Chương 1: Cơ sở lý luận va thực tiễn về phát triển nông nghiệp gắn với phát triển du lịch. © Chương 2: Thực trạng phát triển nông nghiệp gắn với phát triển du lịch tại tỉnh Lào Cai. e_ Chương 3: Định hướng và đề xuất giải pháp phát triển nông nghiệp gắn với phát triển du lịch tại tỉnh Lào Cai. Vì sự hiểu biết cũng như thời gian có hạn nên nội dung chuyên đề của em không tránh khỏi những sai sót.
Do vậy, em mong nhận được sự giúp đỡ, chỉ bảo của thầy cô để chuyên đề của em hoàn thiện hơn. Em xin gửi lời cảm ơn chân thành tới TS. Hoàng Mạnh Hùng, thầy đã hướng dẫn, định hướng giúp em chọn và hoàn thành tốt đề tài này. Em xin trân trọng cảm ơn! CHUONG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THUC TIEN VE PHÁT TRIEN NÔNG NGHIỆP GAN VỚI PHÁT TRIEN DU LICH 1.
Cơ sở lý luận về phát triển nông nghiệp gắn với phát triển du lịch 1. Phát triển nông nghiệp Phát triển được hiểu là một quá trình lớn lên, tăng tiến trong mọi lĩnh vực. Trong bat cứ lĩnh vực nào, sự phát triển đều phải đáp ứng các thành tố như: sự tăng lên cả về chất và lượng; sự thay đôi về cơ cấu, thé chế, loại hình, tổ chức; sự thay đôi về thị trường; duy trì công băng xã hội, trật tự, an ninh (Fajardo, 1999). Phát triển nông nghiệp cũng không ngoại lệ.
Theo đó, phát triển nông nghiệp là quá trình tăng tiến về mọi mặt của nền kinh tế nông nghiệp trong thời kỳ nhất định. Phát triển kinh tế nông nghiệp theo những khía cạnh sau: Phát triển năng lực sản xuất trong nông nghiệp; Phát triển phân công lao động trong nông nghiệp; Nâng cao dan trí; Giải quyêt tôt các vân đê môi trường. Phát triển nông nghiệp theo ngành là một quá trình từng bước lồng ghép dần tất cả các nguồn lực (nhân lực và vật lực) trong một ngành, từ đó điều chỉnh sự phát triển hiện hành phù hợp với khung chính sách và khuôn khổ chỉ tiêu của ngành đó. Đối với nông nghiệp, ba ngành cần tiếp cận là ngành trồng trọt, ngành chăn nuôi và nuôi trông thủy sản.
Phát triển nông nghiệp theo vùng là phát triển nông nghiệp dựa trên đặc điểm, tiềm năng của từng vùng như vùng đồng bằng, vùng trung du và miền núi,. Mỗi vùng có những đặc điểm riêng về điều kiện tự nhiên, khí hậu và cơ sở hạ tầng nông nghiệp, nông thôn. Do vậy, từng vùng sẽ có năng suất và hiệu quả kinh tế của sản xuất nông nghiệp khác nhau. Phát triển nông nghiệp phải đảm bảo hài hòa giữa phát triển kinh tế, xã hội và môi trường theo hướng bền vững.
Về mặt kinh tế, phát triển nông nghiệp phải tính đến hiệu quả sản xuất, tốc độ tăng trưởng của hiệu quả sản xuất và lợi nhuận. Về mặt xã hội, phát triển nông nghiệp cần quan tâm đến số lượng lao động và hiệu quả sử dụng lao động (thu nhập bình quân đầu người, tình trạng nhập cư, di cư), hệ thống thị trường tiêu thụ sản phẩm và khả năng cung ứng vật tư nông nghiệp. Phát triển nông nghiệp gắn với phát triển du lịch Du lịch là ngành kinh tế có đóng góp quan trọng đối với nhiều quốc gia và địa phương. Với đặc tính là ngành kinh tế tổng hợp gắn với sự di chuyển của người tiêu dùng sản phẩm (du khách) từ nơi này sang nơi khác, ngành du lịch mang tính liên vung cao và không dừng lại trong phạm vi một điểm đến, một địa phương, thậm chí vượt ra khỏi phạm vi vùng, quốc gia, khu vực.
