Luận văn thạc sĩ sinh kế của hộ nông dân sau thu hồi đất nông nghiệp để xây dựng khu công nghiệp tại xã bàu đồn huyện gò dầu tỉnh tây ninh

Luận văn thạc sĩ kỹ thuật nghiên cứu sinh kế của hộ nông dân sau thu hồi đất nông nghiệp để xây dựng khu công nghiệp tại xã bàu đồn, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề

• Tác giả: Nguyễn Thị Gái Liên
• Người hướng dẫn: TS. Trần Tiến Khai
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Chính sách công
• Đề tài: Tác Động Của Thu Hồi Đất Nông Nghiệp Đến Sinh Kế Hộ Nông Dân Tại Bàu Đồn, Gò Dầu, Tây Ninh
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Bối cảnh nghiên cứu
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu chung
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu
• 1.4.1. Phạm vi nghiên cứu
• 1.4.2. Đối tượng nghiên cứu
• 1.5. Cấu trúc đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN VỀ CƠ SỞ LÝ THUYẾT
• 2.1. Định nghĩa sinh kế
• 2.2. Sinh kế bền vững
• 2.3. Khung phân tích sinh kế bền vững
• 2.3.1. Bối cảnh dễ bị tổn thương
• 2.3.2. Tài sản sinh kế
• 2.3.2.1. Vốn con người
• 2.3.2.2. Vốn xã hội
• 2.3.2.3. Vốn tự nhiên
• 2.3.2.4. Vốn vật chất
• 2.3.2.5. Vốn tài chính

Tóm tắt

I. Tác động của thu hồi đất nông nghiệp

Việc thu hồi đất nông nghiệp tại xã Bàu Đồn, huyện Gò Dầu, tỉnh Tây Ninh đã tạo ra những tác động sâu sắc đến sinh kế nông dân. Hàng ngàn hộ gia đình đã mất đi nguồn thu nhập chính từ đất nông nghiệp, dẫn đến sự thay đổi trong cơ cấu sinh kế. Nhiều hộ đã phải chuyển đổi nghề nghiệp, tìm kiếm việc làm mới trong các lĩnh vực khác, trong khi một số khác lại rơi vào tình trạng thất nghiệp. Theo nghiên cứu, việc thu hồi đất không chỉ ảnh hưởng đến thu nhập mà còn làm giảm đi cơ hội phát triển của các hộ nông dân. "Chúng tôi không còn đất để sản xuất, phải tìm cách sống khác" là câu nói thường gặp từ những người dân nơi đây. Điều này cho thấy sự cần thiết phải có các chính sách hỗ trợ để đảm bảo sinh kế cho người dân sau khi bị thu hồi đất.

1.1. Tình hình thu hồi đất

Tình hình thu hồi đất tại xã Bàu Đồn diễn ra từ năm 2009, khi Ủy ban nhân dân tỉnh Tây Ninh quyết định thu hồi 962,37 ha đất để xây dựng khu công nghiệp. Trong đó, xã Bàu Đồn chiếm 99,37 ha, với gần 200 hộ nông dân bị ảnh hưởng. Việc này đã dẫn đến sự thay đổi lớn trong đời sống nông dân. Nhiều hộ đã được bồi thường, nhưng không phải tất cả đều có thể chuyển đổi sang các ngành nghề khác một cách dễ dàng. "Chúng tôi không biết phải làm gì khi mất đất" là nỗi lo lắng của nhiều hộ dân. Điều này cho thấy sự cần thiết phải có các chính sách hỗ trợ và hướng dẫn cụ thể cho người dân trong quá trình chuyển đổi nghề nghiệp.

1.2. Biến đổi sinh kế

Sau khi bị thu hồi đất, sinh kế nông dân tại xã Bàu Đồn đã có nhiều biến đổi. Nhiều hộ đã chuyển sang làm việc trong các khu công nghiệp, trong khi một số khác tìm kiếm việc làm tại các địa phương khác hoặc mở các dịch vụ nhỏ. Tuy nhiên, không phải tất cả đều thành công. Một số hộ vẫn gặp khó khăn trong việc tìm kiếm việc làm ổn định. "Chúng tôi phải làm đủ thứ việc để sống" là thực tế mà nhiều hộ đang phải đối mặt. Điều này cho thấy sự cần thiết phải có các chương trình đào tạo nghề và hỗ trợ việc làm cho người dân sau khi bị thu hồi đất.

