BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC VIỆT NAM TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ---------- TRẦN TRUNG NGUYÊN TÁC ĐỘNG CỦA TĂNG TRƢỞNG TÍN DỤNG ĐẾN NỢ XẤU CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN VIỆT NAM KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số: 7 34 02 01 TP. Hồ Chí Minh, 2023 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC VIỆT NAM TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH Họ và tên sinh viên: TRẦN TRUNG NGUYÊN Mã số sinh viên: 050607190327 Lớp sinh hoạt: HQ7-GE18 TÁC ĐỘNG CỦA TĂNG TRƢỞNG TÍN DỤNG ĐẾN NỢ XẤU CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN VIỆT NAM KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số: 7 34 02 01 NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC TS. ĐÀO LÊ KIỀU OANH TP. Hồ Chí Minh, 2023 ii TÓM TẮT Nghiên cứu phân tích tác động của tăng trƣởng tín dụng đến nợ xấu của các Ngân hàng Thƣơng mại cổ phần Việt Nam từ năm 2011 – 2022.
Với dữ liệu đã đƣợc tổng hợp từ báo cáo tài chính và báo cáo thƣờng niên đã đƣợc kiểm toán của 20 NHTMCP Việt Nam gồm 240 quan sát, cùng với dữ liệu thống kê của Tổng cục Thống kê và Ngân hàng Thế giới, khóa luận đã sử dụng mô hình hồi quy bằng phƣơng pháp bình phƣơng tối thiểu (Pooled OLS), mô hình tác động ngẫu nhiên (REM), mô hình tác động cố định (FEM) và phƣơng pháp ƣớc lƣợng moment tổng quát (GMM) để khắc phục các khuyết tật của mô hình. Kết quả của nghiên cứu đã chỉ ra rằng GMM là mô hình phù hợp nhất với dữ liệu mà nghiên cứu đã đƣa ra. Trong đó, nợ xấu trong quá khứ, tốc độ tăng trƣởng tín dụng trong quá khứ, tỷ suất lợi nhuận ròng trên tổng tài sản và tỷ lệ lạm phát có tƣơng quan cùng chiều với nợ xấu, ngƣợc lại tốc độ tăng trƣởng tín dụng, quy mô ngân hàng, tỷ lệ vốn chủ sở hữu và tốc độ tăng trƣởng kinh tế lại có tƣơng quan ngƣợc chiều. Qua đó, khóa luận đã góp phần làm rõ hơn tác động của các yếu tố vi mô và vĩ mô đến nợ xấu, cũng nhƣ đề xuất một số gợi ý cho các NHTM trong việc giảm thiểu nợ xấu và cải thiện hiệu suất hoạt động kinh doanh của ngân hàng.
iii ABSTRACT The study analyzes the impact of credit growth on bad debt of Vietnamese joint stock commercial banks in the period from 2011 to 2022. With data collected from financial statements and regular reports audited annuity of 20 Vietnamese joint stock commercial banks including 240 observations, together with statistical data from the General Statistics Office and the World Bank, the thesis used a regression model by the method of least squares (Pooled) OLS), random effects model (REM), fixed effect model (FEM) and generalized moment estimation method (GMM) to overcome the defects of the model. The results of the study have shown that GMM is the model that best fits the data that the study has given. In which, the bad debt in the past, the credit growth rate in the past, the ratio of net profit on total assets, and the inflation rate are positively correlated with the bad debt ratio, in contrast to the growth rate.
Credit, bank size, equity ratio, and economic growth are negatively correlated with the NPL ratio. Thereby, the thesis has contributed to clarifying the impact of micro and macro factors on bad debt, as well as proposing some suggestions for commercial banks to minimize bad debts and improve the operational efficiency banking business. iv LỜI CAM ĐOAN Em tên là Trần Trung Nguyên, em xin cam đoan khóa luận với đề tài "Tác động của tăng trƣởng tín dụng đến nợ xấu của các Ngân hàng Thƣơng mại cổ phần Việt Nam" là công trình nghiên cứu độc lập của bản thân em dƣới sự hƣớng dẫn nhiệt tình của TS. Đào Lê Kiều Oanh.
