Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu, cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý tài chính của đơn vị sự nghiệp công lập Chương 2: Phương pháp nghiên cứu Chương 3: Thực trạng quản lý tài chính của Trường Đào tạo và bồi dưỡng nghiệp vụ Kiểm toán Chương 4: Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý tài chính của Trường Đào tạo và bồi dưỡng nghiệp vụ kiểm toán 4 z Chƣơng 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH CỦA ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu Ở Việt Nam, đã có không ít công trình nghiên cứu về quản lý tài chính của các đơn vị sự nghiệp công lập. Mỗi công trình nghiên cứu xem xét ở những khía cạnh khác nhau. Phần lớn các nghiên cứu về cơ chế tài chính của đơn vị sự nghiệp công.
Có một số nghiên cứu về thực trạng quản lý, sử dụng tài sản công ở các đơn vị sự nghiệp công lập; mô hình tổ chức bộ máy, kiểm tra hoạt động tài chính của đơn vị sự nghiệp công… Về nội dung này, học viên sẽ tổng hợp tình hình công tác quản lý tài chính ở Kiểm toán nhà nước, một số nghiên cứu đã được đăng trên báo, tạp chí và một số công trình nghiên cứu của các cá nhân và các văn bản quy phạm pháp luật về quản lý tài chính mà học viên đã được đọc, tham khảo, nghiên cứu như sau: Tại Kiểm toán nhà nước đã có nhiều công trình nghiên cứu khoa học về công tác tài chính của các đơn vị sự nghiệp trực thuộc Kiểm toán nhà nước. Phần lớn các công trình nghiên cứu khoa học đều tập trung nghiên cứu cơ chế tự chủ tài chính như: - Nguyễn Hồng Long: “Cơ sở lý luận và thực tiễn xây dựng cơ chế khoán chi hành chính theo đặc thù tổ chức và hoạt động của Kiểm toán nhà nước”. Nghiên cứu khoa học, Kiểm toán nhà nước, năm 2012. Nghiên cứu đã làm rõ một số vấn đề lý luận về chế độ tự chủ tài chính và sự cần thiết áp dụng chế độ tự chủ tài chính.
Phân tích thực trạng quản lý tài chính của KTNN và kinh nghiệm áp dụng chế độ tự chủ tài chính tại một số cơ quan nhà nước. Đồng thời, nghiên cứu cũng đề xuất các giải pháp áp dụng chế độ tự chủ, tự chịu trách nhiệm đối với cơ quan KTNN. Đề tài mới phân tích thực trạng quản lý tài chính của KTNN, đơn vị dự toán cấp 1, chưa đi vào phân tích thực trạng quản lý tài chính của đơn vị trực thuộc Kiểm toán nhà nước. 5 z - Nguyễn Thanh Mai “Định hướng và giải pháp thực hiện các hoạt động dịch vụ kiểm toán, kế toán và quản trị tài chính của Trung tâm khoa học và bồi dưỡng cán bộ”.
Đề tài nghiên cứu khoa học, Kiểm toán nhà nước, năm 2013. Nghiên cứu đã hệ thống hóa những vấn đề lý luận về dịch vụ, dịch vụ kế toán và quản trị tài chính. Phân tích thực trạng hoạt động và đánh giá điều kiện, năng lực tổ chức thực hiện các dịch vụ kế toán, kiểm toán, tài chính của Trung tâm Khoa học và Bồi dưỡng cán bộ. Từ đó, xác định mục tiêu, định hướng và xây dựng giải pháp, phương thức tổ chức thực hiện các dịch vụ kế toán và tài chính tại Trung tâm Khoa học và Bồi dưỡng cán bộ.
Tuy nhiên, đề tài đã được nghiệm thu từ năm 2005, khi Trường Đào tạo và bồi dưỡng nghiệp vụ kiểm toán còn là Trung tâm khoa học và bồi dưỡng cán bộ và cũng mới đề cập đến 1 mảng hoạt động dịch vụ kiểm toán, kế toán của của Trung tâm. - Nguyễn Thắng: “Cơ sở lý luận và thực tiễn xây dựng quy định áp dụng cơ chế tự chủ tài chính trong tổ chức và hoạt động của Tạp chí Kiểm toán”. Nghiên cứu khoa học, Kiểm toán nhà nước, năm 2013. Nghiên cứu đã hệ thống những vẫn đề lý luận làm cơ sở xây dựng cơ chế tự bảo đảm một phần kinh phí của Tạp chí kiểm toán và phân tích, đánh giá thực trạng cơ chế tái chính hiện tại của Tạp chí kiểm toán, nghiên cứu kinh nghiệm tổ chức và hoạt động của các đơn vị sự nghiệp có thu trong việc xây dựng cơ chế tự bảo đảm một phần kinh phí.
Từ đó nghiên cứu đưa ra giải pháp để tổ chức thực hiện cơ chế tự chủ tài chính của Tạp chí kiểm toán. Tạp chí kiểm toán cũng là một đơn vị sự nghiệp trực thuộc Kiểm toán nhà nước, có tổ chức và hoạt động tương tự với Trường Đào tạo và bồi dưỡng nghiệp vụ kiểm toán. - Nguyễn Xuân Đồng: “Cơ sở lý luận và thực tiễn xây dựng quy định áp dụng cơ chế tự chủ tài chính trong tổ chức và hoạt động của Trung tâm Tin học”. Nghiên cứu khoa học, Kiểm toán nhà nước, năm 2013.
