Luận văn thạc sĩ về sử dụng bài hát và bài thơ trong dạy tiếng Anh nhằm tạo động lực học tập cho ...

• Tác giả: Nguyễn Thị Thúy Hà
• Trường học: Hanoi University of Languages and International Studies
• Chuyên ngành: English Teaching Methodology
• Đề tài: Using Songs And Poems In Teaching English To Motivate Students At Van Noi High School
• Loại tài liệu: M.A Minor Thesis
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Hanoi

Mục lục chi tiết

• Candidate’s statement
• Acknowledgements
• Abstract
• Table of contents
• PART A. INTRODUCTION
• A.1. Aims of the study
• A.2. Method of the study
• A.3. Significance of the study
• A.4. Scope of the study
• A.5. Design of the study
• PART B. DEVELOPMENT
• 1. CHAPTER 1: LITERATURE REVIEW
• 1.1. What is motivation?
• 1.2. Motivation and attitude
• 1.3. Motivation in second language learning
• 1.4. Learning English through songs
• 1.4.1. Reasons for using songs in the language classroom
• 1.4.2. How can songs be used in language teaching?
• 1.4.3. Choosing suitable songs and teaching procedure
• 1.5. Learning English through poems
• 1.5.1. Reasons for using poems in language classroom
• 1.5.2. How can poems be used in language teaching?
• 1.5.3. Choosing suitable poems and teaching procedure
• 1.6. Previous studies in ULIS and difficulties to apply the idea of teaching English through songs and poems in high schools
• 2. CHAPTER 2: METHODOLOGY
• 2.1. Setting of the study
• 2.2. Instruments to collect data
• 2.3. Data Collection Procedure
• 2.4. Methods of Data Analysis
• 3. CHAPTER 3: FINDINGS AND DISCUSSIONS
• 3.1. Pre – questionnaire data and analysis
• 3.2. Students’ Motivation and Attitudes to Learning English before the treatment
• 3.3. Students’ Attitudes towards Learning English through Songs and Poems before the treatment
• 3.4. Changes in Students’ Motivation and Attitudes
• 3.5. Attitudes towards learning English through songs and poems after the treatment
• 3.6. Songs and poems that students like to learn
• 3.7. The Degree of suitability of songs- and poems-based activities as ranked by the students
• 3.8. Students’ reflections on learning through songs and poems
• 3.9. Students’ collections of their favorite songs
• 3.10. Integration of songs in the teaching English in high schools
• 3.10.1. Choosing the song for the topic of the unit that the song is taught along with
• 3.10.2. Designing tasks for the songs
• 3.10.3. Procedure to teach a song
• 3.11. Integration of poems in the teaching English in high schools
• 3.11.1. Choosing the poem for the topic of the unit or for the pronunciation or grammar items in the unit that the poem is taught along with
• 3.11.2. Designing tasks for the poems
• 3.11.3. Procedure to teach a poem
• 3.12. Limitation of the study
• 3.13. Suggestions for further study
• REFERENCES
• APPENDICES
• I. Appendix 1: Tieng Anh 10 Teaching Schedule
• II. Appendix 2: English through songs and poems schedule
• III. Appendix 3: Pre – questionnaire
• IV. Appendix 4: Post – questionnaire
• V. Appendix 5: Examples of poems in the English textbook at Lower Secondary School
• VI. Appendix 6a-j: 10 worksheets of teaching English through songs and poems
• VII. Appendix 7: List of Internet links to learning English through songs and poems in Vietnam
• VIII. Appendix 8: Students’ reflections (extract from some of students’ song books)
• VIII.1. Thu Huyen’s diary
• VIII.2. Nguyen Thi Tu Linh’s song book
• VIII.3. Nguyen Thi Phuong’s song book
• LIST OF TABLES
• LIST OF ABBREVIATIONS

