Luận văn thạc sĩ nghiên cứu sự thay đổi sinh kế của người dân sau tái định cư tại bốn khu tái định cư trên địa bàn thành phố trà vinh

Nghiên cứu sự thay đổi sinh kế của người dân sau tái định cư tại bốn khu tái định cư ở thành phố Trà Vinh, phân tích tác động và giải pháp.

• Tác giả: Đỗ Minh Đức
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Tấn Khuyên
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản Lý Kinh Tế
• Đề tài: Thay Đổi Sinh Kế Sau Tái Định Cư Tại Trà Vinh
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Trà Vinh

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: PHẦN MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.1.1. Mục tiêu chung
• 1.1.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.2. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu
• 1.2.1. Phạm vi nghiên cứu
• 1.2.2. Đối tượng nghiên cứu
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.3.1. Câu hỏi 1
• 1.3.2. Câu hỏi 2
• 1.3.3. Câu hỏi 3
• 2. CHƯƠNG II: TỔNG QUAN VỀ CƠ SỞ LÝ THUYẾT
• 2.1. Tổng quan học thuật
• 2.2. Một số khái niệm có liên quan
• 2.2.1. Sinh kế
• 2.3. Khung phân tích sinh kế
• 2.4. Các thành phần của khung sinh kế bền vững
• 2.4.1. Hoàn cảnh dễ bị tổn thương
• 2.4.2. Những tài sản sinh kế
• 2.4.2.1. Nguồn vốn con người
• 2.4.2.2. Nguồn vốn xã hội
• 2.4.2.3. Nguồn vốn tự nhiên
• 2.4.2.4. Nguồn vốn vật thể
• 2.4.2.5. Nguồn vốn tài chính
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 3.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 3.1.1.1. Vị trí địa lý
• 3.1.2. Điều kiện kinh tế xã hội
• 3.2. Tình hình phát triển đô thị và TĐC của Tp Trà Vinh những năm qua
• 3.3. Tình hình thu hồi đất ở Tp Trà Vinh và tái định cư
• 3.4. Thực trạng sinh kế của hộ dân Tp Trà Vinh sau khi bị thu hồi đất
• 3.4.1. Nguồn vốn nhân lực
• 3.4.2. Nguồn vốn tự nhiên
• 3.4.3. Nguồn vốn vật chất
• 3.4.3.1. Phương tiện sinh hoạt và sản xuất
• 3.4.3.2. Sử dụng tiền đền bù
• 3.4.3.3. Thu nhập của người dân sau TĐC
• 3.4.4. Tiếp cận tín dụng
• 3.4.5. Nguồn vốn xã hội
• 3.5. Phân tích nguyên nhân dẫn đến thực trạng sinh kế của các hộ TĐC
• 3.5.1. Sự thay đổi của môi trường sinh kế
• 3.5.2. Các hoạt động sinh kế hiện tại
• 3.5.3. Phân tích những thuận lợi khó khăn trong hoạt động sinh kế của chủ hộ
• 3.5.3.1. Những thuận lợi về điều kiện tự nhiên và kinh tế xã hội
• 3.5.3.2. Những khó khăn trong hoạt động sinh kế
• 3.5.4. Thách thức
• 4. CHƯƠNG 4: CÁC GIẢI PHÁP ÐẢM BẢO SINH KẾ BỀN VỮNG CHO CÁC HỘ DÂN TÁI ÐỊNH CƯ TRÊN ÐỊA BÀN TP TRÀ VINH
• 4.1. Các giải pháp đảm bảo sinh kế bền vững cho các hộ dân tái TĐC
• 4.1.1. Giải pháp nguồn vốn nhân lực
• 4.1.2. Các giải pháp tăng cường nguồn vốn tự nhiên
• 4.1.3. Các giải pháp phát triển nguồn vốn vật chất
• 4.1.4. Các giải pháp nâng cao nguồn vốn xã hội
• 4.2. Kết luận và kiến nghị
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về thay đổi sinh kế sau tái định cư tại Trà Vinh

Tái định cư là một quá trình phức tạp, ảnh hưởng đến đời sống của nhiều hộ dân. Tại Trà Vinh, việc tái định cư không chỉ đơn thuần là di dời mà còn liên quan đến việc thay đổi sinh kế của người dân. Nghiên cứu cho thấy rằng, sau khi tái định cư, nhiều hộ dân gặp khó khăn trong việc duy trì và phát triển sinh kế bền vững. Các yếu tố như chính sách hỗ trợ, điều kiện sống mới và khả năng chuyển đổi nghề nghiệp đều ảnh hưởng đến sự ổn định sinh kế của họ.

