Ảnh hưởng của tỷ số giữa năng lượng trao đổi và protein thô khác nhau trong khẩu phần đến khả năng sản xuất thịt của gà ri lông vàng nuôi tại thái nguyên

Tài liệu nghiên cứu Ảnh hưởng của tỷ số giữa năng lượng trao đổi và protein thô khác nhau trong khẩu phần đến khả năng, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Lương Thị Linh Đa
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Đức Trường
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Chăn nuôi
• Đề tài: Tác Động Của Tỷ Lệ Năng Lượng Và Protein Trong Khẩu Phần Đến Sản Xuất Thịt Gà Ri Lông Vàng
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 1.1.1. Năng lượng và nhu cầu năng lượng của gà thịt
• 1.1.2. Phương pháp xác định nhu cầu năng lượng cho duy trì đối với gà thịt
• 1.1.3. Phương pháp xác định nhu cầu năng lượng sản xuất đối với gà thịt
• 1.1.4. Protein và nhu cầu protein của gà thịt
• 1.1.4.1. Phương pháp xác định nhu cầu protein đối với gà nuôi thịt
• 2. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 2.2. Nội dung nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu và các chỉ tiêu theo dõi
• 2.3.1. Phương pháp bố trí thí nghiệm
• 2.3.2. Các chỉ tiêu theo dõi
• 2.3.3. Phương pháp theo dõi các chỉ tiêu
• 2.3.4. Phương pháp xử lý số liệu
• 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Thí nghiệm 1: Xác định tỷ số ME/CP phù hợp trong khẩu phần của gà Ri lông vàng
• 3.1.1. Tỷ lệ nuôi sống của gà thí nghiệm
• 3.1.2. Sinh trưởng của gà thí nghiệm qua các giai đoạn
• 3.1.3. Khả năng thu nhận và hiệu quả chuyển hoá thức ăn của gà thí nghiệm
• 3.1.4. Chỉ số sản xuất (PI) và chỉ số kinh tế (EN) của đàn gà thí nghiệm
• 3.1.5. Kết quả mổ khảo sát và phân tích chất lượng thịt của gà thí nghiệm
• 3.2. Thí nghiệm 2: Nghiên cứu ảnh hưởng của mùa vụ đến khả năng sinh trưởng và sản xuất của gà Ri lông vàng với mức ME/CP phù hợp
• 3.2.1. Tỷ lệ nuôi sống của gà thí nghiệm 2
• 3.2.2. Sinh trưởng của gà thí nghiệm 2
• 3.2.3. Lượng thức ăn thu nhận và hệ số chuyển hoá thức ăn của gà thí nghiệm 2
• 3.2.4. Chỉ số sản xuất (PI) và chỉ số kinh tế (EN) của gà thí nghiệm 2
• KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của tỷ lệ năng lượng và protein trong khẩu phần

Khẩu phần ăn của gà Ri lông vàng có ảnh hưởng lớn đến khả năng sản xuất thịt. Tỷ lệ giữa năng lượng và protein trong khẩu phần không chỉ quyết định sự phát triển của gà mà còn ảnh hưởng đến chất lượng thịt. Nghiên cứu cho thấy rằng việc tối ưu hóa tỷ lệ này có thể nâng cao hiệu quả chăn nuôi và chất lượng sản phẩm.

1.1. Tầm quan trọng của năng lượng và protein trong khẩu phần

Năng lượng và protein là hai yếu tố dinh dưỡng chính trong khẩu phần ăn của gà. Năng lượng cung cấp sức sống cho gà, trong khi protein là thành phần chính cấu tạo nên cơ bắp và các mô. Việc cân bằng giữa hai yếu tố này là rất quan trọng để đảm bảo sự phát triển tối ưu.

1.2. Mối quan hệ giữa năng lượng và protein trong khẩu phần

Mối quan hệ giữa năng lượng và protein trong khẩu phần ăn có thể ảnh hưởng đến khả năng tiêu hóa và hấp thu dinh dưỡng của gà. Tỷ lệ ME/CP thích hợp sẽ giúp gà phát triển tốt hơn và tăng cường khả năng sản xuất thịt.

II. Vấn đề và thách thức trong việc xác định tỷ lệ năng lượng và protein

Việc xác định tỷ lệ năng lượng và protein trong khẩu phần ăn cho gà Ri lông vàng gặp nhiều thách thức. Các yếu tố như mùa vụ, loại thức ăn và phương pháp chăn nuôi đều có thể ảnh hưởng đến kết quả. Do đó, cần có nghiên cứu cụ thể để tìm ra tỷ lệ tối ưu.

