Khóa luận: Tác động của thuế đến FDI tại các quốc gia đang phát triển - HUB

Khóa luận phân tích tác động của thuế đến đầu tư trực tiếp nước ngoài tại các quốc gia đang phát triển, cung cấp cái nhìn sâu sắc và thực tiễn.

• Tác giả: Nguyễn Trương Thanh Thảo
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Đặng Hải Yến
• Trường học: Trường Đại Học Ngân Hàng
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Tác Động Của Thuế Đến Đầu Tư Trực Tiếp Nước Ngoài Tại Các Quốc Gia Đang Phát Triển
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu của đề tài
• 1.2.1. Mục tiêu tổng quát
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.4.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Đóng góp của đề tài
• 1.6.1. Đóng góp khoa học
• 1.6.2. Đóng góp thực tiễn
• 1.7. Bố cục dự kiến của nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN VỀ NGHIÊN CỨU
• 2.1. Tổng quan về thuế
• 2.1.1. Khái niệm thuế
• 2.1.2. Nguyên tắc xây dựng hệ thống thuế hiệu quả
• 2.2. Tổng quan về FDI
• 2.2.1. Khái niệm FDI
• 2.2.2. Vai trò và của vốn FDI
• 2.2.3. Các yếu tố ảnh hưởng FDI
• 2.3. Khung lý thuyết về thuế và đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 2.3.1. Lý thuyết cạnh tranh thuế
• 2.3.2. Lý thuyết chiết trung - OLI (Ownership – Location – Internalization)
• 2.4. Tổng quan các nghiên cứu thực nghiệm liên quan đến ảnh hưởng thuế đến đầu tư trực tiếp nước ngoài
• 2.4.1. Các nghiên cứu nước ngoài
• 2.4.2. Các nghiên cứu trong nước
• 2.4.3. Thảo luận các nghiên cứu và khoảng trống nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Quy trình nghiên cứu
• 3.2. Mô hình nghiên cứu. Giải thích các biến trong mô hình nghiên cứu và xây dựng giả thuyết nghiên cứu
• 3.3. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4. Thống kê mô tả dữ liệu nghiên cứu
• 3.5. Hồi quy và kiểm định với 3 mô hình: Pooled OLS, FEM, REM. Kiểm định khuyết tật cho mô hình
• 3.6. Dữ liệu nghiên cứu
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Thực trạng FDI vào các quốc gia đang phát triển
• 4.1.1. Thống kê mô tả
• 4.2. Phân tích tương quan và đa cộng tuyến trong mô hình
• 4.2.1. Phân tích tương quan
• 4.2.2. Phân tích đa cộng tuyến
• 4.3. Phân tích hồi quy mô hình
• 4.4. Lựa chọn mô hình hồi quy
• 4.5. Kiểm định F-test
• 4.6. Kiểm định Breusch and Pagan Lagrangian
• 4.7. Kiểm định Hausman
• 4.8. Kiểm định các khuyết tật của mô hình
• 4.8.1. Kiểm định phương sai sai số thay đổi
• 4.8.2. Kiểm định tự tương quan
• 4.9. Kết quả nghiên cứu
• 4.10. Thảo luận về các biến nghiên cứu
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH
• 5.1. Hàm ý chính sách
• 5.1.1. Hàm ý chính sách đối với thuế
• 5.1.2. Hàm ý chính sách về tự do thương mại
• 5.2. Hạn chế của đề tài và đưa ra hướng nghiên cứu tiếp theo
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Tác Động Của Thuế Đến Đầu Tư Trực Tiếp Nước Ngoài

Tác động của thuế đến đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tại các quốc gia đang phát triển là một vấn đề quan trọng trong nghiên cứu kinh tế. FDI không chỉ cung cấp nguồn vốn cần thiết mà còn thúc đẩy chuyển giao công nghệ và tạo ra việc làm. Chính sách thuế có thể ảnh hưởng lớn đến quyết định đầu tư của các doanh nghiệp nước ngoài. Do đó, việc hiểu rõ mối quan hệ này là cần thiết để xây dựng các chính sách thu hút FDI hiệu quả.

