Theo Dõi Tình Hình Mắc Bệnh Viêm Tử Cung, Viêm Vú, Bại Liệt Trên Đàn Lợn NáI Sinh Sản

Bệnh viêm tử cung, viêm vú, và bại liệt là những vấn đề sức khỏe nghiêm trọng thường gặp ở lợn nái sau sinh. 60 trang · Đại học Thái Nguyên · 2014.

• Tác giả: Nguyễn Văn Tráng
• Người hướng dẫn: ThS. La Văn Công
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Theo Dõi Tình Hình Mắc Bệnh Viêm Tử Cung, Viêm Vú, Bại Liệt Ở Lợn NáI Sinh Sản
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI NÓI ĐẦU
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• 1. PHẦN 1: CÔNG TÁC PHỤC VỤ SẢN XUẤT
• 1.1. Điều kiện cơ bản
• 1.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 1.1.1.1. Vị trí địa lý
• 1.1.1.2. Điều kiện địa hình đất đai
• 1.1.1.3. Điều kiện khí hậu, nguồn nước
• 1.1.1.3.1. Khí hậu
• 1.1.1.3.2. Nguồn nước
• 1.1.1.4. Điều kiện giao thông vận tải
• 1.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 1.1.2.1. Tình hình dân cư xung quanh trại
• 1.1.2.2. Cơ sở vật chất của trại
• 1.1.2.2.1. Hệ thống chuồng trại
• 1.1.2.2.2. Nguồn thức ăn
• 1.1.2.2.3. Các công trình phụ trợ
• 1.1.2.3. Cơ cấu tổ chức của trại
• 1.1.3. Tình hình sản xuất tại trại
• 1.1.3.1. Công tác chăn nuôi
• 1.1.3.2. Công tác thú y
• 1.1.4. Đánh giá chung
• 1.1.4.1. Thuận lợi
• 1.1.4.2. Khó khăn
• 1.1.5. Công tác phục vụ sản xuất
• 1.1.5.1. Nội dung công tác phục vụ sản xuất
• 1.1.5.2. Kết quả công tác phục vụ sản xuất
• 1.1.5.2.1. Công tác chăn nuôi
• 1.1.5.2.1.1. Công tác giống
• 1.1.5.2.1.2. Công tác chăm sóc nuôi dưỡng lợn
• 1.1.5.2.2. Công tác thú y
• 1.1.5.2.2.1. Công tác phòng bệnh
• 1.1.5.2.2.1.1. Công tác vệ sinh
• 1.1.5.2.2.1.2. Công tác tiêm phòng
• 1.1.5.2.2.2. Công tác chẩn đoán và điều trị bệnh
• 1.1.5.2.2.2.1. Công tác chẩn đoán
• 1.1.5.2.2.2.2. Công tác điều trị bệnh
• 1.1.5.2.2.2.2.1. Bệnh viêm tử cung
• 1.1.5.2.2.2.2.1.1. Nguyên nhân
• 1.1.5.2.2.2.2.1.2. Triệu chứng
• 1.1.5.2.2.2.2.1.3. Điều trị
• 1.1.5.2.2.2.2.2. Hội chứng tiêu chảy ở lợn con
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Bệnh Viêm Tử Cung Viêm Vú Bại Liệt Lợn Nái

Bệnh viêm tử cung, viêm vú, và bại liệt là những vấn đề sức khỏe nghiêm trọng thường gặp ở lợn nái sau sinh. Chúng ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất sinh sản, sức khỏe của lợn con và gây thiệt hại kinh tế đáng kể cho người chăn nuôi. Việc theo dõi, phát hiện sớm và có biện pháp phòng ngừa, điều trị kịp thời là vô cùng quan trọng. Các bệnh này có thể xuất hiện riêng lẻ hoặc đồng thời, tạo thành hội chứng MMA (viêm vú, viêm tử cung, mất sữa). Nguyên nhân gây bệnh rất đa dạng, từ yếu tố vệ sinh chuồng trại kém, dinh dưỡng không hợp lý đến các tác động cơ học trong quá trình sinh sản. Việc hiểu rõ về các bệnh này giúp người chăn nuôi chủ động hơn trong việc quản lý và bảo vệ đàn lợn nái.

1.1. Tầm quan trọng của sức khỏe sinh sản lợn nái

Sức khỏe sinh sản của lợn nái đóng vai trò then chốt trong hiệu quả chăn nuôi. Một lợn nái khỏe mạnh sẽ đẻ sai, nuôi con tốt, giảm tỷ lệ hao hụt và tăng số lượng lợn con khỏe mạnh. Ngược lại, các bệnh như viêm tử cung lợn nái, viêm vú lợn nái và bại liệt lợn nái có thể dẫn đến giảm năng suất, tăng chi phí điều trị và thậm chí gây chết lợn nái, ảnh hưởng nghiêm trọng đến lợi nhuận.