2.1. Ảnh hưởng của mùa vụ đến tỷ lệ dinh dưỡng

Mùa vụ có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh trưởng của gà. Trong mùa hè, nhu cầu năng lượng có thể tăng do nhiệt độ cao, trong khi mùa đông lại cần nhiều protein hơn để duy trì sức khỏe.

2.2. Khó khăn trong việc lựa chọn thức ăn phù hợp

Việc lựa chọn thức ăn có hàm lượng dinh dưỡng phù hợp là một thách thức lớn. Các nhà sản xuất cần phải cân nhắc kỹ lưỡng để đảm bảo rằng khẩu phần ăn đáp ứng đủ nhu cầu dinh dưỡng của gà.

III. Phương pháp nghiên cứu tỷ lệ năng lượng và protein trong khẩu phần

Nghiên cứu tỷ lệ năng lượng và protein trong khẩu phần ăn cho gà Ri lông vàng có thể được thực hiện thông qua các thí nghiệm thực tế. Các phương pháp này giúp xác định tỷ lệ ME/CP tối ưu cho sự phát triển và sản xuất thịt.

3.1. Thiết kế thí nghiệm để xác định tỷ lệ ME CP

Thiết kế thí nghiệm cần phải đảm bảo tính chính xác và độ tin cậy. Các yếu tố như số lượng gà, loại thức ăn và thời gian thí nghiệm cần được kiểm soát chặt chẽ.

3.2. Phân tích kết quả và đánh giá hiệu quả

Sau khi thực hiện thí nghiệm, việc phân tích kết quả là rất quan trọng. Các chỉ số như tỷ lệ nuôi sống, tăng khối lượng và chất lượng thịt sẽ được đánh giá để xác định tỷ lệ ME/CP tối ưu.

IV. Ứng dụng thực tiễn từ nghiên cứu tỷ lệ năng lượng và protein

Kết quả nghiên cứu về tỷ lệ năng lượng và protein trong khẩu phần ăn cho gà Ri lông vàng có thể được ứng dụng rộng rãi trong thực tiễn chăn nuôi. Điều này không chỉ giúp nâng cao năng suất mà còn cải thiện chất lượng thịt.

4.1. Tăng cường hiệu quả chăn nuôi gà Ri

Việc áp dụng tỷ lệ ME/CP tối ưu sẽ giúp tăng cường hiệu quả chăn nuôi gà Ri. Các nhà sản xuất có thể giảm chi phí thức ăn và tăng lợi nhuận.

4.2. Cải thiện chất lượng thịt gà

Nghiên cứu cho thấy rằng tỷ lệ năng lượng và protein hợp lý có thể cải thiện chất lượng thịt gà. Thịt gà sẽ có hương vị tốt hơn và giá trị dinh dưỡng cao hơn.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của nghiên cứu

Nghiên cứu về tác động của tỷ lệ năng lượng và protein trong khẩu phần ăn cho gà Ri lông vàng mở ra nhiều triển vọng cho ngành chăn nuôi. Việc tối ưu hóa khẩu phần ăn sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

5.1. Tương lai của nghiên cứu dinh dưỡng gia cầm

Nghiên cứu dinh dưỡng gia cầm sẽ tiếp tục phát triển, với nhiều phương pháp mới được áp dụng để tối ưu hóa khẩu phần ăn cho gà.

5.2. Khuyến nghị cho các nhà sản xuất

Các nhà sản xuất nên thường xuyên cập nhật thông tin và nghiên cứu mới nhất về dinh dưỡng gia cầm để cải thiện quy trình chăn nuôi và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chăn nuôi gia cầm tại Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong cung cấp thực phẩm, với đàn gia cầm đạt khoảng 512,7 triệu con năm 2020, chiếm vị trí thứ hai sau chăn nuôi lợn. Gà Ri lông vàng là giống gà địa phương phổ biến, đặc biệt tại miền Bắc, có ưu điểm về chất lượng thịt thơm ngon, thích nghi tốt với điều kiện thức ăn nghèo dinh dưỡng. Tuy nhiên, thông tin về khả năng sản xuất của giống gà này còn hạn chế, đặc biệt về tỷ lệ giữa năng lượng trao đổi (ME) và protein thô (CP) trong khẩu phần ăn, yếu tố quyết định hiệu quả sinh trưởng và sản xuất thịt.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm xác định tỷ số ME/CP tối ưu trong khẩu phần cho gà Ri lông vàng nuôi tại Thái Nguyên, đồng thời đánh giá ảnh hưởng của mùa vụ đến khả năng sinh trưởng của giống gà này. Nghiên cứu được thực hiện từ tháng 6/2020 đến tháng 9/2021 tại gia trại 2K, xã Quyết Thắng, thành phố Thái Nguyên. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa khoa học trong việc xây dựng công thức thức ăn phù hợp cho gà Ri, đồng thời góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế trong chăn nuôi gà lông màu tại miền Bắc Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Năng lượng trao đổi (ME) và protein thô (CP) là hai thành phần dinh dưỡng chủ yếu ảnh hưởng trực tiếp đến sinh trưởng và sản xuất thịt của gà. ME là năng lượng có thể sử dụng được sau quá trình tiêu hóa, chuyển hóa từ thức ăn, trong khi CP là nguồn nguyên liệu chính để tổng hợp các mô cơ thể và các sản phẩm sinh học quan trọng. Mối quan hệ giữa ME và CP trong khẩu phần cần được cân đối để tối ưu hóa khả năng thu nhận thức ăn, tăng trưởng và hiệu quả sử dụng thức ăn.

