝ THUY¾T VÀ TîNG QUAN NGHIÊN CĄU.
Mßt sá khái niám chính đ°ÿc sÿ dāng trong nghiên cąu. Sự tham gia vào lực l°ÿng lao đßng căa phā nā. Phân biát đái xÿ và các thu¿t ngā liên quan đÃn giái. Kinh tà hãc phân biát đái xÿ.
Mô hình phân biát đái xÿ dựa trên kh¿u vá. Mô hình phân biát đái xÿ tháng kê. Phân biát đái xÿ vß giái trong lực l°ÿng lao đßng. Sự tham gia vào lực l°ÿng lao đßng căa phā nā.
Lý thuyÃt vß khoÁng cách giái, mąc sinh và tăng tr°ång căa Galor & Weil (1996). Các nhân tá tác đßng đÃn sự tham gia vào lực l°ÿng lao đßng căa phā nā. Mái t°¡ng quan giāa th°¡ng m¿i quác tà và phân biát đái xÿ vß giái trong lực l°ÿng lao đßng. Các nghiên cąu thực nghiám.
KhoÁng tráng nghiên cąu. KhoÁng tráng vß lý thuyÃt. KhoÁng tráng vß thực nghiám. KhoÁng tráng vß thực tißn chính sách.
Khung phân tích. CHÊNH LàCH GIôI TRONG VIàC LÀM T¾I CÁC DOANH NGHIàP VIàT NAM. Phân biát đái xÿ vß giái trong viác làm. Ph°¡ng pháp và dā liáu nghiên cąu.
Xác đánh các nhân tá Ánh h°ång đÃn sự tham gia căa lao đßng nā. ¯ác l°ÿng mąc đß phân biát đái xÿ vái lao đßng nā bằng ph°¡ng pháp phân rã. KÃt quÁ nghiên cąu và thÁo lu¿n. Tháng kê mô tÁ.
Xác đánh các nhân tá tác đßng đÃn sự tham gia căa lao đßng nā. Phân tích khác biát vß sự tham gia căa lao đßng nā. KÃt lu¿n và hàm ý chính sách. TH¯¡NG M¾I QUêC T¾ VÀ SČ THAM GIA CĂA LAO ĐòNG NĊ T¾I CÁC DOANH NGHIàP VIàT NAM.
Tổng quan nghiên cąu. Phân biát đái xÿ vß giái trong lực l°ÿng lao đßng. Th°¡ng m¿i quác tà và sự tham gia căa lao đßng nā. Ph°¡ng pháp và dā liáu nghiên cąu.
Ph°¡ng pháp nghiên cąu. KÃt quÁ nghiên cąu và thÁo lu¿n. Tháng kê mô tÁ. KÃt lu¿n và hàm ý chính sách.
CHÊNH LàCH GIôI TRONG LČC L¯þNG LAO ĐòNG Hò GIA ĐÌNH VIàT NAM: VAI TRÒ CĂA TH¯¡NG M¾I QUêC T¾ VÀ MĄC SINH. Tổng quan nghiên cąu. KhoÁng cách giái trong sự tham gia vào lực l°ÿng lao đßng căa hß gia đình. Tác đßng căa th°¡ng m¿i quác tÃ.
Ph°¡ng pháp và dā liáu nghiên cąu. Đo l°ãng chß sá mąc đß tham gia vào th°¡ng m¿i quác tà căa hß gia đình. Ph°¡ng pháp hãi quy. KÃt quÁ nghiên cąu và thÁo lu¿n.
Tháng kê mô tÁ. Tác đßng căa th°¡ng m¿i quác tà đÃn khoÁng cách giái trong sự tham gia vào lực l°ÿng lao đßng. Tác đßng căa mąc sinh đÃn khoÁng cách giái trong sự tham gia vào lực l°ÿng lao đßng. So sánh giāa tác đßng căa th°¡ng m¿i quác tà và tác đßng căa mąc sinh.
KÃt quÁ hãi quy căa các biÃn kiám soát khác. KÃt lu¿n và hàm ý chính sách. K¾T LU¾N VÀ KI¾N NGHä. Nhāng kÃt quÁ nghiên cąu chính.
