Luận văn thạc sĩ does firm characteristic matter in capital structure decision an empirical study of listed food processing companies in vietnam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu does firm characteristic matter in capital structure decision an empirical study of listed food, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Dinh Thi Thu
• Người hướng dẫn: Dr. Nguyen Trong Hoai
• Trường học: University of Economics
• Chuyên ngành: Development Economics
• Đề tài: Tác Động Của Đặc Điểm Doanh Nghiệp Đến Cấu Trúc Vốn
• Loại tài liệu: Thesis
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Ho Chi Minh City

Mục lục chi tiết

• ABSTRACT
• ACKNOWLEDGEMENT
• 1. CHAPTER 1: Capital structure definition
• 1.1. Capital structure theory
• 1.1.1. The trade-off theory
• 1.1.2. Pecking Order theory
• 1.1.3. Comparative look on capital structure theories
• 1.2. Empirical evidence on determinants of capital structure
• 1.2.1. Empirical evidence around the world
• 1.2.2. Empirical studies in Vietnam
• 1.3. OVERVIEW OF FOOD PROCESSING SECTOR IN VIETNAM
• 1.4. CAPITAL STRUCTURE DETERMINANTS – HYPOTHESES
• 1.5. Non-debt tax shields
• 1.6. Methodology AND DATA
• 1.6.1. Methods of estimation
• 1.6.2. Analysis of the correlation among variables
• 2. LIST OF FIGURES
• 3. LIST OF TABLES
• 4. Research background
• 5. Problem statement
• 6. Research objectives
• 7. Thesis structure
• 8. LITERATURE REVIEW
• 8.1. Capital structure definition
• 8.2. Capital structure theory

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của đặc điểm doanh nghiệp đến cấu trúc vốn

Cấu trúc vốn là một yếu tố quan trọng trong quản lý tài chính của doanh nghiệp. Nó không chỉ ảnh hưởng đến khả năng sinh lời mà còn quyết định đến rủi ro tài chính của doanh nghiệp. Đặc điểm doanh nghiệp, bao gồm quy mô, tính thanh khoản, và khả năng sinh lời, có thể tác động mạnh mẽ đến quyết định cấu trúc vốn. Nghiên cứu này sẽ phân tích các yếu tố cụ thể của doanh nghiệp và cách chúng ảnh hưởng đến cấu trúc vốn.

1.1. Đặc điểm doanh nghiệp và cấu trúc vốn

Đặc điểm doanh nghiệp như quy mô, ngành nghề, và khả năng sinh lời có thể ảnh hưởng đến cách thức doanh nghiệp huy động vốn. Doanh nghiệp lớn thường có khả năng tiếp cận nguồn vốn dễ dàng hơn so với doanh nghiệp nhỏ.

1.2. Tầm quan trọng của cấu trúc vốn

Cấu trúc vốn không chỉ ảnh hưởng đến chi phí vốn mà còn quyết định khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường. Một cấu trúc vốn hợp lý giúp doanh nghiệp tối ưu hóa lợi nhuận và giảm thiểu rủi ro tài chính.

II. Vấn đề và thách thức trong việc xác định cấu trúc vốn

Việc xác định cấu trúc vốn phù hợp là một thách thức lớn đối với nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gia tăng. Các doanh nghiệp thường gặp khó khăn trong việc cân bằng giữa nợ và vốn chủ sở hữu. Nghiên cứu này sẽ chỉ ra những vấn đề chính mà doanh nghiệp phải đối mặt khi quyết định cấu trúc vốn.

2.1. Rủi ro tài chính và cấu trúc vốn

Rủi ro tài chính là một trong những yếu tố chính ảnh hưởng đến quyết định cấu trúc vốn. Doanh nghiệp cần phải xem xét khả năng thanh toán nợ và chi phí lãi suất khi quyết định huy động vốn.

2.2. Khó khăn trong việc huy động vốn

Nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ, gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn từ ngân hàng và các tổ chức tài chính. Điều này dẫn đến việc họ phải tìm kiếm các nguồn vốn thay thế, như phát hành trái phiếu hoặc cổ phiếu.

III. Phương pháp nghiên cứu cấu trúc vốn hiệu quả

Để hiểu rõ hơn về tác động của đặc điểm doanh nghiệp đến cấu trúc vốn, nghiên cứu này sẽ áp dụng các phương pháp phân tích định lượng và định tính. Các mô hình hồi quy sẽ được sử dụng để xác định mối quan hệ giữa các yếu tố doanh nghiệp và cấu trúc vốn.

3.1. Mô hình hồi quy trong nghiên cứu cấu trúc vốn

Mô hình hồi quy sẽ giúp xác định các yếu tố ảnh hưởng đến cấu trúc vốn của doanh nghiệp. Các biến độc lập như quy mô, tính thanh khoản và khả năng sinh lời sẽ được đưa vào phân tích.

