Hệ Thống Soạn Thảo và Đọc Tài Liệu Điện Tử - Khóa Luận Tốt Nghiệp

Tìm hiểu về hệ thống soạn thảo và đọc tài liệu điện tử. Bài viết cung cấp kiến thức tổng quan, tính năng nổi bật cùng ứng dụng thực tế của hệ thống.

• Tác giả: Trần Đức Thuận
• Người hướng dẫn: ThS. Thái Thị Thanh Thảo
• Trường học: Trường Đại Học Ngoại Ngữ - Tin Học Tp.HCM
• Chuyên ngành: Công Nghệ Thông Tin
• Đề tài: Hệ Thống Soạn Thảo Và Đọc Tài Liệu Điện Tử
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Tp.Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• 1. TỔNG QUAN
• 1.1. Đặt vấn đề
• 1.2. Giới thiệu đề tài
• 1.3. Mục đích yêu cầu
• 1.4. Nội dung
• 1.5. Công cụ và môi trường phát triển phần mềm
• 1.6. Kết quả dự kiến
• 2. CƠ SỞ LÝ THUYẾT
• 2.1. Ứng dụng di động
• 2.1.1. Hệ điều hành Android
• 2.1.2. Ứng dụng Android
• 2.1.3. Công cụ Android Studio
• 2.2. Phần mềm máy tính
• 2.2.1. .NET Framework
• 3. PHÂN TÍCH - THIẾT KẾ HỆ THỐNG
• 3.1. Phần mềm trên máy tính
• 3.2. Ứng dụng trên điện thoại
• 4. HIỆN THỰC HỆ THỐNG
• 4.1. Phần mềm trên máy tính (Windows)
• 4.2. Ứng dụng trên điện thoại (Android)
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH

Tóm tắt

I. Hướng Dẫn Soạn Thảo Đọc Tài Liệu Điện Tử Toàn Diện

Trong kỷ nguyên số, việc chuyển đổi từ tài liệu giấy sang tài liệu điện tử là một xu thế tất yếu, thúc đẩy sự ra đời của khái niệm văn phòng không giấy. Quá trình soạn thảo và đọc tài liệu điện tử mang lại hiệu suất vượt trội, khả năng truy cập linh hoạt và tối ưu hóa quy trình làm việc. Các phần mềm văn phòng như Microsoft Word hay Google Docs đã trở thành công cụ không thể thiếu, cho phép người dùng tạo ra các tài liệu phức tạp một cách dễ dàng. Tuy nhiên, sự tiện lợi này cũng đặt ra những thách thức lớn về quản lý tài liệu và bảo mật tài liệu. Một hệ thống hiệu quả không chỉ cung cấp các công cụ soạn thảo mạnh mẽ mà còn phải đảm bảo tính toàn vẹn và an toàn cho dữ liệu. Nghiên cứu về “Hệ thống Soạn thảo và Đọc tài liệu điện tử” của Trần Đức Thuận và Dương Trung Vĩnh (2019) đã nhấn mạnh rằng, mục tiêu chính là “bảo mật dữ liệu từ khâu soạn thảo đến khâu hiển thị cho người dùng xem, ngăn cản kẻ xấu sao chép tài liệu dưới mọi hình thức”. Điều này cho thấy tầm quan trọng của một giải pháp tích hợp, kết hợp giữa sự tiện lợi trong soạn thảo và các cơ chế bảo mật nghiêm ngặt. Việc ứng dụng các công nghệ như lưu trữ đám mây và các công cụ cộng tác trực tuyến giúp tăng cường khả năng làm việc nhóm, nhưng đồng thời cũng làm tăng bề mặt tấn công cho các mối đe dọa an ninh mạng. Do đó, một chiến lược quản lý tài liệu toàn diện cần phải cân bằng giữa khả năng truy cập và các biện pháp kiểm soát quyền truy cập chặt chẽ.

1.1. Sự phát triển của văn phòng không giấy và quản lý tài liệu

Khái niệm văn phòng không giấy đang định hình lại cách các tổ chức vận hành. Việc loại bỏ tài liệu giấy giúp giảm chi phí lưu trữ, in ấn và tăng tốc độ luân chuyển thông tin. Các hệ thống quản lý tài liệu số hóa cho phép tìm kiếm, truy xuất và chia sẻ file an toàn chỉ trong vài giây. Các định dạng file phổ biến như file DOCX và file PDF đóng vai trò trung tâm trong quá trình này. Đặc biệt, Adobe Acrobat đã trở thành tiêu chuẩn vàng cho việc xử lý file PDF, cung cấp các tính năng từ tạo lập, chỉnh sửa PDF đến bảo vệ bằng mật khẩu. Tuy nhiên, để đạt hiệu quả tối ưu, các doanh nghiệp cần một quy trình chuẩn hóa cho việc số hóa, lưu trữ và sao lưu tài liệu, đảm bảo dữ liệu luôn sẵn sàng và an toàn trước mọi sự cố.

