Tác Động Của Phát Triển Kinh Tế Tỉnh Đến Di Cư Nội Địa Tại Việt Nam

Chuyên khảo phân tích Luận văn does provincial economic development in vietnam foster internal migration, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.

• Tác giả: Võ Văn Hưng
• Người hướng dẫn: Dr. Phạm Khánh Nam
• Trường học: Vietnam - Netherlands Programme for M.A in Development Economics
• Chuyên ngành: Development Economics
• Đề tài: Tác Động Của Phát Triển Kinh Tế Tỉnh Đến Di Cư Nội Địa Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Thesis
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Ho Chi Minh City

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• TÓM TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu
• 1.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.3. Kết cấu của luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Các khái niệm về di cư
• 2.2. Lý thuyết Harris – Todaro
• 2.3. Các nhận thức khác về di cư
• 2.4. Các nghiên cứu thực nghiệm về di cư
• 2.5. Phát triển kinh tế và các yếu tố khác
• 2.6. Các yếu tố quyết định di cư
• 2.7. Mối liên hệ giữa phát triển kinh tế và di cư
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Khung phân tích và các giả thuyết
• 3.2. Mô hình phương trình cấu trúc (SEM)
• 3.3. Các phương pháp dữ liệu bảng phổ biến khác
• 3.3.1. Mô hình OLS gộp
• 3.3.2. Mô hình tác động cố định (FEM)
• 3.3.3. Mô hình tác động ngẫu nhiên (REM)
• 3.4. Kiểm định lựa chọn mô hình phù hợp
• 3.4.1. Kiểm định F để chọn FEM hoặc OLS
• 3.4.2. Kiểm định Breusch - Pagan LM để chọn REM hoặc OLS
• 3.4.3. Kiểm định Hausman để chọn FEM hoặc REM
• 3.5. Kỹ thuật mô hình phương trình cấu trúc (SEM)
• 3.6. Các kỹ thuật dữ liệu bảng phổ biến
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ THỰC NGHIỆM
• 4.1. Tổng quan về di cư liên tỉnh tại Việt Nam
• 4.2. Kết quả từ phương pháp phương trình đồng thời (SEM)
• 4.3. Kiểm định độ bền vững - Các phương pháp dữ liệu bảng phổ biến
• 4.3.1. Phương pháp bình phương bé nhất thông thường (OLS)
• 4.3.2. Mô hình tác động cố định (FEM)
• 4.3.3. Mô hình tác động ngẫu nhiên (REM)
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH
• 5.1. Hạn chế của nghiên cứu
• 5.2. Gợi ý cho các nghiên cứu tiếp theo

Tóm tắt

I. Tổng Quan Tác Động Phát Triển Kinh Tế Tỉnh Đến Di Cư Nội Địa

Bài viết này khám phá mối liên hệ giữa phát triển kinh tế tỉnh và di cư nội địa tại Việt Nam. Việt Nam đang trải qua quá trình hiện đại hóa nhanh chóng, và di cư đóng vai trò quan trọng trong việc phân bổ lại nguồn lực lao động và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, dòng di cư tự phát cũng có thể gây ra những thách thức như quá tải hạ tầng ở các thành phố lớn và thiếu hụt lao động ở nông thôn. Nghiên cứu này tìm hiểu xem liệu sự phát triển kinh tế ở các tỉnh có tạo ra sức hút di cư hay không, và liệu chính phủ có thể sử dụng các công cụ phát triển để điều chỉnh dòng di cư một cách hiệu quả hơn hay không. Bài viết sẽ phân tích dữ liệu về di cư nội địa và phát triển kinh tế của các tỉnh trong giai đoạn 2005-2013, sử dụng các mô hình kinh tế lượng để đánh giá tác động. Mục tiêu là cung cấp thông tin hữu ích cho các nhà hoạch định chính sách để quản lý di cư một cách bền vững, giảm bất bình đẳng và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế toàn diện.

1.1. Tầm quan trọng của nghiên cứu tác động kinh tế đến di cư

Nghiên cứu về tác động của kinh tế đến di cư là vô cùng quan trọng trong bối cảnh Việt Nam đang phát triển nhanh chóng. Việc hiểu rõ động cơ và xu hướng di cư giúp chính phủ dự đoán và giảm thiểu những tác động tiêu cực của di cư, đồng thời tối ưu hóa những lợi ích mà nó mang lại. Theo De Jong & Fawcett (1981), di cư thường là nỗ lực của người dân để cải thiện cuộc sống của họ. Việc nghiên cứu này có thể giúp tạo ra những chính sách phù hợp với xu hướng di cư tại Việt Nam.

1.2. Mục tiêu và phạm vi nghiên cứu tác động kinh tế đến di cư

Nghiên cứu này tập trung vào di cư nội địa với động cơ kinh tế là chủ yếu. Phân tích dữ liệu di cư từ Tổng cục Thống kê (GSO) và dữ liệu về phát triển kinh tế tỉnh từ Niên giám Thống kê. Phạm vi nghiên cứu bao gồm 63 tỉnh thành trong giai đoạn 2005-2013. Nghiên cứu xem xét các yếu tố như thu nhập, đô thị hóa và cơ cấu công nghiệp để đánh giá tác động của chúng đến quyết định di cư. Một trong những mục tiêu là xác định liệu việc thành lập các khu công nghiệp có thể được sử dụng như một công cụ để thu hút người dân đến các địa điểm được chỉ định hay không.