Trung tâm tin học là đơn vị sự nghiệp trực thuộc Kiểm toán nhà nước. Nghiên cứu đã hệ thống những vấn đề lý luận và thực tiễn của việc xây dựng những quy định áp 6 z dụng cơ chế tự chủ tài chính trong tổ chức và hoạt động của Trung tâm tin học. Đánh giá thực trạng của cơ chế tài chính của Trung tâm tin học và xây dựng những quy định áp dụng cơ chế tự chủ tài chính trong tổ chức và hoạt động của Trung tâm Tin học trong giai đoạn tiếp theo. Nghiên cứu cũng đưa ra giải pháp và tiến độ thực hiện cơ chế tự chủ tài chính của Trung tâm Tin học - Trần Đức Thắng, Nguyễn Tân Thịnh: “Thực trạng quản lý, sử dụng tài sản công tại đơn vị sự nghiệp công lập” Tạp chí Tài chính/ 2016, Số 646, tr.
Bài viết đánh giá kết quả sau 7 năm triển khai thực hiện Luật Quản lý, sử dụng tài sản nhà nước. Công tác quản lý, sử dụng tài sản nhà nước tuy đã đạt được những kết quả quan trọng nhưng cũng bộc lộ một số bất cập, hạn chế như: Cơ chế quản lý, quy trình đầu tư và mua sắm tài sản nhà nước còn phân tán; Việc quản lý, sử dụng một số loại tài sản nhà nước chưa được quan tâm đúng mức, chậm đổi mới, chưa đồng bộ với cơ chế quản lý tài chính, chưa đáp ứng được yêu cầu trong tình hình mới. Thực trạng trên đặt ra yêu cầu cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ hơn nữa công tác quản lý, sử dụng tài sản công tại đơn vị sự nghiệp công lập trong thời gian tới. Bài viết giới thiệu những kết quả đạt được, một số tồn tại và hạn chế trong công tác quản lý, sử dụng tài sản công tại đơn vị sự nghiệp công lập.
- Nguyễn Trường Giang: “Triển khai cơ chế tự chủ của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định mới” Tạp chí Tài chính/ 2016, Số 646, tr. Bài viết giới thiệu những đổi mới cơ bản về cơ chế tự chủ đối với đơn vị sự nghiệp công lập, tình hình triển khai Nghị định 16/2015/NĐ-CP và Quyết định 695/2015/QĐ-TTg, các biện pháp để cơ chế mới phát huy hiệu quả. Thực tế cho thấy, việc nâng cao quyền tự chủ của đơn vị sự nghiệp công lập theo Nghị định 16/2015/NĐ-CP là một chủ trương đúng đắn, phù hợp với yêu cầu thực tế. Thực hiện tốt chính sách này sẽ tạo động lực và thúc đẩy sự phát triển của việc cung cấp sản phẩm dịch vụ công, thỏa mãn tốt hơn nhu cầu của 7 z dân cư, thúc đẩy sự phát triển của các đơn vị cung cấp dịch vụ công lên một trình độ cao hơn.
- Nguyễn Đức Thọ: “Mô hình tổ chức bộ máy kiểm tra, kiểm toán nội bộ về quản lý, sử dụng ngân sách, tài sản nhà nước” Tạp chí Tài chính/ 2016, Số 646, tr. Bài viết điểm lại các quy định khung về kiểm tra, kiểm toán nội bộ việc quản lý, sử dụng ngân sách, tài sản nhà nước tại các cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp công lập; thực tế triển khai tại một số bộ, ngành trong thời gian qua, từ đó đề xuất những bước đi phù hợp cho thời gian tới. - Nguyễn Đức Thọ: “Nâng cao hiệu quả quản lý sử dụng kinh phí tại cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp”, Nghiên cứu, Tạp chí Tài chính số ra ngày 04/06/2017. Nghiên cứu đề cập đến một số bất cập trong công tác xét duyệt quyết toán hàng năm, công tác kiểm tra nội bộ về quản lý, sử dụng kinh phí tại các cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp.
Từ đó đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác xét duyệt quyết toán và kiểm tra nội bộ về quản lý, sử dụng kinh phí tại các cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp. *Đánh giá về các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài Nghiên cứu những công trình nghiên cứu về quản lý tài chính và tự chủ tài chính đối với các đơn vị sự nghiệp công lập của các tác giả có một số nhận xét: Thứ nhất, hầu hết các công trình nghiên cứu cả trong ngành và ngoài ngành đều bàn về vấn đề cơ chế tự chủ tài chính và quản lý tài chính đối với các đơn vị sự nghiệp công lập nhìn từ phía những quy định của Nhà nước đối với hoạt động tài chính trong các đơn vị sự nghiệp công lập, chưa đi sâu nghiên cứu quản lý tài chính với chủ thể quản lý là các đơn vị sự nghiệp công lập. Hai là, các công trình nghiên cứu về quản lý tài chính của Nhà nước đối với các đơn vị sự nghiệp công lập đều khẳng định việc mở rộng quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm đối với các đơn vị sự nghiệp công lập đã có tác dụng tích 8 z cực đên công tác quản lý tài chính công tác quản lý tài chính ở các đơn vị sự nghiệp công lập của Việt Nam. Tuy nhiên, các công trình nghiên cứu đều khẳng định cơ chế quản lý tài chính của Nhà nước vẫn còn nhiều hạn chế; mô hình quản lý tài chính trong các đơn vị sự nghiệp công lập ở Việt Nam vẫn theo mô hình quản lý truyền thống, chưa sử dụng những công cụ quản lý hiện đại theo mô hình công ty hoạt động phi lợi nhuận, chưa xây dựng được tiêu chí, tiêu chuẩn đánh giá hiệu quả của hoạt động nói chung hoạt động tài chính nói riêng đối với các đơn vị sự nghiệp công lập.
Hơn nữa, do đối tượng nghiên cứu cũng có sự khác biệt.