1.1. Khái niệm tái định cư và sinh kế bền vững

Tái định cư là quá trình di dời người dân từ nơi ở cũ đến nơi ở mới, thường liên quan đến việc thu hồi đất. Sinh kế bền vững được định nghĩa là khả năng của hộ gia đình duy trì và cải thiện mức sống của họ trong dài hạn. Việc hiểu rõ khái niệm này giúp xác định các yếu tố ảnh hưởng đến sinh kế của người dân sau tái định cư.

1.2. Tình hình tái định cư tại Trà Vinh

Tại Trà Vinh, quá trình tái định cư diễn ra trong bối cảnh phát triển kinh tế mạnh mẽ. Tuy nhiên, nhiều hộ dân vẫn gặp khó khăn trong việc thích nghi với môi trường sống mới. Các chính sách hỗ trợ chưa thực sự hiệu quả, dẫn đến tình trạng giảm thu nhập và khó khăn trong việc tìm kiếm việc làm.

II. Những thách thức trong việc thay đổi sinh kế sau tái định cư

Việc tái định cư mang lại nhiều thách thức cho người dân, đặc biệt là trong việc duy trì sinh kế. Các vấn đề như thiếu đất sản xuất, khó khăn trong việc chuyển đổi nghề nghiệp và thiếu hỗ trợ từ chính quyền là những yếu tố chính gây khó khăn cho người dân.

2.1. Thiếu đất sản xuất và ảnh hưởng đến sinh kế

Nhiều hộ dân sau khi tái định cư không còn đất sản xuất, dẫn đến việc họ không thể duy trì các hoạt động nông nghiệp truyền thống. Điều này làm giảm thu nhập và tạo ra áp lực kinh tế lớn cho các hộ gia đình.

2.2. Khó khăn trong việc chuyển đổi nghề nghiệp

Việc chuyển đổi nghề nghiệp sau tái định cư là một thách thức lớn. Nhiều hộ dân không có kỹ năng cần thiết để tham gia vào các ngành nghề mới, dẫn đến tình trạng thất nghiệp và thu nhập thấp.

III. Phương pháp cải thiện sinh kế cho người dân tái định cư

Để cải thiện sinh kế cho người dân sau tái định cư, cần có các phương pháp và giải pháp cụ thể. Các chính sách hỗ trợ cần được thiết kế để đáp ứng nhu cầu thực tế của người dân, từ đó giúp họ ổn định cuộc sống.

3.1. Chính sách hỗ trợ tài chính và đào tạo nghề

Cần có các chính sách hỗ trợ tài chính cho người dân, bao gồm việc cung cấp vốn vay ưu đãi và các chương trình đào tạo nghề. Điều này sẽ giúp người dân có cơ hội phát triển kỹ năng và tìm kiếm việc làm.

3.2. Tăng cường kết nối cộng đồng và hỗ trợ xã hội

Việc xây dựng các mạng lưới hỗ trợ trong cộng đồng là rất quan trọng. Các tổ chức xã hội có thể giúp người dân kết nối với nhau, chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ lẫn nhau trong việc tìm kiếm việc làm và phát triển sinh kế.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Trà Vinh

Nghiên cứu về thay đổi sinh kế sau tái định cư tại Trà Vinh đã chỉ ra nhiều vấn đề cần giải quyết. Các kết quả cho thấy rằng, mặc dù có những chính sách hỗ trợ, nhưng thực tế vẫn còn nhiều khó khăn trong việc cải thiện sinh kế cho người dân.

4.1. Kết quả khảo sát về thu nhập và sinh kế

Kết quả khảo sát cho thấy thu nhập của nhiều hộ dân sau tái định cư giảm so với trước đây. Điều này cho thấy sự cần thiết phải có các giải pháp cụ thể để cải thiện tình hình kinh tế của họ.