1.1. Khái Niệm Về Đầu Tư Trực Tiếp Nước Ngoài

Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) là hình thức đầu tư mà một công ty hoặc cá nhân từ một quốc gia đầu tư vào một quốc gia khác, nhằm mục đích thành lập hoặc mở rộng hoạt động kinh doanh. FDI đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế của các quốc gia đang phát triển.

1.2. Vai Trò Của Chính Sách Thuế Trong FDI

Chính sách thuế có thể tạo ra môi trường kinh doanh thuận lợi hoặc khó khăn cho các nhà đầu tư nước ngoài. Các ưu đãi thuế có thể thu hút FDI, trong khi mức thuế cao có thể làm giảm sức hấp dẫn của một quốc gia đối với các nhà đầu tư.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Tác Động Của Thuế Đến FDI

Mặc dù thuế có thể thúc đẩy hoặc cản trở FDI, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức trong việc áp dụng chính sách thuế hiệu quả. Các quốc gia đang phát triển thường gặp khó khăn trong việc cân bằng giữa việc thu hút đầu tư và đảm bảo nguồn thu ngân sách. Điều này dẫn đến những vấn đề như cạnh tranh thuế giữa các quốc gia.

2.1. Cạnh Tranh Thuế Giữa Các Quốc Gia

Cạnh tranh thuế giữa các quốc gia đang phát triển có thể dẫn đến việc giảm thuế thu nhập doanh nghiệp nhằm thu hút FDI. Tuy nhiên, điều này có thể ảnh hưởng tiêu cực đến nguồn thu ngân sách của quốc gia.

2.2. Rủi Ro Đầu Tư Do Chính Sách Thuế

Rủi ro đầu tư do chính sách thuế không ổn định có thể làm giảm sự tin tưởng của các nhà đầu tư. Các thay đổi đột ngột trong chính sách thuế có thể khiến các nhà đầu tư nước ngoài rút lui hoặc không đầu tư vào quốc gia đó.

III. Phương Pháp Tối Ưu Hóa Chính Sách Thuế Để Thu Hút FDI

Để thu hút FDI hiệu quả, các quốc gia cần xây dựng các chính sách thuế hợp lý và minh bạch. Việc áp dụng các ưu đãi thuế có thể tạo ra động lực cho các nhà đầu tư nước ngoài. Đồng thời, cần có sự phối hợp giữa các chính sách kinh tế khác để tạo ra môi trường đầu tư thuận lợi.

3.1. Xây Dựng Chính Sách Thuế Hợp Lý

Chính sách thuế hợp lý cần đảm bảo sự công bằng và minh bạch, đồng thời tạo ra động lực cho các nhà đầu tư. Các ưu đãi thuế cần được thiết kế sao cho phù hợp với nhu cầu và điều kiện của từng quốc gia.

3.2. Tăng Cường Minh Bạch Trong Chính Sách Thuế

Minh bạch trong chính sách thuế giúp các nhà đầu tư có thể dự đoán được chi phí và rủi ro khi đầu tư. Điều này sẽ tạo ra sự tin tưởng và khuyến khích các nhà đầu tư nước ngoài.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu Về FDI

Nghiên cứu về tác động của thuế đến FDI đã chỉ ra rằng các yếu tố như thuế thu nhập doanh nghiệp và tổng thu thuế có ảnh hưởng tích cực đến việc thu hút FDI. Các quốc gia cần xem xét các yếu tố này khi xây dựng chính sách thuế để tối ưu hóa nguồn vốn đầu tư.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Từ Các Quốc Gia Đang Phát Triển

Nghiên cứu cho thấy rằng các quốc gia có chính sách thuế linh hoạt và ưu đãi thuế hợp lý thường thu hút được nhiều FDI hơn. Điều này cho thấy tầm quan trọng của chính sách thuế trong việc thu hút đầu tư.

4.2. Ứng Dụng Các Kết Quả Nghiên Cứu Vào Thực Tiễn

Các kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng để xây dựng các chính sách thuế hiệu quả hơn, từ đó thu hút được nhiều FDI hơn cho các quốc gia đang phát triển.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Tác Động Của Thuế Đến FDI

Tác động của thuế đến đầu tư trực tiếp nước ngoài tại các quốc gia đang phát triển là một vấn đề phức tạp và cần được nghiên cứu sâu hơn. Các quốc gia cần tiếp tục điều chỉnh chính sách thuế để thu hút FDI, đồng thời đảm bảo nguồn thu ngân sách.