II. Chính sách và hỗ trợ cho nông dân

Chính sách đất đai và hỗ trợ cho nông dân sau thu hồi đất là rất quan trọng để đảm bảo sinh kế cho người dân. Nhà nước đã có những quy định về bồi thường và hỗ trợ cho các hộ bị thu hồi đất, nhưng thực tế cho thấy nhiều hộ vẫn chưa nhận được sự hỗ trợ đầy đủ. "Chúng tôi cần sự giúp đỡ từ chính quyền để có thể ổn định cuộc sống" là mong mỏi của nhiều hộ dân. Việc xây dựng các chương trình hỗ trợ cụ thể, như đào tạo nghề, tạo việc làm, và hỗ trợ tài chính là cần thiết để giúp người dân vượt qua khó khăn.

2.1. Đề xuất chính sách

Để cải thiện sinh kế cho hộ nông dân sau thu hồi đất, cần có các chính sách cụ thể và hiệu quả. Các chương trình đào tạo nghề, hỗ trợ tài chính, và tạo việc làm là những giải pháp cần thiết. "Chúng tôi cần được đào tạo để có thể làm việc trong các ngành nghề khác" là ý kiến của nhiều người dân. Chính quyền địa phương cần lắng nghe và đáp ứng nhu cầu của người dân để đảm bảo cuộc sống của họ được ổn định.

2.2. Vai trò của cộng đồng

Cộng đồng cũng đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ nông dân sau thu hồi đất. Các tổ chức xã hội, nhóm cộng đồng có thể giúp đỡ người dân trong việc tìm kiếm việc làm, chia sẻ thông tin và kinh nghiệm. "Chúng tôi cần sự hỗ trợ từ cộng đồng để có thể vượt qua khó khăn" là điều mà nhiều hộ dân mong muốn. Việc xây dựng mạng lưới hỗ trợ giữa các hộ dân sẽ giúp họ có thêm cơ hội để phát triển và ổn định cuộc sống.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Việc phát triển công nghiệp tại Việt Nam đã thúc đẩy quá trình xây dựng các khu công nghiệp (KCN), trong đó việc thu hồi đất nông nghiệp là một bước đi quan trọng. Tại xã Bàu Đồn, huyện Gò Dầu, tỉnh Tây Ninh, từ năm 2009 đến 2014, gần 200 hộ nông dân đã bị thu hồi 55,51 ha đất nông nghiệp để xây dựng Khu liên hợp Công nghiệp - Đô thị - Dịch vụ Phước Đông - Bời Lời. Việc thu hồi đất đã tạo ra cú sốc lớn đối với sinh kế của các hộ dân, ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn thu nhập, việc làm và đời sống của họ. Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá sự thay đổi sinh kế của hộ nông dân sau thu hồi đất, phân tích các nguồn lực sinh kế, chiến lược chuyển đổi nghề nghiệp và đề xuất giải pháp đảm bảo sinh kế bền vững cho người dân trong giai đoạn 2009-2014 tại địa phương này. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho chính sách hỗ trợ người dân bị thu hồi đất, góp phần ổn định an sinh xã hội và phát triển kinh tế địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu sử dụng khung phân tích sinh kế bền vững của DFID (1999) làm cơ sở lý thuyết chính. Khung này bao gồm năm loại tài sản sinh kế: vốn con người, vốn xã hội, vốn tự nhiên, vốn vật chất và vốn tài chính. Sinh kế được hiểu là tập hợp các nguồn lực và hoạt động mà cá nhân hoặc hộ gia đình sử dụng để kiếm sống và đạt được mục tiêu cuộc sống. Sinh kế bền vững là sinh kế có khả năng đối phó và phục hồi sau các cú sốc, duy trì hoặc cải thiện năng lực và tài sản, đồng thời cung cấp cơ hội cho các thế hệ kế tiếp. Ngoài ra, nghiên cứu còn dựa trên các lý thuyết về chuyển đổi nghề nghiệp và tác động xã hội của thu hồi đất, cũng như các quy định pháp luật về thu hồi đất và bồi thường theo Luật Đất đai 2013 và các nghị định liên quan.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được thực hiện tại xã Bàu Đồn, huyện Gò Dầu, tỉnh Tây Ninh, trong giai đoạn 2009-2014. Dữ liệu thu thập bao gồm thông tin thứ cấp từ các báo cáo, văn bản pháp luật, số liệu thống kê của địa phương và thông tin sơ cấp qua khảo sát trực tiếp 150 hộ dân. Mẫu nghiên cứu được chọn theo phương pháp phân tầng tỷ lệ, chia thành ba nhóm: nhóm mất trên 70% diện tích đất, nhóm mất dưới 70% và nhóm không mất đất. Phương pháp phân tích số liệu bao gồm thống kê mô tả (tỷ lệ, trung bình) và so sánh trước-sau thu hồi đất nhằm đánh giá sự thay đổi về sinh kế, nguồn lực và thu nhập của các hộ. Việc chọn mẫu ngẫu nhiên trong từng nhóm đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy của kết quả nghiên cứu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tình hình thu hồi đất và bồi thường: Tổng diện tích đất bị thu hồi tại xã Bàu Đồn là gần 99,37 ha, trong đó đất nông nghiệp chiếm 55,51 ha, ảnh hưởng đến khoảng 200 hộ dân. Mức bồi thường dao động từ 43 triệu đến 2,6 tỷ đồng/hộ, với tổng số tiền bồi thường và hỗ trợ khoảng 162 tỷ đồng.

