Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam phát triển, ngành công nghiệp dịch vụ và đặc biệt là ngành logistics – vận tải hàng hóa, hành khách – đang thu hút nguồn vốn đầu tư lớn. Dẫn theo số liệu từ Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ logistics Việt Nam được nhóm tác giả trích dẫn, tốc độ tăng trưởng của dịch vụ logistics trong nước đạt từ 12% đến 14%, kỳ vọng đóng góp 4,5% vào tăng trưởng GDP quốc gia. Sự gia tăng của các doanh nghiệp vận tải cũng như các hộ kinh doanh cá thể kéo theo nhu cầu cấp thiết về công tác quản lý phương tiện: theo dõi vị trí, lịch trình di chuyển và cách thức vận hành xe của tài xế nhằm bảo đảm an toàn hàng hóa, tối ưu lợi nhuận và duy trì độ bền kỹ thuật của ô tô.

Từ thực tiễn đó, đồ án tốt nghiệp "Thiết kế mạch thu thập dữ liệu và giám sát xe từ xa qua internet" do sinh viên Ngô Thế Quang và Bùi Thanh Tú thực hiện (ngành Công nghệ Kỹ thuật Ô tô, Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP. Hồ Chí Minh, dưới sự hướng dẫn của ThS. Nguyễn Trọng Thức) tập trung vào việc nghiên cứu, chế tạo một module phần cứng kết hợp hệ thống phần mềm quản lý xe từ xa.

Mục tiêu của đề tài: Tạo ra một "module" mạch phần cứng có khả năng thu thập dữ liệu hoạt động của xe, định vị vị trí và giám sát phương tiện từ xa thông qua mạng Internet nhờ kết nối Wi-Fi.

Nhiệm vụ nghiên cứu (theo văn bản giao nhiệm vụ):

  1. Tìm hiểu các loại thiết bị theo dõi và giám sát xe trên thị trường.
  2. Tìm hiểu về cấu trúc dữ liệu và phương thức truyền nhận thông tin qua mạng CAN trên ô tô.
  3. Thiết kế và thi công mạch phần cứng thu thập tín hiệu.
  4. Lập trình giao diện phân tích dữ liệu và hiển thị thông tin lên hệ thống Web.
  5. Thực nghiệm đọc dữ liệu trên xe thực tế.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

  • Đối tượng nghiên cứu: Mạng truyền thông CAN (Controller Area Network), giao thức chẩn đoán On-Board Diagnostic (OBD-II), hệ thống định vị GPS (chuẩn NMEA 0183) và mô hình truyền nhận dữ liệu IoT qua máy chủ Web.
  • Phạm vi không gian và công nghệ: Đề tài giới hạn triển khai trên các dòng ô tô trang bị mạng giao tiếp CAN tiêu chuẩn; dữ liệu thử nghiệm thực tế được đo đạc trên mô hình Kia Morning AT 2011 và khảo sát cấu trúc dữ liệu F-CAN/B-CAN trên các dòng xe thương mại (như Honda Civic 2011, Honda City).
  • Phạm vi tính năng: Hệ thống sử dụng mạng Wi-Fi có sẵn trên xe để truyền tải dữ liệu; giao diện Web hiển thị các thông số tức thời của xe và hiển thị hai vị trí di chuyển trong khoảng thời gian một giờ gần nhất tính từ lần gửi cuối.
  • Thời gian thực hiện: Từ ngày 20/09/2022 đến ngày 18/12/2022.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và mô hình sử dụng

  1. Hệ thống mạng CAN (Controller Area Network):

    • Lý thuyết mạng liên lạc vi sai do Robert Bosch GmbH phát triển (gồm CAN 2.0A sử dụng ID 11 bit, CAN 2.0B sử dụng ID 29 bit, chuẩn ISO 11898 tốc độ cao đến 1 Mbps và ISO 11519 giới hạn 125 kbps; CAN FD).
    • Tín hiệu vi sai qua hai dây CAN_H và CAN_L với điện trở đầu cuối $120,\Omega$. Hai trạng thái logic gồm trạng thái Trội (Dominant - bit 0, khi điện áp $V_{CAN_H} > V_{CAN_L}$) và trạng thái Lặn (Recessive - bit 1, khi điện áp $V_{CAN_H} \le V_{CAN_L}$).
    • Cấu trúc khung dữ liệu chuẩn (Data Frame) gồm: Start of Frame (SOF - 1 bit), Vùng phân xử Arbitration (12 bit hoặc 32 bit chứa ID và bit RTR), Vùng điều khiển Control (6 bit), Vùng dữ liệu Data (0 đến 8 byte), Vùng kiểm tra lỗi CRC (15 bit + 1 bit phân cách), Vùng xác nhận ACK (2 bit) và End of Frame (7 bit lặn).
  2. Chuẩn chẩn đoán OBD-II và mã yêu cầu tham số (OBD-II PIDs):