1.2. Vai trò của phần mềm văn phòng trong soạn thảo hiện đại

Các bộ phần mềm văn phòng như Microsoft Office và Google Workspace là nền tảng của hoạt động soạn thảo hiện đại. Microsoft Word cung cấp một bộ công cụ định dạng phong phú, trong khi Google Docs lại nổi bật với khả năng cộng tác trực tuyến theo thời gian thực. Những công cụ này cho phép nhiều người cùng làm việc trên một tài liệu, theo dõi thay đổi và bình luận trực tiếp. Sự đồng bộ hóa dữ liệu qua lưu trữ đám mây đảm bảo mọi thành viên đều có phiên bản mới nhất. Tuy nhiên, sự tiện lợi này cũng đòi hỏi người dùng phải có ý thức cao về việc phân chia quyền truy cập, tránh việc chỉnh sửa hoặc rò rỉ thông tin không mong muốn.

II. Top 3 Rủi Ro Bảo Mật Tài Liệu Điện Tử Cần Biết Ngay

Sự phổ biến của tài liệu điện tử đi kèm với những rủi ro bảo mật nghiêm trọng. Thách thức lớn nhất chính là việc sao chép và phân phối trái phép, gây thiệt hại kinh tế nặng nề cho tác giả và nhà xuất bản. Tài liệu gốc chỉ ra rằng: “Hàng loạt sách mới, best sellers do các nhà xuất bản trong nước nắm giữ bản quyền được bày bán, phát tán công khai trên các trang điện tử”. Vấn đề này không chỉ giới hạn ở sách điện tử mà còn ảnh hưởng đến các tài liệu nội bộ, báo cáo kinh doanh, và dữ liệu nghiên cứu nhạy cảm. Một khi tài liệu bị rò rỉ, việc kiểm soát sự lan truyền của nó gần như là không thể. Bên cạnh đó, các cuộc tấn công mạng nhằm đánh cắp thông tin hoặc phá hoại dữ liệu cũng là một mối đe dọa thường trực. Các phương pháp bảo mật truyền thống như đặt mật khẩu cho file PDF hay file DOCX có thể dễ dàng bị bẻ khóa bằng các công cụ chuyên dụng. Ngay cả những giải pháp thương mại như “PDF Anti Copy” hay “Copy Protect” dù hiệu quả nhưng lại có chi phí cao, tạo ra rào cản cho người dùng cá nhân và các tổ chức nhỏ. Do đó, việc thiếu một giải pháp bảo mật tài liệu vừa hiệu quả vừa dễ tiếp cận là một thách thức lớn. Điều này đòi hỏi phải có những phương pháp bảo vệ mạnh mẽ hơn, chẳng hạn như mã hóa tài liệu ở cấp độ sâu và quản lý quyền truy cập một cách linh hoạt, đảm bảo chỉ những người được ủy quyền mới có thể xem và tương tác với nội dung.

2.1. Thách thức từ sao chép và phân phối trái phép nội dung

Việc sao chép bất hợp pháp là vấn đề nhức nhối nhất trong bảo mật tài liệu điện tử. Một tệp tin có thể được nhân bản vô số lần mà không làm giảm chất lượng. Điều này làm xói mòn giá trị của tài sản trí tuệ và gây tổn thất doanh thu. Các biện pháp ngăn chặn sao chép thông thường trên các phần mềm văn phòng tiêu chuẩn thường không đủ mạnh. Kẻ xấu có thể dễ dàng sử dụng các công cụ chuyển đổi file hoặc thậm chí là chụp ảnh màn hình để trích xuất nội dung. Do đó, một giải pháp hiệu quả phải tích hợp các cơ chế chống sao chép, chống in ấn và chống chụp màn hình trực tiếp vào trình đọc tài liệu.

2.2. Hạn chế của các phương pháp bảo mật tài liệu phổ biến

Nhiều người dùng và tổ chức vẫn dựa vào các tính năng bảo mật tích hợp sẵn của Adobe Acrobat hay Microsoft Word. Tuy nhiên, các lớp bảo vệ này có những hạn chế nhất định. Mật khẩu có thể bị dò ra, và các quyền hạn chế (như cấm in ấn) có thể bị vô hiệu hóa bởi các phần mềm của bên thứ ba. Hơn nữa, việc quản lý và phân phối mật khẩu cho nhiều người dùng là một quy trình phức tạp và kém an toàn. Các phương pháp này không giải quyết được gốc rễ của vấn đề là kiểm soát môi trường xem tài liệu. Một hệ thống chia sẻ file an toàn thực sự đòi hỏi việc giải mã và hiển thị phải được thực hiện trong một môi trường được kiểm soát hoàn toàn.