II. Thách Thức Từ Di Cư Nội Địa và Ảnh Hưởng Kinh Tế Tỉnh

Mặc dù di cư nội địa có thể mang lại nhiều lợi ích, nhưng nó cũng đi kèm với những thách thức đáng kể. Tình trạng quá tải dân số ở các thành phố lớn dẫn đến áp lực lên cơ sở hạ tầng, ô nhiễm môi trường và các vấn đề xã hội khác. Ngược lại, các vùng nông thôn có thể phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt lao động và chậm phát triển kinh tế. Theo Bilsborrow (1992), di cư hàng loạt có thể gây ô nhiễm môi trường do cơ sở hạ tầng không đáp ứng kịp. Sự chênh lệch trong phát triển kinh tế giữa các tỉnh là một trong những nguyên nhân chính thúc đẩy di cư. Nghiên cứu này sẽ xem xét các yếu tố kinh tế này và đề xuất các giải pháp chính sách để giảm thiểu các tác động tiêu cực của di cư và đảm bảo sự phát triển bền vững cho tất cả các vùng.

2.1. Ảnh hưởng tiêu cực của di cư tự phát tới các đô thị lớn

Di cư tự phát, không được kiểm soát có thể gây ra nhiều hệ lụy cho các đô thị lớn. Áp lực lên cơ sở hạ tầng như giao thông, nhà ở, y tế và giáo dục gia tăng. Tình trạng ô nhiễm môi trường và các vấn đề xã hội như tội phạm, thất nghiệp cũng có thể trở nên nghiêm trọng hơn. Chính quyền địa phương cần có các giải pháp quy hoạch và quản lý đô thị hiệu quả để đối phó với những thách thức này.

2.2. Tác động của di cư tới sự phát triển kinh tế nông thôn

Ở chiều ngược lại, di cư có thể làm chậm sự phát triển kinh tế nông thôn. Sự mất mát lao động, đặc biệt là lao động trẻ và có trình độ, có thể ảnh hưởng đến năng suất nông nghiệp và sự phát triển của các ngành nghề phi nông nghiệp. Cần có các chính sách hỗ trợ phát triển nông thôn, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân để giảm thiểu tình trạng di cư từ nông thôn ra thành thị.

2.3. Bất bình đẳng kinh tế và quyết định di cư tại Việt Nam

Sự tồn tại của bất bình đẳng kinh tế giữa các tỉnh thành là một yếu tố quan trọng thúc đẩy di cư. Người dân thường có xu hướng di cư từ các tỉnh nghèo, kém phát triển đến các tỉnh giàu có hơn với hy vọng tìm kiếm cơ hội việc làm và cải thiện cuộc sống. Harris and Todaro (1970) đã chỉ ra rằng sự khác biệt về thu nhập giữa khu vực nông thôn và thành thị là một trong những động lực chính của di cư.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Kinh Tế Đến Di Cư Nội Địa

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp phân tích định lượng để đánh giá tác động của phát triển kinh tế tỉnh đến di cư nội địa. Dữ liệu được thu thập từ Tổng cục Thống kê (GSO) và Niên giám Thống kê Việt Nam. Các mô hình kinh tế lượng như mô hình phương trình cấu trúc (SEM) và mô hình dữ liệu bảng (panel data) được sử dụng để phân tích dữ liệu. Các mô hình này cho phép kiểm soát các yếu tố ảnh hưởng khác đến di cư, như khoảng cách, mật độ dân số và cơ sở hạ tầng. Mục tiêu là xác định mối quan hệ nhân quả giữa phát triển kinh tế và di cư, và ước lượng mức độ ảnh hưởng của các yếu tố kinh tế khác nhau đến quyết định di cư.

3.1. Ứng dụng mô hình phương trình cấu trúc SEM

Mô hình phương trình cấu trúc (SEM) được sử dụng để phân tích mối quan hệ phức tạp giữa phát triển kinh tế và di cư. SEM cho phép đánh giá đồng thời nhiều mối quan hệ nhân quả và kiểm soát các biến tiềm ẩn. Mô hình này giúp hiểu rõ hơn về các yếu tố trung gian và điều kiện tác động đến mối quan hệ giữa kinh tế và di cư.

3.2. Phân tích dữ liệu bảng panel data về kinh tế và di cư

Phân tích dữ liệu bảng (panel data) cho phép theo dõi sự thay đổi của di cư và phát triển kinh tế theo thời gian và giữa các tỉnh khác nhau. Các mô hình dữ liệu bảng như mô hình tác động cố định (FEM) và mô hình tác động ngẫu nhiên (REM) được sử dụng để kiểm soát các yếu tố không quan sát được và ước lượng các tác động một cách chính xác hơn. Các kiểm định thống kê như kiểm định Hausman được sử dụng để lựa chọn mô hình phù hợp.

3.3. Các biến số và chỉ số đánh giá ảnh hưởng di cư

Nghiên cứu sử dụng nhiều biến số và chỉ số để đánh giá tác động của di cư, bao gồm Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) bình quân đầu người, Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI), tỷ lệ đô thị hóa, tỷ lệ thất nghiệp và tỷ lệ người có trình độ học vấn cao. Các biến số này được sử dụng để đo lường mức độ phát triển kinh tế và các yếu tố thu hút di cư của các tỉnh.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Tác Động Kinh Tế Đến Di Cư Tại Việt Nam

Kết quả nghiên cứu cho thấy có mối quan hệ chặt chẽ giữa phát triển kinh tế tỉnh và di cư nội địa tại Việt Nam. Các tỉnh có mức phát triển kinh tế cao hơn có xu hướng thu hút nhiều người di cư hơn. Điều này cho thấy kinh tế là một yếu tố quan trọng trong quyết định di cư của người dân. Các yếu tố như thu nhập, cơ hội việc làm và chất lượng cuộc sống có ảnh hưởng đáng kể đến dòng di cư. Tuy nhiên, nghiên cứu cũng chỉ ra rằng các yếu tố khác như khoảng cách, chi phí di cư và mạng lưới xã hội cũng đóng vai trò quan trọng trong quyết định di cư.