Nhāng điám mái vß lý thuyÃt. Nhāng điám mái vß thực nghiám. Nhāng điám mái vß thực tißn chính sách. Đß xuÃt gÿi ý mßt sá chính sách.
H¿n chà và h°áng nghiên cąu tiÃp theo .133 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CþU CỦA TÁC GIÀ .135 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHÀO .168 vi DANH MĀC CÁC KÝ HIàU CHĊ VI¾T TÀT ADB Asian Development Bank Ngân hàng Phát trián châu Á ASEAN Association of Southeast Asian Hiáp hßi các quác gia Đông Nam Nations Á CEDAW Convention on the Elimination of all Công °ác căa Liên Hÿp quác vß Forms of Discrimination Against xóa bß mãi hình thąc phân biát Women đái xÿ vái phā nā CIEM Central Institute for Economic Vián Nghiên cąu quÁn lý kinh tà Management Trung °¡ng DC Discrimination coefficient Há sá phân biát đái xÿ DoE Department of Economics of the Khoa kinh tà căa tr°ãng Đ¿i hãc University of Copenhagen Copennhagen GEM Global Entrepreneurship Monitor Chß sá kinh doanh toàn cầu FEM Fixed-effects model Mô hình các Ánh h°ång cá đánh FGLS Feasible Generalized Least Squares Ph°¡ng pháp bình ph°¡ng tái thiáu tổng quát khÁ thi IFC International Finance Corporation Tổ chąc Tài chính Quác tà ILO International Labour Organization Tổ chąc Lao đßng Quác tà ILSSA Institute for Labour Science and Vián Khoa hãc Lao đßng và Xã Social Affairs hßi IV Instrumental Variable Ph°¡ng pháp biÃn công cā MI Multiple Imputation Ph°¡ng pháp thay thà lặp OECD Organization for Economic Tổ chąc Hÿp tác và Phát trián Cooperation and Development Kinh tà OLS Ordinary Least Squares Ph°¡ng pháp bình ph°¡ng tái thiáu Oxfam Oxford Committee for Famine Tổ chąc Oxfam Relief POLS Pooled Ordinary Least Squares Ph°¡ng pháp bình ph°¡ng tái vii thiáu thô PSM Propensity Score Matching Ph°¡ng pháp so kháp điám xu h°áng REM Random-effects model Mô hình các Ánh h°ång ngÁu nhiên SME Small and medium-sized enterprises Doanh nghiáp vừa và nhß SNA System of National Accounts Há tháng Tài khoÁn quác gia UNDP United Nations Development Ch°¡ng trình phát trián Liên Hÿp Programme Quác UNICEF United Nations International Quỹ Nhi đãng Liên Hÿp Quác Children's Emergency Fund UNU- United Nations University - World Vián Nghiên cąu thà giái vß Kinh WIDER Institute for Development tà Phát trián căa Đ¿i hãc Liên Economics Research Hÿp Quác UN United Nations Development Fund Quỹ Phát trián Phā nā căa Liên Women for Women Hÿp Quác VHLSS Vietnam Household Living KhÁo sát mąc sáng dân c° Viát Standards Survey Nam VN SME Vietnam Small and medium-sized KhÁo sát doanh nghiáp vừa và Survey enterprises Survey nhß Viát Nam WB World Bank Ngân hàng Thà giái WDI World Development Indicators Các chß sá phát trián thà giái WEF World Economic Forum Dißn đàn Kinh tà thà giái WTO World Trade Organization Tổ chąc Th°¡ng m¿i thà giái viii DANH MĀC BÀNG BIÂU BÁng 2. So sánh các mô hình phân biát đái xÿ (xét tr°ãng hÿp cā thá ng°ãi sÿ dāng lao đßng phân biát đái xÿ đái vái ng°ãi lao đßng). GiÁi thích các biÃn sÿ dāng trong mô hình t¿i ch°¡ng 3. Tháng kê mô tÁ dā liáu nghiên cąu ch°¡ng 3.
