Thực Trạng Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Tại Ngân Hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam

Bài viết phân tích thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam, nêu rõ thách thức và giải pháp hiệu quả.

• Tác giả: Lương Thị Hiếu
• Người hướng dẫn: Th.S Trần Hữu Tuyến
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Ngân hàng Thương mại
• Đề tài: Thực Trạng Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Tại Ngân Hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Các đề tài, công trình nghiên cứu về QTRRTD
• 1.2.1. Rủi ro tín dụng
• 1.2.1.1. Khái niệm rủi ro tín dụng
• 1.2.1.2. Phân loại rủi ro tín dụng
• 1.2.1.3. Nguyên nhân gây ra rủi ro tín dụng
• 1.2.1.4. Dấu hiệu nhận biết rủi ro tín dụng
• 1.2.1.5. Hậu quả của rủi ro tín dụng
• 1.2.2. Quản trị rủi ro tín dụng
• 1.2.2.1. Sự cần thiết của quản trị rủi ro tín dụng
• 1.2.2.2. Nguyên tắc quản trị rủi ro tín dụng
• 1.2.2.3. Quy trình quản trị rủi ro tín dụng tại các NHTM
• 2. CHƯƠNG 2: SỐ LIỆU SỬ DỤNG, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 2.1. Số liệu sử dụng và phương pháp nghiên cứu
• 2.1.1. Số liệu sử dụng
• 2.1.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2. Kết quả nghiên cứu về QTRRTD tại Ngân Hàng MSB
• 2.2.1. Tổng quan về Ngân Hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam (MSB)
• 2.2.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển
• 2.2.1.2. Cơ cấu tổ chức
• 2.2.1.3. Khái quát tình hình hoạt động
• 2.2.2. Thực trạng hoạt động tín dụng tại MSB
• 2.2.2.1. Tình hình tăng trưởng tín dụng
• 2.2.2.2. Cơ cấu dư nợ cho vay theo đối tượng khách hàng
• 2.2.2.3. Cơ cấu dư nợ theo thời hạn vay
• 2.2.2.4. Cơ cấu dư nợ theo chất lượng
• 2.2.3. Thực trạng QTRRTD tại MSB
• 2.2.3.1. Chính sách tín dụng tại MSB
• 2.2.3.2. Chính sách quản trị RRTD tại MSB
• 2.2.3.3. Mô hình QTRRTD tại MSB
• 2.2.3.4. Các chỉ tiêu phản ánh QTRRTD tại MSB
• 2.2.3.5. Các kỹ thuật dự báo và đo lường đang áp dụng tại MSB
• 2.2.4. Đánh giá thực trạng QTRRTD tại MSB
• 2.2.4.1. Những kết quả đạt được
• 2.2.4.2. Những hạn chế
• 2.2.4.3. Những nguyên nhân
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT LUẬN
• 3.1. Đề xuất các giải pháp và kiến nghị
• 3.1.1. Những yêu cầu trong việc đưa ra giải pháp
• 3.1.1.1. Phù hợp với chủ trương, chính sách phát triển của Ngân hàng nhà nước
• 3.1.1.2. Phù hợp với điều kiện và trình độ của Ngân Hàng MSB
• 3.1.2. Những giải pháp nâng cao hiệu quả QTRRTD
• 3.1.2.1. Tại Ngân Hàng MSB
• 3.1.2.2. Các kiến nghị đối với Ngân Hàng Nhà Nước và các cơ quan liên quan
• 3.2. Tóm lược nội dung
• 3.3. Đánh giá ưu và nhược điểm của Khóa Luận tốt nghiệp