    • Chuẩn SAE J1962 với cổng kết nối 16 chân Cái (chân 6 là CAN-High, chân 14 là CAN-Low, chân 4/5 nối mass, chân 16 nối nguồn dương $+V_{CC}$).
    • Sử dụng chế độ chẩn đoán Mode 01 (yêu cầu dữ liệu vận hành hiện tại của xe). Khi gửi yêu cầu, hệ thống nhận về tối đa 4 byte dữ liệu (A, B, C, D) để tính toán thông số kỹ thuật.
Mã PID (Hex) Số byte trả về Đại lượng đo lường Đơn vị Công thức giải mã
04 1 Tải động cơ tính toán (Engine Load) % $\frac{A \times 100}{255}$
05 1 Nhiệt độ nước làm mát (ECT) °C $A - 40$
0C 2 Tốc độ vòng tua động cơ (RPM) rpm $\frac{(A \times 256) + B}{4}$
0D 1 Tốc độ chuyển động của xe (Vehicle Speed) km/h $A$
  1. Hệ thống định vị GPS và chuẩn giao tiếp NMEA 0183:

    • Hệ thống GPS với 3 phân vùng: Không gian (24 vệ tinh thường trực, 3 vệ tinh dự phòng hoạt động trên 6 quỹ đạo ở độ cao 20.200 km, phát sóng L1 tần số 157,42 MHz và sóng L2 tần số 1227,6 MHz), Điều khiển (5 trạm kiểm soát/thu dữ liệu, 1 trạm điều khiển trung tâm, 3 trạm truyền số liệu) và Người dùng.
    • Chuẩn NMEA 0183 truyền thông nối tiếp một chiều không đồng bộ từ đài phát (Talker) đến đài thu (Listener) ở tốc độ 4800 baud (hoặc 38400 baud đối với NMEA-HS), 8 bit dữ liệu, 1 bit Stop, không Parity.
    • Sử dụng cấu trúc câu lệnh $GNGGA (Global Positioning System Fix Data) để lấy dữ liệu thời gian thực UTC, vĩ độ (Latitude) và kinh độ (Longitude).
  2. Nền tảng công nghệ Web và Cơ sở dữ liệu:

    • Kiến trúc Web 2.0 hoạt động theo mô hình Client - Server thông qua giao thức truyền tải siêu văn bản HTTP.
    • Ngôn ngữ lập trình máy chủ PHP kết hợp hệ quản trị cơ sở dữ liệu quan hệ MySQL để xử lý và lưu trữ dữ liệu truyền về từ thiết bị nhúng qua phương thức HTTP POST.

Phương pháp nghiên cứu

  • Phương pháp phân tích lý thuyết: Nghiên cứu cấu trúc phân lớp OSI của mạng CAN, cấu trúc câu lệnh NMEA 0183, tập lệnh PID tiêu chuẩn OBD-II và phương thức giao tiếp HTTP.
  • Phương pháp thiết kế và chế tạo phần cứng: Lựa chọn linh kiện vi điều khiển (NodeMCU ESP8266), module định vị GPS (GY-NEO 6M V2), module giao tiếp CAN (chip MCP2515 và Transceiver) để xây dựng bo mạch hoàn chỉnh và khối mạch giả lập dữ liệu CAN.
  • Phương pháp lập trình và tích hợp hệ thống: Lập trình nhúng vi điều khiển trên môi trường Arduino IDE, xây dựng cơ sở dữ liệu MySQL trên hosting (TinoHost), lập trình kịch bản PHP nhận dữ liệu và viết giao diện web hiển thị bảng đồng hồ chỉ số cùng lộ trình xe.
  • Phương pháp thực nghiệm kiểm chứng: Kiểm thử tín hiệu trên hộp giả lập CAN, sau đó lắp đặt và kiểm tra khả năng đọc thông số trên mô hình ô tô thực tế Kia Morning AT 2011.