4.2. Những mô hình thành công trong phát triển sinh kế

Một số mô hình phát triển sinh kế thành công đã được áp dụng tại Trà Vinh, như mô hình hợp tác xã nông nghiệp. Những mô hình này đã giúp người dân tăng thu nhập và cải thiện chất lượng cuộc sống.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho sinh kế bền vững

Việc thay đổi sinh kế sau tái định cư tại Trà Vinh là một vấn đề phức tạp, đòi hỏi sự quan tâm và hỗ trợ từ nhiều phía. Cần có các chính sách đồng bộ và hiệu quả để đảm bảo sinh kế bền vững cho người dân.

5.1. Đề xuất chính sách cho chính quyền địa phương

Chính quyền địa phương cần xem xét và điều chỉnh các chính sách hỗ trợ để phù hợp với nhu cầu thực tế của người dân. Việc này sẽ giúp cải thiện tình hình sinh kế và ổn định cuộc sống cho họ.

5.2. Tương lai của sinh kế bền vững tại Trà Vinh

Tương lai của sinh kế bền vững tại Trà Vinh phụ thuộc vào khả năng thích ứng của người dân và sự hỗ trợ từ chính quyền. Cần có sự hợp tác chặt chẽ giữa các bên liên quan để đạt được mục tiêu phát triển bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn 2005-2015, thành phố Trà Vinh đã trải qua nhiều biến động về đất đai và dân số, với tổng diện tích đất tự nhiên tăng gần 95% do sáp nhập các xã thuộc huyện Châu Thành. Tuy nhiên, diện tích đất nông nghiệp lại giảm 1,8% trong giai đoạn này, chủ yếu do thu hồi đất để phát triển các công trình dự án và đô thị hóa. Tổng số hộ bị thu hồi đất là 1.075 hộ, chiếm 3,6% tổng số hộ dân, với diện tích thu hồi gần 16 ha. Việc thu hồi đất đã ảnh hưởng sâu sắc đến sinh kế của người dân, đặc biệt là các hộ nông dân mất tư liệu sản xuất chính.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá thực trạng sinh kế của người dân sau tái định cư tại bốn khu tái định cư trên địa bàn thành phố Trà Vinh, phân tích các điểm mạnh, điểm yếu trong quá trình thay đổi sinh kế, đồng thời đề xuất các chính sách cải thiện thu nhập và nâng cao chất lượng cuộc sống. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các hộ dân bị thu hồi đất và đang sinh sống tại bốn khu tái định cư, với dữ liệu sơ cấp thu thập năm 2016 và dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo giai đoạn 2005-2015.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ chính quyền địa phương hoạch định chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư phù hợp, góp phần đảm bảo sinh kế bền vững cho người dân bị ảnh hưởng bởi các dự án phát triển kinh tế - xã hội tại Trà Vinh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu sử dụng khung phân tích sinh kế bền vững của DFID (1999) làm nền tảng lý thuyết. Khung này bao gồm năm loại tài sản sinh kế chính: vốn nhân lực, vốn xã hội, vốn tự nhiên, vốn vật chất và vốn tài chính. Sinh kế bền vững được định nghĩa là khả năng đối phó và phục hồi trước các cú sốc, duy trì hoặc gia tăng năng lực và tài sản mà không làm hao mòn nguồn tài nguyên thiên nhiên.

Hoàn cảnh dễ bị tổn thương được xem xét qua các yếu tố như xu hướng dân số, cú sốc thiên tai, dịch bệnh, biến động kinh tế và tính thời vụ trong sản xuất. Các cấu trúc, thể chế chính sách và chiến lược sinh kế cũng được phân tích nhằm hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến sinh kế của người dân tái định cư.

Ngoài ra, nghiên cứu tham khảo các kinh nghiệm quốc tế như phong trào Làng mới (Saemaul Undong) của Hàn Quốc và các chính sách phát triển nông nghiệp, nông thôn của Thái Lan, cũng như kinh nghiệm trong nước tại Hà Nội và Thanh Hóa về công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp dữ liệu thứ cấp và sơ cấp. Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ các báo cáo kinh tế - xã hội, quy hoạch phát triển, chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư giai đoạn 2005-2015. Dữ liệu sơ cấp được thu thập năm 2016 thông qua khảo sát 60 hộ dân (chiếm khoảng 20% tổng số hộ tại bốn khu tái định cư) bằng phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên và kỹ thuật đánh giá nhanh nông thôn có sự tham gia (PRA).