Các trích dẫn và và dữ liệu đƣợc tổng hợp trong khóa luận với mục đích phân tích tác động của các yếu tố đến nợ xấu của các NHTMCP Việt Nam đều có nguồn gốc minh bạch, rõ ràng và đƣợc công bố đúng quy định. Đồng thời, kết quả của nghiên cứu là hoàn toàn trung thực và chƣa từng đƣợc công bố ở bất kỳ nơi nào. Em xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về lời cam đoan này. Hồ Chí Minh, ngày.
Tác giả Trần Trung Nguyên v LỜI CẢM ƠN Trong suốt quá trình học tập và tiến hành khóa luận, đề tài "Tác động của tăng trƣởng tín dụng đến nợ xấu của các Ngân hàng Thƣơng mại cổ phần Việt Nam" của em đã đƣợc hoàn thiện. Qua đó, em xin gửi lời cảm chân thành đến quý thầy/cô, gia đình, ngƣời thân và bạn bè đã luôn bên đồng hành và hỗ trợ em trong khoảng thời gian nghiên cứu vừa qua. Em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc cùng sự kính trọng đến TS. Đào Lê Kiều Oanh đã nhiệt tình hƣớng dẫn, chia sẻ cũng nhƣ truyền đạt cho em những kiến thức và thông tin hữu ích để em có thể hoàn thiện đề tài nghiên cứu này.
Em xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu Trƣờng Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chính Minh, phòng Đào tạo và khoa Tài chính của trƣờng đã tổ chức, hỗ trợ và tạo điều kiện thuận lợi cho em trong quá trình thực hiện và hoàn thành khóa luận. Em xín gửi lời cảm ơn chân thành đến gia đình, ngƣời thân và bạn bè đã luôn động viên, khích lệ và là chỗ dựa vững chắc để em có thể hoàn thiện khóa luận một cách tốt nhất. Do kiến thức của bản thân còn hạn chế, cũng nhƣ chƣa có kinh nghiệm trong việc nghiên cứu rộng nên không thể tránh khỏi những thiếu sót trong nội dung của khóa luận.
Qua đó, em mong nhận đƣợc sự góp ý và chỉ bảo thêm của quý thầy/cô để hoàn thiện khóa luận đƣợc tốt hơn. vi MỤC LỤC TÓM TẮT. iii LỜI CAM ĐOAN .iv LỜI CẢM ƠN .vi DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT. x DANH MỤC BẢNG .xi DANH MỤC HÌNH .xii DANH MỤC BIỂU ĐỒ.
xiii CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI .1 Tính cấp thiết của đề tài .2 Mục tiêu nghiên cứu.1 Mục tiêu tổng quát .2 Mục tiêu cụ thể .3 Câu hỏi nghiên cứu .4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu .1 Đối tƣợng nghiên cứu: .2 Phạm vi nghiên cứu: .5 Phƣơng pháp nghiên cứu.6 Đóng góp của đề tài.7 Kết cấu của khóa luận:. 6 TÓM TẮT CHƢƠNG 1. 9 CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ NỢ XẤU, TĂNG TRƢỞNG TÍN DỤNG VÀ CÁC NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM .1 CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ TĂNG TRƢỞNG TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI.1 Tăng trƣởng tín dụng của ngân hàng thƣơng mại .2 CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ NỢ XẤU CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI .1 Khái niệm và phân loại nợ xấu của ngân hàng thƣơng mại .2 Các chỉ tiêu đo lƣờng nợ xấu.3 Tác động của nợ xấu.3 CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ TÁC ĐỘNG CỦA TĂNG TRƢỞNG TÍN DỤNG ĐẾN NỢ XẤU CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI .4 CÁC NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN .1 Các nghiên cứu trong nƣớc .2 Các nghiên cứu nƣớc ngoài .3 Khe hỏng nghiên cứu. 24 TÓM TẮT CHƢƠNG 2.