Có thê nói, du lịch là ngành kinh tế có liên quan tới mọi ngành khác trong phạm vi quốc gia (Baloch Q. Nếu không có sự hợp tác và liên kết bền vững giữa du lịch và các ngành kinh tế địa phương thì du lịch sẽ thất bại (Lacher & Nepal, 2010). Phát triển nông nghiệp gắn với phát triển du lịch có thể được thực hiện thông qua hình thức phát triển du lịch nông nghiệp. Theo quan niệm, du lịch nông nghiệp thực chất là một hình thức phát triển mối giao hòa về mặt tự nhiên, văn hóa, con người giữa thành thị và nông thôn thông qua việc đến tham quan với mục đích hưởng thụ các sản vật địa phương tại từng nông hộ hoặc trang trại.
Du khách sẽ được thưởng ngoạn các danh lam thắng cảnh, tham gia tìm hiểu, trải nghiệm văn hóa đồng quê nên du lịch nông nghiệp được khẳng định là một hình thức du lịch mang tính cộng đồng, bình đăng và bền vững. Du lịch nông nghiệp trên thế giới được đánh giá cao vì đã chứng minh được những đóng góp to lớn không chỉ về mặt kinh tế mà còn về các mặt giá trị tự nhiên, văn hóa, xã hội, lịch sử, môi trường. Trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, các nước đều sử dụng giải pháp này nhằm làm giảm khoảng cách bất công giàu nghèo giữa thành thị và nông thôn khi chỉ chú trọng thái quá đến sự phát triển bất động sản đô thị và xây dựng các khu công nghiệp. Đặc trưng của phát triển nông nghiệp gắn với phát triển du lịch Phát triển nông nghiệp gắn với phát triển du lịch đảm bảo bao gồm 4 yếu tố sau: sự kết hợp giữa ngành nông nghiệp và ngành du lịch; thu hút du khách đến tham quan, trải nghiệm các hoạt động nông nghiệp; được phát triển dé nâng cao thu nhập của người làm nông nghiệp va mang đên trải nghiệm giải trí, giáo duc cho du khách.
Phát triển nông nghiệp gắn với phát triển du lịch bao gồm các đặc trưng: Không gian tô chức các hoạt động du lịch nông nghiệp cho du khách là trang trại, đồng ruộng, vườn cây, rừng trồng đến cả những ao nuôi, cơ sở thuần dưỡng động, thực vật hoang dã,. hay còn được gọi là cảnh quan sinh thái nông nghiệp. Nơi dừng chân có thé là một hộ gia đình, một trang trại, một hợp tác xã hay là một doanh nghiệp nông nghiệp. Các chủ thé tham gia tổ chức du lịch nông nghiệp có thé là chủ hộ, nhà vườn, chủ rừng, chủ trang trại, chủ cơ sở, hợp tác xã nông nghiệp, tô hợp tác, chủ doanh nghiệp nông nghiệp.
Nói cách khác, họ là nông dân và có nguồn thu nhập chính từ việc làm nông nghiệp. Hình thái của phát triển nông nghiệp gắn với du lịch là một hình thức sản xuất hàng hóa nông nghiệp tại chỗ rất hiệu quả và tiếp thị tận gốc về xuất xứ sản phẩm, nhất là nhu cầu tự bảo vệ sức khỏe cộng đồng trước nguy cơ ô nhiễm môi trường ngày cảng tăng ở các đô thị. Tại các điểm tham quan du lịch nông nghiệp du khách có thể tìm hiểu, trải nghiệm các hoạt động sản xuất, chiêm ngưỡng vẻ đẹp nhân văn do hoặt động sản xuất nông nghiệp tạo nên. Phát triển nông nghiệp gắn với phát triển du lịch sẽ giúp du khách tiếp xúc với khách địa phương, góp phan giữ gìn các giá trị truyền thống nhờ việc tiêu thụ các sản phẩm nông, lâm, ngư nghiệp và các sản phẩm thủ công truyền thống lợi nhuận từ hoạt động du lịch để bảo toàn và phát huy nền văn hóa bản địa.
