Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Hoạt động của các ngân hàng thương mại đóng vai trò huyết mạch trong việc cung ứng vốn, thúc đẩy tăng trưởng và giữ vững ổn định tài chính quốc gia. Trong cấu trúc kinh doanh của hệ thống ngân hàng, phân khúc khách hàng cá nhân ngày càng gia tăng về quy mô và tỷ trọng nhu cầu giao dịch, đặc biệt là nhu cầu vay vốn phục vụ đời sống và sản xuất kinh doanh nhỏ lẻ. Tại thị trường Việt Nam những năm gần đây, thị trường bất động sản tại nhiều đô thị lớn và khu vực ven biển đã trải qua chu kỳ biến động phức tạp: từ giai đoạn tăng trưởng nóng dẫn tới làn sóng vay vốn mua đất kỳ vọng sinh lời, chuyển dịch sang giai đoạn đóng băng, giảm giá ở nhiều phân khúc. Sự suy giảm của thị trường tài sản khiến khả năng thanh khoản tài sản thế chấp suy giảm, gây áp lực trực tiếp lên chất lượng tín dụng và gia tăng rủi ro nợ khó đòi tại các ngân hàng thương mại nếu khâu thẩm định ban đầu thiếu chặt chẽ.

Trong bối cảnh đó, Ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam (VIB) – một ngân hàng định hướng mạnh vào mảng bán lẻ – phải liên tục kiểm soát rủi ro và hoàn thiện quy trình cấp tín dụng để duy trì tính an toàn của danh mục tài sản. Nghiên cứu của tác giả Phạm Đình Ngọc Khánh (khoá luận tốt nghiệp ngành Kế hoạch – Đầu tư, Trường Đại học Kinh tế – Đại học Huế, do TS. Nguyễn Thị Thuý Hằng hướng dẫn) tập trung giải quyết bài toán nâng cao hiệu quả hoạt động thẩm định tín dụng đối với khách hàng cá nhân tại một đơn vị cơ sở cụ thể là Phòng giao dịch Thuận Hoá thuộc Chi nhánh VIB Huế.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài được xác định như sau:

  1. Mục tiêu tổng quát: Đánh giá thực trạng hoạt động thẩm định cho vay vốn khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam – Chi nhánh Huế – Phòng giao dịch Thuận Hoá, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao chất lượng công tác thẩm định tín dụng cá nhân tại đơn vị trong giai đoạn tiếp theo.
  2. Mục tiêu cụ thể:
    • Mục tiêu 1: Hệ thống hoá cơ sở lý luận và thực tiễn về hoạt động thẩm định cho vay vốn khách hàng cá nhân tại các ngân hàng thương mại.
    • Mục tiêu 2: Đánh giá thực trạng công tác thẩm định cho vay đối với khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam – Chi nhánh Huế – Phòng giao dịch Thuận Hoá qua các chỉ tiêu định tính, định lượng và khảo sát thực tế.
    • Mục tiêu 3: Đề xuất các giải pháp khả thi nhằm cải thiện và nâng cao chất lượng thẩm định cho vay khách hàng cá nhân tại Phòng giao dịch Thuận Hoá trong thời gian tới.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

  • Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động thẩm định cho vay vốn đối với khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam – Chi nhánh Huế – Phòng giao dịch Thuận Hoá.
  • Phạm vi không gian: Phòng giao dịch Thuận Hoá – Chi nhánh Ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam tỉnh Thừa Thiên Huế (địa chỉ: số 30 đường Lê Lợi, thành phố Huế).
  • Phạm vi thời gian: Số liệu thứ cấp phục vụ đánh giá thực trạng hoạt động kinh doanh và tín dụng được thu thập trong giai đoạn từ năm 2021 đến năm 2023; số liệu sơ cấp phục vụ khảo sát khách hàng được tiến hành điều tra trong thời gian cuối tháng 10 và tháng 11 năm 2024.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết của đề tài được xây dựng trên các khái niệm nền tảng về tổ chức ngân hàng thương mại, chức năng tín dụng, thanh toán, tạo tiền và các dịch vụ tài chính hiện đại. Về phương diện pháp lý, tác giả căn cứ trực tiếp vào:

  • Thông tư số 39/2016/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quy định về hoạt động cho vay của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài đối với khách hàng, làm chuẩn mực xác định bản chất của quan hệ tín dụng và nguyên tắc hoàn trả gốc, lãi.
  • Quyết định số 493/2005/QĐ-NHNN của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về việc ban hành Quy định về phân loại nợ, trích lập và sử dụng dự phòng để xử lý rủi ro tín dụng trong hoạt động ngân hàng (phân loại 5 nhóm nợ từ nợ đủ tiêu chuẩn đến nợ có khả năng mất vốn).

Về mặt học thuật, đề tài tiếp thu:

  • Khái niệm về thẩm định dự án và chất lượng thẩm định của TS. Mai Chiếm Tuyến (Trường Đại học Kinh tế – Đại học Huế).
  • Khái niệm chất lượng dịch vụ theo quan điểm của W. Edwards Deming.
  • Mô hình quy trình thẩm định tín dụng cá nhân chuẩn 5 bước của tác giả Nguyễn Minh Kiều (2008): (1) Tiếp nhận và xem xét hồ sơ vay vốn -> (2) Kiểm tra và thu thập thông tin bổ sung -> (3) Thẩm định, lập tờ trình/báo cáo thẩm định -> (4) Ước lượng và kiểm soát rủi ro tín dụng -> (5) Kết luận về khả năng thu hồi nợ và quyết định cho vay.
  • Nội dung thẩm định toàn diện trên 4 trụ cột: Tư cách khách hàng; Tình hình tài chính khách hàng; Tính khả thi của phương án vay vốn; Tài sản bảo đảm nợ vay.

Phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa thu thập dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp, được xử lý qua công cụ phần mềm chuyên dụng:

Hạng mục Phương pháp và công cụ áp dụng Nội dung triển khai cụ thể
Dữ liệu thứ cấp Phân tích, tổng hợp tài liệu, xử lý bằng Microsoft Excel 2021 Thu thập báo cáo tài chính nội bộ, báo cáo tín dụng cá nhân giai đoạn 2021–2023 tại PGD Thuận Hoá; thông tin công bố từ website VIB, văn bản quy phạm pháp luật và giáo trình chuyên ngành.
Dữ liệu sơ cấp Khảo sát thực địa, phỏng vấn trực tiếp bằng phiếu hỏi Điều tra kích cỡ mẫu $n = 90$ khách hàng cá nhân (chọn mẫu ngẫu nhiên kết hợp thuận tiện) đến giao dịch vay/trả lãi tại quầy hoặc được tư vấn tại nơi cư trú trong tháng 10 và 11/2024 (các ngày từ Thứ Hai đến Thứ Sáu, khung giờ 8h00–11h00 và 14h00–17h00).
Thang đo đánh giá Thang đo khoảng cách Likert 5 mức độ Đánh giá 6 nhóm nhân tố: (1) Mức độ tin cậy; (2) Thông tin và xử lý thông tin; (3) Năng lực và kinh nghiệm của CBTĐ; (4) Thời gian thẩm định; (5) Quy trình và phương pháp thẩm định; (6) Tính pháp lý (thang điểm từ 1: Hoàn toàn không đồng ý đến 5: Hoàn toàn đồng ý).
Phân tích định lượng Thống kê mô tả và kiểm định One Sample T-Test trên SPSS 20 Thống kê tần số, tần suất, tỷ lệ phần trăm và giá trị trung bình mẫu; so sánh cặp số liệu tăng trưởng qua các năm (2022/2021 và 2023/2022); kiểm định so sánh giá trị trung bình mẫu với giá trị kiểm định chuẩn với mức ý nghĩa $\alpha = 0,05$ để kiểm định các giả thuyết thống kê $H_0$ và $H_1$.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về hoạt động thẩm định cho vay đối với khách hàng cá nhân tại ngân hàng thương mại