28 CHƢƠNG 3: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .1 MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CÁC GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU.1 Mô hình nghiên cứu .2 Giải thích các biến .3 Giả thuyết nghiên cứu .3 MẪU VÀ DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU .1 Mẫu nghiên cứu .2 Dữ liệu nghiên cứu .3 Công cụ nghiên cứu .4 PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .1 Phƣơng pháp định tính .2 Phƣơng pháp định lƣợng. 42 TÓM TẮT CHƢƠNG 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN .1 THỰC TRẠNG TĂNG TRƢỞNG TÍN DỤNG VÀ NỢ XẤU CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN VIỆT NAM TRONG GIAI ĐOẠN TỪ NĂM 2011 ĐẾN NĂM 2022 .1 Thực trạng tăng trƣởng tín dụng của các ngân hàng thƣơng mại cổ phần Việt Nam trong giai đoạn từ năm 2011 đến năm 2022 .2 Thực trạng nợ xấu của các ngân hàng thƣơng mại cổ phần Việt Nam trong giai đoạn từ năm 2011 đến năm 2022. THỐNG KÊ MÔ TẢ .3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU .1 Phân tích tƣơng quan mô hình nghiên cứu.2 Mô hình hồi quy tuyến tính Pooled OLS .3 Mô hình FEM và mô hình REM .4 ƢỚC LƢỢNG MÔ HÌNH THEO PHƢƠNG PHÁP GMM .5 THẢO LUẬN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.
65 TÓM TẮT CHƢƠNG 4. 73 CHƢƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH .2 MỘT SỐ HÀM Ý CHÍNH SÁCH CÓ LIÊN QUAN .1 Gợi ý cho các NHTMCP về nợ xấu .2 Gợi ý cho các NHTMCP về tăng trƣởng tín dụng .3 Gợi ý cho các NHTMCP về tỷ lệ vốn chủ sở hữu.4 Gợi ý cho các NHTMCP về tỷ suất lợi nhuận ròng trên tổng tài sản .5 Gợi ý cho các NHTMCP về tốc độ tăng trƣởng kinh tế .6 Gợi ý cho các NHTMCP về tỷ lệ lạm phát .3 HẠN CHẾ CỦA ĐỀ TÀI VÀ HƢỚNG NGHIÊN CỨU TIẾP THEO .1 Hạn chế của đề tài .2 Hƣớng nghiên cứu tiếp theo. 84 TÓM TẮT CHƢƠNG 5. 85 TÀI LIỆU THAM KHẢO.
CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN TRONG MẪU NGHIÊN CỨU TRONG GIAI ĐOẠN TỪ NĂM 2011 ĐẾN NĂM 2022. 94 ix PHỤ LỤC 2. DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU. KẾT QUẢ HỒI QUY.
104 x DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Từ viết tắt Nguyên nghĩa NHTM Ngân hàng Thƣơng mại NHNN Ngân hàng Nhà nƣớc WB Ngân hàng Thế giới NHTMCP Ngân hàng Thƣơng mại cổ phần TTCD Tổ chức Tín dụng TT Thông tƣ QĐ Quyết định IFM Quỹ Tiền tệ Quốc tế AEG Nhóm chuyên gia tƣ vấn Liên hợp quốc BCBS Ủy ban Basel về Giám sát Ngân hàng ECB Ngân hàng trung ƣơng Châu Âu NBFI Tổ chức tài chính phi ngân hàng NPL Tỷ lệ nợ xấu NPLit-1 Độ trễ một năm của tỷ lệ nợ xấu CGR Tốc độ tăng trƣởng tín dụng CGRit-1 Độ trễ một năm của tốc độ tăng trƣởng tín dụng SIZE Quy mô ngân hàng EQ Tỷ lệ vốn chủ sở hữu ROA Tỷ suất lợi nhuận ròng ròng trên tổng tài sản GDP Tốc độ tăng trƣởng kinh tế hằng năm INF Tỷ lệ lạm phát CPI Chỉ số giá tiêu dùng BCTC Báo cáo tài chính Pooled OLS Mô hình hồi quy bằng phƣơng pháp bình phƣơng tối thiểu FEM Mô hình tác động cố định REM Mô hình tác động ngẫu nhiên GMM Phƣơng pháp ƣớc lƣợng moment tổng quát VIF Hệ số phóng đại phƣơng sai HSX Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh HNX Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội BCĐKT Bảng cân đối kế toán BCTC Báo cáo tài chính BCTN Báo cáo thƣờng niên TCTK Tổng cục thống kê BCĐKT Bảng cân đối kế toán xi DANH MỤC BẢNG Bảng 2.1 - Tổng hợp các nghiên cứu trƣớc đây có liên quan .1 - Thống kê ý nghĩa và dấu kỳ vọng các biến trong mô hình .1 - Thống kê mô tả các biến trong mô hình .