III. Bí Quyết Mã Hóa Tài Liệu Bằng Thuật Toán AES Tối Ưu

Để giải quyết các lỗ hổng bảo mật, mã hóa tài liệu là giải pháp nền tảng và hiệu quả nhất. Trong số các thuật toán mã hóa, AES (Advanced Encryption Standard) nổi lên như một tiêu chuẩn vàng được chính phủ và các tổ chức lớn tin dùng. AES là một thuật toán mã hóa khối đối xứng, hoạt động bằng cách xử lý các khối dữ liệu 128-bit thông qua nhiều vòng lặp thay thế và hoán vị phức tạp. Nghiên cứu của Trần Đức Thuận và Dương Trung Vĩnh (2019) đã lựa chọn và áp dụng thành công thuật toán này. Một trong những ưu điểm lớn của AES là sự cân bằng giữa hiệu suất và bảo mật. So với các thuật toán cũ hơn như DES, AES có không gian khóa lớn hơn nhiều (128, 192, hoặc 256 bit), khiến cho các cuộc tấn công brute-force trở nên bất khả thi về mặt tính toán. So với các hệ mã hóa bất đối xứng như RSA, AES nhanh hơn đáng kể, phù hợp cho việc mã hóa và giải mã các tệp tin có dung lượng lớn. Trong hệ thống được đề xuất, quy trình mã hóa được thực hiện một cách tự động: “phần mềm sẽ lưu file đầu ra dưới định dạng PDF. Sau đó phần mềm khởi tạo 1 dãy kí tự ngẫu nhiên (...) để đặt làm mật khẩu cho file PDF, đồng thời dùng thuật toán mã hóa AES để mã hóa mật khẩu vừa tạo”. Cách tiếp cận này tạo ra một lớp bảo vệ kép, vừa tận dụng cơ chế mật khẩu của PDF, vừa bảo vệ chính mật khẩu đó bằng một thuật toán mã hóa mạnh.

3.1. Nguyên lý hoạt động cơ bản của thuật toán mã hóa AES

Mã hóa tài liệu bằng AES dựa trên nguyên tắc mạng thay thế-hoán vị (SPN). Dữ liệu đầu vào được chia thành các khối và trải qua nhiều vòng lặp xử lý. Mỗi vòng bao gồm các bước: SubBytes (thay thế các byte), ShiftRows (dịch chuyển các hàng), MixColumns (trộn lẫn các cột), và AddRoundKey (kết hợp với khóa vòng). Sự kết hợp của các phép toán này tạo ra một hiệu ứng khuếch tán và gây nhiễu, làm cho mối quan hệ giữa bản rõ và bản mã trở nên cực kỳ phức tạp. Đây là yếu tố cốt lõi giúp AES chống lại các phương pháp phân tích mã hóa hiện đại, đảm bảo tính bảo mật vững chắc cho dữ liệu.

3.2. So sánh hiệu quả giữa AES DES và RSA trong bảo mật file

Khi lựa chọn một thuật toán để bảo mật tài liệu, việc so sánh hiệu quả là rất quan trọng. DES, một tiêu chuẩn cũ, có kích thước khóa quá nhỏ (56-bit) và không còn được coi là an toàn. RSA là một hệ mã hóa bất đối xứng mạnh mẽ, rất lý tưởng cho chữ ký điện tử và trao đổi khóa, nhưng lại quá chậm để mã hóa toàn bộ tài liệu. AES chiếm ưu thế ở vị trí trung gian hoàn hảo: cực kỳ an toàn và có tốc độ xử lý nhanh. Tài liệu nghiên cứu đã chỉ rõ, so với RSA, AES có tốc độ mã hóa và giải mã nhanh hơn, đồng thời tiêu thụ ít năng lượng hơn, phù hợp cho cả thiết bị di động. Chính vì vậy, AES là lựa chọn tối ưu cho các hệ thống yêu cầu chia sẻ file an toàn với hiệu suất cao.