Chương này trình bày hệ thống lý thuyết về tổ chức ngân hàng thương mại, bản chất nghiệp vụ cho vay khách hàng cá nhân và vai trò của thẩm định tín dụng. Tác giả phân tích cấu trúc dịch vụ ngân hàng thương mại (mở tài khoản thanh toán, nhận tiền gửi tiết kiệm, cho vay cá nhân, kinh doanh ngoại tệ, bảo quản vật có giá, quản lý ngân quỹ). Đối với phân khúc khách hàng cá nhân, các khoản vay được phân chia cụ thể theo thời hạn (ngắn hạn dưới 1 năm, trung hạn từ 1 đến 3 năm, dài hạn từ 3 năm trở lên), theo mục đích (vay tiêu dùng, vay sản xuất kinh doanh), theo hình thức bảo đảm (có tài sản bảo đảm, vay tín chấp), phương thức hoàn trả (trả một lần khi đáo hạn, trả góp định kỳ, cho vay qua thẻ tín dụng) và phương thức cho vay (trực tiếp, gián tiếp).

Trọng tâm lý luận của chương nằm ở việc xác lập hệ thống các chỉ tiêu đánh giá chất lượng thẩm định:

  • Chỉ tiêu định tính: Tính khoa học và tính hợp lý của quy trình; mức độ tuân thủ quy trình nội bộ; việc thực hiện đầy đủ các khâu thẩm định; tính chính xác, kịp thời và độ tin cậy của thông tin thu thập.
  • Chỉ tiêu định lượng: Thời gian xử lý hồ sơ; chi phí thẩm định; tỷ lệ nợ quá hạn (tỷ số giữa nợ quá hạn và tổng dư nợ, với ngưỡng an toàn quy chuẩn dưới 5%); tỷ lệ nợ xấu (tỷ số giữa dư nợ nhóm 3, 4, 5 trên tổng dư nợ); quy mô tổng dư nợ vay khách hàng cá nhân; số lượng hồ sơ tiếp nhận; số lượng hồ sơ phê duyệt; tỷ lệ hồ sơ được duyệt trên tổng hồ sơ nộp; tỷ lệ vốn được duyệt trên tổng vốn đề nghị và doanh số cho vay.
  • Các nhóm nhân tố ảnh hưởng: Nhóm nhân tố chủ quan (trình độ chuyên môn, kinh nghiệm thực tiễn và đạo đức nghề nghiệp của cán bộ thẩm định; nguồn thông tin khai thác từ khách hàng, CIC và bên thứ ba; hạ tầng trang thiết bị công nghệ; quy trình thẩm định; công tác tổ chức, điều hành và giám sát nội bộ) và nhóm nhân tố khách quan (môi trường kinh tế vĩ mô; khuôn khổ pháp lý điều chỉnh hoạt động tín dụng; sự hợp tác, trung thực của khách hàng vay vốn; biến động của điều kiện tự nhiên tác động tới phương án sản xuất kinh doanh).

Cuối chương, tác giả đối chiếu bài học kinh nghiệm từ hai ngân hàng thương mại lớn tại Việt Nam: Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank - VCB) với mô hình phân tách độc lập giữa bộ phận thẩm định tín dụng và bộ phận ra quyết định cấp tín dụng, triển khai quy trình thẩm định mới đầu năm 2024 và phân khúc thẻ cao cấp Vietcombank Visa Infinite (tháng 12/2023); Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) với quan điểm kiểm soát rủi ro thông qua phát triển quan hệ khách hàng dài hạn, coi trọng khâu thẩm định thực tế hơn việc chạy theo chấm điểm tín dụng tự động, triệt để áp dụng nguyên tắc "thực chứng hơn thực cung" và gắn trách nhiệm cá nhân của cán bộ cho vay vào việc thu hồi nợ khó đòi. Từ đó, tác giả đúc kết 4 bài học ứng dụng cho Phòng giao dịch Thuận Hoá: chuẩn hóa quy trình đánh giá rủi ro, đẩy mạnh đào tạo nguồn nhân lực, ứng dụng công nghệ thông tin trong thẩm định và nâng cao kỹ năng thiết lập quan hệ khách hàng.