Các nhân tá tác đßng đÃn sự tham gia căa lao đßng nā. Phân rã sự khác biát sá l°ÿng lao đßng nā. Phân rã sự khác biát tỷ lá lao đßng nā so vái tổng sá lao đßng. GiÁi thích các biÃn sÿ dāng trong mô hình t¿i ch°¡ng 4.
Tháng kê mô tÁ dā liáu nghiên cąu ch°¡ng 4. Hãi quy Probit - Doanh nghiáp xuÃt kh¿u th°ãng xuyên. Hãi quy Probit - Doanh nghiáp xuÃt kh¿u t°¡ng đái th°ãng xuyên. Hãi quy Probit - Doanh nghiáp xuÃt kh¿u ít th°ãng xuyên.
Tác đßng căa th°¡ng m¿i quác tà đÃn sự tham gia căa lao đßng nā xét vß quy mô. Tác đßng căa th°¡ng m¿i quác tà đÃn sự tham gia căa lao đßng nā xét vß tỷ trãng. GiÁi thích các biÃn sÿ dāng trong mô hình t¿i ch°¡ng 5. Tháng kê mô tÁ dā liáu nghiên cąu ch°¡ng 5.
KÃt quÁ hãi quy giai đo¿n 02 - biÃn phā thußc là khoÁng cách giái vß thãi gian làm viác, biÃn giÁi thích là chß sá mąc đß tham gia vào th°¡ng m¿i quác tà căa hß gia đình (tính theo giá trá hàng hóa xuÃt kh¿u). KÃt quÁ hãi quy giai đo¿n 02 - biÃn phā thußc là khoÁng cách giái vß thãi gian làm viác, biÃn giÁi thích là chß sá mąc đß tham gia vào th°¡ng m¿i quác tà căa hß gia đình (tính theo thuà quan). KÃt quÁ hãi quy giai đo¿n 02 - biÃn phā thußc là khoÁng cách giái vß tißn l°¡ng, biÃn giÁi thích là chß sá mąc đß tham gia vào th°¡ng m¿i quác tà căa hß gia đình (tính theo giá trá hàng hóa xuÃt kh¿u). KÃt quÁ hãi quy giai đo¿n 02 - biÃn phā thußc là khoÁng cách giái vß tißn l°¡ng, biÃn giÁi thích là chß sá mąc đß tham gia vào th°¡ng m¿i quác tà căa hß gia đình (tính theo thuà quan) .124 ix DANH MĀC CÁC HÌNH VẼ Đì THä Hình 1.
Các thành phần trong Tiáu chß sá <Sự tham gia và c¡ hßi kinh tÃ=. Tỷ lá tham gia lực l°ÿng lao đßng phân theo giái tính å Viát Nam, khu vực và thà giái qua các năm. Tỷ lá nā giái tham gia lực l°ÿng lao đßng toàn cầu năm 2018. Chênh lách giái vß thu nh¿p t¿i Viát Nam qua thãi gian.
Tỷ lá nā giái tham gia vào thá tr°ãng lao đßng năm 2019 chia theo ngành kinh tÃ. Tỷ lá nā giái tham gia vào thá tr°ãng lao đßng năm 2020 chia theo nghß nghiáp. Tỷ lá doanh nghiáp có nā giái đÁm nh¿n các vá trí quÁn lý cÃp trung và cÃp cao t°¡ng ąng các mÁng. Tỷ lá dân sá trong đß tuổi lao đßng tham gia các công viác nhà cā thá, và sá giã trung bình hàng tuần dành cho công viác này năm 2019.
C¡ cÃu lao đßng có viác làm theo giái tính, vá thà viác làm năm 2020. Lý do không ho¿t đßng kinh tà chia theo giái tính. Tỷ lá thÃt nghiáp theo giái tính t¿i thãi điám mßt sá quý tiêu biáu năm 2019 và 2020. Tỷ trãng kim ng¿ch xuÃt kh¿u so vái GDP.
Mái quan há cung - cầu trong thá tr°ãng lao đßng. S¡ đã phân rã sự khác biát tißn l°¡ng giāa nam và nā. Giái h¿n ngân sách căa các cặp vÿ chãng và ph°¡ng án tái °u .