Luận văn: Tác động của cấu trúc sở hữu đến tỷ lệ tái bảo hiểm phi nhân thọ ở Việt Nam

Luận văn thạc sĩ UEH phân tích tác động của cấu trúc sở hữu đến tỷ lệ tái bảo hiểm và lợi nhuận doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ tại Việt Nam.

• Tác giả: Nguyễn Thị Phương Đài
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Liên Hoa
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Tác động của cấu trúc sở hữu đến tỷ lệ tái bảo hiểm và lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh bảo hiểm của các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ ở Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Ý nghĩa khoa học và giá trị thực tiễn của nghiên cứu
• 1.7. Kết cấu luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC
• 2.1. Tổng quan cơ sở lý thuyết
• 2.2. Tái bảo hiểm
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Mô hình nghiên cứu
• 3.2. Mô tả biến
• 3.3. Biến phụ thuộc
• 3.4. Biến độc lập
• 3.5. Phương pháp ước lượng và kiểm định
• 3.6. Thống kê mô tả
• 3.7. Phân tích tương quan giữa các biến
• 3.8. Kiểm định các khuyết tật của mô hình
• 3.9. Giả định mô hình không tồn tại đa cộng tuyến
• 3.10. Giả định phương sai không đổi
• 3.11. Giả định mô hình nghiên cứu không tồn tại tự tương quan
• 3.12. Kiểm tra hiện tượng nội sinh
• 3.13. Phương pháp hồi quy ước lượng
• 3.14. Kiểm định sự phù hợp của mô hình tác động cố định hay tác động ngẫu nhiên
• 3.15. Phương pháp bình phương nhỏ nhất tổng quát (GLS)
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Tình hình thực tế tái bảo hiểm ở Việt Nam
• 4.2. Phân tích thống kê mô tả
• 4.3. Kết quả kiểm định các khuyết tật mô hình
• 4.4. Kiểm định mô hình không tồn tại đa cộng tuyến
• 4.5. Kiểm định phương sai thay đổi
• 4.6. Kiểm định mô hình không tồn tại tự tương quan
• 4.7. Kết quả hồi quy và phân tích
• 4.8. Tác động của cấu trúc sở hữu đối với tỷ lệ tái bảo hiểm
• 4.9. Tìm hiểu tác động kết hợp của cấu trúc sở hữu và các yếu tố có ảnh hưởng khác đối với tỷ lệ tái bảo hiểm
• 4.10. Tác động của cấu trúc sở hữu đến tỷ suất lợi nhuận nghiệp vụ trên doanh thu
• 4.11. Dự báo và đề xuất
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của cấu trúc sở hữu đến tỷ lệ tái bảo hiểm

Cấu trúc sở hữu của doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ tại Việt Nam có ảnh hưởng lớn đến tỷ lệ tái bảo hiểm và lợi nhuận. Nghiên cứu này sẽ phân tích mối quan hệ giữa các yếu tố này, từ đó đưa ra những nhận định quan trọng cho các doanh nghiệp trong ngành. Tái bảo hiểm không chỉ là một công cụ quản lý rủi ro mà còn là một yếu tố quyết định đến hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp bảo hiểm.

1.1. Cấu trúc sở hữu và vai trò của nó trong ngành bảo hiểm

Cấu trúc sở hữu ảnh hưởng đến cách thức hoạt động và quản lý rủi ro của doanh nghiệp bảo hiểm. Các doanh nghiệp có yếu tố nước ngoài thường có khả năng tiếp cận nguồn lực và công nghệ tốt hơn, từ đó nâng cao tỷ lệ tái bảo hiểm.

1.2. Tỷ lệ tái bảo hiểm và lợi nhuận doanh nghiệp

Tỷ lệ tái bảo hiểm cao có thể giúp doanh nghiệp bảo hiểm giảm thiểu rủi ro và tăng cường lợi nhuận. Nghiên cứu cho thấy rằng các doanh nghiệp có tỷ lệ tái bảo hiểm cao thường có lợi nhuận ổn định hơn.

II. Vấn đề và thách thức trong việc áp dụng tái bảo hiểm tại Việt Nam

Mặc dù tái bảo hiểm mang lại nhiều lợi ích, nhưng các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ tại Việt Nam vẫn gặp phải nhiều thách thức trong việc áp dụng. Những vấn đề này bao gồm sự thiếu hụt thông tin, chi phí cao và sự cạnh tranh khốc liệt trong ngành.