Tóm tắt

I. Tổng Quan Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng MSB Giới Thiệu Tầm Quan Trọng

Hoạt động tín dụng đóng vai trò then chốt, mang lại lợi nhuận đáng kể cho Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam (MSB). Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, MSB không ngừng mở rộng hoạt động cho vay, tạo ra sự cạnh tranh gay gắt. Việc tăng trưởng tín dụng nhanh chóng tiềm ẩn nhiều hệ lụy, đặc biệt là rủi ro tín dụng. Rủi ro này luôn tồn tại, đòi hỏi MSB phải có biện pháp quản trị hiệu quả. Tuân thủ quy định của NHNN về tỷ lệ an toàn vốn Basel II, MSB đã chú trọng đến Quản trị rủi ro tín dụng (QTRRTD) và đạt được những kết quả nhất định. Tuy nhiên, rủi ro tiềm ẩn vẫn còn lớn, đòi hỏi MSB phải tiếp tục hoàn thiện hệ thống QTRRTD của mình. Khóa luận này tập trung phân tích thực trạng QTRRTD tại MSB, đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động.

1.1. Khái niệm và bản chất của Rủi ro Tín Dụng Ngân hàng

Rủi ro tín dụng là một phần không thể tách rời của hoạt động ngân hàng, đặc biệt là hoạt động tín dụng. Theo Ủy ban Basel, rủi ro tín dụng là khả năng khách hàng không thực hiện được nghĩa vụ thanh toán. Thông tư 02/2013/TT-NHNN định nghĩa rủi ro tín dụng là tổn thất do khách hàng không thể thực hiện cam kết. Bản chất của rủi ro tín dụng là sự không chắc chắn về khả năng thu hồi vốn và lãi, ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận và an toàn vốn của ngân hàng.

1.2. Phân loại Rủi ro Tín Dụng và ảnh hưởng đến Maritime Bank

Rủi ro tín dụng được phân loại theo nhiều tiêu chí khác nhau. Theo nguyên nhân phát sinh, có rủi ro giao dịch (lựa chọn khách hàng, đảm bảo, nghiệp vụ) và rủi ro danh mục (nội tại, tập trung). Rủi ro giao dịch phát sinh từ quá trình xét duyệt và quản lý từng khoản vay. Rủi ro danh mục liên quan đến chính sách tín dụng và quản lý danh mục cho vay của ngân hàng. Việc nhận diện và phân loại rủi ro tín dụng là bước quan trọng để Maritime Bank có thể xây dựng các biện pháp quản trị phù hợp.

1.3. Tầm quan trọng của Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Hiệu quả

Quản trị rủi ro tín dụng hiệu quả là yếu tố sống còn đối với sự ổn định và phát triển của Maritime Bank. QTRRTD giúp ngân hàng giảm thiểu tổn thất do nợ xấu, bảo vệ lợi nhuận và vốn. Đồng thời, QTRRTD còn giúp ngân hàng tuân thủ các quy định của NHNN, nâng cao uy tín và khả năng cạnh tranh trên thị trường. QTRRTD không chỉ là nhiệm vụ của bộ phận quản lý rủi ro mà còn là trách nhiệm của toàn bộ cán bộ nhân viên ngân hàng.

II. Thách Thức Quản Lý Nợ Xấu MSB Phân Tích Nguyên Nhân Hệ Quả

Một trong những thách thức lớn nhất trong quản trị rủi ro tín dụng tại MSB là quản lý nợ xấu. Nợ xấu không chỉ làm giảm lợi nhuận mà còn ảnh hưởng đến uy tín và khả năng huy động vốn của ngân hàng. Nguyên nhân dẫn đến nợ xấu có thể xuất phát từ cả yếu tố khách quan (kinh tế suy thoái, biến động thị trường) và chủ quan (quy trình thẩm định lỏng lẻo, quản lý sau vay không hiệu quả). Việc phân tích nguyên nhân và hệ quả của nợ xấu là cơ sở để MSB đưa ra các biện pháp phòng ngừa và xử lý phù hợp.