5.1. Tương Lai Của Chính Sách Thuế Đối Với FDI

Chính sách thuế trong tương lai cần phải linh hoạt và thích ứng với các thay đổi trong môi trường kinh tế toàn cầu. Điều này sẽ giúp các quốc gia duy trì sức hấp dẫn đối với các nhà đầu tư nước ngoài.

5.2. Đề Xuất Chính Sách Để Tăng Cường FDI

Các đề xuất chính sách cần tập trung vào việc cải thiện môi trường đầu tư, giảm thiểu rủi ro và tạo ra các ưu đãi thuế hấp dẫn cho các nhà đầu tư nước ngoài.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 Chương đầu tiên của nghiên cứu đã trình bày được lý do chọn đề tài Tác động của thuế đến vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài. Sau đó đưa ra lần lượt mục tiêu tổng quát và các mục tiêu cụ thể cần thực hiện. Trong chương này cũng nêu rõ về thời gian được chọn để nghiên cứu là giai đoạn 2005-2021 của 23 quốc gia đang phát triển trên thế giới. Nghiên cứu sẽ sử dụng phương pháp định lượng để tiến hành nghiên cứu.

Và cuối cùng, chương này đã nêu về những đóng góp của bài cũng như tóm tắt các chương của bài để có thể nắm tổng quan nội dung. 8 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN VỀ NGHIÊN CỨU 2. Tổng quan về thuế 2. Khái niệm thuế Trong quá trình phát triển của xã hội loài người, sự ra đời và phát triển của thuế không chỉ là một nhân tố tất yếu mà còn là một yếu tố không thể thiếu để duy trì và phát triển của Nhà nước.

Mỗi giai đoạn lịch sử, từ thời kỳ cổ đại đến hiện đại, đều chứng kiến sự hiện diện và quan trọng của thuế trong việc duy trì sự ổn định và phát triển của xã hội. Một trong những điểm chung của các mô hình nhà nước từ trước đến nay là cần phải có nguồn tài chính đủ để đáp ứng nhu cầu chi tiêu của Nhà nước. Thuế đã trở thành một phương thức phổ biến để tạo ra nguồn tài chính này để duy trì các dịch vụ công cần thiết, như hạ tầng, giáo dục, y tế, an ninh và quốc phòng. Thuế không chỉ là cách để Nhà nước tạo nguồn tài chính mà còn là một công cụ quan trọng để tạo ra sự công bằng xã hội và phân phối lại tài nguyên trong xã hội một cách công bằng hơn.

Khái niệm về thuế của nhà kinh tế học Gaston Jeze (1934) đưa ra định đã mô tả thuế như một khoản đóng góp bằng tiền có tính chất xác định, tuy nhiên sẽ không hoàn trả trực tiếp cho công dân đóng góp cho nhà nước, mà sẽ thông qua con đường quyền lực nhằm bù đắp các khoản chi tiêu của nhà nước. Sau một khoản thời gian Gaston Jeze bổ sung thêm cho lý thuyết thêm rằng khoản thuế đó sẽ đáp ứng nhu cầu chi tiêu của nhà nước nhằm phục vụ cho các khoản chi cho kinh tế - xã hội của nhà nước. Và theo nhiều góc độ thuế cũng được định nghĩa theo các cách khác nhau. Theo góc độ kinh tế học, thuế được hiểu là một biện pháp đặc biệt, theo đó nhà nước sử dụng quyền lực của mình để chuyển một phần nguồn lực từ khu vực tư sang khu vực công, nhằm thực hiện các chức năng kinh tế xã hội của nhà nước.