Chương 2: Thực trạng hoạt động thẩm định cho vay đối với khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam – Chi nhánh Huế – Phòng giao dịch Thuận Hoá

Chương 2 đi vào phân tích thực tiễn tại đơn vị nghiên cứu. Tác giả giới thiệu tổng quan về lịch sử phát triển của VIB (thành lập ngày 18/09/1996 với vốn điều lệ 50 tỷ đồng và 23 cán bộ nhân viên, đến ngày 30/06/2024 đạt vốn điều lệ 25.368 tỷ đồng, vốn chủ sở hữu 38.241 tỷ đồng, tổng tài sản hơn 431 nghìn tỷ đồng, quy mô hơn 11.500 nhân sự và 189 chi nhánh/phòng giao dịch tại 29 tỉnh thành). Chi nhánh VIB Huế chính thức hoạt động từ năm 2012, đặt trụ sở chính tại số 02 Lý Thường Kiệt cùng hai phòng giao dịch trực thuộc là PGD Thuận Hoá (30 Lê Lợi) và PGD Đông Ba (92 Đinh Tiên Hoàng).

Về mặt vận hành, PGD Thuận Hoá áp dụng mô hình kinh doanh bán lẻ chuẩn quốc tế với hệ thống sản phẩm cho vay phong phú: vay mua bất động sản, vay mua ô tô, vay sản xuất kinh doanh và vay tiêu dùng tín chấp. Tác giả trình bày chi tiết cơ cấu tổ chức bộ máy, thực trạng biến động nhân sự, chỉ tiêu kết quả hoạt động kinh doanh tổng hợp, cơ cấu dư nợ vay khách hàng cá nhân, thực trạng nợ quá hạn và nợ xấu tại đơn vị giai đoạn 2021–2023 thông qua hệ thống bảng biểu từ Bảng 2.1 đến Bảng 2.8. Đồng thời, tác giả làm rõ nguyên nhân các hồ sơ tín dụng bị từ chối phê duyệt (chủ yếu do lịch sử nợ xấu trên hệ thống thông tin tín dụng CIC, năng lực tài chính không đảm bảo phương án trả nợ hoặc tính pháp lý của tài sản bảo đảm không đáp ứng tiêu chuẩn).

Để lượng hoá chất lượng công tác thẩm định từ góc nhìn thực tế của người vay vốn, tác giả tiến hành xử lý dữ liệu khảo sát 90 khách hàng thông qua phần mềm SPSS 20 (thể hiện qua các Bảng từ 2.9 đến 2.15 và các Biểu đồ 2.1, 2.2, 2.3). Kết quả kiểm định thống kê và phân tích mô tả ghi nhận:

  • Khách hàng đánh giá tương đối cao tính minh bạch, sự tuân thủ quy định pháp luật và độ tin cậy trong giao dịch tại ngân hàng.
  • Năng lực chuyên môn và thái độ phục vụ của cán bộ tín dụng cơ bản đáp ứng kỳ vọng.
  • Tồn tại các điểm bất cập khiến khách hàng chưa hài lòng: thời gian thẩm định còn kéo dài do thủ tục hồ sơ giấy tờ phức tạp, việc thẩm định thực địa tài sản và xác minh nguồn thu nhập chưa thực sự linh hoạt, các công cụ công nghệ phục vụ xử lý thông tin tại chi nhánh chưa khai thác triệt để các nguồn dữ liệu bên ngoài.
  • Công tác giám sát, kiểm tra mục đích sử dụng vốn sau khi giải ngân còn lỏng lẻo, tạo ra lỗ hổng tiềm ẩn trong việc kiểm soát rủi ro suy giảm khả năng trả nợ của khách hàng.