Các lý thuyết về nhu cầu năng lượng và protein của gà thịt được áp dụng dựa trên các nghiên cứu quốc tế và trong nước, như khuyến cáo của NRC (1994), Ross broiler (2009), và các nghiên cứu về tỷ lệ ME/CP tối ưu cho các giống gà khác nhau. Ngoài ra, ảnh hưởng của mùa vụ đến sinh trưởng gà được xem xét dựa trên các nghiên cứu về tác động của nhiệt độ, độ ẩm và điều kiện môi trường đến nhu cầu dinh dưỡng và sức khỏe gia cầm.

Các khái niệm chính bao gồm: năng lượng trao đổi (ME), protein thô (CP), tỷ số ME/CP, hệ số chuyển hóa thức ăn (FCR), chỉ số sản xuất (PI), chỉ số kinh tế (EN), sinh trưởng tích lũy và sinh trưởng tuyệt đối.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được tiến hành qua hai thí nghiệm chính:

• Thí nghiệm 1: Xác định tỷ số ME/CP tối ưu trong khẩu phần cho gà Ri lông vàng. Thí nghiệm sử dụng 250 con gà từ 1 đến 84 ngày tuổi, bố trí theo thiết kế khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh (CRBD) với 5 mức tỷ số ME/CP khác nhau. Mỗi lô gồm 50 con, chia thành 5 ô thí nghiệm, mỗi ô 10 con (5 trống, 5 mái). Khẩu phần được điều chỉnh protein thô tăng hoặc giảm ±0,5% và ±1,0% so với chuẩn, giữ nguyên tỷ lệ các acid amin tiêu hóa và các yếu tố vi lượng. Thời gian theo dõi là 84 ngày, chia thành 3 giai đoạn với các mức ME và CP khác nhau.

• Thí nghiệm 2: Đánh giá ảnh hưởng của mùa vụ (Đông - Xuân và Hè - Thu) đến khả năng sinh trưởng của gà Ri lông vàng sử dụng khẩu phần có tỷ số ME/CP tối ưu được xác định từ thí nghiệm 1. Mỗi vụ bố trí 100 con gà 1 ngày tuổi, chia thành 5 ô thí nghiệm, mỗi ô 20 con (10 trống, 10 mái).

Các chỉ tiêu theo dõi gồm tỷ lệ nuôi sống, sinh trưởng tích lũy và tuyệt đối, lượng thức ăn thu nhận, hệ số chuyển hóa thức ăn (FCR), tiêu tốn protein và năng lượng trao đổi trên kg tăng khối lượng, chỉ số sản xuất (PI), chỉ số kinh tế (EN), tỷ lệ thân thịt và các chỉ tiêu chất lượng thịt (pH, màu sắc, độ dai).

Dữ liệu được xử lý bằng phần mềm SAS 9.1, sử dụng phép so sánh cặp đôi Tukey với mức ý nghĩa thống kê P<0,05.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ nuôi sống: Tỷ lệ nuôi sống của gà trong các lô thí nghiệm đạt từ 92% đến 98% qua các giai đoạn, không có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê giữa các mức tỷ số ME/CP, cho thấy tỷ số này không ảnh hưởng đến khả năng sống sót của gà.

2. Sinh trưởng tích lũy và tuyệt đối: Gà ở các lô có tỷ số ME/CP cao hơn (tỷ lệ protein thô từ 21% đến 22%) có khối lượng cơ thể và tốc độ tăng trưởng tuyệt đối cao hơn đáng kể so với các lô có tỷ lệ thấp hơn (P<0,05). Ví dụ, ở 84 ngày tuổi, khối lượng gà ở lô TN5 đạt 1794,2 g, cao hơn lô TN1 (1605,7 g). Sinh trưởng tuyệt đối ở tuần cuối đạt 27,79 g/con/ngày ở lô TN5 so với 21,9 g/con/ngày ở lô TN1.