2. Thay đổi nguồn lực tự nhiên: Có 60% số hộ điều tra cho biết thiếu đất sản xuất, đặc biệt nhóm mất nhiều đất có tới 73,18% thiếu đất. Nhu cầu sử dụng đất nông nghiệp vẫn cao nhưng diện tích đất còn lại không đủ để duy trì sản xuất như trước.

3. Thay đổi nguồn lực con người: Chủ hộ có tuổi trung bình 50,2 tuổi, phần lớn trình độ học vấn chỉ đạt cấp 2, gây khó khăn trong chuyển đổi nghề nghiệp. Lao động làm nông nghiệp giảm 25,87% từ năm 2009 đến 2014, trong khi lao động làm thuê tăng 19 người, chiếm 47,66% tổng số lao động.

4. Thay đổi nguồn lực tài chính: Tiền đền bù được sử dụng chủ yếu để gửi tiết kiệm (chiếm 40,76%), chi cho học tập (13,06%) và xây sửa nhà (29,49%). Tuy nhiên, đầu tư vào học nghề hoặc phát triển sản xuất còn rất hạn chế. Khoảng 26,67% hộ vay vốn, chủ yếu để chi cho học tập.

5. Thay đổi nguồn lực vật chất và xã hội: 66,67% hộ có nhà cấp 3 kiên cố, 81,67% có xe máy, 100% có ti vi. Cơ sở hạ tầng địa phương cải thiện rõ rệt về giao thông (83,33%) và thông tin liên lạc (93,33%). Tuy nhiên, vốn xã hội còn hạn chế, các chương trình đào tạo nghề và hỗ trợ việc làm chưa phát triển đồng bộ.

Thảo luận kết quả

Việc thu hồi đất đã tạo ra cú sốc lớn đối với sinh kế của hộ nông dân, làm giảm diện tích đất sản xuất và buộc người dân phải chuyển đổi nghề nghiệp. Sự giảm sút lao động nông nghiệp và tăng lao động làm thuê phản ánh xu hướng chuyển dịch cơ cấu kinh tế tại địa phương. Mức bồi thường tuy lớn nhưng phần lớn được sử dụng cho chi tiêu tiêu dùng và tiết kiệm, chưa tạo ra nguồn lực bền vững cho sinh kế mới. Trình độ lao động thấp và tuổi cao của chủ hộ là rào cản lớn trong việc tiếp cận việc làm mới và học nghề. Cơ sở hạ tầng được cải thiện góp phần hỗ trợ sinh kế, nhưng hạn chế về vốn xã hội và chính sách đào tạo nghề làm giảm hiệu quả chuyển đổi sinh kế. Kết quả phù hợp với các nghiên cứu trước về tác động của thu hồi đất tại các địa phương khác, đồng thời nhấn mạnh nhu cầu chính sách hỗ trợ toàn diện hơn.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo nghề và chuyển đổi nghề nghiệp: Xây dựng các lớp đào tạo nghề phù hợp với trình độ lao động địa phương, ưu tiên lao động lớn tuổi và phụ nữ, nhằm nâng cao kỹ năng và khả năng tiếp cận việc làm trong KCN và các ngành dịch vụ. Thời gian thực hiện: 1-2 năm; chủ thể: UBND xã, Trung tâm dạy nghề địa phương.