2.1. Thiếu hụt thông tin và kiến thức về tái bảo hiểm

Nhiều doanh nghiệp bảo hiểm vẫn chưa hiểu rõ về quy trình và lợi ích của tái bảo hiểm, dẫn đến việc không tận dụng được các cơ hội từ thị trường.

2.2. Chi phí tái bảo hiểm và ảnh hưởng đến lợi nhuận

Chi phí tái bảo hiểm có thể ảnh hưởng lớn đến lợi nhuận của doanh nghiệp. Do đó, việc quản lý chi phí này là rất quan trọng để đảm bảo hiệu quả kinh doanh.

III. Phương pháp nghiên cứu tác động của cấu trúc sở hữu đến tỷ lệ tái bảo hiểm

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp hồi quy để phân tích dữ liệu từ 30 doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ tại Việt Nam trong giai đoạn 2007-2018. Phương pháp này giúp xác định mối quan hệ giữa cấu trúc sở hữu và tỷ lệ tái bảo hiểm một cách chính xác.

3.1. Mô hình hồi quy và các biến nghiên cứu

Mô hình hồi quy được xây dựng dựa trên các biến độc lập như cấu trúc sở hữu, tỷ lệ tổn thất và các yếu tố khác ảnh hưởng đến tỷ lệ tái bảo hiểm.

3.2. Phân tích dữ liệu và kiểm định giả thuyết

Dữ liệu được phân tích bằng phần mềm Stata 14, giúp kiểm định các giả thuyết về mối quan hệ giữa cấu trúc sở hữu và tỷ lệ tái bảo hiểm.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng cấu trúc sở hữu có tác động đáng kể đến tỷ lệ tái bảo hiểm và lợi nhuận của doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ. Các doanh nghiệp có yếu tố nước ngoài thường có tỷ lệ tái bảo hiểm cao hơn và lợi nhuận ổn định hơn.

4.1. Tác động của yếu tố nước ngoài đến tỷ lệ tái bảo hiểm

Nghiên cứu chỉ ra rằng các doanh nghiệp bảo hiểm có yếu tố nước ngoài có tỷ lệ tái bảo hiểm cao hơn, nhờ vào khả năng tiếp cận nguồn lực và công nghệ hiện đại.

4.2. Kết quả thực nghiệm và khuyến nghị cho doanh nghiệp

Kết quả thực nghiệm cho thấy rằng các doanh nghiệp cần xem xét lại cấu trúc sở hữu của mình để tối ưu hóa tỷ lệ tái bảo hiểm và lợi nhuận.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của ngành bảo hiểm tại Việt Nam

Ngành bảo hiểm phi nhân thọ tại Việt Nam đang trên đà phát triển mạnh mẽ. Việc hiểu rõ tác động của cấu trúc sở hữu đến tỷ lệ tái bảo hiểm sẽ giúp các doanh nghiệp tối ưu hóa hoạt động kinh doanh và nâng cao lợi nhuận.

5.1. Tương lai của tái bảo hiểm tại Việt Nam

Dự báo rằng ngành tái bảo hiểm sẽ tiếp tục phát triển, đặc biệt là khi Việt Nam hội nhập sâu hơn vào thị trường quốc tế.