3. Khả năng thu nhận thức ăn: Lượng thức ăn thu nhận hàng ngày tăng theo tuổi, dao động từ 8,2 g đến gần 99 g/con/ngày, không có sự khác biệt đáng kể giữa các lô (P>0,05), cho thấy khẩu phần với các tỷ số ME/CP khác nhau đều được gà chấp nhận.

4. Hiệu quả chuyển hóa thức ăn (FCR): FCR thấp hơn (tức hiệu quả sử dụng thức ăn cao hơn) ở các lô có tỷ lệ protein thô cao hơn. Ví dụ, ở tuần 12, FCR của lô TN3 là 2,92 so với 3,24 của lô TN1 (P<0,05).

5. Tiêu tốn protein và năng lượng: Tiêu tốn protein và năng lượng trao đổi trên kg tăng khối lượng thấp nhất ở lô TN3 (protein 17%, tỷ số ME/CP phù hợp), lần lượt là 487,29 g protein và 8432,38 kcal năng lượng ở tuần 12, thấp hơn đáng kể so với các lô khác (P<0,05).

6. Chỉ số sản xuất (PI) và kinh tế (EN): Lô TN3 đạt chỉ số sản xuất cao nhất (66,10) và chỉ số kinh tế cao nhất (2,38), cho thấy hiệu quả kinh tế tối ưu khi áp dụng tỷ số ME/CP này.

7. Chất lượng thịt: Tỷ lệ thân thịt, thịt đùi và thịt ngực ở các lô có tỷ số ME/CP cao hơn cũng cao hơn đáng kể (P<0,05). Tỷ lệ thân thịt đạt 76,34% ở lô TN3 so với 74,48% ở lô TN1.

8. Ảnh hưởng của mùa vụ: Ở vụ Đông - Xuân, gà có tỷ lệ nuôi sống cao hơn (94,5% so với 90,8%), sinh trưởng tuyệt đối cao hơn (19,57 g/con/ngày so với 14,2 g/con/ngày), FCR thấp hơn và chỉ số sản xuất cũng cao hơn so với vụ Hè - Thu, cho thấy điều kiện môi trường mùa vụ ảnh hưởng rõ rệt đến hiệu quả chăn nuôi.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu khẳng định vai trò quan trọng của tỷ số ME/CP trong khẩu phần ăn đối với sinh trưởng và hiệu quả sản xuất thịt của gà Ri lông vàng. Tỷ số ME/CP phù hợp giúp cân bằng nhu cầu năng lượng và protein, tối ưu hóa khả năng thu nhận thức ăn và chuyển hóa dinh dưỡng, từ đó nâng cao tốc độ tăng trưởng và chất lượng thịt. Các kết quả này tương đồng với nghiên cứu của các tác giả quốc tế và trong nước về nhu cầu dinh dưỡng của gà thịt.

Ảnh hưởng của mùa vụ đến sinh trưởng và hiệu quả chăn nuôi cũng phù hợp với các nghiên cứu trước đây, khi điều kiện nhiệt độ và độ ẩm thay đổi làm ảnh hưởng đến nhu cầu dinh dưỡng và sức khỏe của gà. Mùa Đông - Xuân với nhiệt độ ổn định hơn tạo điều kiện thuận lợi cho gà phát triển tốt hơn so với mùa Hè - Thu.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ sinh trưởng tích lũy, sinh trưởng tuyệt đối, FCR theo tuần tuổi và bảng so sánh các chỉ tiêu kinh tế giữa các lô thí nghiệm và mùa vụ để minh họa rõ ràng hơn.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Áp dụng tỷ số ME/CP tối ưu: Khuyến cáo sử dụng tỷ số ME/CP khoảng 179-185 kcal ME/1% CP trong khẩu phần cho gà Ri lông vàng giai đoạn 50-84 ngày tuổi để đạt hiệu quả sinh trưởng và kinh tế cao nhất. Thời gian áp dụng: ngay từ giai đoạn nuôi đầu tiên.

2. Điều chỉnh khẩu phần theo mùa vụ: Đề nghị điều chỉnh khẩu phần dinh dưỡng phù hợp với mùa vụ, tăng cường dinh dưỡng vào mùa Hè - Thu để bù đắp ảnh hưởng tiêu cực của nhiệt độ cao, nhằm duy trì hiệu quả sinh trưởng.