3.2. Phân tích dữ liệu và kết quả

Dữ liệu sẽ được thu thập từ các doanh nghiệp niêm yết trên sàn chứng khoán Việt Nam. Kết quả phân tích sẽ chỉ ra những yếu tố nào có tác động mạnh nhất đến cấu trúc vốn của doanh nghiệp.

IV. Ứng dụng thực tiễn từ nghiên cứu cấu trúc vốn

Nghiên cứu này không chỉ mang lại giá trị lý thuyết mà còn có ứng dụng thực tiễn cho các doanh nghiệp trong việc tối ưu hóa cấu trúc vốn. Các khuyến nghị sẽ được đưa ra dựa trên kết quả nghiên cứu để giúp doanh nghiệp cải thiện khả năng tài chính.

4.1. Khuyến nghị cho doanh nghiệp

Doanh nghiệp nên xem xét các yếu tố như quy mô và khả năng sinh lời khi quyết định cấu trúc vốn. Việc tối ưu hóa cấu trúc vốn có thể giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro tài chính.

4.2. Chính sách hỗ trợ từ nhà nước

Nhà nước cần có các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp trong việc tiếp cận nguồn vốn, đặc biệt là đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Điều này sẽ giúp cải thiện khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường.

V. Kết luận và tương lai của nghiên cứu cấu trúc vốn

Nghiên cứu này đã chỉ ra rằng đặc điểm doanh nghiệp có tác động đáng kể đến cấu trúc vốn. Các doanh nghiệp cần phải hiểu rõ các yếu tố này để đưa ra quyết định tài chính hợp lý. Tương lai của nghiên cứu sẽ tiếp tục khám phá các yếu tố khác ảnh hưởng đến cấu trúc vốn trong bối cảnh kinh tế thay đổi.

5.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng quy mô, tính thanh khoản và khả năng sinh lời là những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến cấu trúc vốn của doanh nghiệp.

5.2. Hướng nghiên cứu trong tương lai

Nghiên cứu trong tương lai có thể mở rộng ra các ngành khác và xem xét các yếu tố bên ngoài như chính sách kinh tế và thị trường tài chính toàn cầu.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngành chế biến thực phẩm giữ vai trò then chốt trong nền kinh tế Việt Nam khi đóng góp 859.472,5 tỷ đồng, chiếm 18,79% tổng giá trị sản xuất công nghiệp và 6,2% GDP cả nước theo số liệu thống kê năm 2012. Bên cạnh đó, kim ngạch xuất khẩu thực phẩm đạt 11.205,32 triệu USD, tương đương 17,14% tổng kim ngạch xuất khẩu quốc gia. Tuy nhiên, phần lớn các doanh nghiệp trong ngành có quy mô vừa và nhỏ, với 87% là doanh nghiệp nhỏ và 9% là doanh nghiệp quy mô vừa. Sau khi Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), các doanh nghiệp chế biến thực phẩm trong nước phải đối mặt với áp lực cạnh tranh khốc liệt và làn sóng sáp nhập, mua lại từ các tập đoàn đa quốc gia, điển hình như thương vụ tập đoàn KKR chi 159 triệu USD mua 10% cổ phần Masan Consumer hay Jollibee chi 25 triệu USD thâu tóm 50% cổ phần SuperFoods.

Rào cản lớn nhất đối với sự phát triển bền vững của khối doanh nghiệp thực phẩm nội địa chính là năng lực tài chính và khả năng tiếp cận nguồn vốn. Trong bối cảnh hệ thống tài chính Việt Nam chủ yếu dựa vào ngân hàng, có tới 90,8% các khoản vay đòi hỏi tài sản bảo đảm với giá trị thế chấp trung bình lên đến 217,4% giá trị khoản vay, trong khi thị trường trái phiếu doanh nghiệp mới chỉ chiếm khoảng 15% GDP. Thị trường chứng khoán dù đã phát triển với quy mô vốn hóa đạt 21,14% GDP vào năm 2012 cùng 311 công ty niêm yết nhưng vẫn tiềm ẩn nhiều biến động ngắn hạn.

Mục tiêu trọng tâm của nghiên cứu là nhận diện các nhân tố vi mô thuộc về đặc điểm doanh nghiệp chi phối cấu trúc vốn của 41 công ty chế biến thực phẩm niêm yết trên hai sàn HOSE và HNX giai đoạn 2007–2012 (với 241 quan sát năm-doanh nghiệp). Luận văn kiểm định sự phù hợp giữa thực tiễn tài chính tại Việt Nam với các lý thuyết nền tảng như lý thuyết đánh đổi và lý thuyết trật tự phân hạng, từ đó cung cấp căn cứ thực nghiệm giúp các nhà quản trị doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí vốn và hỗ trợ các cơ quan hoạch định chính sách hoàn thiện thị trường tài chính.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự kết hợp của ba trụ cột lý thuyết tài chính doanh nghiệp hiện đại:

Thứ nhất, Lý thuyết đánh đổi cấu trúc vốn (Trade-off Theory) khởi nguồn từ Modigliani và Miller (1963) kết hợp nghiên cứu của Kraus và Litzenberger (1973). Lý thuyết này giả định tồn tại một cấu trúc vốn tối ưu, nơi doanh nghiệp cân bằng giữa lợi ích biên của lá chắn thuế từ lãi vay (debt tax shield) và chi phí kiệt quệ tài chính (costs of financial distress). Doanh nghiệp có khả năng sinh lời cao và sở hữu nhiều tài sản hữu hình có xu hướng vay nợ nhiều hơn nhằm tối đa hóa giá trị doanh nghiệp.