1.2. Các bệnh thường gặp ở lợn nái sau sinh

Ngoài viêm tử cung, viêm vú và bại liệt, lợn nái sau sinh còn có thể mắc các bệnh khác như sốt sữa, mất sữa, táo bón, hoặc các bệnh truyền nhiễm. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường và có biện pháp can thiệp kịp thời là rất quan trọng để bảo vệ sức khỏe của lợn nái và lợn con.

II. Nhận Biết Dấu Hiệu Viêm Tử Cung Lợn Nái Hướng Dẫn Chi Tiết

Viêm tử cung lợn nái là một bệnh lý phổ biến, gây ảnh hưởng lớn đến khả năng sinh sản. Bệnh thường xảy ra sau khi sinh, do vi khuẩn xâm nhập vào tử cung qua đường sinh dục. Các yếu tố như đỡ đẻ không đúng kỹ thuật, vệ sinh kém, hoặc sót nhau thai có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu viêm tử cung lợn là rất quan trọng để có biện pháp điều trị kịp thời, tránh các biến chứng nguy hiểm như nhiễm trùng huyết, vô sinh. Theo nghiên cứu của Nguyễn Văn Tráng, việc thụt rửa tử cung bằng nước muối ấm có thể hỗ trợ điều trị bệnh.

2.1. Các triệu chứng lâm sàng của viêm tử cung ở lợn

Các dấu hiệu viêm tử cung lợn bao gồm: âm hộ sưng đỏ, chảy dịch màu trắng đục hoặc có mủ, mùi hôi tanh, sốt, bỏ ăn, giảm sữa, và có biểu hiện đau bụng. Lợn nái có thể rặn đẻ, cong lưng, hoặc đi tiểu khó khăn. Quan sát kỹ các biểu hiện này giúp phát hiện bệnh sớm.

2.2. Phân biệt viêm tử cung với các bệnh khác

Cần phân biệt viêm tử cung với các bệnh khác có triệu chứng tương tự như viêm vú, bại liệt, hoặc các bệnh nhiễm trùng khác. Việc chẩn đoán chính xác dựa trên các triệu chứng lâm sàng, kết quả xét nghiệm dịch âm đạo và tiền sử bệnh giúp đưa ra phác đồ điều trị phù hợp.

2.3. Nguyên nhân gây viêm tử cung ở lợn nái

Nguyên nhân chính gây viêm tử cung lợn nái là do vi khuẩn xâm nhập vào tử cung sau khi sinh. Các yếu tố nguy cơ bao gồm: đỡ đẻ không đúng kỹ thuật, vệ sinh kém, sót nhau thai, thụ tinh nhân tạo không đảm bảo, hoặc do các bệnh nhiễm trùng khác.

III. Cách Nhận Biết Điều Trị Viêm Vú Lợn Nái Sau Sinh Hiệu Quả

Viêm vú lợn nái là tình trạng viêm nhiễm tuyến vú, thường xảy ra sau khi sinh. Bệnh gây đau đớn cho lợn nái, giảm sản lượng sữa và ảnh hưởng đến sự phát triển của lợn con. Nguyên nhân gây bệnh thường do vi khuẩn xâm nhập qua các vết trầy xước trên vú, hoặc do vệ sinh chuồng trại kém. Việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời viêm vú lợn là rất quan trọng để bảo vệ sức khỏe của cả lợn nái và lợn con. Theo kinh nghiệm, việc sử dụng kháng sinh kết hợp với các biện pháp hỗ trợ có thể giúp điều trị bệnh hiệu quả.

3.1. Dấu hiệu nhận biết viêm vú ở lợn nái

Các dấu hiệu viêm vú lợn bao gồm: vú sưng đỏ, nóng, đau, sữa có màu sắc bất thường (vàng, xanh, hoặc có lẫn máu), lợn nái bỏ ăn, sốt, và có biểu hiện đau khi cho con bú. Lợn con có thể bị tiêu chảy hoặc chậm lớn do không đủ sữa.

3.2. Phương pháp điều trị viêm vú cho lợn nái

Điều trị viêm vú lợn thường bao gồm sử dụng kháng sinh để tiêu diệt vi khuẩn, kết hợp với các biện pháp hỗ trợ như chườm ấm, xoa bóp vú, và đảm bảo vệ sinh chuồng trại. Trong trường hợp nặng, có thể cần phải can thiệp phẫu thuật để dẫn lưu mủ.

3.3. Phòng ngừa viêm vú ở lợn nái

Phòng ngừa viêm vú lợn bao gồm: đảm bảo vệ sinh chuồng trại sạch sẽ, tránh làm trầy xước vú lợn nái, cung cấp dinh dưỡng đầy đủ, và theo dõi sức khỏe lợn nái thường xuyên để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường.

IV. Bại Liệt Ở Lợn Nái Nguyên Nhân Triệu Chứng Cách Phòng Tránh

Bại liệt lợn nái là tình trạng lợn nái bị yếu hoặc mất khả năng vận động, thường xảy ra sau khi sinh. Bệnh có thể do nhiều nguyên nhân gây ra, bao gồm thiếu canxi, magie, hoặc do các bệnh lý thần kinh. Bại liệt gây ảnh hưởng lớn đến khả năng chăm sóc con của lợn nái và có thể dẫn đến tử vong. Việc hiểu rõ về nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng tránh bại liệt lợn là rất quan trọng để bảo vệ sức khỏe đàn lợn nái.