3. Tăng cường quản lý môi trường chuồng trại: Kiểm soát nhiệt độ, độ ẩm và vệ sinh chuồng nuôi để giảm stress nhiệt và bệnh tật, nâng cao tỷ lệ nuôi sống và chất lượng sản phẩm.

4. Đào tạo và hướng dẫn kỹ thuật cho nông hộ: Tổ chức các khóa tập huấn về xây dựng khẩu phần ăn cân đối ME/CP và quản lý chăn nuôi theo mùa vụ cho các hộ chăn nuôi và trang trại tại miền Bắc, đặc biệt tại Thái Nguyên.

5. Theo dõi và đánh giá liên tục: Khuyến khích các cơ sở chăn nuôi thực hiện theo dõi sát sao các chỉ tiêu sinh trưởng, FCR và chi phí thức ăn để điều chỉnh kịp thời khẩu phần và kỹ thuật nuôi.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nông hộ và trang trại chăn nuôi gà lông màu: Giúp xây dựng khẩu phần ăn tối ưu, nâng cao hiệu quả sinh trưởng và giảm chi phí thức ăn, từ đó tăng lợi nhuận.

2. Các nhà sản xuất thức ăn chăn nuôi: Cung cấp cơ sở khoa học để thiết kế sản phẩm thức ăn phù hợp với đặc điểm sinh lý và nhu cầu dinh dưỡng của gà Ri lông vàng.

3. Giảng viên và sinh viên ngành chăn nuôi: Tài liệu tham khảo bổ ích cho giảng dạy và nghiên cứu về dinh dưỡng gia cầm, đặc biệt về mối quan hệ giữa năng lượng và protein.

4. Các cơ quan quản lý và phát triển nông nghiệp: Hỗ trợ xây dựng chính sách và chương trình phát triển chăn nuôi gia cầm bền vững, phù hợp với điều kiện địa phương và mùa vụ.

Câu hỏi thường gặp

1. Tỷ số ME/CP là gì và tại sao quan trọng?
   Tỷ số ME/CP là tỷ lệ giữa năng lượng trao đổi (kcal) và protein thô (%) trong khẩu phần ăn. Nó quan trọng vì giúp cân bằng dinh dưỡng, tối ưu hóa khả năng thu nhận thức ăn và tăng trưởng của gà.

2. Tỷ số ME/CP tối ưu cho gà Ri lông vàng là bao nhiêu?
   Nghiên cứu cho thấy tỷ số ME/CP khoảng 179-185 kcal ME/1% CP trong giai đoạn 50-84 ngày tuổi là tối ưu, giúp tăng trưởng tốt và hiệu quả kinh tế cao.

3. Ảnh hưởng của mùa vụ đến chăn nuôi gà như thế nào?
   Mùa vụ ảnh hưởng đến nhiệt độ và độ ẩm môi trường, từ đó tác động đến nhu cầu dinh dưỡng, sức khỏe và sinh trưởng của gà. Mùa Đông - Xuân thường thuận lợi hơn so với mùa Hè - Thu.

4. Làm thế nào để điều chỉnh khẩu phần theo mùa vụ?
   Có thể tăng hàm lượng protein và năng lượng trong khẩu phần vào mùa Hè - Thu để bù đắp sự giảm khả năng ăn và tăng nhu cầu dinh dưỡng do stress nhiệt.

5. Chỉ số sản xuất (PI) và chỉ số kinh tế (EN) phản ánh điều gì?
   PI đánh giá tổng hợp hiệu quả sinh trưởng, tỷ lệ nuôi sống và chuyển hóa thức ăn; EN phản ánh hiệu quả kinh tế dựa trên chi phí thức ăn. Chỉ số càng cao càng tốt cho sản xuất.

Kết luận

• Xác định được tỷ số ME/CP tối ưu trong khẩu phần cho gà Ri lông vàng nuôi tại Thái Nguyên, giúp tăng trưởng và hiệu quả kinh tế vượt trội.
• Tỷ lệ nuôi sống ổn định ở mức cao (92-98%) không bị ảnh hưởng bởi tỷ số ME/CP.
• Mùa vụ có ảnh hưởng rõ rệt đến sinh trưởng và hiệu quả chăn nuôi, cần điều chỉnh khẩu phần phù hợp.
• Khẩu phần cân đối ME/CP giúp cải thiện hiệu quả sử dụng thức ăn, giảm tiêu tốn protein và năng lượng trên kg tăng trọng.
• Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng công thức thức ăn và quy trình chăn nuôi gà Ri lông vàng tại miền Bắc Việt Nam.