2.1. Các Nguyên Nhân Khách Quan gây Nợ Xấu tại Ngân hàng

Các yếu tố khách quan có thể tác động mạnh mẽ đến nợ xấu. Biến động kinh tế vĩ mô (lạm phát, suy thoái) làm giảm khả năng trả nợ của khách hàng. Thay đổi chính sách của NHNN cũng có thể ảnh hưởng đến hoạt động tín dụng và tăng rủi ro tín dụng. Ngoài ra, thiên tai, dịch bệnh cũng là những yếu tố bất khả kháng có thể gây ra nợ xấu cho ngân hàng.

2.2. Các Nguyên Nhân Chủ Quan từ MSB dẫn đến Rủi ro Tín Dụng

Các yếu tố chủ quan từ phía ngân hàng cũng đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành nợ xấu. Quy trình thẩm định tín dụng lỏng lẻo, thiếu chặt chẽ làm tăng khả năng lựa chọn sai khách hàng. Quản lý sau vay không hiệu quả, thiếu kiểm soát làm cho khoản vay dễ bị rủi ro. Ngoài ra, đạo đức nghề nghiệp của cán bộ tín dụng cũng là một yếu tố cần được quan tâm.

2.3. Hậu quả của Nợ Xấu đối với Hoạt Động Ngân Hàng Maritime Bank

Nợ xấu gây ra nhiều hậu quả tiêu cực đối với hoạt động của Maritime Bank. Nợ xấu làm giảm lợi nhuận do phải trích lập dự phòng. Nợ xấu làm giảm khả năng huy động vốn do uy tín của ngân hàng bị ảnh hưởng. Nợ xấu còn làm tăng chi phí hoạt động do phải tốn kém chi phí xử lý nợ.

III. Cách Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng MSB Quy Trình Chính Sách

MSB áp dụng một quy trình quản trị rủi ro tín dụng chặt chẽ, bao gồm nhiều giai đoạn: nhận diện, đo lường, kiểm soát và giảm thiểu rủi ro. Ngân hàng cũng xây dựng các chính sách tín dụng phù hợp với chiến lược kinh doanh và khẩu vị rủi ro. Các chính sách này quy định rõ các tiêu chí cấp tín dụng, hạn mức cho vay, biện pháp đảm bảo và quy trình xử lý nợ xấu. Việc tuân thủ nghiêm ngặt quy trình và chính sách quản trị rủi ro tín dụng là yếu tố then chốt để MSB giảm thiểu rủi ro tín dụng và đảm bảo an toàn hoạt động.

3.1. Quy trình Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng tại Ngân hàng TMCP Hàng Hải

Quy trình QTRRTD tại Maritime Bank bao gồm nhiều bước, từ khâu thẩm định khách hàng, phê duyệt khoản vay, giải ngân, quản lý sau vay đến xử lý nợ có vấn đề. Mỗi bước đều được thực hiện theo quy trình chặt chẽ, đảm bảo tính khách quan và minh bạch. Quy trình này giúp ngân hàng nhận diện sớm các rủi ro tiềm ẩn và có biện pháp xử lý kịp thời.

3.2. Chính Sách Tín Dụng Khẩu Vị Rủi Ro của MSB

Chính sách tín dụng của MSB quy định rõ các tiêu chí cấp tín dụng, hạn mức cho vay, biện pháp đảm bảo và quy trình xử lý nợ xấu. Khẩu vị rủi ro của ngân hàng thể hiện mức độ chấp nhận rủi ro trong hoạt động tín dụng. Việc xác định rõ khẩu vị rủi ro giúp ngân hàng đưa ra các quyết định tín dụng phù hợp với chiến lược kinh doanh.