Thiết kế và triển khai

Kiến trúc hệ thống phần cứng

Hệ thống giám sát xe được thiết kế dưới dạng một module tích hợp gồm các khối chức năng chính:

  • Khối thu thập dữ liệu OBD-II/CAN: Sử dụng bộ điều khiển CAN (CAN Controller MCP2515 giao tiếp qua chuẩn SPI) kết hợp bộ thu phát vi sai (CAN Transceiver) nối với đường truyền CAN_H (chân 6) và CAN_L (chân 14) của giắc OBD-II trên xe nhằm trích xuất các khung tin dữ liệu vận hành.
  • Khối định vị toàn cầu (GPS): Module GY-NEO 6M V2 giao tiếp với vi điều khiển qua cổng UART ở tốc độ 4800 baud, liên tục tiếp nhận chuỗi ký tự chuẩn $GNGGA chứa tọa độ kinh độ, vĩ độ và thời gian UTC.
  • Khối xử lý trung tâm và kết nối mạng: Module vi điều khiển NodeMCU ESP8266 chịu trách nhiệm phân tích dữ liệu GPS, gửi yêu cầu đọc các mã PID (04, 05, 0C, 0D), giải mã dữ liệu HEX sang các giá trị số học thực tế, đóng gói dữ liệu thành bản tin HTTP POST và truyền tải lên máy chủ Web thông qua kết nối Wi-Fi có sẵn trong khoang xe.
  • Mạch giả lập tín hiệu mạng CAN: Nhóm thiết kế một bộ mạch vi điều khiển riêng đóng vai trò như ECU phát các thông điệp CAN (CAN Frame) giả lập nhằm phục vụ việc hiệu chuẩn thuật toán và kiểm tra độ ổn định của mạch thu trước khi lắp đặt lên phương tiện.

Kiến trúc phần mềm và cơ sở dữ liệu

  • Lưu đồ thuật toán vi điều khiển: ESP8266 khởi tạo kết nối Wi-Fi với thông số SSID và mật khẩu cấu hình sẵn; tiếp nhận chuỗi dữ liệu GPS và phân tách vĩ độ, kinh độ; gửi các khung lệnh PID qua giao tiếp CAN bus để đọc thông số tốc độ xe, vòng tua máy, nhiệt độ nước làm mát và tải động cơ; thực hiện tính toán giá trị thập phân; định dạng chuỗi dữ liệu và đẩy lên máy chủ qua HTTP POST request.
  • Thiết kế Cơ sở dữ liệu và Web Server:
    • Hệ thống cơ sở dữ liệu MySQL được lưu trữ trên nền tảng máy chủ Web (TinoHost với tên miền thử nghiệm ngothequangspkt.ga / ngothequangspkt.com).
    • Bảng cơ sở dữ liệu được cấu trúc để lưu trữ các trường thông tin: thời gian ghi nhận (timestamp), tọa độ vĩ độ (latitude), kinh độ (longitude), tốc độ xe (speed), tốc độ động cơ (RPM), nhiệt độ nước làm mát (coolant_temp), và tỷ lệ tải động cơ (engine_load).
    • Tệp xử lý PHP nhận các tham số gửi từ phương thức POST, lọc dữ liệu hợp lệ và thực thi truy vấn INSERT vào bảng CSDL.
  • Giao diện hiển thị người dùng:
    • Thiết kế trang Web tương tác gồm hai khu vực chính: Bảng đồng hồ kỹ thuật số hiển thị tức thời các thông số kỹ thuật xe và Bản đồ giám sát hành trình tích hợp Google Maps API để hiển thị các điểm vị trí đã đi qua.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan đề tài

Chương 1 trình bày bối cảnh công nghiệp logistics tại Việt Nam và tính cấp thiết của việc áp dụng giải pháp công nghệ số trong quản lý đội xe. Tác giả xác định mục tiêu chế tạo module giám sát xe từ xa qua mạng Wi-Fi và Internet, xác lập 5 nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể, chỉ rõ đối tượng nghiên cứu trên các dòng xe sử dụng mạng CAN, phạm vi giới hạn của đề tài (hiển thị 2 vị trí trong 1 giờ gần nhất) cùng bố cục tổng thể của đồ án gồm 5 chương.