Thứ hai, Lý thuyết trật tự phân hạng (Pecking Order Theory) của Myers và Majluf (1984). Dưới tác động của sự bất đối xứng thông tin (information asymmetry) giữa nhà quản trị và nhà đầu tư bên ngoài, chi phí phát hành chứng khoán mới sẽ gia tăng. Do đó, doanh nghiệp ưu tiên sử dụng nguồn vốn nội bộ từ lợi nhuận giữ lại, tiếp đến là phát hành nợ vay an toàn và cuối cùng mới phát hành cổ phiếu mới.

Thứ ba, Lý thuyết chi phí đại diện (Agency Theory) do Jensen và Meckling (1976) cùng Jensen (1986) phát triển. Nợ vay được nhìn nhận như một công cụ giám sát hữu hiệu nhằm giảm thiểu dòng tiền tự do (free cash flow), hạn chế xung đột lợi ích giữa ban điều hành và cổ đông, đồng thời giảm thiểu hành vi đầu tư dàn trải kém hiệu quả.

Các khái niệm đo lường đòn bẩy tài chính trong mô hình bao gồm: đòn bẩy tổng thể (tỷ lệ tổng nợ trên tổng tài sản), đòn bẩy ngắn hạn (tỷ lệ nợ ngắn hạn trên tổng tài sản) và đòn bẩy dài hạn (tỷ lệ nợ dài hạn trên tổng tài sản). Các biến độc lập đại diện cho đặc điểm doanh nghiệp gồm: khả năng sinh lời (EBIT/Tổng tài sản), quy mô doanh nghiệp (Logarithm tự nhiên của tổng tài sản), tính hữu hình của tài sản (Tài sản cố định/Tổng tài sản), lá chắn thuế phi nợ (Khấu hao/Tổng tài sản), cơ hội tăng trưởng (Tốc độ tăng tổng tài sản), biến động lợi nhuận (Độ lệch chuẩn của EBIT/Tổng tài sản) và tính thanh khoản (Tài sản ngắn hạn/Nợ ngắn hạn).

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu được thu thập từ 47 công ty chế biến thực phẩm niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (HOSE) và Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX). Sau khi sàng lọc và loại bỏ 6 công ty thiếu dữ liệu liên tục do niêm yết muộn, mẫu nghiên cứu chính thức bao gồm 41 doanh nghiệp với 241 quan sát trong khung thời gian 6 năm từ 2007 đến 2012. Số liệu tài chính được trích xuất từ cơ sở dữ liệu kiểm toán của Công ty Chứng khoán FPT và được đối chiếu trực tiếp với báo cáo thường niên của từng doanh nghiệp để đảm bảo độ tin cậy.

Phương pháp chọn mẫu có chủ đích kết hợp tiêu chí dữ liệu bảng cân bằng (balanced panel data) được áp dụng nhằm theo dõi biến động tài chính liên tục qua thời gian. Để xử lý dữ liệu, nghiên cứu ứng dụng phương pháp hồi quy dữ liệu bảng thông qua Mô hình tác động cố định (Fixed Effects Model - FEM) và Mô hình tác động ngẫu nhiên (Random Effects Model - REM). Kiểm định Hausman được thực hiện với mức ý nghĩa thống kê cao, chỉ ra rằng mô hình tác động cố định (FEM) là lựa chọn tối ưu.

Lý do lựa chọn FEM là vì mô hình này cho phép kiểm soát triệt để các đặc tính dị biệt không quan sát được của từng doanh nghiệp (unobserved heterogeneity bias) – những yếu tố cố định theo thời gian như văn hóa doanh nghiệp hay năng lực quản trị vốn có thể gây sai lệch kết quả ước lượng OLS gộp thông thường. Hệ số phóng đại phương sai (VIF) của tất cả các biến độc lập đều đạt giá trị dưới 1,4, thấp hơn rất nhiều so với ngưỡng cảnh báo 10, chứng minh mô hình hoàn toàn không xảy ra hiện tượng đa cộng tuyến.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả phân tích thống kê mô tả và hồi quy thực nghiệm đã chỉ ra những đặc trưng tài chính cốt lõi của các doanh nghiệp thực phẩm niêm yết:

Thứ nhất, cơ cấu nợ có sự lệch pha nghiêm trọng giữa kỳ hạn ngắn và dài hạn. Tỷ lệ đòn bẩy tổng thể bình quân của mẫu nghiên cứu đạt 46,57%, thấp hơn mức 48% của toàn thị trường niêm yết cùng giai đoạn. Đáng chú ý, đòn bẩy ngắn hạn chiếm tỷ trọng áp đảo với mức trung bình 40,99%, tương đương khoảng 87,99% tổng các khoản nợ của doanh nghiệp. Ngược lại, đòn bẩy dài hạn chỉ đạt mức bình quân 5,58%, cho thấy doanh nghiệp thực phẩm Việt Nam hầu như không tiếp cận được hoặc rất hạn chế sử dụng nguồn vốn vay trung và dài hạn.

