## Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập toàn cầu, tiếng Anh ngày càng trở thành công cụ thiết yếu trong nhiều lĩnh vực nghề nghiệp, đặc biệt là trong ngành dược phẩm. Tại Trường Cao đẳng Dược Trung ương Hải Dương (HCCP), tiếng Anh chuyên ngành (ESP) được giảng dạy cho sinh viên năm thứ ba nhằm trang bị kiến thức và kỹ năng đọc hiểu các tài liệu chuyên ngành dược. Tuy nhiên, chương trình ESP hiện tại với 30 tiết học, chủ yếu dựa trên giáo trình cũ và phương pháp truyền thống, chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế và chưa tạo động lực học tập cho sinh viên. Qua khảo sát với 43 sinh viên và 4 giảng viên, hơn 80% sinh viên không thấy các hoạt động trong giáo trình giúp cải thiện kỹ năng giao tiếp, và 50% giảng viên đánh giá giáo trình hiện tại chưa phù hợp. Mục tiêu nghiên cứu là thiết kế một chương trình đọc tiếng Anh chuyên ngành theo hướng giao nhiệm vụ (task-based) phù hợp với đặc thù ngành dược và nhu cầu học tập của sinh viên HCCP, nhằm nâng cao hiệu quả học tập và chuẩn bị tốt cho công việc tương lai. Nghiên cứu tập trung vào kỹ năng đọc, thực hiện trong phạm vi thời gian học kỳ thứ sáu của năm thứ ba tại HCCP, với ý nghĩa góp phần đổi mới phương pháp giảng dạy ESP, tăng cường khả năng sử dụng tiếng Anh chuyên ngành trong môi trường học thuật và nghề nghiệp.

## Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

### Khung lý thuyết áp dụng

- **English for Specific Purposes (ESP):** ESP là phương pháp giảng dạy tiếng Anh tập trung vào nhu cầu cụ thể của người học theo ngành nghề hoặc lĩnh vực chuyên môn, nhấn mạnh tính học viên làm trung tâm và mục tiêu rõ ràng. ESP đặc trưng bởi việc sử dụng tài liệu thực tế, định hướng mục đích học tập và khuyến khích tự học.
- **Task-Based Language Teaching (TBLT):** Phương pháp dạy học dựa trên giao nhiệm vụ, trong đó người học thực hiện các nhiệm vụ giao tiếp thực tế, giúp phát triển kỹ năng ngôn ngữ một cách tự nhiên và hiệu quả. TBLT tập trung vào việc hoàn thành nhiệm vụ hơn là học ngôn ngữ một cách rời rạc.
- **Syllabus Design Approaches:** Ba cách tiếp cận chính trong thiết kế giáo trình gồm: language-centered (tập trung vào ngôn ngữ), skills-centered (tập trung vào kỹ năng), và learning-centered (tập trung vào người học). Nghiên cứu áp dụng cách tiếp cận learning-centered nhằm đảm bảo phù hợp với nhu cầu và khả năng của sinh viên.
- **Kỹ năng đọc trong ESP:** Bao gồm các kỹ năng như skimming (đọc lướt), scanning (đọc tìm kiếm thông tin cụ thể), đoán nghĩa từ mới qua ngữ cảnh, nhận diện cấu trúc văn bản, suy luận và hiểu thái độ người viết. Các kỹ năng này giúp sinh viên xử lý thông tin chuyên ngành hiệu quả.

### Phương pháp nghiên cứu

- **Nguồn dữ liệu:** Dữ liệu được thu thập từ 43 sinh viên năm thứ ba và 4 giảng viên giảng dạy tiếng Anh tại HCCP thông qua bảng hỏi khảo sát.
- **Phương pháp phân tích:** Kết hợp phương pháp định lượng (phân tích thống kê câu trả lời bảng hỏi) và định tính (thảo luận, so sánh, giải thích kết quả).
- **Timeline nghiên cứu:** Nghiên cứu được thực hiện trong học kỳ thứ sáu của năm học, sau khi sinh viên hoàn thành khóa học tiếng Anh tổng quát và khóa ESP hiện tại.
- **Cỡ mẫu và chọn mẫu:** Mẫu gồm toàn bộ sinh viên năm thứ ba và giảng viên tiếng Anh tại HCCP, đảm bảo tính đại diện cho đối tượng nghiên cứu.
- **Công cụ thu thập dữ liệu:** Bảng hỏi được thiết kế riêng biệt cho sinh viên và giảng viên, tập trung vào đánh giá chương trình ESP hiện tại, nhu cầu và kỳ vọng về chương trình mới.