Tóm tắt

I. Cách sử dụng bài hát và thơ trong dạy tiếng Anh tại THPT Vân Nội hiệu quả

Việc sử dụng bài hát và thơ trong giảng dạy tiếng Anh tại THPT Vân Nội đã được nghiên cứu nhằm tăng cường động lực học tập và cải thiện kỹ năng ngôn ngữ cho học sinh. Bài hát và thơ không chỉ giúp học sinh thư giãn mà còn tạo môi trường học tập sinh động, kích thích sự hứng thú và phát triển các kỹ năng nghe, nói, đọc, viết. Nghiên cứu tại trường cho thấy việc tích hợp các bài hát và bài thơ phù hợp với chủ đề bài học giúp học sinh dễ dàng tiếp thu kiến thức, đồng thời phát triển khả năng phát âm, ngữ điệu và vốn từ vựng một cách tự nhiên. Đây là phương pháp dạy tiếng Anh sáng tạo, phù hợp với tâm lý lứa tuổi học sinh THPT, đặc biệt là trong bối cảnh giáo dục hiện đại đòi hỏi sự đổi mới phương pháp giảng dạy.

1.1. Phân tích vai trò của bài hát và thơ trong dạy tiếng Anh tại THPT

Bài hát và thơ là những tài liệu ngôn ngữ có tính tự nhiên và giàu cảm xúc, giúp học sinh dễ dàng ghi nhớ và vận dụng ngôn ngữ. Chúng cung cấp ngữ cảnh thực tế, giúp học sinh phát triển kỹ năng nghe và nói thông qua việc luyện tập phát âm, ngữ điệu và nhịp điệu. Ngoài ra, bài hát và thơ còn kích thích trí tưởng tượng, tăng cường khả năng sáng tạo và cảm nhận văn hóa, góp phần nâng cao thái độ tích cực đối với việc học tiếng Anh.

1.2. Tổng quan về phương pháp dạy tiếng Anh bằng bài hát và thơ tại THPT Vân Nội

Phương pháp này được áp dụng thông qua việc lựa chọn các bài hát và bài thơ phù hợp với trình độ và sở thích của học sinh, tích hợp vào các chủ đề bài học trong chương trình. Giáo viên sử dụng các hoạt động như nghe, điền từ, đọc diễn cảm, dịch nghĩa và thảo luận để khai thác tối đa giá trị giáo dục của bài hát và thơ. Việc kết hợp các kỹ thuật này giúp tăng cường kỹ thuật dạy tiếng Anh sáng tạo và tạo môi trường học tập tích cực, từ đó nâng cao hiệu quả dạy tiếng Anh bằng nghệ thuật.

II. Hướng dẫn giải quyết thách thức khi sử dụng bài hát và thơ trong dạy tiếng Anh tại THPT Vân Nội

Việc áp dụng phương pháp dạy tiếng Anh tại THPT bằng bài hát và thơ gặp không ít khó khăn như hạn chế về thời gian, chương trình học nặng, và sự chưa quen thuộc của giáo viên với phương pháp này. Học sinh cũng có thể gặp khó khăn trong việc hiểu nghĩa bài thơ hoặc lời bài hát do ngôn ngữ phức tạp hoặc văn hóa khác biệt. Để khắc phục, cần có sự chuẩn bị kỹ lưỡng về nội dung, lựa chọn tài liệu phù hợp, đồng thời thiết kế các hoạt động học tập linh hoạt, hấp dẫn và có tính tương tác cao.

2.1. Những khó khăn phổ biến khi dạy tiếng Anh bằng bài hát và thơ tại THPT

Khó khăn lớn nhất là việc lựa chọn bài hát và bài thơ phù hợp với trình độ và sở thích của học sinh, tránh gây nhàm chán hoặc quá khó hiểu. Thời gian dành cho các hoạt động này thường bị giới hạn do phải hoàn thành chương trình chính khóa. Ngoài ra, nhiều giáo viên chưa được đào tạo bài bản về kỹ thuật dạy tiếng Anh sáng tạo nên chưa khai thác hiệu quả các tài liệu âm nhạc và thơ ca.