4.1. Nguyên nhân gây bại liệt ở lợn nái

Các nguyên nhân gây bại liệt lợn nái bao gồm: thiếu canxi, magie, phốt pho, hoặc vitamin D; các bệnh lý thần kinh như viêm não, viêm màng não; chấn thương cột sống; hoặc do các bệnh nhiễm trùng khác. Lợn nái mang thai và cho con bú có nhu cầu dinh dưỡng cao hơn, do đó dễ bị thiếu hụt các chất dinh dưỡng cần thiết.

4.2. Triệu chứng của bại liệt ở lợn nái

Các triệu chứng của bại liệt lợn nái bao gồm: yếu chân, đi lại khó khăn, run rẩy, nằm liệt, mất cảm giác ở chân, và có thể kèm theo các triệu chứng khác như sốt, bỏ ăn, hoặc co giật. Tùy thuộc vào nguyên nhân gây bệnh, các triệu chứng có thể xuất hiện từ từ hoặc đột ngột.

4.3. Phòng tránh bại liệt cho lợn nái

Phòng tránh bại liệt lợn bao gồm: cung cấp dinh dưỡng đầy đủ và cân bằng, đặc biệt là canxi, magie, phốt pho, và vitamin D; đảm bảo vệ sinh chuồng trại sạch sẽ; tránh làm lợn nái bị stress; và theo dõi sức khỏe lợn nái thường xuyên để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường.

V. Phương Pháp Chăm Sóc Lợn Nái Sau Sinh Bí Quyết Từ Chuyên Gia

Chăm sóc lợn nái sau sinh đúng cách là yếu tố then chốt để đảm bảo sức khỏe của lợn nái và lợn con, đồng thời giảm thiểu nguy cơ mắc các bệnh như viêm tử cung, viêm vú, và bại liệt. Việc cung cấp dinh dưỡng đầy đủ, đảm bảo vệ sinh chuồng trại, và theo dõi sức khỏe lợn nái thường xuyên là rất quan trọng. Theo các chuyên gia, việc bổ sung vitamin cho lợn nái sau sinh có thể giúp tăng cường sức đề kháng và phục hồi sức khỏe.

5.1. Dinh dưỡng cho lợn nái sau sinh

Cung cấp dinh dưỡng cho lợn nái sau sinh đầy đủ và cân bằng là rất quan trọng. Thức ăn cần đảm bảo đủ protein, năng lượng, vitamin, và khoáng chất. Nên chia nhỏ khẩu phần ăn thành nhiều bữa trong ngày để lợn nái dễ tiêu hóa và hấp thu.

5.2. Vệ sinh chuồng trại cho lợn nái

Đảm bảo vệ sinh chuồng trại lợn nái sạch sẽ, khô ráo, và thoáng mát. Thường xuyên dọn dẹp phân và chất thải, phun thuốc sát trùng định kỳ để tiêu diệt vi khuẩn và mầm bệnh.

5.3. Theo dõi sức khỏe lợn nái sau sinh

Theo dõi sức khỏe lợn nái sau sinh thường xuyên để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường như sốt, bỏ ăn, chảy dịch âm đạo, hoặc có biểu hiện đau đớn. Nếu phát hiện bất kỳ dấu hiệu nào, cần đưa lợn nái đến bác sĩ thú y để được khám và điều trị kịp thời.

VI. Nghiên Cứu Thực Tiễn Điều Trị Viêm Tử Cung Viêm Vú Bại Liệt

Nghiên cứu của Nguyễn Văn Tráng đã theo dõi tình hình mắc bệnh viêm tử cung, viêm vú, bại liệt trên đàn lợn nái sinh sản tại trại lợn ông Lương, xã Ngọc Châu, huyện Tân Yên, tỉnh Bắc Giang. Nghiên cứu cũng thử nghiệm một số phác đồ điều trị bệnh. Kết quả cho thấy, việc áp dụng các biện pháp phòng ngừa và điều trị kịp thời có thể giảm thiểu đáng kể tỷ lệ mắc bệnh và cải thiện năng suất sinh sản của lợn nái.

6.1. Kết quả theo dõi tình hình mắc bệnh

Nghiên cứu đã ghi nhận tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung, viêm vú, bại liệt trên đàn lợn nái tại trại lợn ông Lương. Các yếu tố ảnh hưởng đến tỷ lệ mắc bệnh bao gồm giống, dòng, lứa đẻ, và điều kiện chăm sóc nuôi dưỡng.

6.2. Thử nghiệm các phác đồ điều trị

Nghiên cứu đã thử nghiệm một số phác đồ điều trị viêm tử cung, viêm vú, bại liệt trên đàn lợn nái. Các phác đồ điều trị bao gồm sử dụng kháng sinh, thuốc giảm đau, thuốc bổ, và các biện pháp hỗ trợ khác.