2. Phát triển các mô hình sinh kế đa dạng: Khuyến khích hộ dân phát triển các hoạt động thương mại, dịch vụ, cho thuê nhà trọ và tiểu thủ công nghiệp để tạo nguồn thu nhập ổn định, giảm phụ thuộc vào đất nông nghiệp. Thời gian: 3 năm; chủ thể: các tổ chức kinh tế xã hội, chính quyền địa phương.

3. Cải thiện chính sách hỗ trợ tài chính: Thiết lập quỹ hỗ trợ vốn ưu đãi cho các hộ bị thu hồi đất đầu tư phát triển sản xuất, kinh doanh và học nghề, đồng thời tăng cường tư vấn quản lý tài chính cá nhân. Thời gian: 1 năm; chủ thể: Ngân hàng Chính sách xã hội, UBND huyện.

4. Nâng cấp cơ sở hạ tầng và dịch vụ xã hội: Đầu tư nâng cấp hệ thống thủy lợi, chợ nông thôn và các công trình phúc lợi để hỗ trợ sinh kế và cải thiện đời sống người dân. Thời gian: 2-3 năm; chủ thể: chính quyền địa phương, các nhà đầu tư.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà hoạch định chính sách công: Để xây dựng và điều chỉnh các chính sách thu hồi đất, bồi thường và hỗ trợ sinh kế phù hợp với thực tiễn địa phương, đảm bảo an sinh xã hội.

2. Các tổ chức phát triển kinh tế xã hội: Nhằm thiết kế các chương trình đào tạo nghề, hỗ trợ tài chính và phát triển sinh kế cho người dân bị ảnh hưởng bởi thu hồi đất.

3. Các nhà nghiên cứu và học viên ngành kinh tế, chính sách công: Cung cấp cơ sở lý thuyết và thực tiễn về tác động của thu hồi đất đến sinh kế nông dân, phương pháp nghiên cứu và phân tích dữ liệu.

4. Chính quyền địa phương và cán bộ quản lý KCN: Giúp hiểu rõ tác động xã hội của dự án phát triển công nghiệp, từ đó có biện pháp hỗ trợ người dân hiệu quả, duy trì ổn định xã hội.

Câu hỏi thường gặp

1. Thu hồi đất ảnh hưởng như thế nào đến sinh kế của hộ nông dân?
   Thu hồi đất làm giảm diện tích đất sản xuất, khiến nhiều hộ mất nguồn thu nhập chính từ nông nghiệp. Người dân phải chuyển đổi nghề nghiệp hoặc làm thuê, dẫn đến thay đổi cơ cấu lao động và thu nhập.

2. Tiền đền bù được sử dụng như thế nào?
   Phần lớn tiền đền bù được gửi tiết kiệm (40,76%), chi cho học tập (13,06%) và xây sửa nhà (29,49%). Đầu tư vào học nghề hoặc phát triển sản xuất còn hạn chế do rào cản về trình độ và tuổi tác.

3. Lao động có được chuyển đổi nghề nghiệp hiệu quả không?
   Chuyển đổi nghề gặp nhiều khó khăn do trình độ lao động thấp và tuổi cao. Lao động làm thuê tăng nhưng chủ yếu là việc làm thời vụ, chưa ổn định. Việc đào tạo nghề chưa được triển khai đồng bộ.

4. Cơ sở hạ tầng địa phương thay đổi ra sao sau khi xây dựng KCN?
   Hệ thống giao thông và thông tin liên lạc được cải thiện rõ rệt (trên 80% hộ đánh giá tốt lên), góp phần hỗ trợ sinh kế. Tuy nhiên, một số công trình thủy lợi và chợ nông thôn còn xuống cấp hoặc chưa phát triển.

5. Chính sách hỗ trợ hiện tại có đáp ứng nhu cầu người dân không?
   Chính sách bồi thường chủ yếu tập trung vào hỗ trợ tài chính trực tiếp, chưa chú trọng đào tạo nghề và tạo việc làm bền vững. Cần có chính sách toàn diện hơn để hỗ trợ chuyển đổi sinh kế và ổn định đời sống lâu dài.

