Chương 1: Tổng quan về kho bảo quản lạnh 1. Định nghĩa về kho bảo quản lạnh. Kho la ̣nh bảo quản có thể hiể u là mô ̣t loa ̣i kho đươ ̣c thiế t kế , lắ p đă ̣t vớ i thiế t bi ̣ có chức năng làm mát, làm lạnh hay cấp đông có thể điều chỉnh, kiểm soát nhiệt độ và độ ẩm nhằm để bảo quản, lưu trữ hàng hóa lâu và giữ được chất lượng tốt nhất. Được sử dụng để bảo quản các loại thực phẩm thủy hải sản, rau củ quả, nông sản, các loại trái cây, các sản phẩm trong chăn nuôi, y tế, hóa chất…v.v Nên nhận được rất nhiều sự quan tâm của các công ty, xí nghiệp, nhà máy chế biến, nhà hàng, cũng như các hộ kinh doanh gia đình… trong việc giải quyết về các vấn đề bảo quản hàng hóa.
Ứng dụng của kho bảo quản lạnh: - Kho bảo quản thực phẩm sau chế biến: thịt, cá, tôm, đồ hộp,. - Kho bảo quản thủy - hải sản: cá ngừ, cá hồi,. - Kho bảo quản nông sản: khoai lang, ngô, sắn,. - Kho bảo quản trái cây: mít, chuối, thanh long,bơ,.
- Kho bảo quản rau củ quả: củ cải, cà rốt, bắp cải, bông cải xanh,. - Kho bảo quản hoa tươi - Kho bảo quản các loại vacxin, dược phẩm, thuốc - Kho bảo quản đá viên, sữa, lên miên bia, nước giải khát,. Những tác dụng của kho bảo quạn lạnh: - Lưu giữ độ tưới sống của hàng hóa. - Dữ trữ hàng hóa chưa đưa vào sản suất.
- Bảo quản thành phẩm. - Giảm chi phí điện so với dùng máy lạnh cỡ thông thường. - Thuận tiện cho việc di chuyển, lắp đặt, vệ sinh an toàn thực phẩm. - Bảo quản hàng hóa, nguyên vật liệu, sản phẩm trong thời gian dài SVTH: Võ Minh Hiến Lớp: 60CNNL Page 4 Trường Đại Học Nha Trang Đồ Án Máy Lạnh GVHD: Lê Như Chính 2.
Phân loại các loại kho bảo quản lạnh. Có nhiều kiểu kho bảo quản lạnh dựa trên những căn cứ phân loại khác nhau.1, Phân loại kho lạnh theo mục đích bảo quản: Dựa vào mục đích bảo quản người ta phân chia các loại kho lạnh như sau: - Kho chế biến: Là loại kho được sử dụng nhiều trong các nhà máy chế biến và bảo quản thực phẩm. Loại kho lạnh này thường có dung tích lớn, nên cần phải trang bị hệ thống có công suất lạnh lớn. Phụ tải kho lạnh luôn thay đổi do phải xuất nhập hàng thường xuyên.
- Kho lạnh sơ bộ: Là tên gọi của loại kho thường dùng để làm lạnh sơ bộ hay bảo quản tạm thời tại nhà máy chế biến trước khi chuyển sàng một khâu chế biến khác. - Kho sinh hoạt: Loại kho này thường rất nhỏ được sử dụng trong các hộ gia đình, khách sạn, nhà hàng dùng bảo quản một lượng hàng nhỏ. - Kho phân phối, trung chuyển: Với loại kho này thì dùng điều hoà cung cấp thực phẩm cho các khu dân cư, thành phố và dự trữ lâu dài. Kho lạnh phân phối thường có dung tích lớn, trữ nhiều mặt hàng và có ý nghĩa rất lớn đối với đời sống sinh hoạt của cả một cộng đồng.
- Kho thương nghiệp: Kho lạnh bảo quản các mặt hàng thực phẩm của hệ thống thương nghiệp. Kho dùng bảo quản tạm thời các mặt hàng đang được doanh nghiệp bán trên thị trường. - Kho vận tải (trên tàu thuỷ, tàu hoả, ôtô): Đặc điểm của kho là dung tích lớn, hàng bảo quản mang tính tạm thời để vận chuyển từ nơi này đến nơi khác.2, Phân loại kho lạnh theo nhiệt độ: - Kho bảo quản đông: Tối thiểu nhiệt độ phải đạt -18℃, bảo quản các mặt hàng đóng đông. - Kho bảo quản lạnh: Từ -2℃ đến 5℃, chủ yếu bảo quản mặt hàng rau quả và nông sản.