Phân tích dữ liệu sử dụng phương pháp thống kê mô tả, so sánh biến động các chỉ tiêu sinh kế trước và sau tái định cư, bao gồm thu nhập bình quân, sử dụng vốn đền bù, tài sản vật chất, tình trạng nghề nghiệp, trình độ học vấn và đánh giá chất lượng cuộc sống. Các công cụ như bảng biểu, biểu đồ được sử dụng để minh họa kết quả. Phương pháp tổng hợp suy luận cũng được áp dụng để phân tích các thuận lợi, khó khăn và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thay đổi về thu nhập và nghề nghiệp: Thu nhập bình quân của các hộ tái định cư có xu hướng giảm so với trước khi bị thu hồi đất. Cụ thể, thu nhập bình quân/hộ giảm khoảng 20%, trong khi tỷ lệ lao động phi nông nghiệp tăng lên 78,6%, cho thấy sự chuyển đổi nghề nghiệp từ nông nghiệp sang các ngành khác. Tuy nhiên, lao động trong độ tuổi trên 35 chiếm 68,8%, là nhóm khó tìm việc làm mới.

2. Nguồn vốn nhân lực hạn chế: Bình quân mỗi hộ có 3,1 khẩu, trong đó sức khỏe tốt chỉ chiếm 27,9%, còn lại nhiều người bị đau yếu hoặc tàn tật. Trình độ học vấn thấp, với 3,2% thất học và 9,1% chỉ có trình độ tiểu học, gây khó khăn trong việc tiếp cận kỹ thuật mới và chuyển đổi nghề nghiệp.

3. Sử dụng vốn đền bù chưa hiệu quả: Tiền đền bù và hỗ trợ bình quân mỗi hộ khoảng 29,85 triệu đồng, nhưng nhiều hộ sử dụng để chi tiêu sinh hoạt hoặc mua sắm tài sản không sinh lợi, hạn chế khả năng tái đầu tư vào sản xuất hoặc kinh doanh.

4. Môi trường sinh kế thay đổi: Diện tích đất nông nghiệp giảm 1,8% do thu hồi đất và đô thị hóa, làm mất tư liệu sản xuất chính của các hộ nông dân. Các hộ buôn bán nhỏ cũng bị ảnh hưởng do không thể tiếp tục kinh doanh tại nơi ở mới.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của sự suy giảm thu nhập và khó khăn trong sinh kế là do mất đất sản xuất, trình độ lao động thấp và thiếu kỹ năng chuyển đổi nghề nghiệp. So với các nghiên cứu tại Hà Nội và Đà Nẵng, kết quả tương đồng khi sinh kế của người dân sau tái định cư thường kém bền vững nếu không có sự hỗ trợ đào tạo nghề và tạo việc làm phù hợp.

Việc sử dụng tiền đền bù không hiệu quả phản ánh thiếu kiến thức quản lý tài chính và thiếu các chương trình hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp. Môi trường sinh kế thay đổi do đô thị hóa và thu hồi đất làm giảm khả năng tiếp cận nguồn vốn tự nhiên, ảnh hưởng tiêu cực đến các hoạt động sản xuất truyền thống.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh thu nhập trước và sau tái định cư, bảng phân bố trình độ học vấn và sức khỏe của nhân khẩu, cũng như biểu đồ tỷ lệ lao động theo ngành nghề để minh họa sự chuyển đổi sinh kế.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo nghề và chuyển đổi nghề nghiệp: Tổ chức các lớp đào tạo kỹ năng phù hợp với nhu cầu thị trường lao động địa phương, ưu tiên nhóm lao động trên 35 tuổi. Mục tiêu nâng tỷ lệ lao động có kỹ năng nghề lên ít nhất 50% trong vòng 3 năm. Chủ thể thực hiện: UBND thành phố phối hợp với các trung tâm đào tạo nghề.