Chương 2: Cơ sở lý thuyết

Chương 2 cung cấp nền tảng lý thuyết toàn diện phục vụ cho việc thực hiện đề tài:

  • Hệ thống GPS và chuẩn NMEA 0183: Cấu trúc 3 phân vùng của GPS; nguyên lý truyền dữ liệu NMEA ở mức điện áp chuẩn và định dạng câu lệnh chuẩn $GNGGA. Tác giả phân tích cụ thể cấu trúc chuỗi $GNGGA,000006.263,1051.2860,N,10647.4949,E,... để trích xuất thời gian UTC ($00:00:06.263$), vĩ độ ($10,51286^\circ,\text{N}$) và kinh độ ($106,474949^\circ,\text{E}$).
  • Mạng CAN và cấu trúc dữ liệu: Lịch sử phát triển mạng CAN từ hãng Bosch năm 1986, các tiêu chuẩn ISO 11898, ISO 11519, CAN FD; kiến trúc phân lớp theo mô hình OSI (tầng Vật lý và tầng Liên kết dữ liệu); đặc tính đường truyền vi sai CAN_H/CAN_L; các loại khung truyền và chi tiết 7 trường của Data Frame.
  • Chuẩn OBD-II và mã PID: Sơ đồ chân giắc cắm chuẩn SAE J1962 16 chân; 10 chế độ hoạt động của PIDs (Mode 01 đến 0A); cấu trúc bảng 4 byte dữ liệu trả về và công thức giải mã các thông số PID 04, 05, 0C, 0D. Đồng thời, chương này phân tích hệ thống mạng F-CAN (500 kbps) và B-CAN (33,33 kbps) trên xe Honda City / Honda Civic 2011; giải mã cấu trúc bản tin CAN ID 0x1DC (chu kỳ 20 ms) để tính tốc độ vòng tua máy (ví dụ mã HEX 02EC đổi sang thập phân bằng $748,\text{rpm}$) và CAN ID 0x158 (chu kỳ 10 ms) để tính tốc độ xe (mã HEX 061A đổi sang thập phân thành $1562$, chia cho 100 bằng $15,62,\text{km/h}$).
  • Công nghệ Web và dịch vụ Tracking: Khái niệm Web Server, Web 2.0, giao thức HTTP (so sánh phương thức GET và POST), ngôn ngữ PHP, hệ quản trị MySQL; khảo sát các hệ thống thiết bị định vị thương mại trên thị trường như Viettel VTRACKING, Bình Anh GPS, Sài Gòn Track, Adsun, Samsara, Trackimo.

Chương 3: Cơ sở lý thuyết linh kiện điện tử

Chương 3 đi sâu vào thông số kỹ thuật và tính năng của các linh kiện phần cứng được sử dụng:

  • Module NodeMCU ESP8266: Cấu trúc chân, bộ nhớ, khả năng kết nối Wi-Fi chuẩn $802.11\text{ b/g/n}$, hỗ trợ các chân giao tiếp GPIO, UART, SPI và vai trò xử lý trung tâm.
  • Module GPS GY-NEO 6M V2: Khả năng bắt sóng vệ tinh, điện áp hoạt động, giao diện nối tiếp UART và ăng-ten gốm tích hợp.
  • Cổng kết nối và giao diện: Đầu nối DB9, cáp chuyển đổi RS232, bộ chuyển đổi tín hiệu CAN.
  • Nền tảng phần mềm và dịch vụ hỗ trợ: Dịch vụ lưu trữ máy chủ TinoHost để triển khai Web Server và phần mềm Arduino IDE để lập trình nhúng.