5.2. Đề xuất cho các doanh nghiệp bảo hiểm

Các doanh nghiệp cần chủ động điều chỉnh cấu trúc sở hữu và chiến lược kinh doanh để tận dụng tối đa lợi ích từ tái bảo hiểm.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngành bảo hiểm phi nhân thọ tại Việt Nam đã có sự phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn 2007-2018 với tốc độ tăng trưởng doanh thu trung bình trên 20% mỗi năm. Theo số liệu của Cục Quản lý Giám sát Bảo hiểm, tổng phí bảo hiểm toàn thị trường 6 tháng đầu năm 2017 đạt gần 48 nghìn tỷ đồng, tăng 22,43% so với cùng kỳ năm trước, trong đó doanh thu phí bảo hiểm phi nhân thọ đạt gần 20 nghìn tỷ đồng, tăng 12%. Thị trường hiện có 30 doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ hoạt động, với sự đa dạng về cấu trúc sở hữu, trong đó có nhiều doanh nghiệp có yếu tố nước ngoài. Tái bảo hiểm là nghiệp vụ quan trọng giúp các doanh nghiệp bảo hiểm phân tán rủi ro, nâng cao năng lực tài chính và ổn định hoạt động kinh doanh. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng của cấu trúc sở hữu đến tỷ lệ tái bảo hiểm và lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh bảo hiểm tại Việt Nam vẫn chưa được nghiên cứu sâu sắc.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là kiểm định tác động của cấu trúc sở hữu, đặc biệt là yếu tố nước ngoài, đến tỷ lệ tái bảo hiểm và lợi nhuận nghiệp vụ bảo hiểm của các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ tại Việt Nam trong giai đoạn 2007-2018. Nghiên cứu tập trung vào 30 doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ, sử dụng phương pháp hồi quy dữ liệu bảng với kỹ thuật bình phương nhỏ nhất tổng quát (GLS) nhằm đảm bảo tính hiệu quả và độ tin cậy của mô hình. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc định hướng cơ cấu sở hữu và chiến lược phát triển thị trường bảo hiểm phi nhân thọ trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai lý thuyết chính: lý thuyết về tái bảo hiểm và lý thuyết về cấu trúc sở hữu doanh nghiệp. Tái bảo hiểm được định nghĩa là nghiệp vụ bảo hiểm lại cho các công ty bảo hiểm nhằm phân tán rủi ro vượt quá khả năng tài chính của doanh nghiệp gốc. Lợi ích của tái bảo hiểm bao gồm phân tán rủi ro, nâng cao năng lực kinh doanh và tạo sự ổn định tài chính. Lãi hoạt động kinh doanh bảo hiểm (lãi nghiệp vụ) là chỉ số phản ánh hiệu quả quản lý rủi ro và chất lượng dịch vụ bảo hiểm của doanh nghiệp.

Cấu trúc sở hữu được phân loại theo quyền kiểm soát (sở hữu tập trung hoặc phân tán) và theo đối tượng sở hữu (nhà nước, tư nhân, nước ngoài). Thành phần sở hữu nước ngoài được kỳ vọng có ảnh hưởng tích cực đến hiệu quả hoạt động và tỷ lệ tái bảo hiểm do kinh nghiệm, chuyên môn và nguồn lực tài chính mạnh. Các khái niệm chính trong nghiên cứu gồm: tỷ lệ tái bảo hiểm, tỷ suất lợi nhuận nghiệp vụ trên doanh thu, tỷ lệ tổn thất, đòn bẩy tài chính, ROA, quy mô và tuổi doanh nghiệp.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng dữ liệu bảng của 30 doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ tại Việt Nam trong giai đoạn 2007-2018, tổng cộng khoảng 336 quan sát. Dữ liệu tài chính và thông tin doanh nghiệp được thu thập từ báo cáo tài chính và Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam. Phân tích được thực hiện bằng phần mềm Stata 14 với các bước: thống kê mô tả, kiểm định đa cộng tuyến (VIF), kiểm định phương sai thay đổi (Breusch-Pagan, Wald), kiểm định tự tương quan (Wooldridge), và lựa chọn mô hình hồi quy tác động cố định hoặc ngẫu nhiên (kiểm định Hausman).

Mô hình hồi quy chính gồm hai phương trình: mô hình 1 kiểm định tác động của cấu trúc sở hữu và các biến kiểm soát đến tỷ lệ tái bảo hiểm; mô hình 2 kiểm định tác động của cấu trúc sở hữu và tỷ lệ tái bảo hiểm đến tỷ suất lợi nhuận nghiệp vụ trên doanh thu. Các biến độc lập bao gồm: Ownership (biến nhị phân yếu tố nước ngoài), Risk (tỷ lệ tổn thất), Grow (tốc độ tăng trưởng doanh thu), Fin_Leverage (đòn bẩy tài chính), ROA, Size (quy mô doanh nghiệp), Age (tuổi doanh nghiệp). Phương pháp GLS được áp dụng để xử lý hiện tượng phương sai thay đổi và tự tương quan nhằm đảm bảo tính hiệu quả của ước lượng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Ảnh hưởng của cấu trúc sở hữu đến tỷ lệ tái bảo hiểm: Kết quả hồi quy GLS cho thấy biến Ownership có hệ số dương và ý nghĩa thống kê ở mức 1%, cho thấy các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ có yếu tố nước ngoài có tỷ lệ tái bảo hiểm cao hơn đáng kể so với doanh nghiệp trong nước. Cụ thể, các doanh nghiệp này thường có khả năng tài chính mạnh, kinh nghiệm và uy tín cao, từ đó tiếp cận các hợp đồng bảo hiểm lớn và phức tạp hơn, dẫn đến nhu cầu tái bảo hiểm tăng.