Thứ hai, khả năng sinh lời có mối quan hệ nghịch biến mạnh mẽ với đòn bẩy tài chính. Biến khả năng sinh lời (PROF) có hệ số âm và đạt ý nghĩa thống kê ở mức 1% đối với cả đòn bẩy tổng thể và đòn bẩy ngắn hạn. Doanh nghiệp có tỷ suất sinh lời càng cao thì tỷ lệ vay nợ càng thấp, do dòng tiền dồi dào từ hoạt động kinh doanh cho phép họ tái đầu tư bằng nguồn vốn tự có.

Thứ ba, tính thanh khoản là nhân tố tác động âm mạnh nhất đến đòn bẩy ngắn hạn. Tỷ số thanh khoản hiện hành càng cao thì doanh nghiệp càng ít phụ thuộc vào nợ ngắn hạn, phù hợp với xu hướng tự tài trợ lưu chuyển tiền tệ nội bộ.

Thứ tư, tính hữu hình của tài sản và biến động lợi nhuận chi phối sâu sắc đến cấu trúc nợ dài hạn. Trong khi tính hữu hình (TANG) có tương quan âm với nợ ngắn hạn, biến này lại mang dấu dương và là nhân tố quan trọng nhất quyết định khả năng tiếp cận nợ dài hạn. Quy mô doanh nghiệp (SIZE) thể hiện mối quan hệ đồng biến với tổng đòn bẩy, chứng minh các doanh nghiệp lớn có uy tín và khả năng huy động nợ vay thuận lợi hơn.

Thảo luận kết quả

Thực trạng cấu trúc vốn của ngành chế biến thực phẩm tại Việt Nam phản ánh sự chi phối rõ rệt của Lý thuyết trật tự phân hạng hơn là Lý thuyết đánh đổi. Dữ liệu thực nghiệm cho thấy các doanh nghiệp luôn ưu tiên sử dụng lợi nhuận giữ lại để tái đầu tư, sau đó mới dùng đến các khoản nợ ngắn hạn từ ngân hàng thương mại hoặc tín dụng thương mại của nhà cung cấp. Sự thiếu vắng của nợ dài hạn (chỉ chiếm 5,58% tổng tài sản) xuất phát từ rào cản thông tin bất đối xứng trên thị trường tín dụng Việt Nam, nơi các ngân hàng thương mại thường áp dụng chính sách tín dụng thận trọng và đòi hỏi tỷ lệ tài sản bảo đảm lên tới 217,4% giá trị khoản vay.

Về phương diện trực quan hóa, toàn bộ phân bổ cấu trúc vốn có thể được thể hiện hiệu quả qua biểu đồ hình tròn phân chia tỷ trọng giữa nợ ngắn hạn (40,99%), nợ dài hạn (5,58%) và vốn chủ sở hữu (53,43%). Ngoài ra, biểu đồ cột nhóm có thể minh họa trực tiếp hệ số tác động khác biệt của các biến như khả năng sinh lời, tính thanh khoản và tài sản hữu hình lên từng loại kỳ hạn nợ.

Khi so sánh với các công trình trước đây, kết quả này hoàn toàn nhất quán với nghiên cứu của Dzung và cộng sự (2012) khi khẳng định lý thuyết trật tự phân hạng giải thích tốt nhất quyết định tài chính tại Việt Nam. Đồng thời, nghiên cứu cũng làm rõ sự khác biệt so với kết luận của Okuda và Nhung (2012): yếu tố quyết định huy động vốn ngắn hạn hoàn toàn khác biệt với vốn dài hạn. Lợi nhuận quyết định nợ ngắn hạn, trong khi tài sản thế chấp cố định lại là chìa khóa duy nhất mở ra nguồn vốn dài hạn.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao năng lực tài chính và giảm thiểu rủi ro thanh khoản cho các doanh nghiệp chế biến thực phẩm, nghiên cứu đề xuất 4 nhóm giải pháp mang tính chiến lược:

Thứ nhất, tái cấu trúc kỳ hạn nợ và thiết lập chính sách quản trị vốn lưu động tối ưu. Ban Giám đốc và bộ phận tài chính doanh nghiệp cần chủ động cơ cấu lại các khoản vay ngắn hạn, từng bước đàm phán chuyển đổi nợ ngắn hạn sang nợ trung và dài hạn. Mục tiêu cần đạt là nâng tỷ trọng nợ dài hạn từ mức 5,58% hiện tại lên tối thiểu 15–20% tổng tài sản trong lộ trình 24 đến 36 tháng tới, nhằm giảm thiểu rủi ro đảo nợ và áp lực chi phí lãi vay thả nổi.