Kết luận

• Việc thu hồi đất nông nghiệp tại xã Bàu Đồn đã ảnh hưởng sâu sắc đến sinh kế của gần 200 hộ dân, làm giảm diện tích đất sản xuất và thay đổi cơ cấu lao động.
• Tiền đền bù được sử dụng chủ yếu cho tiết kiệm và chi tiêu tiêu dùng, chưa tạo ra nguồn lực bền vững cho sinh kế mới.
• Trình độ lao động thấp và tuổi cao là rào cản lớn trong chuyển đổi nghề nghiệp và tiếp cận việc làm ổn định.
• Cơ sở hạ tầng địa phương được cải thiện, góp phần hỗ trợ sinh kế, nhưng vốn xã hội và chính sách hỗ trợ còn hạn chế.
• Cần triển khai các giải pháp đào tạo nghề, phát triển mô hình sinh kế đa dạng, cải thiện chính sách tài chính và nâng cấp cơ sở hạ tầng để đảm bảo sinh kế bền vững cho người dân bị thu hồi đất.

Next steps: Tổ chức các chương trình đào tạo nghề, xây dựng quỹ hỗ trợ vốn, và phối hợp với các tổ chức phát triển để triển khai các mô hình sinh kế mới trong vòng 1-3 năm tới.

Các nhà quản lý, nhà nghiên cứu và tổ chức phát triển kinh tế xã hội cần phối hợp chặt chẽ để thực hiện các giải pháp hỗ trợ nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống và sinh kế bền vững cho người dân tại các vùng bị thu hồi đất.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Trình bày những nội dung cơ bản của nghiên cứu bao gồm bối cảnh của nghiên cứu, mục đích nghiên cứu, câu hỏi nghiên cứu, đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Chương 2: Trình bày tổng quan về cơ sở lý thuyết về sinh kế và khung phân tích sinh kế bền vững DFID, tóm tắt các nghiên cứu trước về chủ đề có liên quan từ đó mô tả khung phân tích mà tác giả sẽ sử dụng để phân tích nghiên cứu này. Chương 3:Đề cập phương pháp nghiên cứu, phương pháp chọn mẫu và phương pháp phân tích. Chương 4: Trình bày kết quả nghiên cứu dựa trên cơ sở lý thuyết của Chương 2 và dữ liệu thu được nhằm trả lời các câu hỏi nghiên cứu 123doc 4 Chương 5: Đưa ra các đề xuất và chính sách có thể giúp người dân bị thu hồi đất có được sinh kế bền vững trong thời gian tới từ kết quả nghiên cứu.

123doc 5 CHƯƠNG 2 TỔNG QUAN VỀ CƠ SỞ LÝ THUYẾT 2.1 Định nghĩa sinh kế “Sinh kế” là một khái niệm rộng bao gồm các phương tiện tự nhiên, kinh tế, xã hội và văn hóa mà các cá nhân, hộ gia đình, hoặc nhóm xã hội sở hữu có thể tạo ra thu nhập hoặc có thể được sử dụng, trao đổi để đáp ứng nhu cầu của họ. Theo khái niệm của DFID (Bộ phát triển Quốc tế Anh) đưa ra thì: “Một sinh kế có thể được miêu tả như là sự tập hợp các nguồn lực và khả năng con người có được kết hợp với những quyết định và hoạt động mà họ thực thi nhằm để kiếm sống cũng như để đạt được các mục tiêu và ước nguyện của họ”. Theo khái niệm nêu trên thì chúng ta thấy sinh kế bao gồm toàn bộ những hoạt động của con người để đạt được mục tiêu dựa trên những nguồn lực sẵn có của con người như các nguồn tài nguyên thiên nhiên, các nguồn vốn, lao động, trình độ phát triển của khoa học công nghệ. Tiếp cận sinh kế là cách tư duy về mục tiêu, phạm vi và những ưu tiên cho phát triển nhằm đẩy nhanh tiến độ xoá nghèo.