- Kho đa năng: Nhiệt độ bảo quản - 12℃, có khả năng tăng hoặc giảm nhiệt độ phụ thuộc vào nhu cầu. SVTH: Võ Minh Hiến Lớp: 60CNNL Page 5 Trường Đại Học Nha Trang Đồ Án Máy Lạnh GVHD: Lê Như Chính - Kho gia lạnh: nhiệt độ bảo quản là 0℃, chức năng chính là gia lạnh các sản phẩm trước khi chuyển sang khâu chế biến khác. - Kho bảo quản nước đá: Nhiệt độ kho tối thiểu -4℃.3, Phân loại theo dung tích chứa của kho bảo quản lạnh: Kích thước kho lạnh phụ thuộc vào thể tích chứa hàng của nó. - Loại nhỏ: < 500 tấn.
- Loại vừa: 500-5000 tấn. - Loại lớn: > 5000 tấn.4, Phân loại kho lạnh theo phương pháp xây dựng: Kho xây: Kho được xây dựng bằng các vật liệu xây dựng và lớp cách nhiệt, cách ẩm, gắn vào phía trong của kho. Quá trình xây dựng phức tạp, qua nhiều công đoạn. - Ưu điểm: + Tận dụng được nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương.
+ Có thể sử dụng những công trình kiến trúc sẵn có để chuyển thành kho giá thành xây dựng rẻ. - Nhược điểm: + Khi cần di chuyển kho lạnh khó khăn, hầu như bị phá hỏng. + Cần nhiều thời gian và nhân lực thi công. + Chất lượng công trình không cao.
+ Khó đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Kho lắp ghép: Đây là phương án xây lắp kho bằng các tấm panel tiêu chuẩn trên nên và khung của kho. - Ưu điểm: + Các chi tiết cấu trúc cách nhiệt, cách ẩm là các tấm panel tiêu chuẩn chế tạo sẵn nên dễ dàng vận chuyển đến nơi lắp đặt. SVTH: Võ Minh Hiến Lớp: 60CNNL Page 6 Trường Đại Học Nha Trang Đồ Án Máy Lạnh GVHD: Lê Như Chính + Lắp ráp nhanh chóng, thời gian thi công nhanh.
+ Khi cần di chuyển kho lạnh dễ dàng, thời gian thi công nhanh. + Kho chỉ cần khung và mái che nên không cần đến các vật liệu xây dựng. Xây dựng rất đơn giản. + Hình thức đẹp, dễ vệ sinh.
- Nhược điểm: Giá thành đắt hơn kho xây dựng. Cấu tạo kho lạnh. Kho lạnh được cấu tạo bởi hai phần chính: Phần cách nhiệt và hệ thống làm lạnh. Phần cách nhiệt: - Vỏ kho: + Vỏ kho được làm từ các tấm panel được sản xuất riêng cho lắp đặt kho lạnh theo tiêu chuẩn quốc tế.
Nhìn bề ngoài, lớp panel có độ nhẵn và bóng cao, màu sắc đẹp mắt và tạo cảm giác sạch sẽ. + Cấu trúc khá đơn giản nhưng có tính ổn định cao, chịu ăn mòn và chịu rung tốt. Vật liệu được sử dụng để làm lõi có khổi lượng nhẹ, khả năng cách nhiệt tốt. + Các tấm panel được kết nối bằng phương thức Labyrinth Style đảm bảo độ chặt khít và cách nhiệt giữa các tấm.
+ Cấu trúc bản lề giúp cho việc lắp đặt đơn giản, chính xác, tiết kiệm đáng kể thời gian và chi phí lắp đặt. + Kích thước các chiều dài, rộng, cao có thể được lựa chọn sao cho phù hợp với kích thước thiết kế của kho đông nhưng vẫn đảm bảo chất lượng và khả năng cách nhiệt - Cửa kho lạnh: + Cửa được dùng cho kho lạnh phải đảm bảo được khả năng cách nhiệt tương đương với vỏ kho nhưng đồng thời cũng cần sự linh hoạt tiện lợi cho người sử dụng. + Cửa kho lạnh được sản xuất có nhiều loại với kích thước khá đa dạng. SVTH: Võ Minh Hiến Lớp: 60CNNL Page 7 Trường Đại Học Nha Trang Đồ Án Máy Lạnh GVHD: Lê Như Chính Nhưng tất cả đều đảm bảo được độ kín của kho khi sử dụng.