Thứ hai, nâng cao mức độ minh bạch thông tin tài chính và áp dụng chuẩn mực kế toán quốc tế. Doanh nghiệp cần chủ động công bố thông tin định kỳ minh bạch, giảm khoảng cách chênh lệch trước và sau kiểm toán. Việc minh bạch hóa thông tin sẽ giúp hạ thấp mức độ bất đối xứng thông tin, từ đó hỗ trợ doanh nghiệp thương lượng giảm tỷ lệ tài sản bảo đảm từ mức trên 200% xuống mức khoảng 130–150% giá trị khoản vay trong vòng 2 năm.

Thứ ba, đa dạng hóa các kênh huy động vốn thông qua thị trường trái phiếu và phát hành cổ phiếu. Hội đồng quản trị các công ty thực phẩm quy mô lớn cần xây dựng phương án phát hành trái phiếu doanh nghiệp có kỳ hạn 3 đến 5 năm để tài trợ cho các dự án đổi mới công nghệ chế biến sâu. Doanh nghiệp cần tận dụng thị trường cổ phiếu để gia tăng nguồn vốn chủ sở hữu dài hạn, giảm bớt sự phụ thuộc độc tôn vào nguồn tín dụng ngân hàng thương mại.

Thứ tư, hoàn thiện thể chế tài chính và phát triển thị trường vốn dài hạn từ phía cơ quan quản lý Nhà nước. Ngân hàng Nhà nước và Bộ Tài chính cần hoàn thiện khung pháp lý cho thị trường trái phiếu doanh nghiệp, chuẩn hóa dịch vụ xếp hạng tín nhiệm độc lập. Mục tiêu trung hạn trong 5 năm tới là mở rộng quy mô thị trường trái phiếu doanh nghiệp từ 15% GDP lên mức 30–40% GDP, tạo điều kiện cho khối doanh nghiệp tư nhân tiếp cận nguồn vốn trung và dài hạn ổn định.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng chính:

Thứ nhất, Ban Giám đốc và Giám đốc Tài chính (CFO) các doanh nghiệp chế biến thực phẩm. Nghiên cứu cung cấp khung tham chiếu thực nghiệm để đánh giá cơ cấu vốn nội tại, giúp các nhà quản trị nhận diện sự mất cân đối giữa nợ ngắn hạn và dài hạn, từ đó hoạch định chính sách phân phối lợi nhuận giữ lại và chiến lược vay nợ an toàn.

Thứ hai, Chuyên viên phân tích tín dụng và Quản trị rủi ro tại các Ngân hàng Thương mại và Quỹ đầu tư. Nghiên cứu cung cấp cái nhìn chi tiết về các yếu tố quyết định khả năng hoàn trả nợ, mức độ phụ thuộc vào tài sản hữu hình và biến động dòng tiền của doanh nghiệp thực phẩm, hỗ trợ thiết kế các gói tín dụng phù hợp với chu kỳ kinh doanh ngành.

Thứ ba, Cơ quan hoạch định chính sách kinh tế và Cơ quan Quản lý Thị trường Chứng khoán. Luận văn cung cấp bức tranh thực tế về tình trạng khát vốn dài hạn của doanh nghiệp tư nhân, làm căn cứ thực tiễn để ban hành các quy định hỗ trợ thị trường trái phiếu và cải thiện khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp sản xuất.

Thứ tư, Giảng viên, Nghiên cứu sinh và Học viên cao học chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng và Kinh tế học. Đề tài là tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp ứng dụng mô hình dữ liệu bảng (FEM/REM), quy trình kiểm định Hausman, kiểm tra VIF và cách thức kiểm chứng các lý thuyết cấu trúc vốn kinh điển trong bối cảnh nền kinh tế chuyển đổi.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao doanh nghiệp chế biến thực phẩm tại Việt Nam lại sử dụng nợ ngắn hạn chiếm tới 40,99% tổng tài sản? Nguyên nhân xuất phát từ đặc điểm hệ thống tài chính Việt Nam chủ yếu dựa vào ngân hàng, trong khi thị trường trái phiếu doanh nghiệp còn non trẻ. Các ngân hàng thương mại thường ngần ngại cung cấp các khoản vay dài hạn do lo ngại bất đối xứng thông tin và biến động vĩ mô, buộc doanh nghiệp phải dùng nợ ngắn hạn để tài trợ liên tục cho hoạt động sản xuất.