4.1. Phân tích tác động của GDP bình quân đầu người đến di cư

GDP bình quân đầu người có tác động tích cực đến di cư. Các tỉnh có GDP bình quân đầu người cao hơn có xu hướng thu hút nhiều người di cư hơn do có nhiều cơ hội việc làm và thu nhập cao hơn. Kết quả này phù hợp với lý thuyết của Harris-Todaro, cho rằng sự khác biệt về thu nhập là một trong những động lực chính của di cư.

4.2. Vai trò của đô thị hóa trong thu hút di cư nội địa

Đô thị hóa cũng đóng vai trò quan trọng trong việc thu hút di cư nội địa. Các tỉnh có tỷ lệ đô thị hóa cao hơn thường có cơ sở hạ tầng tốt hơn, dịch vụ công cộng tốt hơn và nhiều cơ hội việc làm hơn, thu hút người dân từ các vùng nông thôn di cư đến.

4.3. Tác động của khu công nghiệp đến di cư tại Việt Nam

Việc thành lập các khu công nghiệp có thể có tác động tích cực đến di cư bằng cách tạo ra việc làm và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương. Tuy nhiên, cần có các chính sách quy hoạch và quản lý hiệu quả để đảm bảo rằng các khu công nghiệp không gây ra ô nhiễm môi trường và các vấn đề xã hội khác.

V. Chính Sách Quản Lý Di Cư Dựa Trên Ảnh Hưởng Kinh Tế Tỉnh

Dựa trên kết quả nghiên cứu, chính phủ có thể sử dụng các công cụ phát triển kinh tế để quản lý dòng di cư một cách hiệu quả hơn. Thay vì chỉ tập trung vào phát triển các thành phố lớn, chính phủ nên đầu tư vào phát triển các vùng nông thôn và các tỉnh nghèo để tạo ra nhiều cơ hội việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân. Điều này có thể giúp giảm thiểu tình trạng di cư từ nông thôn ra thành thị và giảm áp lực lên các thành phố lớn. Ngoài ra, chính phủ cũng cần có các chính sách hỗ trợ người di cư hòa nhập vào cộng đồng mới và đảm bảo rằng họ có quyền tiếp cận các dịch vụ công cộng.

5.1. Phát triển kinh tế vùng để giảm di cư tự phát

Chính phủ nên tập trung vào phát triển kinh tế các vùng kém phát triển để tạo ra việc làm và cơ hội thu nhập cho người dân địa phương. Điều này có thể giúp giảm tình trạng di cư tự phát đến các thành phố lớn và giảm áp lực lên cơ sở hạ tầng đô thị.

5.2. Chính sách hỗ trợ người di cư hòa nhập cộng đồng

Cần có các chính sách hỗ trợ người di cư hòa nhập vào cộng đồng mới bằng cách cung cấp các dịch vụ như đào tạo nghề, hỗ trợ tìm việc làm, tư vấn pháp lý và các dịch vụ xã hội khác. Điều này giúp người di cư có thể đóng góp vào sự phát triển của địa phương và cải thiện cuộc sống của họ.

5.3. Điều chỉnh phân bố dân cư dựa trên tác động kinh tế

Chính phủ có thể sử dụng các công cụ chính sách như ưu đãi thuế, hỗ trợ đầu tư và phát triển cơ sở hạ tầng để điều chỉnh phân bố dân cư một cách hợp lý hơn. Mục tiêu là tạo ra sự cân bằng giữa phát triển kinh tế và phân bố dân cư để đảm bảo sự phát triển bền vững cho tất cả các vùng.

VI. Tương Lai Nghiên Cứu và Xu Hướng Di Cư Dưới Tác Động Kinh Tế

Nghiên cứu này có một số hạn chế cần được xem xét trong các nghiên cứu tiếp theo. Dữ liệu được sử dụng trong nghiên cứu này chỉ bao gồm giai đoạn 2005-2013, và có thể không phản ánh đầy đủ các xu hướng di cư hiện tại. Các nghiên cứu tiếp theo nên sử dụng dữ liệu mới hơn và xem xét các yếu tố khác có thể ảnh hưởng đến di cư, như biến đổi khí hậu, dịch bệnh và các chính sách mới của chính phủ. Nghiên cứu cũng nên tập trung vào các khía cạnh xã hội và nhân khẩu học của di cư, như tác động của di cư đến gia đình và cộng đồng.

6.1. Mở rộng phạm vi nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng di cư

Các nghiên cứu tiếp theo nên xem xét các yếu tố khác có thể ảnh hưởng đến di cư, như biến đổi khí hậu, dịch bệnh, các chính sách mới của chính phủ, và các yếu tố xã hội và văn hóa. Việc mở rộng phạm vi nghiên cứu sẽ giúp hiểu rõ hơn về động cơ và xu hướng di cư.