IV. Cách Xây Dựng Hệ Thống Soạn Thảo Đọc File An Toàn

Một giải pháp bảo mật tài liệu toàn diện không chỉ dựa vào mã hóa mà còn cần một hệ thống tích hợp để quản lý toàn bộ vòng đời của tài liệu. Mô hình được đề xuất trong nghiên cứu của HUFLIT là một ví dụ điển hình, bao gồm hai thành phần chính: một phần mềm soạn thảo trên máy tính (Windows) và một ứng dụng đọc chuyên dụng trên điện thoại (Android). Cách tiếp cận này tạo ra một hệ sinh thái khép kín, nơi việc tạo và tiêu thụ nội dung được kiểm soát chặt chẽ. Phần mềm soạn thảo không chỉ cung cấp các chức năng cơ bản như định dạng văn bản hay chèn đối tượng, mà còn tự động hóa quá trình bảo mật. Khi người dùng lưu tài liệu, hệ thống sẽ tự động chuyển đổi file sang định dạng PDF được mã hóa bằng AES mà không cần bất kỳ thao tác phức tạp nào từ người dùng. Điểm đặc biệt của hệ thống là ứng dụng đọc. Đây là thành phần duy nhất có khả năng giải mã và hiển thị các tệp tin được tạo ra từ phần mềm soạn thảo. Ứng dụng này được thiết kế để vô hiệu hóa các hành vi sao chép, dán, in ấn và thậm chí là chụp ảnh màn hình, đảm bảo nội dung chỉ có thể được xem trong một môi trường an toàn. Việc tách biệt giữa công cụ tạo và công cụ đọc là một chiến lược thông minh, giúp tối đa hóa khả năng kiểm soát quyền truy cập và ngăn chặn hiệu quả việc phân phối trái phép.

4.1. Tích hợp soạn thảo và mã hóa tự động trên máy tính

Phần mềm trên máy tính là nơi bắt đầu của chu trình bảo mật tài liệu. Nó cho phép người dùng soạn thảo nội dung một cách tự nhiên như trên Microsoft Word. Tuy nhiên, điểm khác biệt cốt lõi nằm ở chức năng lưu file. Thay vì chỉ lưu dưới dạng file DOCX hoặc PDF thông thường, phần mềm này thực hiện một loạt các tác vụ nền: tạo một file PDF, sinh một mật khẩu ngẫu nhiên, sử dụng mật khẩu này để bảo vệ PDF, sau đó mã hóa tài liệu (cụ thể là mật khẩu) bằng AES và nhúng chuỗi mã hóa vào tệp. Quy trình tự động này loại bỏ sai sót của con người và đảm bảo mọi tài liệu xuất ra từ hệ thống đều được bảo vệ ở mức cao nhất.

4.2. Giải pháp trình đọc chuyên dụng để kiểm soát quyền truy cập

Ứng dụng đọc trên di động là chốt chặn cuối cùng của hệ thống. Khi người dùng mở một tệp được bảo vệ, ứng dụng sẽ tự động đọc chuỗi mã hóa, giải mã nó bằng khóa AES đã được định sẵn để lấy lại mật khẩu gốc, và sau đó sử dụng mật khẩu này để mở file PDF. Toàn bộ quá trình này diễn ra liền mạch. Quan trọng hơn, ứng dụng được lập trình để chặn các API hệ thống liên quan đến việc sao chép và chụp màn hình. Điều này tạo ra một “sandbox” an toàn, nơi nội dung có thể được hiển thị nhưng không thể bị trích xuất. Đây là một phương pháp kiểm soát quyền truy cập hiệu quả hơn nhiều so với các biện pháp dựa trên phần mềm thông thường.

4.3. Ứng dụng chữ ký điện tử và chữ ký số để xác thực

Mặc dù không phải là trọng tâm của nghiên cứu gốc, việc tích hợp chữ ký điện tử và chữ ký số có thể nâng cao đáng kể tính toàn vẹn và xác thực của tài liệu. Một chữ ký số, dựa trên hạ tầng khóa công khai (PKI), có thể đảm bảo rằng tài liệu không bị thay đổi kể từ khi được ký và xác thực danh tính của người ký. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các hợp đồng, tài liệu pháp lý và báo cáo chính thức. Việc kết hợp mã hóa tài liệu để bảo vệ nội dung và chữ ký số để đảm bảo tính xác thực sẽ tạo ra một giải pháp quản lý tài liệu toàn diện và đáng tin cậy.