Lý thuyết trật tự phân hạng hay lý thuyết đánh đổi phản ánh chính xác hơn hành vi tài chính của các công ty thực phẩm? Lý thuyết trật tự phân hạng phản ánh chính xác và chi phối mạnh mẽ hơn. Bằng chứng thực nghiệm chỉ ra rằng biến khả năng sinh lời có mối tương quan âm chặt chẽ với tỷ lệ đòn bẩy tài chính ở mức ý nghĩa 1%, chứng minh doanh nghiệp luôn ưu tiên dòng vốn nội bộ từ thặng dư kinh doanh trước khi tìm kiếm nợ vay bên ngoài.

Tính hữu hình của tài sản ảnh hưởng như thế nào đến quyết định vay nợ của doanh nghiệp? Tài sản hữu hình đóng vai trò làm vật thế chấp để giảm thiểu rủi ro vỡ nợ cho các chủ nợ. Nghiên cứu cho thấy tính hữu hình có mối quan hệ đồng biến và là yếu tố chi phối mạnh mẽ nhất đến tỷ lệ đòn bẩy dài hạn, trong khi lại có tương quan nghịch với đòn bẩy ngắn hạn.

Khả năng sinh lời cao giúp doanh nghiệp tiếp cận vốn vay dễ hơn nhưng tại sao lại có tương quan nghịch với đòn bẩy? Mặc dù khả năng sinh lời cao giúp doanh nghiệp gia tăng uy tín tín dụng, nhưng theo lý thuyết trật tự phân hạng, ban điều hành muốn tránh các chi phí phát sinh từ việc vay nợ và giám sát bên ngoài. Vì vậy, các doanh nghiệp có lợi nhuận cao sẽ chủ động tích lũy lợi nhuận giữ lại để tài trợ dự án thay vì đi vay.

Ưu điểm nổi bật của mô hình tác động cố định (FEM) so với phương pháp hồi quy OLS gộp trong nghiên cứu này là gì? Mô hình tác động cố định (FEM) được lựa chọn thông qua kiểm định Hausman vì có khả năng kiểm soát toàn diện các yếu tố đặc thù riêng biệt không quan sát được của từng doanh nghiệp qua thời gian. Điều này giúp triệt tiêu hiện tượng thiên lệch biến nội sinh, mang lại các ước lượng thống kê chuẩn xác và đáng tin cậy hơn OLS gộp.

Kết luận

• Cấu trúc vốn của các công ty chế biến thực phẩm niêm yết tại Việt Nam có mức đòn bẩy tổng thể trung bình 46,57%, trong đó nợ ngắn hạn chiếm vị trí chủ đạo với 40,99% tổng tài sản.
• Lý thuyết trật tự phân hạng giữ vai trò thống trị trong việc giải thích hành vi tài chính doanh nghiệp, thể hiện qua mối tương quan nghịch biến giữa khả năng sinh lời, tính thanh khoản với mức độ sử dụng đòn bẩy.
• Yếu tố quyết định cấu trúc nợ ngắn hạn và dài hạn có sự phân hóa sâu sắc: lợi nhuận chi phối nợ ngắn hạn trong khi quy mô tài sản cố định hữu hình quyết định khả năng tiếp cận nợ dài hạn.
• Cơ sở dữ liệu 241 quan sát trong 6 năm được kiểm định chặt chẽ bằng mô hình FEM và kiểm tra VIF dưới 1,4 đã mang lại giá trị học thuật và thực tiễn vững chắc cho nghiên cứu tài chính doanh nghiệp ngành thực phẩm.
• Lộ trình hành động tiếp theo trong 12–24 tháng đòi hỏi các doanh nghiệp cần chủ động cơ cấu lại kỳ hạn nợ, minh bạch hóa báo cáo tài chính và đa dạng hóa nguồn tài trợ qua thị trường vốn.

Quý độc giả, các nhà nghiên cứu và nhà quản trị quan tâm có thể ứng dụng trực tiếp mô hình phân tích dữ liệu bảng cùng khung biến số từ luận văn để thực hiện các nghiên cứu mở rộng cho các ngành kinh tế trọng điểm khác tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

UNIVERSITY OF ECONOMICS INSTITUTE OF SOCIAL STUDIES HO CHI MINH CITY THE HAGUE VIETNAM THE NETHERLANDS VIETNAM - NETHERLANDS PROGRAMME FOR M.A IN DEVELOPMENT ECONOMICS DO FIRM CHARACTERISTICS MATTER IN CAPITAL STRUCTURE DECISION? AN EMPIRICAL STUDY OF LISTED FOOD PROCESSING COMPANIES IN VIETNAM A thesis submitted in partial fulfilment of the requirements for the degree of MASTER OF ARTS IN DEVELOPMENT ECONOMICS By DINH THI THU Academic Supervisors: Dr. NGUYEN TRONG HOAI Mr. NGUYEN XUAN THANH HO CHI MINH CITY, October 2014 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ABSTRACT The aim of this paper is to explore the firm-specific factors that affect the capital structure of food processing companies listed in Vietnamese stock exchange. The paper firstly reviews theories of capital structure: trade-off theory, pecking-order theory and other related empirical studies.