2.2. Giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng bài hát và thơ trong giảng dạy tiếng Anh

Cần xây dựng kế hoạch bài giảng chi tiết, lựa chọn bài hát và bài thơ có nội dung gần gũi, dễ hiểu, phù hợp với chủ đề bài học. Tăng cường đào tạo giáo viên về kỹ thuật dạy tiếng Anh sáng tạo, khuyến khích sử dụng các hoạt động tương tác như hát karaoke, thảo luận nhóm, viết lại lời bài hát hoặc sáng tác thơ. Đồng thời, kết hợp đánh giá thường xuyên để điều chỉnh phương pháp phù hợp với năng lực và nhu cầu học sinh.

III. Phương pháp dạy tiếng Anh sáng tạo qua bài hát và thơ tại THPT Vân Nội

Phương pháp dạy tiếng Anh sáng tạo tại THPT Vân Nội tập trung vào việc khai thác tối đa giá trị của bài hát và thơ trong việc phát triển kỹ năng ngôn ngữ và tăng cường động lực học tập. Các hoạt động được thiết kế đa dạng như nghe điền từ, đọc diễn cảm, dịch nghĩa, thảo luận nội dung, hát karaoke và sáng tác lời bài hát hoặc thơ mới. Phương pháp này không chỉ giúp học sinh phát triển kỹ năng nghe và nói mà còn nâng cao khả năng đọc hiểu và viết, đồng thời tạo môi trường học tập tích cực, thân thiện và sáng tạo.

3.1. Kỹ thuật dạy tiếng Anh sáng tạo qua bài hát tại THPT Vân Nội

Kỹ thuật này bao gồm việc lựa chọn bài hát phù hợp với chủ đề bài học, trình độ học sinh và sở thích cá nhân. Giáo viên sử dụng các hoạt động như nghe và điền từ, chọn từ đúng, đọc hiểu lời bài hát, luyện phát âm theo ca sĩ, hát karaoke và thảo luận ý nghĩa bài hát. Các hoạt động này giúp học sinh tăng cường kỹ năng nghe, phát âm, từ vựng và ngữ pháp một cách tự nhiên và hứng thú.

3.2. Phương pháp sử dụng thơ trong giảng dạy tiếng Anh để phát triển kỹ năng nói

Thơ được sử dụng để luyện tập phát âm, ngữ điệu, nhịp điệu và cấu trúc ngữ pháp thông qua việc đọc diễn cảm, phân tích cấu trúc câu và thảo luận nội dung. Giáo viên hướng dẫn học sinh hiểu ý nghĩa sâu sắc của bài thơ, khuyến khích sáng tác thơ ngắn dựa trên chủ đề đã học. Qua đó, học sinh phát triển kỹ năng nói, khả năng sáng tạo và cảm nhận văn hóa, đồng thời tăng cường vốn từ vựng và ngữ pháp.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về sử dụng bài hát và thơ trong dạy tiếng Anh tại THPT Vân Nội

Nghiên cứu thực nghiệm tại THPT Vân Nội cho thấy việc tích hợp bài hát và thơ trong giảng dạy tiếng Anh giúp tăng cường động lực học tập và cải thiện kỹ năng ngôn ngữ của học sinh. Học sinh trong nhóm thực nghiệm có sự tiến bộ rõ rệt về thái độ học tập, đặc biệt là động lực nội tại, so với nhóm đối chứng. Các hoạt động học tập qua bài hát và thơ được học sinh đánh giá cao về tính hấp dẫn và hiệu quả, giúp giảm căng thẳng, tăng sự tập trung và phát triển kỹ năng nghe, nói, phát âm, từ vựng và ngữ pháp.

4.1. Kết quả tăng cường kỹ năng nghe qua bài hát tại THPT Vân Nội

Học sinh được luyện nghe qua các bài hát có lời rõ ràng, dễ hiểu, giúp cải thiện khả năng nhận diện âm thanh, ngữ điệu và từ vựng. Các bài tập điền từ, chọn từ đúng khi nghe bài hát giúp củng cố kiến thức và tăng cường sự tập trung. Kết quả khảo sát cho thấy học sinh nhóm thực nghiệm có sự tiến bộ đáng kể về kỹ năng nghe so với nhóm đối chứng.