2. Hỗ trợ quản lý và tái đầu tư vốn đền bù: Cung cấp tư vấn tài chính và hướng dẫn sử dụng vốn đền bù hiệu quả, khuyến khích đầu tư vào sản xuất, kinh doanh. Mục tiêu tăng tỷ lệ tái đầu tư vốn lên 60% trong 2 năm. Chủ thể thực hiện: Trung tâm phát triển quỹ đất và các tổ chức tín dụng.

3. Phát triển cơ sở hạ tầng và dịch vụ hỗ trợ sinh kế: Đầu tư hoàn thiện hạ tầng khu tái định cư, tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động sản xuất, kinh doanh và dịch vụ. Mục tiêu nâng cao mức độ hài lòng về cơ sở hạ tầng lên trên 80% trong 3 năm. Chủ thể thực hiện: UBND thành phố và các nhà đầu tư.

4. Xây dựng mạng lưới hỗ trợ xã hội và kết nối cộng đồng: Tăng cường vai trò các tổ chức xã hội, đoàn thể trong việc hỗ trợ sinh kế, tạo mối liên kết cộng đồng, giảm thiểu tác động tiêu cực của tái định cư. Mục tiêu tăng tỷ lệ tham gia các tổ chức xã hội lên 70% trong 2 năm. Chủ thể thực hiện: Hội nông dân, Hội phụ nữ và các tổ chức cộng đồng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Chính quyền địa phương và các cơ quan quản lý đất đai: Để hiểu rõ tác động của thu hồi đất và tái định cư đến sinh kế người dân, từ đó xây dựng chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư hiệu quả.

2. Các nhà nghiên cứu và học giả trong lĩnh vực quản lý kinh tế và phát triển nông thôn: Nghiên cứu cung cấp cơ sở lý thuyết và thực tiễn về sinh kế bền vững, giúp phát triển các mô hình nghiên cứu tương tự.

3. Tổ chức phi chính phủ và các tổ chức phát triển cộng đồng: Để thiết kế các chương trình hỗ trợ đào tạo nghề, phát triển sinh kế và nâng cao năng lực cộng đồng tại các khu tái định cư.

4. Người dân bị ảnh hưởng bởi thu hồi đất và tái định cư: Hiểu rõ quyền lợi, các chính sách hỗ trợ và các giải pháp phát triển sinh kế nhằm cải thiện đời sống sau tái định cư.

Câu hỏi thường gặp

1. Sinh kế của người dân sau tái định cư có ổn định không?
   Sinh kế của người dân sau tái định cư tại Trà Vinh chưa thực sự ổn định, thu nhập giảm khoảng 20% và nhiều hộ gặp khó khăn trong chuyển đổi nghề nghiệp do mất đất sản xuất và trình độ lao động thấp.

2. Nguyên nhân chính gây khó khăn trong sinh kế là gì?
   Nguyên nhân chính là mất tư liệu sản xuất do thu hồi đất, trình độ học vấn và kỹ năng nghề thấp, cùng với việc sử dụng vốn đền bù chưa hiệu quả.

3. Chính sách hỗ trợ hiện nay có đáp ứng nhu cầu người dân không?
   Chính sách hỗ trợ có nhưng chưa đồng bộ và chưa tập trung đủ vào đào tạo nghề, tạo việc làm và quản lý vốn, dẫn đến hiệu quả chưa cao trong việc ổn định sinh kế.

4. Có những giải pháp nào để cải thiện sinh kế cho người dân tái định cư?
   Giải pháp bao gồm đào tạo nghề phù hợp, hỗ trợ quản lý vốn đền bù, phát triển cơ sở hạ tầng và tăng cường mạng lưới hỗ trợ xã hội nhằm nâng cao khả năng thích ứng và phát triển sinh kế.

5. Kinh nghiệm quốc tế nào có thể áp dụng cho Trà Vinh?
   Phong trào Làng mới của Hàn Quốc với phương châm phát huy nội lực dân cư, phát triển kết cấu hạ tầng và đào tạo cán bộ cơ sở là bài học quý giá có thể tham khảo để phát triển sinh kế bền vững.