Chương 3: Giải pháp cải thiện công tác thẩm định cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam – Chi nhánh Huế – Phòng giao dịch Thuận Hoá

Trên cơ sở định hướng phát triển bán lẻ của VIB và các hạn chế bộc lộ qua dữ liệu thực tế tại PGD Thuận Hoá, tác giả đề xuất 5 nhóm giải pháp cụ thể:

  1. Nâng cao chất lượng cán bộ thẩm định: Định kỳ tổ chức đào tạo chuyên sâu về kỹ năng phân tích báo cáo tài chính cá nhân, kỹ thuật định giá tài sản bất động sản trong điều kiện thị trường biến động; bồi dưỡng đạo đức nghề nghiệp và nâng cao trách nhiệm giải trình của cán bộ tín dụng trong từng khâu lập tờ trình thẩm định.
  2. Nâng cao chất lượng hệ thống thông tin và xử lý thông tin: Hiện đại hoá công cụ khai thác dữ liệu từ Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia (CIC); phối hợp chặt chẽ với cơ quan địa phương để xác minh tình trạng pháp lý của tài sản thế chấp; thiết lập cơ sở dữ liệu nội bộ về giá bất động sản tại khu vực Thừa Thiên Huế để hỗ trợ định giá chuẩn xác.
  3. Hoàn thiện quy trình và nội dung thẩm định: Rà soát, chuẩn hoá các bước tiếp nhận và thẩm định hồ sơ nhằm rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ vay; xây dựng bộ tiêu chí chấm điểm rủi ro chi tiết đối với từng nhóm khách hàng cá nhân (kinh doanh tự do, hưởng lương, kinh doanh hộ cá thể); nâng cao tính linh hoạt nhưng không nới lỏng các điều kiện pháp lý bắt buộc.
  4. Tăng cường công tác giám sát và kiểm soát nội bộ: Thiết lập cơ chế kiểm tra định kỳ và đột xuất mục đích sử dụng vốn sau khi giải ngân; phân định rõ trách nhiệm kiểm soát chéo giữa khâu thẩm định và khâu quản trị rủi ro; chủ động phân loại nợ sớm để có phương án xử lý nợ quá hạn kịp thời.
  5. Các giải pháp hỗ trợ khác: Cải tiến chính sách chăm sóc và tư vấn khách hàng, minh bạch hóa biểu phí và lãi suất vay, đồng thời phát triển các gói tín dụng gắn liền với quản lý rủi ro phù hợp với thị trường Huế.

Kết quả và đóng góp

Nghiên cứu mang lại những kết quả và đóng góp thực tiễn cụ thể đối với hoạt động thẩm định tín dụng cá nhân:

  • Hệ thống hóa quy trình nghiệp vụ: Phân tích chi tiết quy trình thẩm định tín dụng khách hàng cá nhân tại PGD Thuận Hoá theo chuẩn mực 5 bước, chỉ rõ sự liên kết chặt chẽ giữa các khâu từ tiếp nhận hồ sơ, thu thập thông tin, lập báo cáo thẩm định, ước lượng rủi ro đến quyết định cho vay.
  • Xác định các nhân tố cốt lõi trong phê duyệt tín dụng: Dữ liệu nghiên cứu chỉ ra rằng quyết định cho vay đối với khách hàng cá nhân tại PGD Thuận Hoá phụ thuộc chủ yếu vào 3 yếu tố: lịch sử tín dụng của khách hàng trên hệ thống CIC, năng lực tài chính thực tế (tổng thu nhập, tính ổn định của dòng tiền so với nghĩa vụ trả nợ, giá trị thanh khoản của tài sản bảo đảm) và tính hợp pháp, khả thi của mục đích vay vốn.
  • Phát hiện những lỗ hổng trong kiểm soát rủi ro thực tế: Văn bản chỉ ra rằng dù quy trình thẩm định được thiết kế cẩn trọng, đơn vị vẫn tồn tại các điểm nghẽn: trình độ cán bộ chưa đồng đều, kỹ năng đánh giá tiềm năng tài chính và dòng tiền không chính thức của khách hàng cá nhân còn hạn chế, hệ thống thẩm định phụ thuộc nhiều vào giấy tờ hành chính; đặc biệt công tác kiểm tra, giám sát sau cho vay gần như chưa được thực hiện bài bản, khiến ngân hàng gặp khó khăn trong việc phát hiện sớm sự suy giảm khả năng trả nợ khi thị trường bất động sản giảm giá.
  • Hệ thống giải pháp ứng dụng cho địa bàn Thừa Thiên Huế: Không dừng lại ở lý luận chung, các giải pháp đề xuất tập trung xử lý đúng các tồn tại cụ thể của PGD Thuận Hoá về con người, công nghệ, quy trình và kiểm soát sau giải ngân, đóng góp tài liệu hữu ích cho ban quản lý ngân hàng trong việc giảm thiểu nợ xấu và bảo vệ tài sản tín dụng.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