4.2. Phát triển kỹ năng nói với thơ tiếng Anh tại THPT Vân Nội

Thông qua việc đọc diễn cảm, phân tích và thảo luận bài thơ, học sinh nâng cao khả năng phát âm, ngữ điệu và sử dụng ngữ pháp chính xác. Việc sáng tác thơ ngắn giúp học sinh phát huy khả năng sáng tạo và tự tin trong giao tiếp. Phản hồi từ học sinh cho thấy họ cảm thấy hứng thú và tự tin hơn khi nói tiếng Anh sau khi tham gia các hoạt động liên quan đến thơ.

V. Bí quyết thiết kế giáo án tiếng Anh sử dụng bài hát và thơ tại THPT Vân Nội

Thiết kế giáo án sử dụng bài hát và thơ cần đảm bảo phù hợp với chủ đề bài học, trình độ và sở thích của học sinh. Giáo án nên bao gồm các hoạt động đa dạng như nghe, đọc, viết, nói, dịch nghĩa, thảo luận và sáng tác. Thời gian dành cho các hoạt động này cần được cân đối hợp lý để không ảnh hưởng đến tiến độ chương trình chính khóa. Việc chuẩn bị kỹ lưỡng tài liệu, phương tiện nghe nhìn và hướng dẫn chi tiết giúp giáo viên triển khai bài giảng hiệu quả, tạo môi trường học tập tích cực và sáng tạo.

5.1. Tiêu chí lựa chọn bài hát và bài thơ phù hợp cho giáo án tiếng Anh

Bài hát và bài thơ cần có nội dung gần gũi, dễ hiểu, phù hợp với chủ đề bài học và trình độ học sinh. Lời bài hát phải rõ ràng, phát âm chuẩn, có nhịp điệu dễ theo. Bài thơ nên ngắn gọn, có cấu trúc ngữ pháp đơn giản, mang giá trị văn hóa và cảm xúc tích cực. Việc lựa chọn kỹ càng giúp tăng hiệu quả học tập và hứng thú của học sinh.

5.2. Các bước triển khai giáo án sử dụng bài hát và thơ trong lớp học tiếng Anh

Bước 1: Giới thiệu chủ đề và dẫn dắt vào bài hát hoặc bài thơ. Bước 2: Giải thích từ vựng và cấu trúc ngữ pháp liên quan. Bước 3: Thực hiện các hoạt động nghe, đọc, điền từ, sắp xếp câu hoặc dịch nghĩa. Bước 4: Luyện đọc diễn cảm, hát karaoke hoặc thảo luận nội dung. Bước 5: Tổng kết và đánh giá kết quả học tập. Các bước này giúp học sinh tiếp thu kiến thức một cách toàn diện và phát triển kỹ năng ngôn ngữ.

VI. Tương lai của việc sử dụng bài hát và thơ trong dạy tiếng Anh tại THPT Vân Nội

Việc sử dụng bài hát và thơ trong dạy tiếng Anh tại THPT Vân Nội có tiềm năng phát triển mạnh mẽ trong tương lai. Đây là phương pháp giúp tăng cường động lực học tập, phát triển kỹ năng ngôn ngữ và tạo môi trường học tập sáng tạo, thân thiện. Để phát huy tối đa hiệu quả, cần có sự đầu tư về đào tạo giáo viên, phát triển tài liệu phù hợp và áp dụng công nghệ thông tin hỗ trợ. Nghiên cứu sâu hơn về ảnh hưởng của phương pháp này đến các kỹ năng ngôn ngữ và thái độ học tập sẽ góp phần hoàn thiện phương pháp giảng dạy tiếng Anh hiện đại.

6.1. Triển vọng phát triển phương pháp dạy tiếng Anh qua bài hát và thơ tại THPT

Phương pháp này phù hợp với xu hướng giáo dục hiện đại, chú trọng phát triển toàn diện kỹ năng và thái độ học tập. Việc tích hợp công nghệ như phần mềm karaoke, video thơ ca, ứng dụng học tập trực tuyến sẽ giúp phương pháp trở nên hấp dẫn và hiệu quả hơn. Sự quan tâm và hỗ trợ từ nhà trường, giáo viên và phụ huynh sẽ tạo điều kiện thuận lợi để phương pháp này được áp dụng rộng rãi.