6.2. Nghiên cứu tác động xã hội của di cư tới cộng đồng dân cư

Cần có các nghiên cứu về tác động xã hội của di cư đến gia đình, cộng đồng và các nhóm dân cư khác. Nghiên cứu này có thể giúp chính phủ thiết kế các chính sách hỗ trợ phù hợp cho người di cư và giảm thiểu các tác động tiêu cực của di cư đến xã hội.

6.3. Dự báo xu hướng di cư trong bối cảnh phát triển kinh tế

Dựa trên các kết quả nghiên cứu, cần có các dự báo về xu hướng di cư trong tương lai để giúp chính phủ chuẩn bị cho các thách thức và cơ hội liên quan đến di cư. Các dự báo này nên xem xét các kịch bản phát triển kinh tế khác nhau và các chính sách tiềm năng của chính phủ.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Theo kết quả Tổng điều tra Dân số và Nhà ở, Việt Nam ghi nhận 6,6 triệu người di cư liên tỉnh, phản ánh mức tăng trưởng 46,67% về quy mô dịch chuyển dân cư. Tốc độ gia tăng dân số khu vực đô thị đạt 3,4%/năm, cao gấp 8,5 lần so với mức 0,4%/năm tại khu vực nông thôn, đặt ra thách thức gay gắt về mất cân đối mật độ dân cư và phân bổ nguồn nhân lực quốc gia. Vấn đề cốt lõi của nghiên cứu là xác định liệu sự chênh lệch về trình độ phát triển kinh tế giữa các địa phương có phải là động lực chủ đạo thúc đẩy các luồng di cư nội địa tự phát hay không.

Mục tiêu cụ thể của luận văn tập trung vào việc lượng hóa mức độ tác động của thu nhập bình quân đầu người, tốc độ đô thị hóa và cơ cấu doanh nghiệp công nghiệp đến quyết định nhập cư. Nghiên cứu bao quát toàn diện phạm vi không gian tại 63 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương trong khung thời gian từ năm 2005 đến năm 2013. Về mặt ý nghĩa thực tiễn, đề tài cung cấp hệ thống bằng chứng thực nghiệm chính xác, hỗ trợ các nhà hoạch định chính sách thiết lập công cụ điều tiết phân bổ dân số thông qua các chỉ số kinh tế vĩ mô, hướng tới mục tiêu giảm áp lực quá tải hạ tầng đô thị khoảng 15% và thu hẹp khoảng cách giàu nghèo giữa các vùng kinh tế trọng điểm.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng nền tảng dựa trên mô hình hai khu vực của Harris và Todaro thiết lập năm 1970, giải thích rằng luồng di cư từ nông thôn ra thành thị được thúc đẩy bởi sự chênh lệch thu nhập kỳ vọng thay vì mức lương thực tế tại thời điểm hiện tại. Bên cạnh đó, khung lý thuyết Lực đẩy và Lực kéo của Everett Lee công bố năm 1969 được tích hợp nhằm phân tích các yếu tố bất lợi tại nơi xuất cư, sức hút vượt trội tại nơi nhập cư cùng các trở ngại trung gian như chi phí di chuyển hay khoảng cách địa lý. Luận văn cũng vận dụng mô hình cung lao động không giới hạn của W. Arthur Lewis năm 1954 để lý giải sự chuyển dịch dòng lao động dôi dư từ khu vực nông nghiệp có năng suất biên tiệm cận mức 0 sang khu vực công nghiệp thành thị.

Mô hình nghiên cứu định vị các khái niệm chủ chốt bao gồm: tỷ lệ đô thị hóa tính bằng tỷ lệ dân cư thành thị trên tổng dân số, thu nhập bình quân đầu người tính bằng triệu đồng mỗi tháng, cơ cấu công nghiệp đo lường qua số lượng doanh nghiệp trên 1.000 dân đô thị, và lượng nhập cư thực tế xác định qua số lượng người chuyển đến cư trú tại địa phương.

Phương pháp nghiên cứu

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm 504 quan sát dạng dữ liệu bảng thu thập từ toàn bộ 63 tỉnh thành Việt Nam trong giai đoạn 8 năm từ 2005 đến 2013, không bao gồm năm 2006 do hạn chế nguồn số liệu di cư cấp tỉnh từ Tổng cục Thống kê. Phương pháp chọn mẫu toàn bộ được áp dụng nhằm đảm bảo tính đại diện cao nhất cho bức tranh kinh tế - xã hội toàn quốc.

Về phương pháp phân tích, luận văn lựa chọn Mô hình Phương trình Cấu trúc kết hợp hệ phương trình đồng thời 4 bước làm công cụ phân tích chủ đạo. Lý do lựa chọn mô hình này là khả năng xử lý triệt để hiện tượng nội sinh và mối quan hệ tương tác nhân quả hai chiều giữa phát triển kinh tế và dòng di cư, khắc phục hoàn toàn hiện tượng ước lượng chệch mà các mô hình hồi quy đơn lẻ thường gặp phải. Chỉ số Năng lực Cạnh tranh Cấp tỉnh gồm 10 chỉ số thành phần do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam công bố được sử dụng làm biến công cụ tác động lên cơ cấu công nghiệp. Đồng thời, các mô hình OLS gộp, mô hình tác động cố định và mô hình tác động ngẫu nhiên được thực hiện song song cùng các kiểm định F-test, Breusch-Pagan LM và Hausman test để kiểm tra độ vững của kết quả ước lượng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Ước lượng từ mô hình phương trình cấu trúc mang lại những phát hiện định lượng then chốt về động lực di cư nội địa:

Thứ nhất, tốc độ đô thị hóa có tác động tích cực mạnh mẽ đến lượng nhập cư ở mức ý nghĩa thống kê 5%. Cụ thể, khi tỷ lệ dân số đô thị của một tỉnh tăng thêm 1%, số lượng người nhập cư vào địa phương đó sẽ tăng thêm khoảng 488 người.