Bên cạnh đó với khía cạnh phân phối lại thu nhập, thuế là hình thức phân phối và phân phối lại tổng sản phẩm xã hội cũng như thu nhập quốc dân nhằm hình thành các quỹ tiền tệ tập trung của Nhà nước để đáp ứng nhu cầu chi tiêu cho việc thực hiện các chức năng nhiệm vụ của Nhà nước. Cuối cùng xem xét thuế trên góc độ của người nộp thuế thì 9 được coi là một khoản đóng góp bắt buộc mà mỗi tổ chức, cá nhân phải có nghĩa vụ đóng góp bắt buộc mà mỗi tổ chức cá nhân phải có nghĩa vụ đóng góp cho nhà nước theo quy định nhà nước để đáp ứng cho các nhu cầu chi tiêu cho việc thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước. Ngoài ra mọi người còn xem xét định nghĩa của thuế theo các học thuyết khác nhau. Theo học thuyết khế ước thuyết là kết quả của một khế ước mặc định giữa nhà nước và dân chúng.

Còn theo học thuyết quyền lực, thuế là sự thể hiện bổn phận, nghĩa vụ của dân chúng đối với Nhà nước. Và theo các quan điểm hiện đại thuế là khảo đóng góp mang tính bắt buộc của dân chúng cho nhà nước đảm bảo các nhu cầu của nhà nước, phục vụ cho các lợi ích chung của xã hội. Riêng ở Việt Nam thuế được định nghĩa ở Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 là một khoản nộp ngân sách nhà nước bắt buộc của tổ chức, hộ gia đình, hộ kinh doanh, cá nhân theo quy định của các luật thuế. Nguyên tắc xây dựng hệ thống thuế hiệu quả Mười hai nguyên tắc về thuế của Hiệp hội Kế toán Công chứng Anh quốc (ACCA), được giới thiệu lần đầu trong một báo cáo vào năm 2009.

Tuy nhiên trong bối cảnh thế giới đang có những thay đổi, hệ thống thuế cũng phải thích ứng với tình hình hiện nay. Ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 các quốc gia đối mặt với hậu quả của đại dịch và đang cố gắng giải quyết các vấn đề về kinh tế nói riêng. Điều này làm tình hình kinh tế đang thay đổi một cách nhanh chóng. Vì vậy vào ngày 24 tháng 03 năm 2023 ACCA đã công bố lại 12 nguyên tắc về thuế để đáp ứng được sự thay đổi hiện nay.

12 Nguyên tắc về thuế của ACCA bao gồm: Tính đơn giản: Luật thuế và việc quản lý thuế phải đơn giản dễ hiểu. Và số lượng văn bản cần được đảm bảo ở số lượng ít nhất có thể. Vì nếu số lượng văn bản quá nhiều và nội dung phức tạp sẽ dễ tạo sự khó khăn cho người thực hiện. Tính chắc chắn: Đây là yếu tố trong hệ thống thuế ở các nước thường xuyên gặp phải.

Sự thiếu chắc chắn về tính đúng sai của một văn bản thuế dễ tạo cơ hội cho 10 vấn nạn tham nhũng ở một nước. Và sự chắc chắn của thuế nhằm trao cơ hội để cơ quan nhà nước có quyền. Vì sự chắc chắn của thuế sẽ thúc đẩy tính hiệu quả. Tính công khai và minh bạch: Trong quá trình xây dựng hệ thống thuế cần thu thập các ý kiến cụ thể và đa dạng từ cộng đồng, doanh nghiệp và các bên liên quan khác.

Việc áp dụng chính sách thuế cũng cần phải được thực hiện một cách công khai tránh các hành động gian lận. Và người nộp thuế cần hiểu mình đang nộp thuế gì, lý do cần nộp thuế và lợi ích nhận được. Tính hiệu quả: Hệ thống thuế phải được thiết kế hiệu quả tránh tình trạng không minh bạch về thuế. Ngoài ra phải giảm sự phức tạp về hành chính cho người nộp thuế.

Đồng thời cơ quan thuế cần áp dụng những công nghệ tiến bộ vào quá trình thực hiện để đẩy mạnh sự hiệu quả. Tính công bằng: Nguyên tắc quan trọng khác của luật thuế là đảm bảo đối với thu nhập chỉ phải chịu thuế một lần. Cần đối xử bình đẳng giữa những người nộp thuế có khả năng như nhau. Tính công lý: Người nộp thuế không chỉ có quyền lợi mà còn có trách nhiệm đối với phần thuế họ nộp.