6.3. Đánh giá hiệu quả của các phác đồ điều trị

Nghiên cứu đã đánh giá hiệu quả của các phác đồ điều trị dựa trên các chỉ tiêu như tỷ lệ khỏi bệnh, thời gian điều trị, và chi phí điều trị. Kết quả cho thấy, việc áp dụng phác đồ điều trị phù hợp có thể cải thiện đáng kể sức khỏe của lợn nái và giảm thiểu thiệt hại kinh tế.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong cơ cấu ngành nông nghiệp Việt Nam, chăn nuôi lợn giữ vai trò chủ lực trong việc cung cấp nguồn thực phẩm tiêu dùng nội địa và phân bón cho trồng trọt, đồng thời đóng góp vào kim ngạch xuất khẩu. Để đáp ứng nhu cầu con giống chất lượng cao cho các trang trại và hộ chăn nuôi, việc phát triển đàn lợn nái sinh sản theo quy mô tập trung công nghiệp là định hướng phổ biến. Tuy nhiên, các giống lợn ngoại năng suất cao thường có khả năng thích nghi với điều kiện khí hậu nhiệt đới gió mùa kém hơn giống nội, dẫn đến nguy cơ mắc các bệnh sản khoa sau khi sinh tăng cao. Trong quá trình sinh đẻ, vi khuẩn cơ hội như Streptococcus, Staphylococcus, Escherichia coli dễ dàng xâm nhập qua đường sinh dục gây viêm niêm mạc, dẫn đến viêm tử cung, viêm vú và hội chứng mất sữa (MMA), trực tiếp làm suy giảm năng suất sinh sản, tăng tỷ lệ chết thai và làm đàn lợn con còi cọc.

Khóa luận tốt nghiệp chuyên ngành Thú y của tác giả Nguyễn Văn Tráng tại Trường Đại học Nông Lâm – Đại học Thái Nguyên tập trung giải quyết các nhiệm vụ thực tiễn trên đàn nái nuôi tại trại tư nhân. Mục tiêu nghiên cứu được xác định cụ thể gồm 2 nhiệm vụ:

1. Theo dõi và thống kê tình hình mắc các bệnh sản khoa gồm viêm tử cung, viêm vú, bại liệt trên đàn lợn nái sinh sản nuôi tại trại lợn gia đình ông Lương (thôn Tân Châu, xã Ngọc Châu, huyện Tân Yên, tỉnh Bắc Giang).
2. Thử nghiệm một số phác đồ điều trị bệnh sản khoa bằng thuốc thú y trên lâm sàng, từ đó đánh giá hiệu quả điều trị và tính khả thi kinh tế.

Đối tượng nghiên cứu là 53 lợn nái sinh sản thuộc hai giống ngoại thuần Yorkshire và Landrace. Phạm vi không gian được thực hiện tại trại lợn ông Lương, xã Ngọc Châu, huyện Tân Yên, tỉnh Bắc Giang; phạm vi thời gian theo dõi dữ liệu thực địa kéo dài từ tháng 6 năm 2014 đến tháng 11 năm 2014.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Về mặt lý luận và khoa học thú y, nghiên cứu dựa trên các cơ sở sinh lý học sinh sản và bệnh lý học thú y gia súc:

• Cơ sở giải phẫu và sinh lý sinh sản: Nghiên cứu tổng quan cấu tạo đường sinh dục lợn nái (âm hộ, âm vật, tiền đình, âm đạo dài 10–12 cm, cổ tử cung dài 10–18 cm có cấu trúc cài răng lược, sừng tử cung dạng sừng kép dài 50–100 cm, buồng trứng và ống dẫn trứng). Các chỉ tiêu sinh lý định lượng được tham chiếu: tuổi động dục lần đầu của nái ngoại (6–7 tháng tuổi, khối lượng 65–80 kg), tuổi phối giống lần đầu (9 tháng tuổi), chu kỳ động dục (19–21 ngày, thời gian động dục kéo dài 4–5 ngày ở nái ngoại), thời gian mang thai trung bình (114 ngày, chia thành hai kỳ: kỳ I từ ngày 1 đến ngày 84, kỳ II từ ngày 85 đến khi đẻ), và năng suất sinh sản (1,8–2,2 lứa/năm).
• Cơ chế bệnh sinh và căn nguyên vi sinh vật: Bệnh viêm tử cung được phân loại thành thể nhẹ (viêm dịch nhờn), thể vừa (viêm mủ) và thể nặng (viêm mủ hoại tử lẫn máu). Căn nguyên vi khuẩn tham chiếu từ các công bố trong nước và quốc tế gồm: Streptococcus (chiếm 34,5%), E. coli (26,7%), Proteus vulgaris (16%), Staphylococcus (11,2%), Klebsiella (10,2%). Bệnh viêm vú (Mastitis) và bại liệt sau đẻ do chấn thương cơ học, tổn thương thần kinh tọa hoặc mất cân bằng khoáng chất (Ca, P, Vitamin D).
• Cơ sở dược lý: Cơ chế tác dụng của các biệt dược sử dụng trong phác đồ gồm Vilamoks-LA (Amoxicillin trihydrate 150 mg/ml), Gluco-K-C-Namin (Calcium gluconate kết hợp Tolfenamic acid - chất kháng viêm không steroid, Vitamin C và Vitamin K), Multibio (Ampicillin, Colistin, Dexamethasone), cùng dung dịch muối ấm thụt rửa cục bộ.

Phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa điều tra dịch tễ và can thiệp lâm sàng:

• Phương pháp điều tra gián tiếp: Thu thập và hồi cứu dữ liệu sổ sách ghi chép quản lý đàn, lịch phối giống, lịch đẻ và sổ theo dõi bệnh tật tại trang trại.
• Phương pháp điều tra trực tiếp: Thăm khám lâm sàng hàng ngày trên toàn bộ 53 nái; kiểm tra dịch tiết âm đạo, thân nhiệt, biểu hiện bầu vú, trạng thái vận động; lập sổ theo dõi riêng biệt; phân loại mức độ bệnh theo triệu chứng điển hình.
• Phương pháp can thiệp điều trị: Áp dụng phác đồ tiêm kháng sinh toàn thân kết hợp thụt rửa tử cung hoặc xoa bóp tuyến vú, ghi nhận thời gian khỏi bệnh và tỷ lệ điều trị thành công.
• Phương pháp xử lý số liệu: Ứng dụng các công thức dịch tễ học thú y để tính tỷ lệ mắc bệnh theo giống, theo lứa đẻ, theo tháng theo dõi, tỷ lệ khỏi bệnh và thời gian điều trị trung bình theo phương pháp thống kê sinh vật học trong chăn nuôi.

Nội dung chính theo từng phần của khóa luận

Bố cục khóa luận được cấu trúc thành hai phần chính phản ánh toàn diện công tác thực tập chuyên môn và hoạt động nghiên cứu khoa học thực nghiệm.

Phần 1: Công tác phục vụ sản xuất

Mục này trình bày điều kiện cơ sở hạ tầng của trại lợn ông Lương (diện tích tổng thể 9.300 m², khu chuồng nuôi 4.500 m² gồm 8 ô chuồng nuôi lợn thịt, các ô lồng sắt nuôi nái hậu bị và nái chửa kích thước 2,4 x 0,6 m, ô lồng đực giống 2,4 x 3 m, khu chuồng nái đẻ có sàn nâng, khu chuồng cách ly 40 m² và hệ thống hầm biogas xử lý chất thải). Thức ăn chăn nuôi sử dụng hoàn toàn thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh do Công ty Cổ phần Chăn nuôi C.P. Việt Nam cung cấp.

Tác giả đã trực tiếp tham gia và ghi nhận kết quả các mặt công tác chuyên môn tại trại:

• Công tác vệ sinh và phòng bệnh bằng vaccine: Thực hiện 10 lần quét vôi, 17 lần phun sát trùng, 5 lần vệ sinh hố sát trùng, 5 lần phun thuốc diệt muỗi. Thực hiện tiêm phòng đầy đủ các loại vaccine theo quy trình nghiêm ngặt cho đàn lợn thịt (Circo, Dịch tả HC-Vac, Lở mồm long móng Aftopor) và đàn nái (Porcilis PRRS, Porcilis Parvo, Porcilis Begonia, Porcilis CSF Live) với tỷ lệ an toàn sinh học đạt 100%.
• Công tác chẩn đoán và điều trị bệnh thông thường: Tham gia điều trị hội chứng tiêu chảy ở lợn con (72 con, khỏi 70 con, đạt 97,20%), bệnh đường hô hấp (26 con, khỏi 24 con, đạt 92,31%), bệnh viêm khớp (2/2 con, đạt 100%), tụ huyết trùng (7/7 con, đạt 100%), phó thương hàn (4/4 con, đạt 100%).
• Công tác kỹ thuật chăn nuôi: Trực tiếp đỡ đẻ an toàn cho 41 ca nái; thiến 227 lợn đực con (đạt 100%); cắt đuôi và mài nanh cho 423 lợn con sơ sinh (đạt 100%); tiêm bổ sung Fe-Dextran B12 liều 1 ml lúc 3 ngày tuổi và 2 ml lúc 10 ngày tuổi cho 419 lợn con (đạt 100%); thực hiện thụ tinh nhân tạo đạt kết quả đậu thai trên 35/36 nái (đạt 97,20%); tẩy giun bằng Flubenol 5% cho 76 lượt nái và phun thuốc trị ghẻ Taktic 12,5% cho 42 lượt nái trước khi vào chuồng đẻ.