Đây là phương pháp tiếp cận sâu rộng với mục đích nắm giữ và cung cấp các phương tiện để tìm hiểu nguyên nhân và các mặt trọng của đói nghèo với trọng tâm tập trung vào một số yếu tố (như các vấn đề kinh tế, an ninh lương thực Phương pháp tiếp cận sinh kế có mục đích giúp người dân đạt được thành quả lâu dài trong sinh kế mà những kết quả đó được đo bằng các chỉ số do bản thân họ tự xác lập và vì thế họ sẽ không bị đặt ra bên ngoài.2 Sinh kế bền vững Theo Chambers & Conway (1991) Sinh kế bao gồm năng lực, tài sản (dự trữ, nguồn lực, yêu cầu và tiếp cận) và các hoạt động cần có để bảo đảm phương tiện sinh sống: sinh kế chỉ bền vững khi nó có thể đối phó và phục hồi sau các cú sốc, duy trì hoặc cải thiện năng lực và tài sản, và cung cấp các cơ hội sinh kế bền vững 123doc 6 cho các thế hệ kế tiếp; và đóng góp lợi ích ròng cho các sinh kế khác ở cấp độ địa phương hoặc toàn cầu, trong ngắn hạn và dài hạn.2 Khung phân tích sinh kế bền vững Khung sinh kế bền vững bao gồm những nhân tố chính ảnh hưởng đến sinh kế của con người, và những mối quan hệ cơ bản giữa chúng. Nó có thể sử dụng để lên kế hoạch cho những hoạt động phát triển mới và đánh giá sự đóng góp vào sự bền vững sinh kế của những hoạt động hiện tại. Khung sinh kế bền vững có dạng như sau: Ghi chú: H: Nguồn vốn con người S: Nguồn vốn xã hội N: Nguồn vốn tự nhiên P: Nguồn vốn vật chất F: Nguồn vốn tài chính Chính sách, cơ TÀI SẢN SINH KẾ Kết quả sinh kế quan thủ tục Bối cảnh H Cơ quan dễ bị tổn -Các cấp chính -Thu nhập tăng thương Ảnh quyền CÁC -Đời sống nâng cao S N hưởng và -Lĩnh vực CHIẾN -Tính bền vững cao -Các cú sốc các nguồn tư -Luật LƯỢC tiếp cận -An ninh lương - Các xu -Chính SINH KẾ hướng thực đảm bảo sách - Tính mùa -Văn hóa -Sử dụng đất lâu dài P F vụ -Thể chế Thực hiện Nguồn: DFID, sustainable livelihoods guidance sheets, 1999 Khung sinh kế giúp ta sắp xếp những nhân tố gây cản trở hoặc tăng cường các cơ hội sinh kế, đồng thời cho ta thấy cách thức chúng liên quan với nhau như thế nào. Nó không phải là mô hình chính xác trong thực tế mà nó chỉ đưa ra một cách tư duy về sinh kế, nhìn nhận nó trên góc độ phức hợp và sâu rộng nhưng vẫn trong khuôn khổ có thể quản lý được.

Khung sinh kế luôn được đặt trong trạng thái động, nó không có 123doc 7 điểm đầu, điểm cuối. Giá trị của một khung sinh kế giúp cho người sử dụng nhìn nhận một cách bao quát và có hệ thống các tác nhân gây ra nghèo khổ và mối quan hệ giữa chúng. Có thể đó là những cú sốc và các xu hướng bất lợi, các chính sách và thể chế hoạt động kém hiệu quả hoặc việc thiếu cơ bản các tài sản sinh kế. Mục đích sử dụng khung sinh kế là để tìm hiểu những cách thức mà con người đã kết hợp và sử dụng các nguồn lực, khả năng nhằm kiếm sống cũng như để đạt được các mục tiêu và ước nguyện của họ.

Mà những mục tiêu và ước nguyện mà con người đạt được nhờ sử dụng và kết hợp các nguồn lực khác nhau có thể gọi là kết quả sinh kế. Đây là những thứ mà con người muốn đạt được trong cuộc sống kể cả trước mắt cũng như lâu dài. Nghiên cứu kết quả sinh kế sẽ cho chúng ta hiểu được động lực nào dẫn tới các hoạt động mà họ đang thực hiện và những ưu tiên của họ là gì. Đồng thời cũng cho thấy phản ứng của người dân trước những cơ hội và nguy cơ mới.

Kết quả sinh kế thể hiện trên chỉ số như cuộc sống hưng thịnh hơn, đời sống được nâng cao, khả năng tổn thương giảm, an ninh lương thực được củng cố và sử dụng bền vững các nguồn tài nguyên thiên nhiên. Do đó cần phải kết hợp và sử dụng khác nhau như đất đai, vốn, khoa học công nghệ. Các thành phần của khung sinh kế bền vững: 2.1 Bối cảnh dễ bị tổn thương Bối cảnh dễ bị tổn thương là môi trường sống bên ngoài của con người. Sinh kế và tài sản sẵn có của con người bị ảnh hưởng cơ bản bởi những xu hướng chủ yếu, cũng như bởi những cú sốc và tính thời vụ.