V. Kết Quả Ứng Dụng Thực Tiễn Của Hệ Thống Nghiên Cứu

Hệ thống soạn thảo và đọc tài liệu điện tử được phát triển trong khuôn khổ khóa luận tốt nghiệp đã chứng minh tính khả thi và hiệu quả của mô hình bảo mật tích hợp. Kết quả dự kiến của dự án bao gồm việc xây dựng thành công hai ứng dụng cốt lõi: một phần mềm soạn thảo trên Windows sử dụng WPF và một ứng dụng đọc trên Android. Phần mềm soạn thảo cung cấp đầy đủ các tính năng cơ bản, từ định dạng văn bản, chèn hình ảnh, bảng biểu, đến chức năng chuyển đổi file từ các định dạng có sẵn (HTML, WORD, PDF) sang định dạng PDF được bảo mật. Giao diện người dùng được thiết kế trực quan, giúp người soạn thảo dễ dàng tạo và bảo vệ tài liệu của mình. Về phía ứng dụng di động, nó đã thực hiện thành công vai trò của một trình đọc an toàn. Ứng dụng có thể giải mã và hiển thị các tài liệu được mã hóa một cách trơn tru, đồng thời thực thi các chính sách bảo mật nghiêm ngặt như chặn sao chép và chụp màn hình. Các tính năng tiện ích như hiển thị danh sách file gần đây, ghim file, và tìm kiếm nội dung cũng được tích hợp để nâng cao trải nghiệm người dùng. Theo tài liệu, ý nghĩa thực tế của hệ thống là “mang lại giá trị về vật chất lẫn tinh thần cho người soạn thảo và các nhà xuất bản bằng việc bảo mật cho tài liệu của họ”. Điều này mở ra tiềm năng ứng dụng rộng rãi trong lĩnh vực xuất bản, giáo dục và quản lý tài liệu doanh nghiệp.

5.1. Phân tích các chức năng chính của phần mềm soạn thảo

Phần mềm trên máy tính được xây dựng trên nền tảng .NET Framework với công nghệ WPF, đảm bảo hiệu suất ổn định và giao diện đồ họa phong phú. Các chức năng chính bao gồm: tạo tài liệu mới với trình soạn thảo WYSIWYG, mở và xem các file hiện có, và quan trọng nhất là chức năng chuyển đổi và mã hóa. Khi chuyển đổi, hệ thống không chỉ áp dụng mã hóa tài liệu mà còn đảm bảo file đầu ra là một file PDF chuẩn, tương thích nhưng được bảo vệ. Sơ đồ hoạt động cho thấy một quy trình khép kín, từ khâu nhập liệu đến khi tạo ra một sản phẩm cuối cùng an toàn.

5.2. Đánh giá giao diện và trải nghiệm trên ứng dụng di động

Ứng dụng Android được phát triển bằng Java và Android Studio. Giao diện được thiết kế đơn giản, tập trung vào chức năng đọc và quản lý file. Màn hình chính hiển thị danh sách các file đã mở gần đây, giúp người dùng truy cập lại tài liệu một cách nhanh chóng. Trình đọc PDF được tối ưu hóa cho màn hình cảm ứng, với các chức năng như chuyển trang, tìm kiếm ký tự và điều hướng theo chương mục. Việc tự động xử lý giải mã giúp người dùng có trải nghiệm liền mạch, không cần phải nhập mật khẩu theo cách thủ công, trong khi các cơ chế bảo mật vẫn hoạt động hiệu quả ở chế độ nền.

VI. Hướng Phát Triển Tương Lai Cho Văn Phòng Không Giấy

Hệ thống được trình bày trong nghiên cứu chỉ là bước khởi đầu, nhưng nó đã đặt một nền móng vững chắc cho các giải pháp bảo mật tài liệu trong tương lai. Hướng phát triển tiềm năng là rất lớn, có thể biến hệ thống từ một công cụ bảo mật đơn lẻ thành một nền tảng quản lý tài liệu và giao dịch toàn diện. Một trong những hướng đi hứa hẹn nhất là phát triển hệ thống thành một “thị trường giao dịch tài liệu điện tử”. Trên nền tảng này, tác giả và nhà xuất bản có thể đăng bán tài liệu của mình. Nhờ cơ chế bảo mật tích hợp, họ có thể yên tâm rằng tài liệu chỉ được truy cập bởi những người đã trả tiền mua, loại bỏ hoàn toàn nỗi lo về việc bị sao chép và chia sẻ tràn lan. Hơn nữa, hệ thống có thể khắc phục hạn chế hiện tại về việc lưu khóa mã hóa cứng trong mã nguồn. Bằng cách chuyển sang lưu trữ khóa trên cơ sở dữ liệu trực tuyến và liên kết với tài khoản người dùng, tính bảo mật sẽ được nâng lên một tầm cao mới. Việc tích hợp sâu hơn với các dịch vụ lưu trữ đám mây, hỗ trợ cộng tác trực tuyến an toàn, và bổ sung tính năng chữ ký số sẽ hoàn thiện hệ sinh thái, đưa khái niệm văn phòng không giấy đến gần hơn với thực tế an toàn và hiệu quả.