2. Tỷ lệ tổn thất và tỷ lệ tái bảo hiểm: Tỷ lệ tổn thất có tương quan dương với tỷ lệ tái bảo hiểm ở mức ý nghĩa 5%, phản ánh xu hướng các doanh nghiệp có rủi ro cao sẽ tăng cường tái bảo hiểm để giảm thiểu tổn thất. Điều này phù hợp với chức năng phân tán rủi ro của nghiệp vụ tái bảo hiểm.

3. Tác động kết hợp của cấu trúc sở hữu và tỷ lệ tổn thất: Mô hình mở rộng với biến tương tác Ownership và Risk cho thấy mối quan hệ tích cực và có ý nghĩa thống kê 1% với tỷ lệ tái bảo hiểm. Điều này cho thấy trong nhóm doanh nghiệp có yếu tố nước ngoài, những doanh nghiệp chịu tổn thất cao càng có xu hướng tái bảo hiểm nhiều hơn.

4. Ảnh hưởng của cấu trúc sở hữu đến lợi nhuận nghiệp vụ bảo hiểm: Kết quả hồi quy GLS cho thấy Ownership có tác động tích cực và có ý nghĩa thống kê đến tỷ suất lợi nhuận nghiệp vụ trên doanh thu. Ngoài ra, các biến như đòn bẩy tài chính và ROA cũng có tác động tích cực, trong khi tỷ lệ tổn thất và tuổi doanh nghiệp có tác động tiêu cực đến lợi nhuận nghiệp vụ.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu khẳng định vai trò quan trọng của yếu tố nước ngoài trong cấu trúc sở hữu đối với hoạt động tái bảo hiểm và hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ tại Việt Nam. Doanh nghiệp có vốn nước ngoài thường có kinh nghiệm quản trị rủi ro tốt hơn, khả năng tiếp cận thị trường quốc tế và nguồn lực tài chính mạnh, từ đó tăng tỷ lệ tái bảo hiểm và lợi nhuận nghiệp vụ. Mối quan hệ tích cực giữa tỷ lệ tổn thất và tỷ lệ tái bảo hiểm phản ánh chiến lược quản lý rủi ro chủ động của doanh nghiệp.

So với nghiên cứu tại Trung Quốc, kết quả tại Việt Nam có sự khác biệt về tác động của các biến kiểm soát như quy mô và ROA, có thể do khác biệt về môi trường kinh doanh, văn hóa và chính sách thị trường. Dữ liệu được trình bày qua các biểu đồ tăng trưởng doanh thu, phí nhượng tái và lợi nhuận nghiệp vụ minh họa rõ xu hướng phát triển bền vững của thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam trong giai đoạn nghiên cứu.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường hợp tác với doanh nghiệp bảo hiểm nước ngoài: Các doanh nghiệp bảo hiểm trong nước nên mở rộng hợp tác, liên kết với các doanh nghiệp có yếu tố nước ngoài để học hỏi kinh nghiệm quản trị rủi ro và nâng cao năng lực tài chính, từ đó tăng tỷ lệ tái bảo hiểm và cải thiện hiệu quả kinh doanh. Thời gian thực hiện: 1-3 năm; Chủ thể: Ban lãnh đạo doanh nghiệp và cơ quan quản lý ngành.

2. Xây dựng chính sách hỗ trợ phát triển tái bảo hiểm: Cơ quan quản lý cần thiết lập các chính sách ưu đãi, khuyến khích doanh nghiệp bảo hiểm tăng cường tái bảo hiểm, đặc biệt là các hợp đồng có rủi ro cao, nhằm nâng cao khả năng thanh toán và ổn định thị trường. Thời gian thực hiện: 2 năm; Chủ thể: Bộ Tài chính, Cục Quản lý Giám sát Bảo hiểm.

3. Nâng cao năng lực quản lý rủi ro và minh bạch thông tin: Doanh nghiệp cần đầu tư vào hệ thống quản lý rủi ro hiện đại, đào tạo nhân sự chuyên môn và tăng cường công bố thông tin tài chính minh bạch để tạo niềm tin với đối tác tái bảo hiểm và khách hàng. Thời gian thực hiện: 1-2 năm; Chủ thể: Doanh nghiệp bảo hiểm.

4. Khuyến khích nghiên cứu và ứng dụng công nghệ trong bảo hiểm: Áp dụng công nghệ số, phân tích dữ liệu lớn để đánh giá rủi ro chính xác hơn, từ đó tối ưu hóa tỷ lệ tái bảo hiểm và nâng cao lợi nhuận nghiệp vụ. Thời gian thực hiện: 3-5 năm; Chủ thể: Doanh nghiệp, các tổ chức nghiên cứu và đào tạo.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ: Giúp hiểu rõ tác động của cấu trúc sở hữu đến chiến lược tái bảo hiểm và hiệu quả kinh doanh, từ đó điều chỉnh cơ cấu sở hữu và chính sách quản trị phù hợp.