Tiếp theo: Áp dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn chăn nuôi, mở rộng nghiên cứu về ảnh hưởng của các yếu tố môi trường khác và phát triển các sản phẩm thức ăn chuyên biệt.

Hành động: Khuyến khích các trang trại và nông hộ tại Thái Nguyên và khu vực miền Bắc áp dụng tỷ số ME/CP tối ưu để nâng cao hiệu quả chăn nuôi gà Ri lông vàng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu của đề tài. 2 - Xác định đƣợc tỷ số giữa năng lƣợng trao đổi và protein thô (ME/CP) thích hợp trong khẩu phần ăn phù hợp với khả năng sản xuất thịt của gà Ri lông vàng.

2 - Đánh giá ảnh hƣởng của mùa vụ đến khả năng sinh trƣởng của gà Ri lông vàng. Ý nghĩa của đề tài. Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn .2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU.

Cơ sở khoa học của đề tài. Năng lƣợng và nhu cầu năng lƣợng của gà thịt. Protein và nhu cầu protein của gà thịt. Mối quan hệ giữa năng lƣợng và protein.

Ảnh hƣởng của mùa vụ đến chăn nuôi gà. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nƣớc. Tình hình nghiên cứu ở nƣớc ngoài. Tình hình nghiên cứu trong nƣớc.

17 ĐỐI TƢỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đối tƣợng nghiên cứu. Địa điểm và thời gian nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu.

Phƣơng pháp nghiên cứu và các chỉ tiêu theo dõi. Phƣơng pháp bố trí thí nghiệm. Các chỉ tiêu theo dõi. Phƣơng pháp theo dõi các chỉ tiêu.

Tỷ lệ nuôi sống (%). Tăng khối lƣợng. Lƣợng thức ăn thu nhận. Tiêu tốn protein thô/ kg tăng khối lƣợng.

Tiêu tốn năng lƣợng trao đổi/ kg tăng khối lƣợng. Chỉ số kinh tế (EN). Năng suất và chất lƣợng thịt. Phƣơng pháp xử lý số liệu.

26 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN. Thí nghiệm 1: Xác định tỷ số ME/CP phù hợp trong khẩu phần của gà Ri lông vàng. Tỷ lệ nuôi sống của gà thí nghiệm. Sinh trƣởng của gà thí nghiệm qua các giai đoạn.

Khả năng thu nhận và hiệu quả chuyển hoá thức ăn của gà thí nghiệm. Chỉ số sản xuất (PI) và chỉ số kinh tế (EN) của đàn gà thí nghiệm. Kết quả mổ khảo sát và phân tích chất lƣợng thịt của gà thí nghiệm. Thí nghiệm 2: Nghiên cứu ảnh hƣởng của mùa vụ đến khả năng sinh trƣởng và sản xuất của gà Ri lông vàng với mức ME/CP phù hợp.

Tỷ lệ nuôi sống của gà thí nghiệm 2. Sinh trƣởng của gà thí nghiệm 2. Lƣợng thức ăn thu nhận và hệ số chuyển hoá thức ăn của gà thí nghiệm 2. Chỉ số sản xuất (PI) và chỉ số kinh tế (EN) của gà thí nghiệm 2.53 KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ.

55 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 65 v DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Ca: Canxi CP: Protein thô cs.: Cộng sự CRD: Bệnh hô hấp mãn tính ở gà CCRD: Bệnh hen (CR) ghép E.coli ở gà FCR: Hệ số chuyển hóa thức ăn ME: Năng lƣợng trao đổi NL: Năng lƣợng NRC: Hội đồng Nghiên cứu Quốc gia Mỹ P: Phốt pho TĂ: Thức ăn TN: Thí nghiệm vi DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2. Sơ đồ bố trí thí nghiệm 1. Sơ đồ bố trí thí nghiệm 2.

Tỷ lệ nuôi sống trong tuần của gà thí nghiệm qua các tuần tuổi, %. Ảnh hƣởng của tỷ số ME/CP trong thức ăn đến sinh trƣởng tích lũy. Ảnh hƣởng của tỷ số ME/CP trong thức ăn đến sinh trƣởng tuyệt đối (g/con/ngày) .30 Ghi chú: Theo hàng ngang các số trung bình mang các chữ cái khác nhau thì sự sai khác giữa chúng có ý nghĩa thống kê (P<0,05). Ảnh hƣởng của tỷ số ME/CP trong thức ăn đến khả năng thu nhận thức ăn (g/con/ngày).