6.1. Xây dựng thị trường giao dịch tài liệu điện tử an toàn

Tương lai của quản lý tài liệu không chỉ dừng lại ở việc lưu trữ và bảo vệ. Nó còn mở ra cơ hội kinh doanh mới. Một thị trường nơi các tài liệu có giá trị như sách, báo cáo phân tích, tài liệu khóa học có thể được mua bán an toàn sẽ là một cuộc cách mạng. Mỗi giao dịch sẽ cấp cho người mua quyền truy cập vào tài liệu thông qua ứng dụng đọc chuyên dụng, gắn liền với tài khoản của họ. Mô hình này đảm bảo quyền lợi cho người sáng tạo nội dung, thúc đẩy một nền kinh tế số lành mạnh và bền vững.

6.2. Tối ưu hóa bảo mật bằng quản lý khóa mã hóa trực tuyến

Để giải quyết điểm yếu về khóa mã hóa tĩnh, hệ thống tương lai cần áp dụng một mô hình quản lý khóa động. Mỗi tài liệu hoặc mỗi người dùng có thể có một khóa mã hóa riêng, được lưu trữ an toàn trên máy chủ. Khi người dùng yêu cầu truy cập, ứng dụng sẽ xác thực với máy chủ để nhận khóa giải mã. Cách tiếp cận này không chỉ tăng cường bảo mật tài liệu mà còn cho phép quản trị viên thu hồi quyền truy cập từ xa một cách tức thì, mang lại khả năng kiểm soát tuyệt đối trên toàn bộ hệ thống.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Bước vào thời đại công nghệ số, việc con người sử dụng điện thoại và máy tính thường xuyên dẫn tới tài liệu giấy dần được thay thế bởi tài liệu điện tử. Nhờ có internet, các nhà xuất bản dễ dàng giới thiệu sách mới đến tay độc giả bằng hình thức sách điện tử (e-book) hoặc sách nói (audiobook). Bên cạnh mặt tích cực, internet cũng là phương thức được các cá nhân, tổ chức xâm phạm bản quyền bất hợp pháp sử dụng nhằm mục đích trục lợi thương mại. Hàng loạt sách mới, best sellers do các nhà xuất bản trong nước nắm giữ bản quyền được bày bán, phát tán công khai trên các trang điện tử.

Những trang này đã tạo ra các dạng sách nói chia sẻ trên cộng đồng mạng nhằm thu phí hoặc tính lượt truy cập để phục vụ mục đích kinh doanh quảng cáo. Việc này làm tổn hại nghiêm trọng đến giá trị kinh tế cũng như tinh thần cho nhà soạn thảo - nhà xuất bản. Mặc dù việc xử phạt đã được quy định và thực thi nhưng tình trạng xâm phạm bản quyền vẫn đang diễn ra tràn lan, chưa có dấu hiệu dừng lại. Như vậy chúng ta có thể thấy vấn đề bảo vệ tài liệu - sách điện tử là quan trọng nhường nào, phòng bệnh hơn chữa bệnh.2 Giới thiệu đề tài Đề tài: Xây dựng hệ thống soạn thảo và đọc tài liệu điện tử.

Lý do chọn đề tài: Tài liệu điện tử tuy thuận tiện nhưng đặt ra vấn đề lớn về bảo mật cho người soạn thảo. Việc có thể sao chép và in ấn tràn lan tài liệu điện tử khiến chủ sở hữu tài liệu rất nghi ngại về việc chia sẻ tài liệu của mình. Vấn đề này đòi hỏi việc soạn thảo tài liệu cũng như đưa tài liệu đến tay người dùng phải được cải tiến về bảo mật. Ý nghĩa thực tế: Khi hệ thống soạn thảo và đọc tài liệu điện tử này được xây dựng thành công sẽ mang lại giá trị về vật chất lẫn tinh thần cho người soạn thảo và các nhà xuất bản bằng việc bảo mật cho tài liệu của họ.

Đồng thời giúp phát triển việc giao dịch các tài liệu điện tử được phổ biến hơn. Trang 1 TỔNG QUAN 1.3 Mục đích yêu cầu Mục đích của hệ thống sẽ bảo mật dữ liệu từ khâu soạn thảo đến khâu hiển thị cho người dùng xem, ngăn cản kẻ xấu sao chép tài liệu dưới mọi hình thức. Các yêu cầu đối với hệ thống: - Phần mềm trên máy tính: + Phải có các chức năng cơ bản của một chương trình soạn thảo văn bản như định dạng văn bản (in hoa, in nghiêng, gạch dưới, căn lề, chỉnh màu, chỉnh kiểu chữ, kích cỡ chữ…), chèn hình ảnh, bảng, đường dẫn… + File được sinh ra sau khi soạn thảo phải được mã hóa, không thể đọc từ phần mềm - chương trình khác không thuộc hệ thống. + Giao diện dễ nhìn, dễ sử dụng.