6.2. Đề xuất nghiên cứu và ứng dụng tiếp theo về sử dụng bài hát và thơ trong giảng dạy tiếng Anh

Cần tiến hành các nghiên cứu thực nghiệm quy mô lớn hơn, kéo dài hơn để đánh giá tác động lâu dài của phương pháp. Đồng thời, phát triển bộ tài liệu bài hát và thơ đa dạng, phù hợp với nhiều trình độ và chủ đề. Tăng cường đào tạo giáo viên về kỹ thuật dạy tiếng Anh sáng tạo và sử dụng công nghệ hỗ trợ. Khuyến khích học sinh tham gia các câu lạc bộ tiếng Anh qua âm nhạc và thơ ca để nâng cao kỹ năng và hứng thú học tập.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh giáo dục tiếng Anh tại Việt Nam, việc duy trì sự hứng thú và động lực học tập của học sinh luôn là một thách thức nổi bật. Theo một nghiên cứu thực hiện tại Trường THPT Vân Nội vào năm 2011, chỉ có khoảng 30% học sinh thể hiện thái độ tích cực trong việc học tiếng Anh trước khi áp dụng các phương pháp đổi mới. Nghiên cứu tập trung vào việc sử dụng bài hát và bài thơ trong giảng dạy tiếng Anh nhằm tăng cường động lực học tập cho học sinh lớp 10, trong suốt học kỳ II năm học 2010-2011 tại Trường THPT Vân Nội, khu vực ngoại thành Hà Nội. Mục tiêu cụ thể bao gồm: đánh giá mức độ tăng động lực học tập khi sử dụng bài hát và bài thơ; khám phá các loại bài hát, bài thơ phù hợp với học sinh trung học phổ thông; xác định các hoạt động học tập sử dụng bài hát, bài thơ hiệu quả nhất trong lớp học.

Phạm vi nghiên cứu giới hạn trong khoảng thời gian hai tháng, với hai lớp 10 tham gia, gồm nhóm thực nghiệm (40 học sinh) và nhóm đối chứng (40 học sinh). Ý nghĩa của nghiên cứu không chỉ nằm ở việc cung cấp một giải pháp, mà còn góp phần làm sáng tỏ vai trò của âm nhạc và thơ ca trong việc tạo môi trường học tập tích cực, tăng khả năng tương tác và cải thiện hiệu quả ngôn ngữ. Kết quả nghiên cứu hứa hẹn sẽ hữu ích cho giáo viên tiếng Anh trong việc cải tiến phương pháp dạy học, từ đó nâng cao chất lượng giảng dạy và đạt được các tiêu chuẩn giáo dục hiện đại.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên lý thuyết động lực học tập được phát triển bởi Gardner và Lambert, trong đó có hai hình thức định hướng động lực chính: động lực công cụ (instrumental orientation) và động lực hòa nhập (integrative orientation). Động lực công cụ phản ánh nhu cầu thực tiễn học tiếng Anh nhằm đạt được các mục tiêu giáo dục, nghề nghiệp; động lực hòa nhập thể hiện sự quan tâm sâu sắc đến văn hoá và cộng đồng nói tiếng Anh. Ngoài ra, Harmer và Brown đã phân biệt động lực bên trong (intrinsic motivation) và bên ngoài (extrinsic motivation), trong đó động lực bên trong là nhân tố quyết định chủ yếu ảnh hưởng tích cực đến quá trình học tập tiếng Anh. Lý thuyết về sử dụng âm nhạc và thơ ca trong dạy ngôn ngữ được củng cố bởi Murphey, người nhấn mạnh tính "nhớ lâu" và khả năng tạo động lực của bài hát, cùng với những nghiên cứu của Celce-Murcia về vai trò của thơ trong việc tăng cường kỹ năng phát âm, từ vựng và ngữ pháp qua các cấu trúc ngôn ngữ đặc trưng.