Ảnh hƣởng của tỷ số ME/CP trong thức ăn đến tiêu tốn thức ăn/kg tăng khối lƣợng cộng dồn. Ảnh hƣởng của tỷ số ME/CP trong thức ăn đến tiêu tốn Protein/kg tăng khối lƣợng cộng dồn của gà thí nghiệm (g/kg). Ảnh hƣởng của tỷ số ME/CP trong thức ăn đến chỉ số sản xuất (PI) .39 và chỉ số kinh tế (EN). Kết quả mổ khảo sát gà thí nghiệm lúc 84 ngày tuổi.

Kết quả phân tích chất lƣợng thịt gà lúc 84 ngày tuổi. Ảnh hƣởng của mùa vụ đến tỷ lệ nuôi sống cộng dồn của gà thí nghiệm (%). Ảnh hƣởng của yếu tố mùa vụ đến khả năng sinh trƣởng. Ảnh hƣởng của mùa vụ đến sinh trƣởng tuyệt đối.

Ảnh hƣởng của mùa vụ đến khả năng thu nhận thức ăn. Ảnh hƣởng của mùa vụ đến tiêu tốn thức ăn/kg tăng khối lƣợng cộng dồn50 Bảng 3. Ảnh hƣởng của mùa vụ đến tiêu tốn Protein /kg tăng khối lƣợng. Ảnh hƣởng của mùa vụ đến tiêu tốn năng lƣợng trao đổi/kg tăng khối lƣợng cộng dồn của gà thí nghiệm (kcal/kg).

Ảnh hƣởng của mùa vụ đến chỉ số sản xuất (PI) và chỉ số kinh tế (EN) của gà thí nghiệm .54 vii DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 3. Đồ thị sinh trƣởng tích lũy của gà thí nghiệm. Biểu đồ sinh trƣởng tuyệt đối của gà thí nghiệm, g/con/ngày. Biểu đồ tiêu tốn thức ăn/kg tăng khối lƣợng cộng dồn của gà thí nghiệm.

Đồ thị sinh trƣởng tích lũy của gà thí nghiệm. Biểu đồ sinh trƣởng tuyệt đối của gà thí nghiệm qua các mùa vụ. Biểu đồ ảnh hƣởng của mùa vụ đến tiêu tốn thức ăn/kg tăng khối lƣợng cộng dồn của gà thí nghiệm. Tính cấp thiết của đề tài Theo Niên giám thống kê 2020, tại Việt Nam, chăn nuôi gia cầm là ngành đứng hai sau chăn nuôi lợn về cung cấp thực phẩm cho con ngƣời.

Nhờ những chính sách hỗ trợ của Nhà nƣớc, cũng nhƣ áp dụng những tiến bộ trong công tác giống, chế biến thức ăn, công tác thú y và chăm sóc nuôi dƣỡng vào sản xuất mà những năm gần đây ngành chăn nuôi gia cầm của nƣớc ta có những bƣớc tiến vƣợt bậc sánh vai các quốc gia khác trong khu vực. Năm 2020, đàn gia cầm của chúng ta đã đạt mức 512,7 triệu con (Niên giám thống kê, 2020). Giai đoạn 2010 – 2020, tuy tốc độ tăng đàn trung bình 5,6%/năm song cơ cấu đàn gần nhƣ không thay đổi, gà địa phƣơng và gà lông màu vẫn chiếm khoảng 68% tổng đàn bởi khối lƣợng, màu da, chất lƣợng thịt phù hợp thị hiếu tiêu dùng của ngƣời Việt. Gà Ri là giống gà địa phƣơng đƣợc nuôi phổ biến ở nhiều vùng trong cả nƣớc nhƣng tập trung nhiều ở miền Bắc và Trung.

Gà Ri có khối lƣợng vừa phải, chân nhỏ, da vàng, chất lƣợng thịt thơm ngon, thích nghi đƣợc điều kiện thức ăn nghèo dinh dƣỡng (Trần Thanh Vân và cs, 2015). Trên nền tảng di truyền của giống gà Ri, đồng bào dân tộc Sán Dìu tại khu vực phía tây thành phố Thái Nguyên đã chọn lọc giống gà này mang những đặc điểm đặc trƣng cho mình nhƣ lông màu vàng rơm, chân màu vàng và nhỏ, da vàng, khối lƣợng vừa phải… Do chọn lọc theo hƣớng tự phát trong cộng đồng nên các thông tin về khả năng sản xuất của giống gà này vẫn chƣa đầy đủ. Đối với chăn nuôi gia cầm thì thức ăn chiếm khoảng 60 – 70% trong giá thành phẩm, vì vậy muốn đạt hiệu quả kinh tế cao thì cần sử dụng thức ăn hỗn hợp có hàm lƣợng dinh dƣỡng phù hợp (Trần Quốc Việt và Đặng Thái Hải, 2010). Biện pháp tốt để tăng năng suất sản phẩm và tăng hiệu quả sử dụng thức ăn là cân bằng các chất dinh dƣỡng, đáp ứng nhu cầu của gia cầm.