Chính những điều này khiến sinh kế và tài sản trở nên bị giới hạn và không kiểm soát được. Một số ví dụ về các nhân tố ảnh hưởng đến tài sản và sinh kế của con người: Xu hướng: xu hướng dân số, xu hướng tài nguyên kể cả xung đột, xu hướng kinh tế quốc gia, quốc tế, những xu hướng thể chế (bao gồm chính sách, những xu hướng kỹ thuật. Cú sốc: cú sốc về sức khoẻ con người, thiên tai, chiến tranh, dịch bệnh cây trồng vật nuôi. 123doc 8 Tính thời vụ: biến động giá cả, sản xuất, sức khoẻ, những cơ hội làm việc.

Những nhân tố cấu thành hoàn cảnh dễ bị tổn thương quan trọng vì chúng có tác động trực tiếp lên tình trạng tài sản và những lựa chọn của con người mà với chúng sẽ mở ra cơ hội để họ theo đuổi những kết quả sinh kế có lợi.2 Tài sản sinh kế: Theo DFID (1999), tài sản sinh kế là việc kết hợp 5 loại tài sản gồm nguồn vốn con người (H), nguốn vốn tự nhiên (N) , nguồn vốn tài chính (F), nguồn vốn vật chất (P), nguồn nguồn vốn xã hội (S) để tạo ra sinh kế tích cực cho đời sống. Giữa chúng có hai mối quan hệ quan trọng là xác định trình tự (sequencing) và thay thế (Substitution). Năm loại tài sản này được xem là yếu tố cơ bản trong khung phân tích về sinh kế bền vững. Vốn con người Vốn con người đại diện cho các kỹ năng, tri thức, khả năng làm việc và sức khỏe tốt, tất cả cộng lại tạo điều kiện giúp con người theo đuổi các chiến lược sinh kế khác nhau và đạt được các mục tiêu sinh kế.

Ở cấp độ hộ gia đình, vốn con người là yếu tố về số lượng và chất lượng lao động của hộ; yếu tố này khác nhau tùy thuộc vào kích cỡ của hộ, trình độ giáo dục và kỹ năng nghề nghiệp, khả năng quản lý, tình trạng sức khỏe, tri thức về các cấu trúc sở hữu chính thống và phi chính thống (như các quyền, luật pháp, chuẩn mực, cấu trúc chính quyền, các thủ tục). Vốn con người là quan trọng nhất trong tài sản sinh kế, vì vốn con người là cần thiết để sử dụng và tạo ra bốn tài sản còn lại. Nó được nâng cao thông qua đầu tư trong giáo dục, huấn luyện những kỹ năng để có thể đáp ứng với một hoặc nhiều nghề nghiệp. Vốn xã hội: Là các nguồn lực xã hội mà con người sử dụng để theo đuổi các mục tiêu sinh kế của mình.

Chúng được phát triển thông qua các mạng lưới, hợp tác giữa các thành viên nhóm chính thức; các mối quan hệ được thực hiện dựa trên niềm tin, sự phụ thuộc lẫn nhau, trao đổi và ảnh hưởng lẫn nhau. Vốn xã hội bao gồm các mạng lưới xã hội, các mối quan hệ với họ hàng, người xung quanh, bao gồm ngôn ngữ, các giá trị về niềm tin tín ngưỡng, văn hóa, các tổ 123doc 9 chức xã hội, các nhóm chính thức cũng như phi chính thức mà con người tham gia để có được những lợi ích và cơ hội khác nhau… Việc con người tham gia vào xã hội và sử dụng nguồn vốn này như thế nào cũng tác động không nhỏ đến quá trình tạo dựng sinh kế của họ. Vốn xã hội được duy trì, phát triển và tạo ra những lợi ích mà người sở hữu nó mong muốn như khả năng tiếp cận và huy động nguồn lực có từ các mối quan hệ, chia sẻ thông tin, kiến thức hay các giá trị chuẩn mực. Vốn tự nhiên Vốn tự nhiên là những yếu tố được sử dụng trong các nguồn lực tự nhiên.

Nó cung cấp và phục vụ rất hữu ích cho phương kế kiếm sống của con người. Có rất nhiều nguồn lực hình thành nên vốn tự nhiên. Từ các hàng hoá công vô hình như không khí, tính đa dạng sinh học đến các tài sản có thể phân chia được sử dụng trực tiếp trong sản xuất như: đất đai, nguồn nước, cây trồng, vật nuôi, mùa màng.