2. Cơ quan quản lý ngành bảo hiểm: Cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng chính sách phát triển thị trường bảo hiểm và tái bảo hiểm, đảm bảo sự ổn định và bền vững của ngành.

3. Các nhà đầu tư và cổ đông: Hỗ trợ đánh giá hiệu quả hoạt động và tiềm năng phát triển của doanh nghiệp bảo hiểm dựa trên cấu trúc sở hữu và chiến lược tái bảo hiểm.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành tài chính – ngân hàng: Là tài liệu tham khảo quý giá về mối quan hệ giữa cấu trúc sở hữu, tái bảo hiểm và hiệu quả kinh doanh trong lĩnh vực bảo hiểm phi nhân thọ tại Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. Cấu trúc sở hữu ảnh hưởng như thế nào đến tỷ lệ tái bảo hiểm?
   Nghiên cứu cho thấy doanh nghiệp có yếu tố nước ngoài có tỷ lệ tái bảo hiểm cao hơn do kinh nghiệm quản trị rủi ro và năng lực tài chính mạnh, giúp họ chia sẻ rủi ro hiệu quả hơn.

2. Tỷ lệ tổn thất có liên quan gì đến tái bảo hiểm?
   Tỷ lệ tổn thất dương với tỷ lệ tái bảo hiểm, nghĩa là doanh nghiệp chịu tổn thất cao sẽ tăng cường tái bảo hiểm để giảm thiểu rủi ro tài chính.

3. Lợi nhuận nghiệp vụ bảo hiểm được đo lường như thế nào?
   Lợi nhuận nghiệp vụ được tính bằng tỷ suất lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh bảo hiểm trên doanh thu, phản ánh hiệu quả quản lý rủi ro và chất lượng dịch vụ.

4. Phương pháp nghiên cứu nào được sử dụng trong luận văn?
   Luận văn sử dụng phương pháp hồi quy dữ liệu bảng với kỹ thuật bình phương nhỏ nhất tổng quát (GLS) để xử lý hiện tượng phương sai thay đổi và tự tương quan, đảm bảo kết quả chính xác.

5. Ý nghĩa thực tiễn của nghiên cứu này là gì?
   Nghiên cứu giúp doanh nghiệp và cơ quan quản lý hiểu rõ tác động của cấu trúc sở hữu đến hoạt động tái bảo hiểm và lợi nhuận, từ đó xây dựng chiến lược phát triển phù hợp, nâng cao năng lực cạnh tranh và ổn định thị trường.

Kết luận

• Cấu trúc sở hữu có yếu tố nước ngoài tác động tích cực và đáng kể đến tỷ lệ tái bảo hiểm và lợi nhuận nghiệp vụ bảo hiểm của các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ tại Việt Nam.
• Tỷ lệ tổn thất có tương quan dương với tỷ lệ tái bảo hiểm, phản ánh chiến lược quản lý rủi ro chủ động của doanh nghiệp.
• Mối quan hệ kết hợp giữa cấu trúc sở hữu và tỷ lệ tổn thất càng làm tăng nhu cầu tái bảo hiểm trong nhóm doanh nghiệp có vốn nước ngoài.
• Các biến kiểm soát như đòn bẩy tài chính, ROA, tuổi và quy mô doanh nghiệp cũng ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh bảo hiểm.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho việc điều chỉnh cơ cấu sở hữu và chính sách phát triển thị trường bảo hiểm phi nhân thọ trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

Các doanh nghiệp và cơ quan quản lý cần triển khai các giải pháp nâng cao năng lực quản trị rủi ro, tăng cường hợp tác quốc tế và áp dụng công nghệ mới để phát triển bền vững.

Đọc và áp dụng kết quả nghiên cứu để tối ưu hóa chiến lược kinh doanh bảo hiểm, đồng thời thúc đẩy sự phát triển ổn định của thị trường bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1, tác giả đề cập đến vấn đề nghiên cứu, mục tiêu nghiên cứu, phạm vi và phương pháp nghiên cứu về tác động của cấu trúc sở hữu đến tỷ lệ tái bảo hiểm và lãi hoạt động nghiệp vụ của các công ty bảo hiểm phi nhân thọ ở Việt Nam. Chương 2, tổng quan cơ sở lý thuyết và các nghiên cứu trước đây. Chương 3, giới thiệu mô hình đo lường các biến, phương pháp nghiên cứu và cách thu thập xử lý dữ liệu. Chương 4, trình bày tình hình thực tế, các kiểm định, các kết quả thực nghiệm qua đó đánh giá và đưa ra dự báo, đề xuất.