Ba khái niệm chính được áp dụng trong nghiên cứu gồm:

• Động lực nội tại (intrinsic motivation) – sự hứng thú tự thân thúc đẩy việc học.
• Sử dụng bài hát và bài thơ như phương tiện kích thích cảm xúc tích cực và tạo ngữ cảnh ngôn ngữ trong lớp học.
• Mô hình giảng dạy tích hợp bài hát, bài thơ và nội dung chương trình chuẩn nhằm đảm bảo cân bằng giữa kiến thức và kỹ năng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được thực hiện theo phương pháp thực nghiệm bán thực nghiệm (quasi-experiment) tại Trường THPT Vân Nội trong khoảng thời gian hai tháng, từ cuối tháng 2 đến giữa tháng 5 năm 2011. Tổng số học sinh tham gia là 80 học sinh lớp 10, chia thành nhóm thực nghiệm (lớp 10B, 40 học sinh) và nhóm đối chứng (lớp 10F, 40 học sinh).

Phương pháp chọn mẫu không ngẫu nhiên, do các lớp là nhóm cố định. Hai bảng khảo sát dạng Likert thang 6 điểm được thiết kế để đánh giá động lực học tập, thái độ học tiếng Anh và thái độ học tập thông qua bài hát, bài thơ. Bộ công cụ khảo sát bao gồm:

• Phiếu khảo sát ban đầu (pre-questionnaire)
• Phiếu khảo sát cuối cùng (post-questionnaire)
• Phiếu phản hồi và bài tập hoàn thành bởi học sinh sau mỗi buổi học

Các hoạt động trải nghiệm bao gồm việc giảng dạy 5 bài hát và 5 bài thơ song song với chương trình tiếng Anh chuẩn, với bảng câu hỏi được xử lý thống kê bằng trung bình cộng (mean score) và phân tích tỷ lệ phần trăm nhằm so sánh sự khác biệt. Theo dõi phản hồi của học sinh qua các bài tập và phản hồi cá nhân góp phần minh họa tính hiệu quả về mặt cảm xúc và nhận thức trong quá trình học tập.

Timeline nghiên cứu được thiết kế rõ ràng, gồm:

• Phân phối phiếu khảo sát đầu vào
• Thực thi can thiệp giáo dục trong 2 tháng
• Thu thập dữ liệu sau can thiệp qua phiếu khảo sát và phản hồi học sinh
• Phân tích so sánh kết quả trước và sau khi áp dụng bài hát, bài thơ.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng động lực học tập tiếng Anh rõ rệt ở nhóm thực nghiệm: Sau hai tháng học thông qua bài hát và bài thơ, nhóm thực nghiệm có mức tăng đáng kể về điểm trung bình động lực nội tại (từ 2.52 lên khoảng 3.03), trong khi nhóm đối chứng giữ nguyên mức ổn định quanh 3.0. Sự gia tăng này cho thấy rõ hiệu quả của phương pháp tích hợp.

2. Học sinh ưa thích bài hát hơn bài thơ: Kết quả xếp hạng sở thích cho thấy bài hát “Take me to your heart” đạt điểm trung bình 3.72/4, cao hơn nhiều so với bài thơ được yêu thích nhất “He leaves the Nest” chỉ đạt 2.75/4. Học sinh cảm thấy bài hát dễ tiếp cận và phù hợp với tâm lý lứa tuổi hơn.

3. Hoạt động học tập có tính tương tác cao được đánh giá cao: Các hoạt động như hát theo karaoke, làm bài tập điền từ khi nghe bài hát được học sinh đánh giá mức độ hữu ích trên 3.3/4, vượt trội so với các hoạt động liên quan đến thơ như viết thơ hay dịch thơ, chỉ đạt dưới 2.0.