Chương trình chạy tốt trên các máy tính chạy hệ điều hành Windows thông dụng (Windows 7, 8, 10). - Ứng dụng trên điện thoại: + Phải đọc được các file do phần mềm máy tính soạn thảo ra, không cho người dùng copy, chụp ảnh màn hình. + Giao diện dễ sử dụng, ứng dụng chạy tốt trên điện thoại chạy hệ điều hành Android, phiên bản 5.4 Nội dung Một số phần mềm giúp bảo vệ file - tài liệu điện tử: Hiện nay có khá nhiều các phần mềm giúp bảo vệ tài liệu - sách điện tử, chống sao chép, in ấn nội dung hay thậm chí không thể mở tài liệu khi sao chép sang vùng lưu trữ khác. Ví dụ: - Phần mềm “PDF Anti Copy” hỗ trợ người dùng bảo vệ tài liệu PDF của mình chống lại các hành vi sao chép và chuyển đổi trái phép bằng cách loại bỏ tất cả phân quyền kích hoạt tính năng xử lý file.

Chức năng chính: Chọn file PDF và có thể tùy chọn chống sao chép (ngăn không cho chọn - bôi đen văn bản) từng trang trong file PDF. Khi chuyển đổi định dạng sang file word thì vẫn không thể sao chép văn bản được. - Phần mềm “Copy Protect” cho phép người dùng thiết lập cơ chế bảo vệ cho các tập tin âm thanh, video, tài liệu, hình ảnh. nhằm không cho phép người khác sao chép dữ liệu mà không được quyền, cho phép người khác xem nhưng không cho sao chép các dữ liệu sang ổ cứng khác hoặc sao chép được nhưng không thể đọc, xem được.

Chức Trang 2 TỔNG QUAN năng chính: Chọn file (có thể nhiều định dạng như hình ảnh, âm thanh, video và văn bản) và chọn nơi lưu trữ file gốc. Sau khi phần mềm tiến hành mã hóa sẽ xuất hiện thêm một file có tên giống như file gốc nhưng định dạng .EXE, file này chỉ có thể mở được ở đúng nơi lưu trữ ban đầu, nếu cố tình sao chép file thì khi mở file sẽ báo lỗi. Hai phần mềm này giúp bảo vệ file hay tài liệu điện tử khác hiệu quả. Tuy nhiên các phần mềm này lại có mức giá khá cao ($29.95 cho “PDF Anti Copy” và $69.95 đối với “Copy Protect”) nên khó có thể được tiếp cận bởi một phần người dùng trên thực tế.

Để giải quyết phần nào vấn đề trên, chúng em quyết định sẽ xây dựng hệ thống soạn thảo và đọc tài liệu điện tử. Mục tiêu của hệ thống sẽ bảo mật dữ liệu từ khâu soạn thảo đến khâu hiển thị cho người dùng xem, ngăn cản kẻ xấu sao chép tài liệu dưới mọi hình thức. Hướng thực hiện: Hệ thống của đề tài sẽ bao gồm phần mềm soạn thảo tài liệu điện tử trên máy tính (Windows) và ứng dụng đọc tài liệu điện tử trên điện thoại (Android) với các chức năng cơ bản: cho phép người dùng soạn thảo tài liệu trên phần mềm máy tính sau đó chuyển đổi tài liệu sang định dạng PDF và đặt mật khẩu ngẫu nhiên cho nó, đối với tài liệu - sách có sẵn sẽ có chức năng chuyển đổi sang định dạng PDF và đặt mật khẩu ngẫu nhiên; Người dùng đầu cuối (đọc giả) muốn xem tài liệu phải sử dụng phần mềm máy tính hoặc ứng dụng điện thoại của hệ thống này (chỉ hệ thống mới có thể giải mã mật khẩu đúng cho loại tài liệu này). Điểm đặc biệt của hệ thống này so với các phần mềm trên thực tế: - Người soạn thảo có thể soạn thảo văn bản ngay trên phần mềm, sau đó phần mềm sẽ tự động bảo vệ tài liệu này.