Chương 4: Thiết kế, thi công và thử nghiệm hệ thống

Chương 4 mô tả chi tiết quá trình hiện thực hóa giải pháp:

  • Trình bày sơ đồ khối hệ thống, sơ đồ nguyên lý mạch giám sát và chế tạo mạch phần cứng hoàn chỉnh.
  • Xây dựng lưu đồ thuật toán cho chương trình nhúng trên ESP8266 và lưu đồ thuật toán phía Web Server để tiếp nhận dữ liệu.
  • Thiết kế cơ sở dữ liệu MySQL và giao diện Web (giao diện phân tích thông số xe và giao diện bản đồ vẽ hành trình).
  • Thiết kế và chế tạo hộp mạch giả lập dữ liệu mạng CAN để thử nghiệm truyền nhận các khung dữ liệu mẫu.
  • Thử nghiệm thực tế hệ thống trên mô hình xe Kia Morning AT 2011: thiết bị đọc và truyền thành công các thông số tải động cơ (Engine Load), tốc độ động cơ (RPM), tốc độ xe và nhiệt độ nước làm mát lên trang Web.
  • Ghi nhận và phân tích sự cố kỹ thuật: lỗi OVER_QUERY_LIMIT phát sinh từ dịch vụ Google Maps API khi số lượng yêu cầu truy vấn vượt quá hạn mức miễn phí.

Chương 5: Kết luận và hướng phát triển

Chương 5 tổng kết lại toàn bộ khối lượng công việc đã hoàn thành trong thời gian thực hiện đồ án, phân tích các mặt hạn chế của sản phẩm và đề xuất các định hướng nâng cấp trong tương lai.


Kết quả và đóng góp

Kết quả kỹ thuật đạt được

  1. Chế tạo phần cứng hoàn chỉnh: Thiết kế và lắp ráp thành công bo mạch thu thập dữ liệu tích hợp vi điều khiển NodeMCU ESP8266, module định vị GPS GY-NEO 6M V2 và mạch giao tiếp CAN bus qua cổng OBD-II tiêu chuẩn.
  2. Xây dựng hộp giả lập tín hiệu CAN: Chế tạo thành công bộ giả lập dữ liệu CAN giúp chủ động kiểm tra các bản tin truyền nhận và thuật toán tính toán thông số mà không phụ thuộc hoàn toàn vào xe thật.
  3. Phần mềm máy chủ và giao diện Web: Xây dựng hệ thống máy chủ cơ sở dữ liệu MySQL và kịch bản PHP tiếp nhận thành công các bản tin HTTP POST; thiết kế giao diện web hiển thị đồng thời bảng số liệu vận hành và bản đồ định vị phương tiện.
  4. Thực nghiệm trên mô hình ô tô: Đọc và giải mã chính xác các thông số vận hành trên mô hình Kia Morning AT 2011 theo các mã PID chế độ 01:
Thông số vận hành Mã PID Dạng dữ liệu thu nhận Kết quả hiển thị trên Web
Tốc độ động cơ 0C 2 byte dữ liệu HEX Giá trị vòng tua máy thực tế (rpm)
Tải động cơ 04 1 byte dữ liệu HEX Giá trị phần trăm tải động cơ (%)
Nhiệt độ nước làm mát 05 1 byte dữ liệu HEX Giá trị nhiệt độ (°C)
Tốc độ phương tiện 0D 1 byte dữ liệu HEX Giá trị tốc độ tức thời (km/h)
Tọa độ vị trí Chuỗi $GNGGA Chuỗi ký tự NMEA Kinh độ, vĩ độ hiển thị trên bản đồ

Đóng góp kỹ thuật của đề tài

  • Tự thiết kế và làm chủ một giải pháp thiết bị IoT giám sát xe tự động, chi phí thấp dựa trên các nền tảng phần cứng mã nguồn mở và dịch vụ web sẵn có.
  • Trình bày phương pháp giải mã chi tiết các khung truyền dữ liệu của mạng CAN bus và định dạng câu lệnh GPS NMEA 0183, tạo tài liệu thực hành hữu ích cho việc nghiên cứu hệ thống điện tử trên ô tô hiện đại.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của đề tài