Seven factors are thereinafter concluded and discussed in the studied model in respect of correlations and the determinants of capital structure by using panel data procedures for a sample of 41 food processing companies listed on the Vietnamese Stock Exchange during the period of 2007-2012. Pecking order theory dominates in explaining financial decision of these firms. There are differences between the determinants of long-term fund-raising and short-term fund-raising. Profitability, size, tangibility, earnings volatility and liquidity are found statically significant to short-term leverage whereas tangibility and earnings volatility is the most important factors impacting the long-term leverage.

Empirical findings suggest some policy recommendations for sustainable development of the private sector in Vietnam. Keywords: Capital structure; leverage; food processing; Vietnam listed companies; panel data TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ACKNOWLEDGEMENT Studying is a long and interesting journey. It would be more interesting if you have a chance to get to know the talented people and learn from them. This paper could not have been completed without support from my supervisors, friends and family.

I would like to convey profound appreciation to Dr. Nguyen Trong Hoai, Mr. Nguyen Xuan Thanh and Mr. Truong Dang Thuy for their guidance in conducting this thesis.

My special thanks go to Mr. Nguyen Xuan Thanh for his valuable guidance, critical comments and warm support which made this work possible at the crucial stages. To my family and friends, my sincere gratitude for their unconditional love, support, and encouragement. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] TABLE OF CONTENTS CHAPTER 1.1 Capital structure definition.2 Capital structure theory .1 The trade-off theory .2 Pecking Order theory .3 Comparative look on capital structure theories .4 Empirical evidence on determinants of capital structure .1 Empirical evidence around the world .2 Empirical studies in Vietnam.

OVERVIEW OF FOOD PROCESSING SECTOR IN VIETNAM. CAPITAL STRUCTURE DETERMINANTS – HYPOTHESES .4 Non-debt tax shields. Methodology AND DATA. Methods of estimation.

42 ii TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Analysis of the correlation among variables. 59 iii TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LIST OF FIRGURES Figure 1. Conceptual framework for firm-level determinants of capital structure………….37 LIST OF TABLES Table 1.

Market capitalization of Vietnam’s stock exchange (2004 – 2012)………. A summary of selected studies on determinants of capital structure in Vietnam…. Output and export contribution of food processing sector……………………. Number of enterprises manufacturing food and beverages by size of employees and capital resources.

Some financial indicators of Vietnamese enterprises……………………. Summary of determinants of capital structure: theory and measurement. Summary statistics of sample variables…………. Correlation coefficients among variables and VIF coefficients….

Results of Hausman tests for Model 1, 2 and 3……………………………. Estimation results of firm-level factors impacting on total leverage, short-term leverage and long-term leverage using FEM…………………….…………………………48 iv TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.1 Research background Vietnam is a developing country in Southeast Asian region with total area of 331,210 square kilometers and population of over 91 million. Recovering from the war damage and the rigidities of a centrally-planned economy, the country has become among the fastest growing economies over the past decades thanks to the Doi Moi reforms in 1986. During this period, the private sector has emerged as one of the most important driving forces in Vietnam’s economic development.

The Enterprise Law in 2000 is conceived as a remarkable milestone for development of the private business in Vietnam. This law mainstreams the registration and operation of private companies, implements a regime of property rights and guarantees equal treatment among economic sectors. As a result, the period of 2000-2005 witnessed a boom in private sector development. It is estimated that 160,672 private enterprises were registered with a total combined capital of US$20 billion during the period of 2000-2005, which is 3.2 times more than the total number of private enterprises registered during 1991- 1999.

The private sector has played an increasingly important role in job creation, poverty reduction and economic growth. Vietnamese private enterprises annually contribute about 42% to overall GDP and provide 56.3% of the country's regular job supply. Nevertheless, these private firms have been facing many challenges in their existence and competition. One of the biggest challenges is financial capacity.

The majority of Vietnamese firms are small-sized in terms of labor and capital. More than 90 percent of the local businesses are small and medium enterprises. These firms have been facing tough competition from foreign companies in technology and financial capacity. Vietnam joined the WTO in 2007 following a long negotiation process of more than ten years and became the member of Trans-Pacific Partnership trade agreement in 2010.

These turning points have brought both opportunities and challenges to Vietnamese firms. They have chances to compete in the international market and expand their markets via goods export. On the other hand, they also face tough competition from foreign companies when these firms have a free access to the Vietnamese market. To compete with foreign firms, the local ones need to keep high TIEU LUAN MOI download :[e-mail] quality products and services with lower costs.

It is noticed that many Vietnamese firms have recently gone bankruptcy due to two important reasons. First, firms could not sell their products. Second, they faced capital shortage problem. The first reason can be explained by the current global crisis in which the demand for products declines in attempts of cutting cost.