Phần 2: Chuyên đề nghiên cứu khoa học

Chuyên đề đi sâu vào khảo sát tỷ lệ mắc bệnh sản khoa trên 53 lợn nái sinh sản và thử nghiệm phác đồ điều trị:

• Khảo sát tỷ lệ mắc bệnh chung: Theo dõi sự xuất hiện của 3 bệnh sản khoa chính (viêm tử cung, viêm vú, bại liệt sau đẻ) trên đàn nái nuôi tập trung.
• Phân tích tỷ lệ bệnh theo các biến số dịch tễ:
  • Theo giống, dòng: So sánh mức độ mẫn cảm giữa giống Yorkshire (42 con) và giống Landrace (11 con).
  • Theo lứa đẻ: Khảo sát tỷ lệ bệnh phân bổ qua các nhóm lứa đẻ (lứa 0 - hậu bị, lứa 1–2, lứa 3–4, lứa 5–6).
  • Theo nhóm phân loại sinh lý lợn nái: Phân nhóm theo nái hậu bị, nái kiểm định và nái cơ bản.
  • Theo thời gian (tháng theo dõi): Đánh giá sự biến thiên tỷ lệ phát bệnh qua các tháng thực tập (từ tháng 6 đến tháng 10 năm 2014).
• Thử nghiệm phác đồ điều trị: Ứng dụng phác đồ điều trị viêm tử cung bằng Vilamoks-LA (20 ml/ngày) phối hợp Gluco-K-C-Namin (20 ml/ngày) trong 3–5 ngày kết hợp thụt rửa tử cung bằng nước muối ấm 0,9% (3 lít/lần/ngày trong 3 ngày liên tục). Đối với viêm vú, áp dụng liệu trình tiêm 5–7 ngày kết hợp chườm nước muối ấm 10%, xoa bóp tuyến vú và vắt bỏ sữa ứ đọng.

Kết quả và đóng góp

Nghiên cứu thu được các kết quả định lượng cụ thể về tình hình bệnh học sản khoa và hiệu quả điều trị trên đàn lợn nái:

Chỉ tiêu phân loại dịch tễ	Tổng số nái theo dõi (con)	Mắc Viêm tử cung: Số con (%)	Mắc Viêm vú: Số con (%)	Mắc Bại liệt sau đẻ: Số con (%)
Tổng đàn theo dõi	53	7 (13,21%)	4 (7,55%)	0 (0,00%)
Theo giống:
- Yorkshire	42	5 (11,90%)	3 (7,14%)	0 (0,00%)
- Landrace	11	2 (18,18%)	1 (9,09%)	0 (0,00%)
Theo lứa đẻ:
- Lứa 0 (Hậu bị)	11	0 (0,00%)	0 (0,00%)	0 (0,00%)
- Lứa 1–2	18	1 (5,56%)	1 (5,56%)	0 (0,00%)
- Lứa 3–4	21	5 (23,81%)	3 (14,29%)	0 (0,00%)
- Lứa 5–6	3	1 (33,33%)	0 (0,00%)	0 (0,00%)
Theo phân loại nái:
- Nái hậu bị	11	0 (0,00%)	0 (0,00%)	0 (0,00%)
- Nái kiểm định	18	1 (5,56%)	1 (5,56%)	0 (0,00%)
- Nái cơ bản	24	6 (25,00%)	3 (12,50%)	0 (0,00%)
Theo tháng theo dõi (2014):
- Tháng 6	6	0 (0,00%)	0 (0,00%)	0 (0,00%)
- Tháng 7	11	2 (18,18%)	0 (0,00%)	0 (0,00%)
- Tháng 8	15	3 (20,00%)	2 (13,33%)	0 (0,00%)
- Tháng 9	12	1 (8,33%)	1 (8,33%)	0 (0,00%)
- Tháng 10	9	1 (11,11%)	1 (11,11%)	0 (0,00%)

Các phát hiện và kết quả điều trị chính:

• Tỷ lệ mắc bệnh sản khoa: Viêm tử cung chiếm tỷ lệ cao nhất với 13,21% (7/53 nái), tiếp đến là viêm vú chiếm 7,55% (4/53 nái). Bệnh bại liệt sau đẻ không xuất hiện ca nào (0,00%) do khẩu phần ăn được bổ sung đầy đủ khoáng chất và vitamin.
• Yếu tố ảnh hưởng: Giống Landrace có tỷ lệ mắc viêm tử cung (18,18%) và viêm vú (9,09%) cao hơn so với giống Yorkshire (11,90% và 7,14%). Tỷ lệ mắc bệnh tỷ lệ thuận với số lứa đẻ: nái lứa 5–6 có tỷ lệ viêm tử cung cao nhất (33,33%), nái cơ bản mắc cao hơn đáng kể so với nái kiểm định và hậu bị.
• Hiệu quả điều trị: Phác đồ sử dụng Vilamoks-LA kết hợp Gluco-K-C-Namin và thụt rửa nước muối ấm đạt tỷ lệ khỏi bệnh 100% đối với cả 7 ca viêm tử cung (liệu trình 3–5 ngày) và 4 ca viêm vú (liệu trình 5–7 ngày).
• Đề xuất của tác giả đối với trang trại:
  1. Đầu tư thêm trang thiết bị cơ giới hóa hiện đại phục vụ chuồng nuôi.
  2. Thực hiện nghiêm ngặt quy trình vệ sinh sát trùng phương tiện và người trước khi ra vào trại.
  3. Bố trí chuồng cách ly riêng biệt để chuyển ngay lợn ốm ra khỏi đàn, tránh lây nhiễm chéo.
  4. Hoàn thiện quy trình quản lý vật tư, thuốc thú y và xử lý xác lợn bệnh đúng quy chuẩn an toàn sinh học.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận phản ánh một số giới hạn xuất phát từ điều kiện thực tế tại cơ sở:

• Hạn chế: Nghiên cứu được thực hiện trên quy mô đàn hữu hạn (53 nái) tại một cơ sở chăn nuôi tư nhân đơn lẻ; thời gian theo dõi thực địa chỉ diễn ra trong vòng 5 tháng (từ tháng 6 đến tháng 10 năm 2014), chưa bao quát trọn vẹn cả chu kỳ 4 mùa trong năm. Việc chẩn đoán chủ yếu dựa vào quan sát triệu chứng lâm sàng và dịch tễ, chưa thực hiện phân lập vi khuẩn chuyên sâu trong phòng thí nghiệm để làm kháng sinh đồ. Trang trại còn thiếu quy trình cách ly lợn ốm triệt để và khâu xử lý môi trường sau bệnh còn hạn chế.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Cần mở rộng quy mô theo dõi trên số lượng đàn lớn hơn ở nhiều trang trại có phương thức chuồng trại khác nhau; tiến hành lấy mẫu bệnh phẩm để phân lập định danh chính xác các chủng vi khuẩn gây bệnh và thử nghiệm độ nhạy cảm của kháng sinh (kháng sinh đồ) nhằm tối ưu hóa phác đồ điều trị.

Giá trị tham khảo

Khóa luận có giá trị thực tiễn đối với sinh viên chuyên ngành Chăn nuôi, Thú y và cán bộ kỹ thuật phụ trách trang trại lợn nái sinh sản:

• Tài liệu học tập và thực hành: Cung cấp tài liệu tham khảo chi tiết về quy trình kỹ thuật đỡ đẻ, thụ tinh nhân tạo, cắt rốn, mài nanh, bấm đuôi, thiến hoạn và tiêm sắt cho lợn con.
• Quy trình phòng và trị bệnh: Cung cấp lịch tiêm phòng vaccine chuẩn cho lợn thịt và lợn nái các giai đoạn; chi tiết phác đồ kết hợp kháng sinh phổ rộng Amoxicillin (Vilamoks-LA) với dịch truyền/thuốc bổ trợ lực kháng viêm (Gluco-K-C-Namin) và kỹ thuật hộ lý ngoại khoa (thụt rửa tử cung, xoa bóp tuyến vú) có khả năng áp dụng trực tiếp tại các trại chăn nuôi quy mô vừa và nhỏ.

Câu hỏi thường gặp

1. Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung và viêm vú trên đàn nái tại trại lợn ông Lương được ghi nhận là bao nhiêu? Trong tổng số 53 lợn nái theo dõi từ tháng 6 đến tháng 10/2014, có 7 con mắc viêm tử cung (chiếm 13,21%), 4 con mắc viêm vú (chiếm 7,55%), và không có con nào mắc bệnh bại liệt sau đẻ (0,00%).

2. Giống lợn nào có tỷ lệ mắc bệnh sản khoa cao hơn trong nghiên cứu này? Lợn nái giống Landrace có tỷ lệ mắc bệnh cao hơn giống Yorkshire ở cả hai bệnh: viêm tử cung ở Landrace là 18,18% so với Yorkshire là 11,90%; viêm vú ở Landrace là 9,09% so với Yorkshire là 7,14%.

3. Số lứa đẻ ảnh hưởng như thế nào đến tỷ lệ viêm tử cung ở lợn nái? Tỷ lệ mắc viêm tử cung tăng dần theo số lứa đẻ: lứa 0 (hậu bị) là 0,00%; lứa 1–2 là 5,56%; lứa 3–4 là 23,81%; và lứa 5–6 đạt tỷ lệ cao nhất là 33,33%.

4. Phác đồ điều trị viêm tử cung được tác giả thử nghiệm gồm những loại thuốc và biện pháp nào? Phác đồ gồm tiêm bắp Vilamoks-LA (20 ml/ngày) phối hợp Gluco-K-C-Namin (20 ml/ngày) trong liệu trình 3–5 ngày, kết hợp thụt rửa tử cung bằng 3 lít nước muối ấm/lần/ngày trong 3 ngày liên tục. Tỷ lệ điều trị khỏi bệnh đạt 100% (7/7 ca).