Các thiết bị cơ sở vật chất sử dụng cho loại hình này khá đơn sơ nhưng mang lại cảm giác thích thú cho du khách. Nền tảng của phát triển nông nghiệp gắn với du lịch là sản xuất nông nghiệp: các sản phẩm nông nghiệp và những phương thức có liên quan đến nông nghiệp được coi là nền tảng, điều kiện dé hoạt động này đa dạng, phong phú nhằm thỏa mãn nhu cầu của du khách, góp phần thúc đây kinh tế nông thôn. Mô hình phát triển nông nghiệp gắn với phát triển du lịch luôn thay đổi theo thời gian và không gian: ở mỗi địa phương khác nhau thì cho nguồn tài nguyên du lịch nông nghiệp khác nhau. Không cạnh tranh với các loại hình du lịch khác: phát triển nông nghiệp gắn với du lich có thé kết hợp với các loại hình du lịch khác (sinh thái, văn hoa,.), bởi các loại hình du lich này có nét tương đồng, có thé tác động tương hỗ nhằm đáp ứng nhu cầu của khách du lịch.
10 Trong nhiều trường hợp có sự hiểu nhằm giữa phát triển nông nghiệp gắn với du lịch và du lịch nông thôn. Do vậy, từ tìm hiểu các nghiên cứu của Darău và cộng sự (2010); Bùi Thị Lan Hương (2010), tác giả đã đưa ra bảng phân biệt du lịch nông nghiệp và du lịch nông thôn dựa trên các đặc trưng như sau: Bảng 1: So sánh các đặc điểm của du lịch nông nghiệp và du lịch nông thôn Đặc điểm Du lịch nông nghiệp Du lịch nông thôn Các vùng lãnh thô nông thôn có sức hap Phạm vi, không gian Các vùng lãnh thô nông nghiệp. dẫn về tài nguyên du lịch (phong tục tập quán, truyền thống). Tài nguyên | Tài nguyên nông nghiệp (công Tài nguyên tự nhiên và nhân văn.
du lịch cụ, nông cụ, nha vườn,. % Gồm nhiều loại hình du lịch như du lịch Loại hình VÀ ay. Ð du lich Là một loại hình du lịch. xanh, du lịch sinh thái, du lịch nông ue nghiép,.
Nha cun Người nông dan, hộ gia đình, | Cộng động dia phương vung nông thôn, koa: 8 nông trai, trang trại cung cap lưu | các tô chức vi lợi nhuận hoặc phi lợi câp dịch vụ Ug R trú, ăn uông. Nông sản, lỗi sông, các kỳ nghỉ, | Môi trường nông thôn với các điểm thu các hoạt động thương mại. Nghỉ | hút về thiên nhiên, giá trị văn hóa, các Sản pham đêm tại các trang trại, nông trại, | kỳ nghỉ, hoạt động thé thao và giải trí. du lịch các công ty sản xuất nông nghiệp, | Các nhà nghỉ, khu cắm trại, các cửa các cửa hang ăn uông, cửa hiệu hàng ăn uông, cửa hiệu, điêm giải trí, bán các hàng hóa giải trí.
thông tin du lich. Nguồn: Darău và cộng sự (2010); Bùi Thi Lan Hương (2010) 1. Vai trò của phát triển nông nghiệp gắn với phát triển du lịch Phát triển nông nghiệp gắn với phát triển du lịch mang nhiều vai trò đối với phát triển kinh tế của tỉnh và đời sống của người dân bản địa. Đây là một trong những giải pháp căn cơ dé nâng cao giá tri sản xuất nông nghiệp, góp phan tăng thu nhập cho người dân và đóng góp tích cực trong phong trào xây dựng nông thôn mới.
e Du lịch nông nghiệp gắn với phát triển du lich mang lại nhiều lợi ich phát triển kinh tế bền vững cho cư dân bản địa, nó không chỉ giúp người dân bảo vệ môi trường mà còn bảo tồn và phát huy những nét văn hoá độc đáo của địa phương. Đây cũng là hướng đi phù hợp với xu thé phát triển hiện đại.