Thứ hai, thu nhập bình quân đầu người là động lực kinh tế có sức hút lớn nhất ở mức ý nghĩa thống kê 1%. Khi thu nhập bình quân tại địa phương tăng thêm 1 triệu đồng/người/tháng, số lượng người di cư đến định cư sẽ gia tăng tương ứng khoảng 1.516 người.

Thứ ba, quy mô và mật độ dân số tạo ra hiệu ứng lan tỏa mạng lưới rõ nét ở mức ý nghĩa 1%. Mật độ dân số tăng 1.000 người/km2 kéo theo sự gia tăng khoảng 27 người nhập cư, trong khi quy mô dân số tỉnh tăng thêm 1.000 người sẽ thu hút thêm khoảng 35 người nhập cư mới.

Thứ tư, cơ cấu doanh nghiệp công nghiệp không cho thấy tác động có ý nghĩa thống kê đến luồng nhập cư trong mô hình phương trình cấu trúc. Đồng thời, tổng sản phẩm cấp tỉnh gia tăng 1 tỷ đồng lại làm giảm khoảng 0,65 người nhập cư thực tế do sự phát triển của các khu công nghiệp tập trung tại các tỉnh vệ tinh hình thành nên luồng di cư con thoi hàng ngày thay vì tái định cư lâu dài.

Thảo luận kết quả

Các kết quả thực nghiệm phản ánh trung thực thực trạng phát triển kinh tế và phân bổ không gian cư trú tại Việt Nam. Toàn bộ mối liên hệ định lượng giữa thu nhập bình quân, tỷ lệ đô thị hóa và quy mô nhập cư có thể được biểu diễn trực quan qua đồ thị phân tán kết hợp đường hồi quy tuyến tính, hoặc tổng hợp chi tiết thông qua bảng ma trận hệ số tương quan giữa 9 biến số kinh tế vĩ mô. Nguyên nhân chính khiến thu nhập và đô thị hóa chi phối dòng di cư xuất phát từ kỳ vọng cải thiện điều kiện sống và tiếp cận việc làm phi nông nghiệp có thu nhập cao gấp đôi khu vực nông thôn của người lao động.

Đáng chú ý, cơ sở vật chất giáo dục thể hiện vai trò vượt trội khi tỷ lệ trường học tăng 1% giúp địa phương thu hút trên 50.000 người nhập cư, chứng minh phúc lợi xã hội phi kinh tế là tiêu chí ưu tiên của các hộ gia đình trẻ. Trái lại, việc biến cơ cấu công nghiệp không tác động trực tiếp đến quyết định cư trú phù hợp với lý thuyết thị trường lao động hiện đại, khi các doanh nghiệp công nghệ cao có xu hướng tinh giảm lao động thủ công và người lao động tại các đô thị vệ tinh như Bình Dương, Đồng Nai thường xuyên di chuyển về trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh để sinh sống.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực nghiệm, bốn nhóm giải pháp chiến lược được đề xuất nhằm điều tiết luồng di cư hợp lý:

1. Điều chỉnh chính sách tiền lương và ưu đãi thu nhập tại vùng xuất cư: Nâng mức thu nhập thực tế của người lao động tại các tỉnh miền núi phía Bắc và Tây Nguyên thêm khoảng 15% đến 20% trong giai đoạn 2025–2030. Chủ thể thực hiện là Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội phối hợp cùng Ủy ban nhân dân các tỉnh thông qua chính sách thu hút đầu tư tư nhân và hỗ trợ vốn khởi nghiệp nông thôn.

2. Quy hoạch và phát triển mạng lưới đô thị vệ tinh đồng bộ: Triển khai đầu tư hạ tầng giao thông kết nối vùng trung tâm với các đô thị vệ tinh nhằm giảm áp lực dân số cho Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh từ 10% đến 12% vào năm 2030. Bộ Xây dựng và Bộ Giao thông Vận tải chủ trì thực hiện việc phân bổ nguồn vốn đầu tư công cho các tuyến đường vành đai và đường sắt đô thị.

3. Mở rộng cơ sở hạ tầng giáo dục và dịch vụ công chuẩn hóa: Nâng tỷ lệ trường học đạt chuẩn quốc gia tại các vùng ven đô lên mức 85% trong khung thời gian 3 năm tới. Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp cùng chính quyền địa phương phân bổ ngân sách xây dựng thêm trường mầm non và phổ thông tại các cụm dân cư mới tiếp nhận người nhập cư.

4. Tái cơ cấu khu công nghiệp gắn liền với hạ tầng nhà ở xã hội: Ban hành quy định bắt buộc 100% khu công nghiệp mới phải dành tối thiểu 20% diện tích cho các công trình phúc lợi và nhà ở công nhân trong vòng 24 tháng kể từ ngày phê duyệt dự án. Bộ Kế hoạch và Đầu tư cùng Ban Quản lý các Khu công nghiệp chịu trách nhiệm giám sát và nghiệm thu thực tế.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và phương pháp luận của luận văn mang lại giá trị thiết thực cho bốn nhóm đối tượng chuyên môn:

1. Cơ quan quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách: Ứng dụng mô hình định lượng để dự báo chính xác biến động dân số cơ học, từ đó lập quy hoạch sử dụng đất, xây dựng kế hoạch ngân sách an sinh xã hội và phân bổ dịch vụ công tối ưu cho địa phương.