Chương 5, kết luận và trình bày những hạn chế của đề tài, đề xuất các hướng nghiên cứu cho các nghiên cứu tiếp theo. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 CHƯƠNG 2 TỔNG QUAN CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC 2. Tổng quan cơ sở lý thuyết 2. Tái bảo hiểm Trong cuộc sống luôn có những rủi ro tiềm ẩn và để hạn chế thiệt hại khi xảy ra tổn thất người ta đã tìm đến với bảo hiểm.

Sau đó, chính các công ty bảo hiểm lại là đối tượng mang nhiều rủi ro. Vì vậy, họ tìm cách chia sẻ rủi ro mà mình đã nhận cho nhiều công ty khác để dàn trải rủi ro. Đó chính là nguyên nhân hình thành tái bảo hiểm. Trong cuốn sách “Tái bảo hiểm trong thực tiễn” xuất bản năm 1981, ông Robert Kiln đã mô tả tái bảo hiểm là dịch vụ bảo hiểm cho công ty bảo hiểm đối với việc phải gánh chịu một tổn thất quá lớn từ các hoạt động bảo hiểm của họ, và giúp công ty bảo hiểm chuyển một phần trách nhiện của họ cho một người bảo hiểm khác trong một dịch vụ bảo hiểm nhất định mà họ đã chấp nhận.

Tóm lại, tái bảo hiểm có thể được định nghĩa là: bảo hiểm lại cho công ty bảo hiểm về một rủi ro đã được bảo hiểm. Hay Tái bảo hiểm là bảo hiểm của bảo hiểm. Mục đích của tái bảo hiểm là một trong những phương pháp chính nhằm kiểm soát rủi ro và vốn cho các công ty kinh doanh bảo hiểm gốc. Hay hiểu cách khác, tái bảo hiểm chính là phương pháp để chuyển giao rủi ro mà các công ty bảo hiểm gốc đã nhận cho một hoặc nhiều nhà bảo hiểm khác.

Tái bảo hiểm mang lại nhiều lợi ích cho cả công ty bảo hiểm gốc và người tham gia bảo hiểm. Thứ nhất, phân tán rủi ro: Tái bảo hiểm kế thừa nguyên tắc số đông hoạt động bảo hiểm để phân chia rủi ro đã nhận của công ty bảo hiểm gốc. Một thỏa thuận bảo hiểm gốc có thể được san sẻ trách nhiệm với nhiều nhà tái khác nhau. Sau đó, những nhà tái này lại tiếp tục tái cho những công ty nhận tái khác nữa ở phạm vi cả trong và ngoài nước.

Như vậy, với một rủi ro ban đầu đã được chia sẻ đi nhiều nơi. Nếu có xảy ra tổn thất thì mỗi công ty bảo hiểm sẽ chỉ chịu bồi thường một phần. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 Điều này không chỉ có ý nghĩa với công ty bảo hiểm gốc mà còn cho khách hàng của chính các công ty này, giúp họ được đảm bảo các quyền lợi của mình. Thứ hai, nâng cao năng lực kinh doanh bảo hiểm: Với năng lực có hạn của mình, các công ty bảo hiểm sẽ khai thác rất hạn chế vì có những hợp đồng quá lớn (như các công trình xây dựng lớn, dầu khí,…) hoặc để tránh nguy cơ tích tụ khi nhận nhiều rủi ro tuy nhỏ nhưng có liên hệ với nhau.

Điều này sẽ làm các công ty bảo hiểm bỏ lỡ nhiều cơ hội kinh doanh. Tuy nhiên, khi có tái bảo hiểm thì công ty bảo hiểm gốc chỉ cần xác định mức trách nhiệm có thể giữ lại theo năng lực của mình, phần vượt khả năng giữ lại sẽ được nhượng cho nhà tái. Nhờ đó, công ty bảo hiểm gốc có thể khai thác những hợp đồng vượt ngoài giới hạn của mình và nhiều sản phẩm phức tạp. Thứ ba, tạo ra sự ổn định và gia tăng khả năng tài chính: Công ty bảo hiểm gốc có thể tránh được sự biến động về các khoản chi bồi thường của mình nhờ các hợp đồng tái bảo hiểm.