4. Thái độ học tập tích cực hơn sau khi áp dụng dạy học qua bài hát và bài thơ: Có khoảng 75% học sinh nhóm thực nghiệm cảm nhận phương pháp mới làm họ hứng thú và động lực hơn trong học tiếng Anh. Tỷ lệ học sinh muốn thầy cô nói tiếng Anh nhiều hơn trong lớp tăng lên rõ rệt, đồng thời thích tham gia vào các hoạt động nhóm, cặp đôi.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính có thể được lý giải bởi sức hút tự nhiên của âm nhạc trong việc khơi gợi cảm xúc, giúp học sinh giảm căng thẳng và tăng hứng thú học tập. Bài hát cung cấp ngữ cảnh và sự lặp lại phù hợp hỗ trợ ghi nhớ từ vựng và cấu trúc ngữ pháp hiệu quả hơn. Đồng thời, thơ ca mặc dù mang tính nghệ thuật cao, nhưng khó tiếp cận hơn do cấu trúc ngôn ngữ phức tạp và đòi hỏi trình độ tiếng Anh cao hơn. Điều này phù hợp với nghiên cứu của Murphey (1990) và Celce-Murcia (1988) khi nhấn mạnh bài hát thường được ưa thích bởi độ thân thiện và dễ nhớ, trong khi thơ hỗ trợ phát triển sự nhận thức ngôn ngữ sâu hơn nhưng dễ gây khó khăn cho người học trình độ trung bình. Kết quả có thể được minh họa bằng biểu đồ cột so sánh điểm trung bình động lực trước và sau can thiệp giữa hai nhóm, cũng như bảng phân loại sở thích bài hát, bài thơ.

So sánh với các nghiên cứu trước đây tại ULIS, kết quả này củng cố khả năng ứng dụng hiệu quả bài hát trong dạy tiếng Anh cho học sinh phổ thông mặc dù còn hạn chế về thơ. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng việc lựa chọn và thiết kế hoạt động học tập phù hợp theo từng bài hát, bài thơ là yếu tố then chốt tạo nên thành công trong việc nâng cao động lực.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Áp dụng tích hợp bài hát vào chương trình giảng dạy chuẩn: Giáo viên nên lựa chọn bài hát có chủ đề phù hợp với nội dung bài học, ca từ rõ ràng, dễ hiểu và nhịp điệu phù hợp với trình độ học sinh, ví dụ các bài hát phổ biến và có âm hưởng tích cực như "Take me to your heart". Thời gian triển khai: ngay từ đầu học kỳ, quay vòng 1 bài hát trong 2-3 buổi.

2. Phát triển các hoạt động tương tác, phù hợp theo từng bài hát: Thiết kế các bài tập nghe điền từ, chọn từ đúng, hát theo karaoke và thảo luận nội dung bài hát nhằm kích thích sự tham gia của học sinh. Từng hoạt động nên được thực hiện trong 15-20 phút một buổi học, đảm bảo cân bằng giữa giải trí và học tập.

3. Sử dụng thơ ca như công cụ bổ trợ phát triển kỹ năng ngôn ngữ nâng cao: Lựa chọn các bài thơ ngắn, chủ đề gần gũi, đơn giản, đồng thời sử dụng hình thức nghe – đọc – dịch – vẽ tranh minh họa để tăng tính sinh động, giúp học sinh làm quen dần với tư duy ngôn ngữ mở rộng. Mục tiêu áp dụng ở các lớp trình độ trung cấp và cao hơn trong vòng 1 học kỳ.

4. Tăng cường đào tạo và tập huấn cho giáo viên về kỹ thuật tích hợp bài hát, bài thơ: Nhà trường và các cơ quan đào tạo giáo viên cần tổ chức ít nhất 1 khóa tập huấn/năm nhằm hướng dẫn phương pháp chọn lọc bài hát, bài thơ, thiết kế bài giảng và xây dựng tài liệu phù hợp. Điều này giúp giáo viên dễ dàng áp dụng và phát huy hiệu quả.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Giáo viên tiếng Anh trung học phổ thông: Thu nhận kinh nghiệm thiết kế bài giảng dựa trên bài hát, bài thơ để tăng cường động lực học tập và cải thiện phương pháp giảng dạy truyền thống.

2. Chuyên viên đào tạo và phát triển chương trình giáo dục: Tận dụng nội dung nghiên cứu để xây dựng các chương trình đào tạo giáo viên, đồng thời điều chỉnh chương trình học linh hoạt, phù hợp với xu hướng đổi mới.