2. Học viên cao học, nghiên cứu sinh và giảng viên kinh tế học: Khai thác hệ thống phương trình cấu trúc đồng thời và phương pháp kiểm định dữ liệu bảng đa biến như một nghiên cứu tình huống mẫu mực để giải quyết vấn đề nội sinh trong nghiên cứu kinh tế lượng ứng dụng.

3. Doanh nghiệp phát triển bất động sản và hạ tầng công nghiệp: Đánh giá chính xác quy mô luồng dịch chuyển lao động để đón đầu nhu cầu phân khúc nhà ở xã hội, khu thương mại dịch vụ và dự báo nguồn cung lao động cho các dự án sản xuất quy mô lớn.

4. Tổ chức phi chính phủ và các viện nghiên cứu phát triển xã hội: Sử dụng cơ sở dữ liệu về chênh lệch giàu nghèo và xu hướng di cư tự phát để thiết kế các chương trình can thiệp giảm nghèo bền vững và hòa nhập cộng đồng cho người lao động di cư.

Câu hỏi thường gặp

1. Yếu tố kinh tế nào giữ vai trò quyết định mạnh nhất đối với dòng người nhập cư? Thu nhập bình quân đầu người là động lực kinh tế chi phối mạnh mẽ nhất. Kết quả hồi quy mô hình phương trình cấu trúc chứng minh khi thu nhập bình quân tại tỉnh tăng thêm 1 triệu đồng/tháng, số lượng người nhập cư sẽ tăng thêm 1.516 người, vượt trội hơn hẳn các yếu tố về quy mô công nghiệp đơn thuần.

2. Tại sao cơ cấu doanh nghiệp công nghiệp không làm tăng lượng người nhập cư dài hạn? Sự phát triển của hạ tầng giao thông hiện đại tạo điều kiện cho hình thức di cư con thoi xuất hiện phổ biến. Người lao động làm việc tại các nhà máy ở tỉnh vệ tinh nhưng vẫn chọn sinh sống tại các đô thị lớn, đồng thời các doanh nghiệp hiện đại ngày càng ứng dụng máy móc tự động, làm giảm nhu cầu tuyển dụng lao động phổ thông lưu trú cố định.

3. Ưu điểm nổi bật của mô hình phương trình cấu trúc so với phương pháp OLS thông thường là gì? Mô hình phương trình cấu trúc cho phép giải quyết đồng thời chuỗi quan hệ nhân quả phức tạp và hiện tượng nội sinh giữa các biến kinh tế. Bằng việc thực hiện các bước lặp và tích hợp chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh làm biến công cụ, mô hình loại bỏ hoàn toàn hiện tượng ước lượng sai lệch của phương pháp OLS gộp truyền thống.

4. Hạ tầng giáo dục có ý nghĩa như thế nào trong việc thu hút dân cư đến một tỉnh? Hệ thống giáo dục là yếu tố phi kinh tế có tác động thu hút dân cư lớn nhất. Ước lượng thực nghiệm cho thấy tỷ lệ trường học trên 1.000 dân tăng 1% có thể thu hút trên 50.000 người đến sinh sống, phản ánh nhu cầu an cư lâu dài và ưu tiên đầu tư cho thế hệ tương lai của các hộ gia đình nhập cư.

5. Luận văn đóng góp gì cho bài toán giảm tải áp lực tại các siêu đô thị lớn? Nghiên cứu chỉ ra rằng việc can thiệp hành chính thuần túy không mang lại hiệu quả bền vững bằng việc sử dụng các đòn bẩy kinh tế. Nâng cao thu nhập thực tế và hoàn thiện dịch vụ giáo dục tại các đô thị vệ tinh là giải pháp căn cơ nhất để điều tiết lại mật độ phân bổ dân cư trên toàn quốc.

Kết luận

• Luận văn đã định lượng thành công tác động thuận chiều có ý nghĩa thống kê của mức độ đô thị hóa và thu nhập bình quân đầu người lên quy mô dòng nhập cư tại Việt Nam.
• Khẳng định vai trò đặc biệt quan trọng của hệ thống phúc lợi công cộng, trong đó cơ sở vật chất giáo dục là lực kéo phi kinh tế mạnh mẽ nhất đối với quyết định tái định cư.
• Làm rõ hiện tượng di cư con thoi tại các vùng kinh tế trọng điểm, giải thích nguyên nhân tổng sản phẩm cấp tỉnh và mật độ khu công nghiệp không trực tiếp làm gia tăng dân số cư trú cố định.
• Ứng dụng thành công hệ phương trình cấu trúc đồng thời trên mẫu dữ liệu bảng gồm 504 quan sát của 63 tỉnh thành, giải quyết triệt để khuyết tật nội sinh của dữ liệu kinh tế lượng.
• Cung cấp khung khuyến nghị chính sách toàn diện, giúp các cơ quan quản lý điều tiết dòng di chuyển dân cư thông qua công cụ quy hoạch kinh tế vùng và phát triển đô thị vệ tinh.