  • Phụ thuộc kết nối mạng Wi-Fi: Thiết bị sử dụng module ESP8266 nên bắt buộc phải có mạng Wi-Fi sẵn trên xe (hoặc điểm phát sóng di động kèm theo) để truyền dữ liệu lên máy chủ; chưa tích hợp module mạng viễn thông di động độc lập (GSM/3G/4G).
  • Giới hạn lưu trữ và hiển thị hành trình: Hệ thống cơ sở dữ liệu và giao diện web hiện tại mới chỉ hiển thị được 2 vị trí di chuyển của xe trong phạm vi thời gian 1 giờ gần nhất tính từ thời điểm cập nhật cuối.
  • Phạm vi kiểm thử phương tiện: Đề tài chỉ mới thử nghiệm thành công trên mô hình Kia Morning AT 2011 và phân tích cấu trúc mạng CAN tốc độ cao (F-CAN); chưa thử nghiệm mở rộng trên nhiều dòng xe khác nhau hoặc các cấu trúc mạng nâng cao như CAN FD.
  • Giới hạn dịch vụ bản đồ: Giao diện hiển thị hành trình trên Web bị phụ thuộc vào hạn mức truy vấn của Google Maps API, dẫn đến việc xuất hiện lỗi OVER_QUERY_LIMIT khi hết hạn mức truy vấn miễn phí.

Hướng nghiên cứu tiếp

  • Tích hợp thêm module truyền thông mạng di động (SIM 4G/LTE) trực tiếp lên bo mạch phần cứng để đảm bảo khả năng truyền dữ liệu độc lập và liên tục ở mọi khu vực địa lý.
  • Nâng cấp cơ sở dữ liệu MySQL và tối ưu hóa thuật toán truy vấn để lưu trữ toàn bộ lịch sử di chuyển của xe trong thời gian dài, vẽ liên tục lộ trình di chuyển hoàn chỉnh trên bản đồ.
  • Chuyển đổi nền tảng bản đồ sang các giải pháp mã nguồn mở như OpenStreetMap hoặc tối ưu hóa cơ chế gọi API có trả phí/bộ nhớ đệm để khắc phục triệt để lỗi giới hạn truy vấn của Google Maps.
  • Mở rộng thêm tính năng đọc và xóa mã lỗi chẩn đoán (DTCs) ở các chế độ Mode 03, Mode 04 của chuẩn OBD-II, cũng như lập trình thuật toán cảnh báo tự động khi phát hiện các thông số vận hành vượt ngưỡng an toàn (quá nhiệt động cơ, quá tốc độ).

Giá trị tham khảo

Đồ án tốt nghiệp là tài liệu tham khảo thiết thực cho:

  • Sinh viên và giảng viên ngành Công nghệ Kỹ thuật Ô tô, Kỹ thuật Cơ điện tử, Kỹ thuật Điều khiển và Tự động hóa, Công nghệ Thông tin/IoT: Tài liệu cung cấp quy trình hoàn chỉnh từ nghiên cứu lý thuyết mạng truyền thông ô tô đến thiết kế mạch nhúng và xây dựng ứng dụng Web IoT giám sát phương tiện.
  • Người làm đề tài nghiên cứu liên quan: Cung cấp tài liệu tham khảo chi tiết về:
    • Cấu trúc khung dữ liệu CAN (CAN Data Frame) và sơ đồ chân chuẩn OBD-II SAE J1962.
    • Phương pháp giải mã các thông số vận hành động cơ qua mã yêu cầu OBD-II PIDs Chế độ 01.
    • Cú pháp và cách thức trích xuất tọa độ địa lý từ chuỗi câu lệnh $GNGGA chuẩn NMEA 0183.
    • Phương thức kết nối và gửi dữ liệu từ vi điều khiển ESP8266 lên hệ quản trị MySQL thông qua lập trình kịch bản PHP.

Câu hỏi thường gặp

1. Đồ án khai thác những thông số kỹ thuật nào từ cổng OBD-II của phương tiện?

Hệ thống tập trung khai thác 4 thông số vận hành quan trọng ở Chế độ 01 (Mode 01) của chuẩn OBD-II PIDs, bao gồm:

  • Tốc độ xe (Vehicle Speed - PID 0D): Trả về 1 byte dữ liệu ($A$), đơn vị km/h.
  • Tốc độ vòng tua động cơ (RPM - PID 0C): Trả về 2 byte dữ liệu ($A$ và $B$), tính theo công thức $((A \times 256) + B) / 4$, đơn vị rpm.
  • Nhiệt độ nước làm mát (ECT - PID 05): Trả về 1 byte dữ liệu ($A$), tính theo công thức $A - 40$, đơn vị °C.
  • Tải động cơ tính toán (Engine Load - PID 04): Trả về 1 byte dữ liệu ($A$), tính theo công thức $(A \times 100) / 255$, đơn vị %.