- Không bị ràng buộc bởi nơi lưu trữ tài liệu ban đầu như phần mềm “Copy Protect”. - Hệ thống bao gồm hai phần mềm trên máy tính và điện thoại nên dễ triển khai vào thực tế. Người dùng được hướng tới: những nhà soạn thảo hay chủ sở hữu - tác giả của tài liệu điện tử. Họ muốn bảo mật tài liệu của mình, chỉ những đối tượng được sự cho phép mới được xem tài liệu của họ, ngăn chặn sự sao chép trái phép.

Đồng thời người dùng ở đây cũng là những đối tượng được quyền xem tài liệu điện tử dưới sự cho phép của nhà soạn thảo, chủ sở hữu… Nếu tài liệu được mua bán giữa chủ sỡ hữu và người Trang 3 TỔNG QUAN mua, người mua bản quyền của tài liệu sẽ được đính kèm theo tài khoản và phần mềm đọc tài liệu điện tử của hệ thống này để xem tài liệu. Hướng phát triển thêm: Từ các chức năng cơ bản của hệ thống có thể tạo dựng. Chúng em có thể phát triển thêm biến hệ thống thành một thị trường giao dịch tài liệu điện tử. Ở đó chủ sở hữu của tài liệu điện tử có thể đăng bán tài liệu của mình thông qua trị trường giao dịch này.

Tài liệu chỉ có thể xem bởi những tài khoản thành viên đã mua tài liệu, nhờ đó chủ sở hữu không hề lo sợ tài liệu bị chia sẻ tràn lan. Ngoài ra có thể bán cả hệ thống này và phát triển thêm những tính năng mà người mua yêu cầu để tự vận hành.5 Công cụ và môi trường phát triển phần mềm Phần mềm soạn thảo trên máy tính: xây dựng trên nền tảng Windows Presentation Foundation (WPF) của .NET framework (ngôn ngữ C#) trong hệ điều hành Windows. Công cụ hỗ trợ lập trình, biên dịch Visual Studio 2017. Ứng dụng đọc tài liệu trên điện thoại: xây dựng ứng dụng Android trên môi trường Java Development Kit (JDK) bằng ngôn ngữ Java trong hệ điều hành Windows.

Công cụ hỗ trợ lập trình Android Studio 3. Ngoài ra trong quá trình thiết kế hệ thống có sử dụng phần mềm Enterprise Architect để thiết kế các sơ đồ use case, squence diagram, class diagram… 1.6 Kết quả dự kiến Trong thời gian 3 tháng thực hiện khóa luận tốt nghiệp, nhóm chúng em dự kiến sẽ thực hiện được: - Tìm hiểu về thực trạng và hướng giải quyết của vấn đề sao chép và in ấn trái phép tài liệu điện tử. - Tìm hiểu về một số phần mềm mã hóa tài liệu điện tử hiện nay. Hiểu và vận dụng được một thuật toán mã hóa văn bản.

- Xây dựng hệ thống phần mềm soạn thảo và đọc tài liệu điện tử thành công với các chức năng cơ bản như yêu cầu được đã được đề ra. - Viết báo cáo trình bày về quá trình và nội dung thực hiện hệ thống, bố cục bao gồm: Tổng quát về đề tài, các lý thuyết cơ sở vận dụng vào hệ thống, phân tích và thiết kế hệ thống, hiện thực hệ thống, kết quả thực hiện và hạn chế. Trang 4 CƠ SỞ LÝ THUYẾT Chương 2.1 Ứng dụng di động 2.1 Hệ điều hành Android Android là một hệ điều hành dựa trên nền tảng Linux được thiết kế dành cho các thiết bị di động có màn hình cảm ứng như điện thoại thông minh và máy tính bảng. Ban đầu, Android được phát triển bởi Tổng công ty Android, với sự hỗ trợ tài chính từ Google và sau này được chính Google mua lại vào năm 2005.

Android ra mắt vào năm 2007 cùng với tuyên bố thành lập Liên minh thiết bị cầm tay mở: một hiệp hội gồm các công ty phần cứng, phần mềm, và viễn thông với mục tiêu đẩy mạnh các tiêu chuẩn mở cho các thiết bị di động. Chiếc điện thoại đầu tiên chạy Android được bán vào năm 2008. Android có mã nguồn mở và Google phát hành mã nguồn theo Giấy phép Apache. Chính mã nguồn mở cùng với một giấy phép không có nhiều ràng buộc đã cho phép các nhà phát triển thiết bị, mạng di động và các lập trình viên nhiệt huyết được điều chỉnh và phân phối Android một cách tự do.

Ngoài ra, Android còn có một cộng đồng lập trình viên đông đảo chuyên viết các ứng dụng để mở rộng chức năng của thiết bị, bằng một loại ngôn ngữ lập trình Java có sửa đổi.