## Kết quả nghiên cứu và thảo luận

### Những phát hiện chính

- **Đánh giá chương trình hiện tại:** 83.7% sinh viên không thấy các hoạt động trong giáo trình giúp cải thiện kỹ năng giao tiếp; 55.8% không đồng ý rằng các hoạt động thúc đẩy làm việc nhóm; 45.5% cho rằng giáo trình tập trung quá nhiều vào ngữ pháp; 65.1% cảm thấy các bài tập không tạo động lực học tập.
- **Nhu cầu thiết kế chương trình mới:** 73.3% sinh viên và 75% giảng viên đồng ý cần thiết phải thiết kế chương trình đọc ESP mới phù hợp hơn.
- **Mục tiêu khóa học ưu tiên:** Hiểu đơn thuốc, xây dựng vốn từ vựng chuyên ngành, dịch tài liệu y dược là các mục tiêu hàng đầu được cả sinh viên và giảng viên lựa chọn.
- **Chủ đề ưu tiên:** Thuốc, thuốc tự nhiên, sử dụng đúng sai thuốc hiện đại, kháng sinh, thông tin về thuốc, dị ứng thuốc, tác dụng phụ của thuốc được đánh giá cao.
- **Số lượng từ vựng cần đạt:** 75% giảng viên cho rằng sinh viên nên đạt khoảng 500 thuật ngữ chuyên ngành sau khóa học.
- **Số bài học phù hợp:** 75% giảng viên đề xuất 7 bài học trong 30 tiết học.
- **Phương pháp giảng dạy:** 50% giảng viên ủng hộ phương pháp giao tiếp kết hợp với truyền thống; 100% giảng viên và 93% sinh viên đồng ý cần có bài tập về nhà để củng cố kiến thức.
- **Số lượng nhiệm vụ trong mỗi bài học:** 75% giảng viên và 76% sinh viên ủng hộ việc thiết kế nhiều loại nhiệm vụ trong mỗi bài học để tăng tính đa dạng và hiệu quả.

### Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy chương trình ESP hiện tại tại HCCP chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế của sinh viên, đặc biệt là về tính tương tác và cập nhật kiến thức chuyên ngành mới. Việc tập trung quá nhiều vào ngữ pháp và bài tập truyền thống khiến sinh viên thiếu động lực và kỹ năng giao tiếp thực tế. So với các nghiên cứu trong lĩnh vực ESP, việc áp dụng phương pháp giao nhiệm vụ giúp tăng cường sự chủ động, phát triển kỹ năng ngôn ngữ toàn diện và phù hợp với đặc thù ngành dược. Việc lựa chọn chủ đề và từ vựng chuyên ngành phù hợp giúp sinh viên dễ tiếp cận và áp dụng kiến thức vào công việc tương lai. Kết quả khảo sát cũng phản ánh sự đồng thuận cao giữa giảng viên và sinh viên về nhu cầu đổi mới chương trình, điều này tạo điều kiện thuận lợi cho việc triển khai chương trình mới. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ đồng ý của sinh viên và giảng viên về các khía cạnh khác nhau của chương trình hiện tại và kỳ vọng chương trình mới, giúp minh họa rõ ràng các điểm mạnh và hạn chế.

## Đề xuất và khuyến nghị

- **Thiết kế chương trình đọc ESP theo hướng giao nhiệm vụ:** Tập trung vào các nhiệm vụ thực tế như liệt kê, sắp xếp, so sánh, hoàn thành bảng thông tin, giúp sinh viên phát triển kỹ năng đọc hiểu và vận dụng từ vựng chuyên ngành.
- **Cập nhật nội dung và từ vựng chuyên ngành:** Bao gồm các chủ đề thuốc hiện đại, thuốc tự nhiên, sử dụng thuốc đúng cách, tác dụng phụ, phù hợp với nhu cầu thực tế và xu hướng ngành dược.
- **Áp dụng phương pháp giảng dạy tích cực, kết hợp giao tiếp và truyền thống:** Khuyến khích làm việc nhóm, thảo luận, trình bày, tăng cường tương tác trong lớp học.
- **Tăng cường bài tập về nhà và tự học:** Đảm bảo sinh viên có thời gian củng cố kiến thức, phát triển kỹ năng tự học và trách nhiệm học tập cá nhân.
- **Phân bổ thời gian hợp lý:** Thiết kế 7 bài học trong 30 tiết, mỗi bài có nhiều nhiệm vụ đa dạng, phù hợp với trình độ và thời gian học của sinh viên.
- **Đào tạo và bồi dưỡng giảng viên:** Tổ chức các khóa tập huấn về phương pháp giảng dạy ESP và TBLT để nâng cao năng lực giảng dạy, đáp ứng yêu cầu đổi mới chương trình.
- **Đánh giá và điều chỉnh chương trình định kỳ:** Thu thập phản hồi từ sinh viên và giảng viên để cải tiến nội dung, phương pháp và tài liệu giảng dạy.