Đồng thời, khi nhượng tái thì nhà tái sẽ trả lại cho công ty gốc một khoản phí hoa hồng xem như bù đắp một phần chi phí khai thác và quản lý dịch vụ gốc. Đây là một khoản thu an toàn và chắc chắn hơn. Bên cạnh đó tái bảo hiểm còn giúp tăng biên khả năng thanh toán của công ty bảo hiểm gốc, làm tăng khả năng chi trả bồi thường cho khách hàng. Theo Các yếu tố quyết định của tái bảo hiểm ở thị trường bảo hiểm cháy nổ tài sản Thụy Điển trong những năm chiến tranh, 1919-39, Hale Abdul Kader, Michael Adams, Lars Fredrik Andersson và Magnus Lindmark (2010) đã tìm thấy rằng tái bảo hiểm đã làm giảm thiểu rủi ro nghiệp vụ và khả năng thanh toán cho các công ty bảo hiểm cháy nổ ở Thụy Điển, do đó làm tăng khả năng khai thác dịch vụ mới.

Lãi hoạt động kinh doanh bảo hiểm Lãi hoạt động kinh doanh bảo hiểm (hay còn gọi là lãi nghiệp vụ bảo hiểm) là phần thu nhập được tạo ra từ phần chênh lệch giữa số phí thu được với các nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm hoặc bồi thường cho người được bảo hiểm. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 Lãi hoạt động kinh doanh bảo hiểm là một chỉ số quan trọng của bất kỳ một doanh nghiệp bảo hiểm. Đây là nguồn lãi chính, quyết định kết quả kinh doanh của doanh nghiệp. Ngoài ra, đây còn là chỉ tiêu phản ánh rõ nhất tình trạng hoạt động, phát triển của doanh nghiệp đó.

Lãi hoạt động kinh doanh bảo hiểm còn cho thấy khả năng đánh giá, quản lý rủi ro của doanh nghiệp. Lãi càng cao thì khả năng quản lý rủi ro của doanh nghiệp càng tốt. Nếu lãi hoạt động kinh doanh bảo hiểm của doanh nghiệp bị âm hoặc bằng 0 thì doanh nghiệp hoàn toàn không kiểm soát rủi ro dịch vụ và chất lượng dịch vụ được bảo hiểm rất xấu, hay cũng có thể là doanh nghiệp hoàn toàn ngừng tham gia dịch vụ mới. Do điều kiện kinh doanh, đối tượng khách hàng, thời điểm kinh doanh khác nhau làm lãi hoạt động kinh doanh bảo hiểm của các doanh nghiệp tại mỗi thời điểm cũng khác nhau.

Ngoài ra quy mô của doanh nghiệp khác nhau thì lãi nghiệp vụ thu được cũng khác nhau. Do vậy để đánh giá một cách đầy đủ lãi hoạt động kinh doanh bảo hiểm của doanh nghiệp thì phải sử dụng chỉ tiêu tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu hoặc tổng tài sản của doanh nghiệp, vì thể hiện trình độ kinh doanh của doanh nghiệp trong việc sử dụng các yếu tố đó. - Tỷ suất lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh bảo hiểm theo doanh thu: Là chỉ số phản ánh kết quả hoạt động kinh doanh bảo hiểm của doanh nghiệp theo doanh thu, được tính bằng công thức: 𝑇ỷ 𝑠𝑢ấ𝑡 𝑙ợ𝑖 𝑛ℎ𝑢ậ𝑛 𝑡ừ ℎ𝑜ạ𝑡 độ𝑛𝑔 𝑘𝑖𝑛ℎ 𝑑𝑜𝑎𝑛ℎ 𝑏ả𝑜 ℎ𝑖ể𝑚 𝑡ℎ𝑒𝑜 𝑑𝑜𝑎𝑛ℎ 𝑡ℎ𝑢 𝑇ổ𝑛𝑔 𝑙ợ𝑖 𝑛ℎ𝑢ậ𝑛 𝑡ừ ℎ𝑜ạ𝑡 độ𝑛𝑔 𝑘𝑖𝑛ℎ 𝑑𝑜𝑎𝑛ℎ 𝑏ả𝑜 ℎ𝑖ể𝑚 = 𝑇ổ𝑛𝑔 𝑑𝑜𝑎𝑛ℎ 𝑡ℎ𝑢 Qua công thức cho thấy hiệu quả của một đồng doanh thu thì tạo ra được bao nhiêu đồng lợi nhuận. - Tỷ suất lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh bảo hiểm theo tổng tài sản : LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 9 Là chỉ số phản ánh kết quả hoạt động kinh doanh bảo hiểm của doanh nghiệp theo tổng tài sản, được tính bằng công thức: 𝑇ỷ 𝑠𝑢ấ𝑡 𝑙ợ𝑖 𝑛ℎ𝑢ậ𝑛 𝑡ừ ℎ𝑜ạ𝑡 độ𝑛𝑔 𝑘𝑖𝑛ℎ 𝑑𝑜𝑎𝑛ℎ 𝑏ả𝑜 ℎ𝑖ể𝑚 𝑡ℎ𝑒𝑜 𝑡ổ𝑛𝑔 𝑡à𝑖 𝑠ả𝑛 𝑇ổ𝑛𝑔 𝑙ợ𝑖 𝑛ℎ𝑢ậ𝑛 𝑡ừ ℎ𝑜ạ𝑡 độ𝑛𝑔 𝑘𝑖𝑛ℎ 𝑑𝑜𝑎𝑛ℎ 𝑏ả𝑜 ℎ𝑖ể𝑚 = 𝑇ổ𝑛𝑔 𝑡à𝑖 𝑠ả𝑛 Qua công thức cho thấy hiệu quả của một đồng tài sản thì tạo ra được bao nhiêu đồng lợi nhuận.