3. Nghiên cứu sinh và học viên cao học ngành giảng dạy tiếng Anh: Đây là nguồn tài liệu tham khảo quý giá giúp mở rộng góc nhìn nghiên cứu về các phương pháp thúc đẩy động lực học tập và ứng dụng âm nhạc, thơ ca trong dạy ngôn ngữ.

4. Nhà quản lý giáo dục tại các sở giáo dục địa phương: Sử dụng kết quả làm căn cứ trong việc triển khai các chương trình đổi mới phương pháp dạy học nhằm nâng cao ngôn ngữ cho học sinh trung học phổ thông, đặc biệt trong khu vực nông thôn và ngoại thành.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao bài hát lại hiệu quả hơn bài thơ trong việc tăng động lực học tiếng Anh?
Bài hát có giai điệu dễ nhớ, kết hợp lời ca đồng điệu giúp người học cảm thấy thư giãn và dễ tiếp cận hơn. Bài thơ thường có cấu trúc phức tạp, từ ngữ trừu tượng, đòi hỏi trình độ tiếng Anh cao hơn nên khó thu hút rộng rãi học sinh phổ thông.

2. Có thể áp dụng phương pháp này cho các cấp học khác không?
Có, phương pháp có thể điều chỉnh phù hợp với đối tượng học sinh tiểu học hoặc đại học, với nội dung và hình thức bài hát, bài thơ được lựa chọn tương ứng với trình độ và sở thích.

3. Làm thế nào để lựa chọn bài hát hoặc bài thơ phù hợp cho lớp học?
Cần dựa vào chủ đề bài học, trình độ tiếng Anh của học sinh, độ dài và độ khó của bài hát/bài thơ, ca từ rõ ràng, và có tính giáo dục cao. Bài hát nên có giai điệu chậm, lời ca dễ hiểu và không dùng ngôn ngữ quá phức tạp.

4. Những hoạt động nào nên được ưu tiên khi học qua bài hát và bài thơ?
Singing karaoke, điền từ khi nghe, thảo luận về nội dung, đọc lại lời bài hát, phiên dịch lời ca và vẽ tranh minh họa là những hoạt động được học sinh đánh giá cao nhất về hiệu quả và sự thích thú.

5. Có những hạn chế nào trong việc ứng dụng phương pháp này?
Thời gian trong tiết học có hạn, đôi khi giáo viên khó cân đối giữa nội dung chương trình và hoạt động bài hát/ thơ. Thêm vào đó, một số học sinh không yêu thích thơ ca hoặc không đủ trình độ tiếng Anh để theo dõi nội dung phức tạp cũng là rào cản cần lưu ý.

Kết luận

• Việc tích hợp bài hát và bài thơ trong giảng dạy tiếng Anh tại Trường THPT Vân Nội đã góp phần tăng đáng kể động lực nội tại học tập của học sinh lớp 10, đặc biệt là nhóm học sinh ban đầu có động lực thấp.
• Học sinh ưu tiên sử dụng bài hát hơn bài thơ do sự dễ tiếp cận, tính giải trí và giai điệu thu hút.
• Các hoạt động học tập tương tác và có sự phối hợp âm nhạc được học sinh đánh giá là hữu ích và tạo môi trường học tập tích cực, hiệu quả.
• Phương pháp tích hợp này tuy tốn thêm thời gian, nhưng đem lại hiệu quả thúc đẩy cảm xúc và hứng thú học tập, điều mà mô hình học truyền thống chưa làm được tối ưu.
• Khuyến nghị các trường phổ thông và giáo viên cân nhắc áp dụng kỹ thuật này với lộ trình và quy mô phù hợp nhằm nâng cao chất lượng dạy học tiếng Anh.

Dựa trên kết quả nghiên cứu, các bước tiếp theo bao gồm mở rộng quy mô nghiên cứu với nhiều trường, lớp khác nhau, đồng thời phát triển tài liệu dạy học và kế hoạch tập huấn giáo viên đồng bộ. Tất cả nhằm thúc đẩy môi trường học tập sáng tạo, vui vẻ và hiệu quả cho học sinh Việt Nam. Hãy áp dụng ngay hôm nay để nâng cao động lực và kết quả học tập tiếng Anh cho học sinh của bạn!