  • Hạn chế về phạm vi và phương pháp chọn mẫu: Do rào cản về mặt thời gian và nguồn lực chi phí, tác giả sử dụng phương pháp chọn mẫu thuận tiện với quy mô $n = 90$ khách hàng thực hiện giao dịch trong thời gian ngắn (cuối tháng 10 và tháng 11/2024) tại PGD Thuận Hoá. Do đó, tính đại diện thống kê cho toàn bộ tập khách hàng cá nhân của VIB trên địa bàn toàn tỉnh Thừa Thiên Huế chưa thật sự toàn diện.
  • Hạn chế về chuỗi dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp phân tích thực trạng tín dụng dừng lại ở giai đoạn 2021–2023, chưa phản ánh được đầy đủ tác động của các chính sách tín dụng mới trong cả năm tài chính 2024.
  • Hướng nghiên cứu tiếp: Các nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng phạm vi khảo sát trên toàn bộ hệ thống các phòng giao dịch và chi nhánh của VIB tại khu vực miền Trung, hoặc thực hiện nghiên cứu so sánh đối sánh giữa VIB với các ngân hàng thương mại cổ phần bán lẻ khác trên cùng địa bàn; đồng thời áp dụng phương pháp chọn mẫu xác suất phân tầng với cỡ mẫu lớn hơn và sử dụng các mô hình hồi quy đa biến để đo lường chính xác mức độ tác động của từng nhân tố đến chất lượng thẩm định tín dụng.

Giá trị tham khảo

Báo cáo khóa luận có giá trị tham khảo rõ ràng trong nghiên cứu và hoạt động nghề nghiệp thực tế:

  • Đối với sinh viên ngành Kế hoạch – Đầu tư, Tài chính – Ngân hàng và Quản trị kinh doanh: Cung cấp tài liệu tham khảo chi tiết về phương pháp kết hợp giữa phân tích số liệu thứ cấp báo cáo ngân hàng và thiết kế bảng hỏi khảo sát thực nghiệm dữ liệu sơ cấp ($n=90$), cách ứng dụng kiểm định One Sample T-Test qua phần mềm SPSS 20 trong đánh giá chất lượng dịch vụ ngân hàng.
  • Đối với cán bộ tín dụng và quản trị rủi ro tại các ngân hàng thương mại: Đem lại cái nhìn thực tế về các sai sót thường gặp trong hồ sơ vay vốn của khách hàng cá nhân, nguyên nhân hồ sơ bị từ chối phê duyệt, các khía cạnh định giá tài sản thế chấp bất động sản và các bài học kinh nghiệm kiểm soát rủi ro từ Vietcombank và MBBank.
  • Phần đáng tham khảo nhất: Cấu trúc phân tích quy trình thẩm định 5 bước gắn liền với 4 nội dung thẩm định thực tế (Chương 1) và hệ thống bảng biểu phân tích nguyên nhân hồ sơ không được duyệt kết hợp thang đo đánh giá của khách hàng (Chương 2).

Câu hỏi thường gặp

1. Mục đích vay vốn nào của khách hàng cá nhân được đề cập là nguyên nhân tiềm ẩn nhiều rủi ro thẩm định nhất trong khóa luận?

Vay vốn nhằm mục đích mua bất động sản (đất đai). Tác giả chỉ ra rằng giai đoạn giá đất tăng nóng kích thích tâm lý vay vốn đầu tư kỳ vọng sinh lời cao; tuy nhiên khi thị trường đóng băng và giá giảm, khách hàng mất khả năng thanh khoản tài sản để trả nợ. Nếu quy trình thẩm định không đánh giá thấu đáo biến động thị trường và tính thanh khoản của tài sản bảo đảm, ngân hàng sẽ đối mặt trực tiếp với rủi ro tín dụng và nợ quá hạn.