5. Lịch tiêm sắt cho lợn con sơ sinh tại trang trại được thực hiện theo quy trình nào? Lợn con được tiêm bắp Fe-Dextran B12 10% lần 1 lúc 3 ngày tuổi với liều 1 ml/con, sau đó tiêm nhắc lại lần 2 sau 7 ngày (lúc 10 ngày tuổi) với liều 2 ml/con. Kết quả thực hiện trên 419 lợn con đạt tỷ lệ an toàn 100%.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Nguyễn Văn Tráng đã phản ánh toàn diện tình hình dịch tễ bệnh sản khoa trên đàn lợn nái ngoại tại trại chăn nuôi gia đình quy mô tập trung ở Bắc Giang. Kết quả nghiên cứu khẳng định viêm tử cung và viêm vú là hai bệnh sản khoa phổ biến, chịu ảnh hưởng rõ rệt bởi yếu tố giống, lứa đẻ và kỹ thuật can thiệp khi sinh. Đồng thời, công trình đã xác nhận tính hiệu quả của phác đồ phối hợp kháng sinh Amoxicillin, thuốc trợ lực kháng viêm Tolfenamic acid cùng kỹ thuật thụt rửa sát trùng cục bộ trong việc điều trị dứt điểm các ca bệnh lâm sàng tại cơ sở.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM ----------- ----------- NGUYỄN VĂN TRÁNG Tên đề tài: THEO DÕI TÌNH HÌNH MẮC BỆNH VIÊM TỬ CUNG, VIÊM VÚ, BẠI LIỆT TRÊN ĐÀN LỢN NÁI SINH SẢN NUÔI TẠI TRẠI LỢN ÔNG LƯƠNG THUỘC XÃ NGỌC CHÂU – HUYỆN TÂN YÊN – TỈNH BẮC GIANG VÀ THỬ NGHIỆM MỘT SỐ PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Hệ đào tạo : Chính quy Chuyên ngành : Thú y Khoa : Chăn nuôi - Thú y Khóa học : 2010 - 2014 Thái Nguyên – 2014 ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM ----------- ----------- NGUYỄN VĂN TRÁNG Tên đề tài: THEO DÕI TÌNH HÌNH MẮC BỆNH VIÊM TỬ CUNG, VIÊM VÚ, BẠI LIỆT TRÊN ĐÀN LỢN NÁI SINH SẢN NUÔI TẠI TRẠI LỢN ÔNG LƯƠNG THUỘC XÃ NGỌC CHÂU – HUYỆN TÂN YÊN – TỈNH BẮC GIANG VÀ THỬ NGHIỆM MỘT SỐ PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Hệ đào tạo : Chính quy Chuyên ngành : Thú y Khoa : Chăn nuôi - Thú y Khóa học : 2010 - 2014 Giảng viên hướng dẫn : ThS. La Văn Công Thái Nguyên – 2014 ii LỜI CẢM ƠN Qua bốn tháng thực tập tại cơ sở cũng như trong suốt thời gian học tập tại ghế Nhà trường, nhờ sự giúp đỡ của thầy giáo hướng dẫn, bạn bè và sự nỗ lực của bản thân tôi đã hoàn thành khóa luận tốt nghiệp để chuẩn bị ra trường. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám hiệu Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, Ban Chủ nhiệm khoa Chăn nuôi – Thú y, tới thầy giáo, cô giáo đã tận tình dìu dắt tôi trong suốt thời gian học tập tại Trường. Đặc biệt tôi xin cảm ơn sự quan tâm, giúp đỡ của cô giáo Th.S La Văn Công - người đã tận tình dìu dắt tôi trong suốt quá trình thực tập và giúp đỡ tôi hoàn thành khóa luận tốt nghiệp này.

Tôi cũng xin cảm ơn tới gia đình, người thân, bạn bè đã luôn bên tôi động viên giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực tập. Cũng qua đây, cho phép tôi được gửi lời cảm ơn sâu sắc tới bác Ngô Xuân Lương cùng toàn thể gia đình và ban lãnh đạo cùng toàn bộ cán bộ công nhân viên công tác xã Ngọc Châu – huyện Tân Yên – tỉnh Bắc Giang đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi hoàn thành khóa luận tốt nghiệp này. Thái Nguyên, ngày tháng năm 2014 Sinh Viên Nguyễn Văn Tráng iii LỜI NÓI ĐẦU Thực tập tốt nghiệp là nội dung cuối cùng trong chương trình đào tạo của các trường đại học nói chung và Đại học Nông Lâm Thái Nguyên nói riêng. Đây là khoảng thời gian quan trọng với mỗi sinh viên, là cơ hội để áp dụng kiến thức đã học vào thực tiễn cuộc sống.

Đồng thời đây cũng là khoảng thời gian quý báu để mỗi sinh viên học hỏi, thu thập mọi kiến thức, là hành trang bước vào cuộc sống mới với công việc của mình. Xuất phát từ nguyện vọng của bản thân, yêu cầu của cơ sở, được sự đồng ý của Ban chủ nhiệm Khoa Chăn nuôi – Thú y, Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, được sự giúp đỡ của giảng viên hướng dẫn Th.S La Văn Công tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Theo dõi tình hình mắc bệnh viêm tử cung, viêm vú, bại liệt trên đàn lợn nái sinh sản nuôi tại trại lợn ông Lương thuộc xã Ngọc Châu – huyện Tân Yên – tỉnh Bắc Giang và thử nghiệm một số phác đồ điều trị” Do thời gian và trình độ còn hạn chế, bước đầu còn bỡ ngỡ với công tác nghiên cứu khoa học nên bản khóa luận không tránh khỏi những thiếu sót, rất mong được sự góp ý của Quý thầy cô và các bạn để bản khóa luận được hoàn thiện hơn.