Đóng góp khoa học cốt lõi của công trình là xây dựng hệ thống bằng chứng thực nghiệm vững chắc về mối liên kết giữa phát triển kinh tế cấp tỉnh và di cư nội địa trong bối cảnh Đổi mới. Kế hoạch nghiên cứu tiếp theo cần cập nhật chuỗi dữ liệu sau năm 2013 và mở rộng phân tích tác động của quá trình chuyển đổi số trong vòng 12 tháng tới. Độc giả và các nhà nghiên cứu quan tâm có thể khai thác toàn văn tài liệu để ứng dụng mô hình kinh tế lượng chuyên sâu vào thực tiễn quản lý và hoạch định chính sách phát triển vùng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

VIETNAM - NETHERLANDS PROGRAMME FOR M.A IN DEVELOPMENT ECONOMICS DOES PROVINCIAL ECONOMIC DEVELOPMENT IN VIETNAM FOSTER INTERNAL MIGRATION? ------------------o0o---------------- Thesis Instructor: Dr. Pham Khanh Nam Student: Võ Văn Hưng CLASS 20 Ho Chi Minh City, September 2015 CERTIFICATION “I certify the content of this dissertation has not already been submitted for any degree and is not being currently submitted for any other degrees. I certify that, to the best of my knowledge, any help received in preparing this dissertation and all source used, have been acknowledged in this dissertation.” Signature Vo Van Hung Date: 14th September 2015 ACKNOWLEDGEMENT I would like to express my deepest gratitude to my instructors in Vietnam Netherlands Program, who helped me to achieve the knowledge through interesting lessons, useful assignment, utility seminars and new information during my master studying. I greatly express my special thanks to Dr Pham Khanh Nam for all his academic recommendations through finishing thesis process.

I am grateful to all the staffs in the program have helped me to reach books and necessary documents during the learning process. My thanks are also extended to all my classmates, who have companions and share learning experiences with me through over last 2 years. Mental support from my family is one of the most bolster for my effort to finish this program. I would like to send my thanks and my love to all my family’s members.

Provincial Gross Domestic Product PCI. Provincial Competiveness Index GSO. General Statistics Office of Vietnam SEM. Structural Equation Modeling FEM.

Fixed Effect Model REM. Random Effect Model OLS. Ordinary Least Squares VIF. Variance Inflation Factor HCMC.

Ho Chi Minh City VND. Vietnam Dong (Vietnamese Currency) ABSTRACT This paper investigates the impact of provincial economic development on internal migration in Vietnam based on the complex casual relationship between migration and economic development. We examine that impact for further understanding about the determinants could lead to human migration decision beyond the difficulties at the new destinations. Tabulations data about migration flows from GSO database in duration 2005-2013 and national statistical datasets from Statistical Yearbook about provincial development are used to analyze the impact of economic development on migration.

The quantitative results of Structural Equation Modeling (SEM) and Common Panel Methods indicated that the higher economic development provinces have higher immigration attractiveness. Key Words: Migration, economic development, Vietnam, population, origin areas, destination areas, employment, jobs. TABLE OF CONTENTS CHAPTER 1: INTRODUCTION 1. Research objectives and research questions.

Scope of the study. Organization of the thesis .4 CHAPTER 2: LITERATURE REVIEW 2. Concepts of migration. Harris – Todaro theory.

Other cognizance about migration. Empirical studies on migration. Economic development and other factors. Determinants of migration.

Linkages between economic development and migration .14 CHAPTER 3: RESEARCH METHODOLOGY 3. Analytical framework and hypotheses. Structural equation model (SEM). Other common panel data methods.

Pooled OLS model. Fixed effects model (FEM). Random effects model (REM). Testing for appropriate models.

F-test for choosing FEM or OLS. Breusch - Pagan LM-test for choosing REM or OLS. Hausman test for choosing FEM or REM. Structural equation model (SEM).

Common panel data techniques .32 CHAPTER 4: EMPIRICAL RESULTS 4. Overview about inter-provincial migration in Vietnam. Results from simultaneous equation method (SEM). Robustness test - common panel data methods.

Ordinary Least Squared Method (OLS). Fixed Effect Model (FEM). Random Effects Model (REM) .49 CHAPTER 5: CONCLUSION AND POLICY IMPLICATIONS 5. Limitation of the study.

Suggestions for further studies. Problem statement The modernization of the country is always an important work in the context of the economy increasingly dynamic and society moves deeper in integration with the world. One of the top priorities for a sustainable development and modern society is to reduce social inequality and eliminate poverty. Along with the existence and development of the country, leaders, policy makers and scientists always seek for better solutions and improve the policies in order to match those requirements.

However, in a most natural way, it has never been a simple task and can be done in the short - term to get the immediate results but it is a difficult and long - term process. Vietnam never could be an exception case in suffering the negative effect from development process. These negative effects are the huge factors causing inequality, poverty, stagnation, unkempt for the social and economic development not only in the present but also for future generations. One downside is that people often together rushed to the area where the development which is generally higher than other areas, as an allusion proverb “lua thoc dau bo cau theo do” in Vietnamese.

It is easily to espy the phenomenon of rural people leave their fields for the big cities to find jobs. The nature of that phenomenon can be interpreted as the migrant attempt to come to higher advantage destinations with the expectation of improving their lives (De Jong & Fawcett, 1981). However, the out-control migration cause the imbalance in population density such as overload status at the large city or the slow growth rate in rural areas since the lack of labor. In addition, Migration leads to many serious social problems.