2. Dữ liệu định vị GPS được trích xuất từ câu lệnh chuẩn nào và cấu trúc ra sao?

Dữ liệu định vị được thu thập qua module GPS GY-NEO 6M V2 theo chuẩn NMEA 0183 bằng câu lệnh $GNGGA (Global Positioning System Fix Data). Vi điều khiển phân tách chuỗi dữ liệu sau các dấu phẩy để lấy thông tin: thời gian UTC (định dạng hhmmss.sss), tọa độ vĩ độ (Latitude) kèm hướng Bắc (N) và tọa độ kinh độ (Longitude) kèm hướng Đông (E). Ví dụ trong văn bản: chuỗi $GNGGA,000006.263,1051.2860,N,10647.4949,E,... được trích xuất thành thời gian $00:00:06.263$, vĩ độ $10,51286^\circ,\text{N}$ và kinh độ $106,474949^\circ,\text{E}$.

3. Phương thức và giao thức truyền thông nào được sử dụng để chuyển dữ liệu từ vi điều khiển lên Web Server?

Vi điều khiển NodeMCU ESP8266 kết nối với mạng Wi-Fi có sẵn trên xe, sử dụng giao thức HTTP để gửi dữ liệu lên máy chủ Web (hosting TinoHost) thông qua phương thức HTTP POST. Phương thức POST được lựa chọn nhằm đảm bảo tính bảo mật và truyền tải các gói tham số ẩn dưới dạng biểu mẫu, sau đó tệp kịch bản PHP phía máy chủ sẽ phân tích gói tin và lưu trữ trực tiếp vào cơ sở dữ liệu MySQL.

4. Hệ thống đã được thử nghiệm thực tế trên mô hình/loại xe nào và sử dụng giải pháp gì để kiểm tra trước?

Nhóm tác giả đã thiết kế riêng một "hộp mạch giả lập dữ liệu mạng CAN" để chủ động phát các khung truyền CAN mẫu nhằm kiểm tra mạch thu và thuật toán giải mã. Sau đó, hệ thống phần cứng hoàn chỉnh được thử nghiệm thực tế trên mô hình xe Kia Morning AT 2011, đọc và hiển thị thành công các chỉ số tốc độ xe, vòng tua động cơ, tải động cơ và nhiệt độ nước làm mát lên giao diện trang Web.

5. Nguyên nhân kỹ thuật dẫn đến lỗi OVER_QUERY_LIMIT trên giao diện bản đồ là gì?

Lỗi OVER_QUERY_LIMIT xuất hiện do giao diện Web tích hợp dịch vụ bản đồ Google Maps API để hiển thị vị trí và vẽ lộ trình xe di chuyển. Khi số lượng yêu cầu gọi API từ hệ thống gửi lên máy chủ Google vượt quá hạn ngạch (quota) của gói truy vấn miễn phí cho phép trong một khoảng thời gian nhất định, dịch vụ bản đồ sẽ tạm dừng phản hồi và trả về mã lỗi trên.


Kết luận

Đồ án tốt nghiệp "Thiết kế mạch thu thập dữ liệu và giám sát xe từ xa qua internet" của sinh viên Ngô Thế Quang và Bùi Thanh Tú đã nghiên cứu và ứng dụng thành công kỹ thuật mạng truyền thông CAN trên ô tô kết hợp với hệ thống định vị GPS và truyền thông IoT. Nhóm tác giả đã thiết kế hoàn chỉnh module phần cứng thu thập tín hiệu OBD-II/GPS trên nền vi điều khiển ESP8266, chế tạo mạch giả lập CAN phục vụ nghiên cứu và xây dựng hệ thống máy chủ Web PHP/MySQL hiển thị trực quan các thông số vận hành và vị trí xe. Kết quả thử nghiệm thành công trên mô hình Kia Morning AT 2011 đã chứng minh tính khả thi của giải pháp, đồng thời xác lập cơ sở kỹ thuật rõ ràng để tiếp tục mở rộng phát triển thành các thiết bị giám sát hành trình chuyên dụng sử dụng mạng di động độc lập.