Trách nhiệm của họ phải tuân thủ nghĩa vụ nộp thuế đầy đủ và đúng hạn. Bên cạnh đó họ cũng có các quyền lợi tương xứng của riêng mình. Và các cơ quan quản lý thuế cần chịu trách nhiệm về việc thực hiện đầy đủ trách nhiệm và nghĩa vụ của mình. Tính trung lập: Chính sách thuế phải không mang tính phân biệt đối xử với các đối tượng.

Trừ các trường hợp đối tượng sẽ chịu quy định thuế suất khác do các các mục đích khác nhau do pháp luật quy định. Ví dụ như loại hàng bị ngăn cấm sẽ chịu mức thuế cao hơn các sản phẩm khác. Tính chuyển dịch thuế: Sự chuyển dịch hiện tại đang được hướng tới là thuế xanh nhằm hạn chế sử dụng những chất có hại môi trường. Tính ổn định: Chính sách thuế cần được ổn định lâu dài.

Nếu thay đổi thường xuyên và liên tục các phương pháp tính hay quy định của chính sách thuế sẽ gây ảnh hưởng tiêu cực đến kế hoạch trung và dài hạn của doanh nghiệp, điều đó dễ gây tác động đến nguồn thu ngân sách nhà nước. 11 Quyền đánh thuế là chủ quyền quốc gia: Nguồn thu từ thuế chiếm tỷ trọng lớn trong nguồn thu ngân sách nhà nước, vì vậy thuế được xem là là yếu tố quan trọng của một quốc gia. Do vậy nhà nước cần tự quyết định về việc đặt ra chính sách thuế cho chính quốc gia mình nhưng vẫn đảm bảo tuân theo khuôn khổ quốc tế và cần chống lại cuộc đua giảm thuế suất. Tính tuân thủ pháp luật: Người nộp thuế có nghĩa vụ đạo đức phải nộp các khoản thuế theo quy định của pháp luật.

Trách nhiệm giải trình và rà soát thường xuyên: Hệ thống quy định thuế cần phải rà soát thường xuyên. Luật thuế được sửa đổi và tổng hợp định kỳ để cập nhật và dễ tuân thủ hơn. Những luật lỗi thời cần được loại bỏ. Tổng quan về FDI 2.

Khái niệm FDI Theo Theo Tổ chức thương mại quốc tế - WTO (1996) trong một thông cáo báo chí đã cho rằng Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) xảy ra khi nhà đầu tư tại nước này mua tài sản ở nước khác với mục tiêu là quản lý. Và hầu hết các trường hợp, nhà đầu tư và tài sản họ mua đề là các công ty kinh doanh. Sau đó sẽ phân ra công ty của nhà đầu tư sẽ là công ty mẹ, công ty là tài sản họ mua sẽ là công ty con hoặc công ty liên kết. Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế - OECD (2014) định nghĩa đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) là một loại hình đầu tư xuyên quốc gia trong đó một nhà đầu tư cư trú tại một quốc gia sở hữu một khoản đầu tư và tạo nên mức độ ảnh hưởng đáng kể đối với một doanh nghiệp cư trú ở nền kinh tế khác.

Cụ thể là nhà đầu tư đó sở hữu 10% quyền biểu quyết trở lên trong một doanh nghiệp ở quốc gia khác. FDI là yếu tố then chốt trong hội nhập kinh tế quốc tế vì nó tạo ra sự liên kết ổn định và lâu dài giữa các nền kinh tế. FDI là đầu mối quan trọng để chuyển giao công nghệ giữa các quốc gia, thúc đẩy thương mại quốc tế thông qua tiếp cận thị trường nước ngoài và có thể là phương tiện quan trọng để phát triển kinh tế. Theo hội nghị Liên Hợp Quốc về Thương mại và Phát triển - UNCTAD (2022) định nghĩa FDI là khoản đầu tư phản ánh quyền lợi và sự kiểm soát lâu dài của một 12 nhà đầu tư nước này hay cư trú tại một nền kinh tế này vào một doanh nghiệp ở nước khác hay nền kinh tế khác (chi nhánh khác).