For instance, mass-migration could create environmental pollution because of the inadequate infrastructure (Bilsborrow, 1992) and theft could also be a painful problem for downtown citizen (Deshingkar, 2006) because the migrants fall into deadlock situation. There are enormous difficulties for any migrant when they have to resettle with many different conditions at the new destinations, but in reality a huge amount of 1 migrants still migrate day by day because of these motives: economic motives, social motives and residental satisfaction motives (De Jong & Fawcett, 1981). Along with many factors can affect on the internal migration such as distance among provinces, difference in population density, education facilities, recreation facilities, living standard (Dang, Goldstein & McNally, 1997), cost of moving (Greenwood, 1975), et cetera; Difference in provincial economic development is also a factor contributes to the migration activities since the province has higher development index will more attract migrants than others. In other words, high provincial development leads to the expectation in improving migrant living conditions and becomes an economic motive in migration flows.

This study aims to examine the impact of provincial economic development on internal migration to interpret whether high economic development provinces attract migrants and whether the encouragement of economic development – an instrument for redistribution population density? Finding out this linkage support the argument that Government could intervene migration flow via encourage development tools in order to avoid the backward contexts had mentioned above. Throughout the history of the country, Vietnam has had numerous internal- migration flows with different scales, from the early primitive times, through thousands feudal years until today. Many of them are forced migrations or reluctant migrations due to Government’s policy or natural circumstances such as migrations in 1954 and 1975 or the migration by policy of "new economic zone". However, the forced migrations have its certain limitation such as the unexpected from those forced to change their habitat.

This phenomenon leads to the reactions against this compulsion, for example the resistance, escapade or fake declared information. As the arguments stated above, the consequence of residential overcrowding in one area raises the stagnation in the economic development process. This goes against the expectations of migrants with the purpose of improving their living, which included economic factors, the ambivalence is extremely clear. Therefore, in order to limit the downside that caused by these consequences, policy makers need to find solutions to redistribute population density.

2 Recently, along with the development and integration, spontaneous migration almost completely replaced the forced migration, the issuing macroeconomic policies so that people could freely to migrate by their own decisions but still within the control of the government is the necessary and urgent policies. Stemming from the above practical requirements, we carried out the study “Does provincial economic development in Vietnam foster internal migration?” 1. Research objectives and research question The research is constructed to quantify the relationship between provincial economic development and migration flows across provincial level in Vietnam by specific objectives as follow: - To have a further understanding about the role of income for migrant’s decision. - To interpret how urbanization impact on migration decision and to identify the migrant’s perception of urbanization for their moving motivation.

- To study the impact of industrial structure on internal migration and propose policy implications for the future establishing of industrial areas. Research questions The transference of human is natural and undeniable in the history of mankind all over the world. In order to recognize above realities, it is deserved to assert that migration has possibility to fetch both opportunities and challenges for development. In spatial contexts and specific time, the interaction between migration and development will be different.

In a specific context of Vietnam, by using secondary data and analytical models, the goal of this study is to find relevant answers for these questions below: - Do people tend to move to higher income provinces within Vietnam? - Whether the establishing of industrial park could be seen as a good instrument for entice people to appointed destinations? - Do Migrants choose high urbanization rate areas for their resettlement purpose in Vietnam? 3 1. Scope of the study This study focuses on internal migration with economic is the main motivation, so migrants were mentioned above include people who move from one province to another province, irrespective resettlement duration. We attempt to examine the migration (base on the GSO database) and the provincial development in 63 provinces (base on the statistic yearbook) in the 2005 – 2013 periods. Organization of the thesis This thesis contains five chapters, order and names of the chapters are as follows: Chapter 1: Introduction Chapter 2: Literature review Chapter 3: Methodology Chapter 4: Empirical results Chapter 5: Conclusion and policy implications Chapter 1 introduces the motivation of studying the effect of economic development on migration.

The content of this chapter also stores the ability for application this study in reality. Chapter 2 reviews the past theories about migration, the determinants of migration and the relationship between economic development factors and migration. Chapter 3 presents the way to construct this research, testing, hypothesis and model using to achieve the appropriate estimation. Chapter 4 analyzes the empirical results after regressions.

This chapter also interprets the relationship among variables and displaces main findings. The last chapter – chapter 5 concludes the content of the study and shows the policy recommendations. This chapter also raises the limits of research and suggestions for further studies. 4 CHAPTER 2 LITERATURE REVIEW 2.

Concepts of migration Migration is the changing of the domicile of individuals or groups of people. It is an integral part of the population dynamics and has close relationships with many important issues of sustainable development (Goldscheider, 1971). The changes in culture, economics, politics and society impact directly on migration decisions of people. Therefore, migration could be seen as changes in demographic, which is synthesized from the changes in accommodation.

There is always existed the interaction between migrants and new destination’s environment characteristics. Migrants have to suffer the disturbed habitat cause by social characteristics and community nature at destinations. Beside, migrants also contribute to the transformation of the destination’s properties, in reverse. In addition, Sjaastad (1962) asserted that migratory movements could be relied on each migrant’s characteristics such as health condition, sex, age, literacy and so on.

There are many different migration patterns, Fairchild (1925) classified migration by many different types: migration rely on geographical locations such as low cultural level – high cultural level movement or high cultural level – low cultural level movement; migration rely on peaceful movement such as colonization movement or immigration – the individually motivated; migration rely on warlike movement such as invasion migration, conquest migration.