The second reason of capital shortage is identified as the top constraint in almost every survey on private small firms in the country. Vietnam is characterized by a bank-based economy where banking sector is the main source to finance the economy activities. Financial liberalization has progressed by several reform policies. In 1998, Vietnam’s financial system was strengthened and readdressed toward a more market-oriented approach when the Law on the State Bank of Vietnam No.01/1997/QH10 and Law on Credit Institutions No.02/1997/QH10 came into force.

The reform has led to a significant increase in total credit granted to the domestic private sector by the state-owned commercial banks in the following decades (World Bank, 2005). However, the private sector still gets less preferential access to banking credit than state-owned enterprises (SOEs). Most small businesses continue to finance their operations through retained earnings or informal sources of credit. The recent global financial crisis together with macroeconomic instability due to rapid credit growth has forced Vietnamese government to pursue a tighter monetary policy.

Vietnamese banks are required to adopt conservative credit policies in 2011. As the result, local firms have limited financing resources for their operation and investment and face with bankruptcy. Several local firms have chosen alternative channels for capital mobilization such as bond market or stock market. Vietnam bond market: Vietnam bond market is in a nascent stage even though its formation dated in the early 1990s.

Local currency bonds are mainly issued by the government or government sponsored institutions such as Vietnam Development Bank, Vietnam Bank for Social Policy and Vietnam Expressway Corporation. According to Vuong and Tran (2010), the overall bond market accounts for about 15% of the total GDP in comparison with the average percentage of 65% in East Asian region. The corporate bonds, 92% of which have maturities of 1-3 years, are traded on both HOSE and HNX and account for 1. Currently, primary market for corporate bond is weak while the secondary market is virtually nonexistent.

Vietnamese companies, TIEU LUAN MOI download :[e-mail] most of which are small- and medium- sized, would hardly raise fund for their operations through the bond market. Vietnamese stock market: The historical development of Vietnamese stock market can be traced back with the establishment of Ho Chi Minh Stock Exchange (HOSE) in July 2000 and Hanoi Stock Market (HNX) in March 2005. Starting with five listed companies in 2000 with market capitalization of 0.2% of GDP, the number of listed companies increases to 311 in the year of 2012 with market capitalization of more than 21% of the country's GDP. Even though Vietnamese stock market has nowadays become an increasingly important channel for medium and long term capital, it is still far from international standards in terms of market size and market capitalization.

Market capitalization of Vietnam’s stock market (2004 – 2012) Total of listed Market capitalization of Market capitalization of listed Year domestic listed companies (US$) companies (% of GDP) companies 2004 26 248.036,47 21,14 (Source: World Bank) The Vietnamese stock market has been facing fundamental weaknesses that need to be resolved properly. During its development, Vietnamese stock market experienced high volatility. For example, in the period 2006-2007 there was a boom in this market due to over-expectation of the country’s economy growth and WTO accession. Market capitalization in 2007 reached 25,24% of GDP.

Affected by the global financial crisis, Vietnamese stock market took a deep plunge in 2008: VN-Index fell down sharply and TIEU LUAN MOI download :[e-mail] market lost around two-third of its value when foreign investors withdrew their investment from Vietnamese stock market. The root weakness relates to dismal transparency, predictability and information clarity for investment decisions. Many listed companies frequently adjust their business results. Annual reports do not provide much useful information for investors and the discrepancy before and after auditing are large.

With high information asymmetry, investors have to bear the brunt when punishment for these practices is not strong enough. Moreover, information on the macro-economy is unpredictable and uncertain. Consequently, the Vietnamese stock market can only attracts short-term and unstable funds instead of long-term players such as retirement funds, public savings funds and becomes a playground for day traders or hit-and-run investors. Despite the above-mentioned weaknesses, Vietnamese stock market still plays an increasingly important role in the national economic development with the increasing numbers of listed companies and becomes the second important channel in capital mobilization.

Vietnamese firms can choose debt finance via the banking system or raise equity in the stock market. Therefore, it is worthwhile to study the financing practices of the listed firms on Vietnamese Stock Market. The general purpose of this paper is to extend our knowledge of how Vietnamese listed companies choose their capital structure and to what extent their financing behaviors are consistent with the theoretical explanations, namely the trade-off theory and pecking order theory.2 Problem statement There are three major motivations for the study. First, being not a new research area, capital structure remains one of the most interesting and puzzling ones.

Capital structure refers how a firm uses different sources of funds to finance its operations and growth. It is recognized that financial capital plays a crucially important role in the existence and growth of a firm. Good capital structure decisions not only lead to higher profitability or lower risk but also help firms to allocate risk as well as control power among various groups of shareholders. Since first paper of capital research by Miller and Modigliani in 1958, there has been a vast amount of research on firm capital structure.

However, empirical results are TIEU LUAN MOI download :[e-mail] inconsistent in supporting the two most prominent theories of capital structure: the trade-off (Modigliani & Miller, 1963) and the pecking order theory (Myers & Majluf, 1984; Myers, 1984).