## Đối tượng nên tham khảo luận văn

- **Giảng viên tiếng Anh chuyên ngành:** Nắm bắt phương pháp thiết kế chương trình ESP theo hướng giao nhiệm vụ, áp dụng vào giảng dạy để nâng cao hiệu quả.
- **Nhà quản lý giáo dục và cán bộ xây dựng chương trình:** Tham khảo quy trình thiết kế giáo trình dựa trên nhu cầu thực tế và phương pháp hiện đại, phục vụ công tác đổi mới chương trình đào tạo.
- **Sinh viên ngành sư phạm tiếng Anh và ngôn ngữ học ứng dụng:** Học hỏi về cách phân tích nhu cầu, thiết kế syllabus và áp dụng TBLT trong giảng dạy ESP.
- **Chuyên gia phát triển tài liệu giảng dạy:** Tìm hiểu cách lựa chọn nội dung, cấu trúc bài học và thiết kế nhiệm vụ phù hợp với đặc thù ngành nghề và trình độ người học.

## Câu hỏi thường gặp

1. **Tại sao cần thiết kế chương trình ESP theo hướng giao nhiệm vụ?**  
Phương pháp giao nhiệm vụ giúp sinh viên phát triển kỹ năng ngôn ngữ tự nhiên, tăng tính tương tác và áp dụng kiến thức vào thực tế, khác với phương pháp truyền thống chỉ tập trung vào ngữ pháp và từ vựng rời rạc.

2. **Làm thế nào để xác định nhu cầu học tập của sinh viên trong ESP?**  
Thông qua khảo sát, phỏng vấn và phân tích công việc thực tế của sinh viên, từ đó xác định mục tiêu, chủ đề và kỹ năng cần thiết để thiết kế chương trình phù hợp.

3. **Số lượng từ vựng chuyên ngành cần đạt là bao nhiêu?**  
Khoảng 500 thuật ngữ chuyên ngành được đánh giá là phù hợp với trình độ sinh viên năm thứ ba tại HCCP, giúp họ có nền tảng vững chắc để đọc hiểu tài liệu chuyên ngành.

4. **Các kỹ năng đọc nào quan trọng trong ESP?**  
Skimming, scanning, đoán nghĩa từ mới qua ngữ cảnh, nhận diện cấu trúc văn bản, suy luận và hiểu thái độ người viết là những kỹ năng thiết yếu giúp sinh viên xử lý thông tin hiệu quả.

5. **Làm thế nào để giảng viên nâng cao hiệu quả giảng dạy ESP?**  
Giảng viên cần được đào tạo về phương pháp TBLT, sử dụng tài liệu cập nhật, thiết kế nhiệm vụ phù hợp và khuyến khích sinh viên tham gia tích cực trong các hoạt động nhóm và bài tập thực hành.

## Kết luận

- Chương trình ESP hiện tại tại HCCP chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu học tập và phát triển kỹ năng của sinh viên ngành dược.  
- Phương pháp thiết kế chương trình theo hướng giao nhiệm vụ phù hợp với đặc thù ngành và trình độ sinh viên, giúp tăng động lực và hiệu quả học tập.  
- Nội dung chương trình cần tập trung vào các chủ đề thuốc hiện đại, kỹ năng đọc chuyên ngành và từ vựng thiết yếu.  
- Việc kết hợp phương pháp giảng dạy tích cực, bài tập về nhà và đào tạo giảng viên là yếu tố then chốt để nâng cao chất lượng giảng dạy ESP.  
- Nghiên cứu mở ra hướng phát triển chương trình ESP tại các trường cao đẳng, đại học ngành dược, góp phần nâng cao năng lực ngoại ngữ chuyên ngành cho sinh viên, đáp ứng yêu cầu hội nhập và phát triển nghề nghiệp.  

Triển khai thử nghiệm chương trình mới, thu thập phản hồi và điều chỉnh phù hợp; tổ chức tập huấn giảng viên; phát triển tài liệu bổ trợ; mở rộng nghiên cứu sang các kỹ năng khác trong ESP.