Cấu trúc sở hữu Cấu trúc sở hữu của doanh nghiệp là cơ cấu vốn góp của doanh nghiệp, tỷ lệ với số vốn chủ sở hữu cùng với quyền và nghĩa vụ tương ứng. Cấu trúc sở hữu có tác động lớn và mang ý nghĩa quyết định đến hoạt động kinh doanh, phát triển và lợi ích đem lại cho doanh nghiệp cũng như các quyết định điều hành của nhà quản lý. Căn cứ theo quyền kiểm soát, cấu trúc sở hữu chia thành hai loại đó là sở hữu phân tán và sở hữu tập trung. Ngoài ra, căn cứ theo mối quan hệ liên quan, liên kết giữa các nhóm sở hữu thì được chia thành cấu trúc kim tự tháp và cấu trúc sở hữu chéo.

Loại hình cấu trúc sở hữu của doanh nghiệp sẽ quyết định cấu trúc điều hành, kiểm soát của doanh nghiệp. Ngoài ra, cấu trúc sở hữu còn có thể được phân loại dựa vào đối tượng sở hữu như sở hữu tư nhân, sở hữu nhà nước, sở hữu nước ngoài… Mỗi đối tượng sở hữu có hành vi và thái độ khác nhau đối với việc hoạch định chiến lược quản trị, kinh doanh cho doanh nghiệp, từ đó mang lại hiệu quả kinh doanh khác nhau. Các nghiên cứu trước đây Có nhiều nghiên cứu trước đây trên thế giới nghiên cứu về các yếu tố có thể ảnh hưởng đến tỷ lệ tái bảo hiểm của một doanh nghiệp bảo hiểm. Như nghiên cứu của David M.

(1990) chỉ ra rằng cơ cấu tổ chức có liên quan đến nhu cầu tái bảo hiểm và các công ty bảo hiểm tương hỗ tham gia tái bảo hiểm nhiều hơn các công ty cổ phần. Hay nghiên cứu của Yung M. (2011) tìm thấy rằng tồn tại LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 10 mối quan hệ giữa cấu trúc vốn và tỷ lệ tái bảo hiểm của doanh nghiệp bảo hiểm, theo đó một công ty bảo hiểm sử dụng nhiều đòn bẩy sẽ mua tái bảo hiểm nhiều hơn và ngược lại. (2006) lại chứng minh tình hình thị trường tái bảo hiểm ở Mỹ có tác động đáng kể đến nhu cầu tái bảo hiểm của các doanh nghiệp bảo hiểm trong nước.

Tuy nhiên, có rất ít nghiên cứu xem xét về cấu trúc, sở hữu và tỷ lệ tái bảo hiểm. Hai nghiên cứu của Wu L. (2010) tìm ra rằng không tồn tại mối quan hệ giữa hình thức sở hữu (công ty bảo hiểm trong nước hay nước ngoài) và tỷ lệ tái bảo hiểm. Tuy nhiên, Skipper (1997) đã chỉ ra rằng các công ty bảo hiểm nước ngoài có vai trò đóng góp tích cực vào thị trường bảo hiểm của các nước trong giai đoạn chuyển đổi nền kinh tế và các nước đang phát triển.