Tức là khung cần có thêm kết cấu jont bao quanh để ngăn hoàn toàn khí lạnh thoát qua các khe. + Được làm từ vật liệu inox 304 không rỉ, bản lề và tay khóa bằng vật liệu atimon hoặc inox. Cho nên luôn đảm bảo độ cứng chắc và sáng bóng của cánh cửa. Hệ thống làm lạnh: - Hệ thống làm lạnh có vai trò là điều chỉnh nhiệt độ kho xuống đúng mức nhiệt được yêu cầu trong bảo quản.
Cho nên, tùy vào từng loại sản phẩm nhiệt độ bảo quản khác nhau thì kết cấu hệ thống lạnh cũng có những khác biệt. Thông thường, hệ thống làm lạnh có những thiết bị quan trọng như: - Máy nén: + Trong cấu tạo kho lạnh thì máy nén có tác dụng nén môi chất lạnh và là bộ phận quan trọng nhất. Đặc biệt được coi là trái tim của mỗi hệ thống lạnh. + Tùy thuộc vào thiết kế và lắp đặt kho lạnh mà sẽ sử dụng công suất máy sao cho phù hợp.
+ Có các loại máy nén như: máy nén piston, trục vít, xoắn ốc,…Mỗi loại máy có cấu tạo và nguyên lý hoạt động riêng biệt. - Dàn lạnh: + Dàn lạnh được lắp ở bên trong kho lạnh phải đảm bảo có lớp vỏ chắc chắn, có tính thẩm mỹ. + Bên trong dàn lạnh có một số bộ phận rất quan trọng. Khi lựa chọn và sử dụng hết sức chú ý như: bức cánh dàn lạnh, quạt li tâm.
điện trở xả đá,… - Tủ điều khiển: + Có chức năng là kiểm soát và điều chỉnh các hoạt động của kho lạnh. Phối kết hợp hoạt động với các thiết bị để giữ ổn định nhiệt độ ở mức yêu cầu. + Có bộ phận thực hiện báo hiệu cho người dùng khi biết bị gặp phải trục trặc trong vận hành. SVTH: Võ Minh Hiến Lớp: 60CNNL Page 8 Trường Đại Học Nha Trang Đồ Án Máy Lạnh GVHD: Lê Như Chính Chương 2: Lựa chọn thông số thiết kế và tính toán cấu trúc kho lạnh 1.
Các thống số thiết kế. - Thiết kế kho bảo quản lạnh sức chứa 80 tấn. - Chọn phương án thiết kế kho tại Bình Định, có các thông số khí hậu như sau: Thông số về khí hậu ở Bình Định [Bảng 1-1 TL Hướng dẫn thiết kế HTL] Nhiệt độ(0C) Độ ẩm tương đối(%) TB cả năm Mùa hè Mùa đông Mùa hè Mùa đông 26,7 37,9 17,8 74 82 - Chọn nhiệt độ môi trường là t = 37,9 là nhiệt độ môi trường để tính toán. - Chọn nhiệt độ bảo quản: + Nhiệt độ bảo quản thực phẩm phụ thuộc vào từng loại sản phẩm và thời gian bảo quản chúng.
Thời gian bảo quản càng lâu đòi hỏi nhiệt độ bảo quản càng thấp. + Những sản phẩm như rau,củ,quả…lại không thể giữ được chất lượng tốt ở nhiệt độ thấp. Đòi hỏi phải bảo quản chúng ở nhiệt độ cao hơn, trong khoảng 0-5 0C. Ta chọn nhiệt độ quản là 40C.
Tính toán kích thước kho lạnh.1, Phương pháp xây dựng: Kho có dung tích 80 tấn, hàng được sắp xếp bằng các xe nâng hàng.Vì vậy chọn phương án xây dựng kho lạnh là kho lắp ghép, tường và trần được ghép bằng các tấm panel, nền bằng bêtông có cách nhiệt.2, Xác định thể tích kho lạnh: Ta có dung tích kho lạnh: E = V.gv SVTH: Võ Minh Hiến Lớp: 60CNNL Page 9 Trường Đại Học Nha Trang Đồ Án Máy Lạnh GVHD: Lê Như Chính Trong đó: E: dung tích kho lạnh (tấn).