Kết luận

• Thành phố Trà Vinh đã có nhiều biến động về đất đai và dân số, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế của người dân tái định cư.
• Thu nhập và nghề nghiệp của các hộ tái định cư có xu hướng giảm, trong khi trình độ nhân lực và sức khỏe còn hạn chế.
• Việc sử dụng vốn đền bù chưa hiệu quả, thiếu các chương trình hỗ trợ chuyển đổi nghề và đào tạo kỹ năng.
• Nghiên cứu đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao sinh kế bền vững, bao gồm đào tạo nghề, hỗ trợ quản lý vốn, phát triển hạ tầng và tăng cường mạng lưới xã hội.
• Các bước tiếp theo cần triển khai thực hiện các giải pháp đề xuất trong vòng 2-3 năm, đồng thời theo dõi, đánh giá hiệu quả để điều chỉnh chính sách phù hợp.

Kêu gọi hành động: Các cơ quan quản lý, tổ chức phát triển và cộng đồng người dân cần phối hợp chặt chẽ để thực hiện các giải pháp nhằm đảm bảo sinh kế bền vững cho người dân tái định cư, góp phần phát triển kinh tế - xã hội bền vững tại thành phố Trà Vinh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Đầu tư xây dựng các công trình dự án phục vụ cho quá trình phát triển kinh tế xã hội ở địa phương là một trong những yêu cầu tất yếu của các quốc gia trên thế giới, nhất là trong giai đoạn công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước hiện nay. Tuy nhiên, trên thực tế hiện nay, khi thực hiện thu hồi đất của người dân để thực hiện đầu tư các công trình dự án thì việc bồi thường về đất và các chính sách hỗ trợ như: hỗ trợ ổn định đời sống sản xuất, đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm, hỗ trợ tái định cư., từ các cấp chính quyền thì không phải dự án nào cũng thật sự mang lại hiệu quả tích cực cho người dân có đất bị thu hồi trong khu vực dự án. Tại Trà Vinh, kết quả báo cáo công tác giải phóng mặt bằng và TĐC giai đoạn 2010 – 2015 cho thấy các ngành chức năng và địa phương chưa phối hợp chặt chẽ, đồng bộ trong thực hiện nhiệm vụ. Trình độ chuyên môn của một bộ phận cán bộ còn hạn chế, dẫn đến công tác bồi thường, hỗ trợ tái định cư gặp nhiều khó khăn.

Các hộ dân trước đây sống bằng nghề dịch vụ thương mại, nay vào ở trong khu tái định cư, do mưu sinh không thuận lợi đã bán lô đất tái định cư đi sinh sống nơi khác. Một số hộ, nhất là hộ nông dân nhận tiền bồi hoàn nhưng không biết cách chuyển đổi nghề nghiệp, đã tiêu xài, mua sắm vật dụng trong gia đình hết vốn, lại trở thành hộ nghèo. Kết quả báo cáo cũng cho thấy có 72,2% người cho rằng chỗ ở trong khu tái định cư tập trung tốt hơn nơi bị giải tỏa nhưng vấn đề kinh tế (công ăn việc làm) kém hơn, trong đó 80% số người được hỏi cho rằng vào khu tái định cư thì việc chi tiêu sinh hoạt tốn kém hơn. Để đẩy nhanh tốc độ phát triển kinh tế-xã hội, Trà Vinh, trong những năm gần đây, đặc biệt là phấn đấu đưa thành phố Trà Vinh từ đô thị loại ba lên đô thị loại hai, việc đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng và các dự án công trình công cộng ngày càng được đầu tư nhiều hơn.

Những tuyến đường mới được hình thành giúp giao thông thuận lợi, các khu cụm công nghiệp được tập trung phát triển, đời sống vật chất, tinh thần người dân ngày càng được nâng cao. Để thực hiện đầu tư các công TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 2 trình dự án phục vụ cho việc phát triển kinh tế xã hội, cần có quỹ đất sạch để xây dựng công trình và khu tái định cư cho người dân bị thu hồi đất. Qua nhiều công trình được thực hiện và đưa vào sử dụng đã góp phần không nhỏ trong việc phát triển kinh tế xã hội và ổn định đời sống người dân, làm cho bộ mặc xã hội của Tỉnh ngày càng tốt đẹp hơn. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được vẫn còn tồn tại những bất cập, cũng như các ảnh hưởng bất lợi của việc đầu tư, thực hiện các công trình dự án mang lại.