2. Quy trình thẩm định cho vay khách hàng cá nhân trong khóa luận được xây dựng dựa trên mô hình của tác giả nào và gồm những bước nào?

Quy trình thẩm định được xây dựng dựa trên mô hình chuẩn của tác giả Nguyễn Minh Kiều (2008), bao gồm 5 bước tuần tự:

  1. Tiếp nhận và xem xét hồ sơ vay vốn của khách hàng.
  2. Kiểm tra và thu thập thông tin cần thiết bổ sung.
  3. Thẩm định và lập báo cáo (tờ trình) thẩm định.
  4. Ước lượng và kiểm soát rủi ro tín dụng.
  5. Kết luận về khả năng thu hồi nợ và đưa ra quyết định cho vay.

3. Nghiên cứu thực tế sử dụng cỡ mẫu bao nhiêu, thu thập ở đâu và trong khoảng thời gian nào?

Nghiên cứu điều tra cỡ mẫu $n = 90$ khách hàng cá nhân đến làm thủ tục vay vốn, trả lãi hoặc được tư vấn tại nhà bởi Phòng giao dịch Thuận Hoá thuộc Chi nhánh VIB Huế (số 30 Lê Lợi, TP. Huế). Khảo sát được thực hiện trong thời gian cuối tháng 10 và tháng 11 năm 2024, vào các ngày làm việc từ Thứ Hai đến Thứ Sáu (buổi sáng 8h00–11h00, buổi chiều 14h00–17h00).

4. Những tiêu chí nào được sử dụng để khảo sát đánh giá của khách hàng về hoạt động thẩm định tại PGD Thuận Hoá?

Khảo sát sử dụng thang đo Likert 5 mức độ tập trung vào 6 nhóm tiêu chí:

  1. Mức độ tin cậy;
  2. Thông tin và khả năng xử lý thông tin;
  3. Năng lực và kinh nghiệm của cán bộ thẩm định;
  4. Thời gian thẩm định;
  5. Quy trình và phương pháp thẩm định;
  6. Tính pháp lý.

5. Những hạn chế chính trong hoạt động thẩm định tín dụng cá nhân tại PGD Thuận Hoá được tác giả chỉ ra là gì?

Tác giả chỉ ra 4 hạn chế cốt lõi:

  1. Năng lực chuyên môn của một bộ phận cán bộ thẩm định chưa thực sự đáp ứng yêu cầu phức tạp của thực tế;
  2. Việc thu thập thông tin và đánh giá đầy đủ tiềm năng tài chính thực tế của khách hàng còn gặp nhiều khó khăn, thiếu nguồn kiểm chứng độc lập;
  3. Quy trình thẩm định thiếu khâu kiểm tra và giám sát chặt chẽ mục đích sử dụng vốn sau khi đã giải ngân;
  4. Khả năng dự báo và đánh giá rủi ro tín dụng trong các điều kiện thị trường biến động (nhất là thị trường bất động sản) chưa đạt hiệu quả cao.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Phạm Đình Ngọc Khánh đã hệ thống hoá toàn diện cơ sở lý luận về quy trình và chất lượng thẩm định cho vay khách hàng cá nhân tại ngân hàng thương mại theo các quy chuẩn hiện hành của Ngân hàng Nhà nước. Bằng việc kết hợp dữ liệu hoạt động tín dụng giai đoạn 2021–2023 với khảo sát thực địa 90 khách hàng tại Phòng giao dịch Thuận Hoá (VIB Huế), nghiên cứu đã phản ánh trung thực thực trạng nghiệp vụ, chỉ rõ các hạn chế trong khâu thẩm định tài chính và giám sát sau giải ngân. Hệ thống 5 nhóm giải pháp được đề xuất mang tính đồng bộ, gắn sát với thực tế quản trị rủi ro tín dụng tại địa bàn thành phố Huế, đóng góp nguồn tài liệu tham khảo thiết thực cho công tác đào tạo học thuật và quản trị vận hành ngân hàng bán lẻ.