Mức năng lƣợng trao đổi (kcal ME) và protein thô trong thức ăn (% CP) có mối quan hệ chặt chẽ với nhau nên khi xây dựng khẩu phần cho gia cầm ngƣời ta luôn hết sức chú trọng tỷ lệ giữa năng lƣợng trao đổi với hàm lƣợng protein thô trong khẩu phần vì cần phải tối ƣu hóa khả năng thu nhận thức 2 ăn cũng nhƣ đáp ứng các nhu cầu dinh dƣỡng thì mới đạt đƣợc hiệu quả trong chăn nuôi (Trần Thanh Vân và cs. Xuất phát từ thực tế trên, chúng tôi đã tiến hành nghiên cứu đề tài: “Ảnh hưởng của tỷ số giữa năng lượng trao đổi và Protein thô khác nhau trong khẩu phần đến khả năng sản xuất thịt của gà Ri lông vàng nuôi tại Thái Nguyên”. Mục tiêu của đề tài - Xác định đƣợc tỷ số giữa năng lƣợng trao đổi và protein thô (ME/CP) thích hợp trong khẩu phần ăn phù hợp với khả năng sản xuất thịt của gà Ri lông vàng - Đánh giá ảnh hƣởng của mùa vụ đến khả năng sinh trƣởng của gà Ri lông vàng 3. Ý nghĩa của đề tài 3.

Ý nghĩa khoa học - Kết quả nghiên cứu làm cơ sở cho việc xây dựng các công thức thức ăn cho gà Ri nuôi thịt ở miền Bắc Việt Nam. - Kết quả của đề tài có thể làm tài liệu tham khảo để phục vụ giảng dạy và các nghiên cứu tiếp theo. Ý nghĩa thực tiễn - Góp phần nâng cao hiệu quả chăn nuôi gà Ri nói riêng và gà lông màu nói chung đang phát triển tại khu vực miền Bắc của nƣớc ta; - Hoàn thiện quy trình chăm sóc, nuôi dƣỡng gà Ri tại khu vực miền Bắc nƣớc ta. - Các nhà sản xuất thức ăn chăn nuôi, những nông hộ, trang trại chăn nuôi gà thịt lông màu tại khu vực miền Bắc nƣớc ta có thể ứng dụng kết quả của đề tài để sản xuất, kinh doanh mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn.

3 Chƣơng 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Cơ sở khoa học của đề tài 1. Năng lượng và nhu cầu năng lượng của gà thịt Theo Lê Đức Ngoan, Dƣ Thanh Hằng (2014) năng lƣợng trong dinh dƣỡng vật nuôi chính là nhiệt lƣợng sinh ra trong quá trình đốt cháy các hợp chất hữu cơ và biểu thị bằng calori. Calori (cal) là nhiệt lƣợng cần thiết để làm nóng 1 g nƣớc từ 16,5 đến 17,5 oC.000 cal) và megacalori (Mcal = 1.000 kcal) là các bội số của calori.

Hiện nay, nhiều nƣớc trên thế giới sử dụng đơn vị Joule (J) để biểu thị năng lƣợng, ta có thể chuyển đổi đơn vị calori sang đơn vị joule, 1 cal = 4,184 J.000 KJ) là các bội số tƣơng ứng của Joule. Vũ Duy Giảng, Bùi Văn Chính (2000) đã chỉ ra, khi đốt các chất hữu cơ trong máy đo nhiệt lƣợng (Bomb calorimeter), 1 g protein thu đƣợc 5,65 kcal, 1 g glucide thu đƣợc 4,1 kcal, 1 g mỡ thu đƣợc 9,3 kcal. Ở gà, khi ăn thức ăn vào, năng lƣợng thô (GE) trong thức ăn sẽ đƣợc chuyển thành năng lƣợng trao đổi (ME), năng lƣợng phân (FE), năng lƣợng nƣớc tiểu (UE) và năng lƣợng khí đƣờng tiêu hóa (ECH4). Tuy nhiên, ở gà, các sản phẩm khí sinh ra là rất ít và khó xác định.

Do phân và nƣớc tiểu đƣợc thải ra đồng thời nên rất khó để tách biệt phân và nƣớc tiểu ra để xác định năng lƣợng tiêu hóa, vì vậy giá trị năng lƣợng tiêu hóa (DE) không đƣợc sử dụng một cách phổ biến trong khẩu phần.