Đặc biệt là trong vấn đề bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho người dân. Việc bị di dời và tái định cư cho người dân trong quá trình giải phóng mặt bằng hiện nay là một vấn đề bức xúc của xã hội không chỉ đối với chính quyền mà còn là nỗi băn khoăn đối với người dân bị thu hồi đất. Bởi vì người dân phải đối phó với sự thay đổi cuộc sống, thay đổi thu nhập, tập quán., làm ảnh hưởng rất lớn đến sinh kế bền vững của họ. Trước đây, người dân đã quen với sống và canh tác trên diện tích đất của mình, nay Nhà nước thu hồi, dẫn đến thiếu đất sản xuất, cùng với trình độ còn hạn chế, các dịch vu tại địa phương còn thấp, kém phát triển, bên cạnh đó các chính sách hỗ trợ không đảm bảo, chưa thật sự tạo cơ hội cho việc chuyển đổi nghề nghiệp và khôi phục cuộc sống cũ của họ.

Một số hộ bề ngoài cho thấy trỡ nên sung túc hơn, nhưng đó chỉ là tạm thời do nhờ vào số tiền bồi hoàn, làm thuê từ các công trình đang xây dựng, nhưng họ lại không có sinh kế bền vững, cuộc sống của họ trong tương lai không đảm bảo. Vì vậy, việc xem xét các ảnh hưởng của việc thu hồi đất để đầu tư xây dựng dự án phát triển kinh tế ở địa phương đến sinh kế của người dân có ý nghĩa hết sức quan trọng. Kết quả nghiên cứ sẽ giúp cho chính quyền hoạch định những chính sách phù hợp trong công tác bối thường, hỗ trợ, tái định cư cho các hộ dân có đất bị thu hồi, và càng có ý nghĩa hơn cho việc đề xuất các chính sách thu hồi đất cho án dự án có điểm tương đồng trong thời gian tới. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2 Mục tiêu nghiên cứu 1.1 Mục tiêu chung Nghiên cứu sinh kế của các hộ dân sau thu hồi đất, hiện đang sống trên bốn khu tái định cư trên địa bàn thành phố Trà Vinh, đồng thời đề xuất một số giải pháp nhằm đảm bảo sinh kế cho các hộ dân trong thời gian tới.2 Mục tiêu cụ thể  Đánh giá thực trạng sinh kế của người dân sau tái định cư và xác định các điểm mạnh, điểm yếu trong quá trình thay đổi sinh kế của người dân tái định cư.

 Đề xuất những chính sách phù hợp để cải thiện thu nhập, nâng cao chất lượng cuộc sống và phát triển sinh kế của người dân bị thu hồi đất. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu 1. Phạm vi nghiên cứu  Phạm vi về nội dung: Đề tài tập trung nghiên cứu tình hình sinh kế của hộ nông dân sau thu hồi đất tại bốn khu tái định cư trên địa bàn Tp. Trà Vinh; phân tích quá trình thay đổi sinh kế và các yếu tố ảnh hưởng tới sinh kế của người dân, từ đó đề xuất những giải pháp khắc phục và phát triển kinh tế hộ.

 Phạm vi về không gian: Đề tài nghiên cứu tại bốn khu tái định cư trên địa bàn thành phố Trà Vinh, tỉnh Trà Vinh; các hộ dân không thuộc bốn khu tái định cư không nằm trong phạm vi nghiên cứu của đề tài.  Phạm vi về thời gian: Số liệu thứ cấp được thu thập từ các báo cáo trong giai đoạn 2005-2015; số liệu sơ cấp được phỏng vấn trong năm 2016. Đối tượng nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu của đề tài là sinh kế các hộ bị thu hồi đất, hết đất và đang sống tại các khu tái định cư. Các nội dung được nghiên cứu bao gồm nguồn lực sinh kế, các hoạt động tạo thu nhập, sự chuyển đổi nghề nghiệp, thu nhập và đời sống của các hộ dân sau thu hồi đất và hiện đang sống trong bốn khu tái định cư mà không có nhà ở nơi khác.

TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Câu hỏi nghiên cứu Câu hỏi 1: Sinh kế của người dân sau khi thu hồi đất để đầu tư xây dựng các công trình dự án trên địa bàn thành phố Trà Vinh có thực sự ổn định và phát triển? Câu hỏi 2: Những vấn đề nào còn tồn tại trong quá trình ổn định sinh kế của người dân? Câu hỏi 3: Giải pháp nào giúp người dân tăng thu nhập và phát triển sinh kế bền vững? TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 5 CHƯƠNG II: TỔNG QUAN VỀ CƠ SỞ LÝ THUYẾT 2. Tổng quan học thuật 2. Một số khái niệm có liên quan 2.

Sinh kế Cụm từ sinh kế được sử dụng theo nhiều cách khác nhau, tuy nhiên khái niệm này được DFID tổng hợp từ các nghiên cứu thì sinh kế bao gồm các khả năng, các tài sản (gồm cả nguồn lực vật chất và xã hội) và hoạt động cần thiết để kiếm sống (Chambers và Conway, 1992). Một sinh kế được xem là bền vững khi nó có thể đối phó, phục hồi trước các cú sốc, sự căng thẳng, và duy trì hoặc làm gia tăng năng lực và tài sản ở cả hiện tại và tương lai mà không làm hao mòn các nguồn tài nguyên thiên nhiên (DFID, 1999, trang 2). Theo tổ chức SIDA (2001) thì khái niệm “sinh kế bao gồm các khả năng về tài sản và các hoạt động đáp ứng cho yêu cầu của cuộc sống. Một sinh kế được xem là bền vững khi nó có thể chịu đựng được và có thể phục hồi được trước những cú sốc, áp lực; sinh kế đó có thể duy trì hoặc làm gia tăng các khả năng, tài sản và tạo ra cơ hội sinh kế mới cho thế hệ tiếp theo.

Ngoài ra, sinh kế đó còn có thể đóng góp lợi ích cho các sinh kế khác ở cấp độ địa phương và toàn cầu trong ngắn hạn và dài hạn”. Từ những định nghĩa trên có thể thấy, sinh kế là tập hợp các yếu tố vô hình và hữu hình mà con người sẽ sử dụng để cấu trúc cuộc sống của họ. Và một sinh kế được xem là bền vững khi nó có thể chống chịu được và phục hồi được trước những thay đổi trong cuộc sống (SIDA, 2001, trang 1). Khung phân tích sinh kế Khung phân tích sinh kế là một công cụ được cơ quan phát triển quốc tế của Vương quốc Anh (DFID) đưa ra nhằm phân tích các vấn đề sinh kế, đặc biệt là sinh kế của những người nghèo.

Về cơ bản, khung phân tích sinh kế bao gồm các hoàn cảnh dễ tổn thương, các tài sản vốn và các chiến lược sinh kế. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 6 Từ khóa H=Vốn nhân lực S=Vốn xã hội N= Vốn tự nhiên P=Vốn vật chất F = Vốn tài chính TÀI SẢN VỐN HOÀN CẢNH KẾT QUẢ SINH KẾ CẤU TRÚC VÀ DỄ BỊ TỔN QUY TRÌNH THƯƠNG H - Các mức độ của - Thêm thu nhập N chính phủ - Tăng phúc lợi - Sốc; S - Thành phần - Giảm tổn tư nhân CHIẾN LƯỢC SINH - Thời vụ; KẾ thương - Xu hướng. P F - Cải thiện an - Luật ninh lương thực - Chính sách - Sử dụng bền - Ưu đãi vững hơn dựa vào - Tổ chức NR QUY TRÌNH Hình 2. Khung phân tích ứng dụng sinh kế bền vững Nguồn: Khung sinh kế bền vững (DFID, 1999, trang 4) 2.

Các thành phần của khung sinh kế bền vững 2.1 Hoàn cảnh dễ bị tổn thương Hoàn cảnh dễ bị tổn thương là môi trường sống bên ngoài của con người. Các yếu tố trong hoàn cảnh dễ tổn thương tác động, ảnh hưởng đến sinh kế của những người trong hoàn cảnh đó.