3.3. Ứng dụng Basel II và Basel III trong quản lý Rủi ro

MSB đang từng bước áp dụng các tiêu chuẩn của Basel II và Basel III trong quản trị rủi ro tín dụng. Việc áp dụng các tiêu chuẩn này giúp ngân hàng nâng cao năng lực quản lý rủi ro, tăng cường an toàn vốn và tuân thủ các quy định của NHNN và quốc tế. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

IV. Phương Pháp Đánh Giá Rủi Ro Tín Dụng MSB Xếp Hạng Đo Lường

MSB sử dụng nhiều phương pháp để đánh giá rủi ro tín dụng, bao gồm xếp hạng tín dụng khách hàng, phân tích tài chính và phi tài chính, đánh giá tài sản đảm bảo. Hệ thống xếp hạng tín dụng giúp ngân hàng phân loại khách hàng theo mức độ rủi ro khác nhau, từ đó áp dụng các chính sách tín dụng phù hợp. Các phương pháp đo lường rủi ro tín dụng giúp ngân hàng xác định mức độ tổn thất có thể xảy ra, từ đó trích lập dự phòng rủi ro đầy đủ.

4.1. Hệ thống Xếp Hạng Tín Dụng Nội Bộ tại Maritime Bank

MSB xây dựng hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ để đánh giá mức độ rủi ro của từng khách hàng. Hệ thống này dựa trên nhiều tiêu chí, bao gồm tình hình tài chính, lịch sử tín dụng, khả năng trả nợ và chất lượng quản lý của khách hàng. Kết quả xếp hạng tín dụng là cơ sở để ngân hàng quyết định cấp tín dụng và áp dụng các biện pháp quản lý rủi ro phù hợp.

4.2. Phân tích Tài Chính Phi Tài Chính trong Đánh Giá Rủi Ro

Việc phân tích tài chính và phi tài chính là một phần quan trọng trong quá trình đánh giá rủi ro tín dụng. Phân tích tài chính giúp ngân hàng đánh giá khả năng trả nợ của khách hàng dựa trên các chỉ số tài chính. Phân tích phi tài chính giúp ngân hàng đánh giá các yếu tố định tính, chẳng hạn như uy tín, kinh nghiệm quản lý và môi trường kinh doanh của khách hàng.

4.3. Vai trò của Tài Sản Đảm Bảo trong Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng

Tài sản đảm bảo đóng vai trò quan trọng trong việc giảm thiểu rủi ro tín dụng. Tài sản đảm bảo giúp ngân hàng thu hồi vốn trong trường hợp khách hàng không trả được nợ. Tuy nhiên, ngân hàng cần phải định giá tài sản đảm bảo một cách chính xác và quản lý tài sản đảm bảo một cách chặt chẽ để đảm bảo hiệu quả.

V. Ứng Dụng Công Nghệ Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng MSB Giải Pháp Mới

MSB đang tích cực ứng dụng công nghệ thông tin vào quản trị rủi ro tín dụng. Các giải pháp công nghệ giúp ngân hàng tự động hóa quy trình thẩm định, theo dõi và quản lý nợ. Việc sử dụng các hệ thống phân tích dữ liệu lớn giúp ngân hàng phát hiện sớm các dấu hiệu rủi ro và đưa ra các quyết định tín dụng chính xác hơn. Ứng dụng công nghệ là xu hướng tất yếu để MSB nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0.

5.1. Tự Động Hóa Quy Trình Thẩm Định Tín Dụng bằng Công Nghệ

Ứng dụng công nghệ giúp MSB tự động hóa quy trình thẩm định tín dụng, giảm thiểu thời gian và chi phí. Các hệ thống chấm điểm tín dụng tự động giúp ngân hàng đánh giá khách hàng một cách khách quan và chính xác hơn. Điều này giúp ngân hàng đưa ra các quyết định tín dụng nhanh chóng và hiệu quả.

5.2. Phân Tích Dữ Liệu Lớn Big Data trong Dự Báo Rủi Ro

Việc sử dụng các hệ thống phân tích dữ liệu lớn giúp MSB phát hiện sớm các dấu hiệu rủi ro tín dụng. Các hệ thống này phân tích một lượng lớn dữ liệu từ nhiều nguồn khác nhau để nhận diện các mô hình và xu hướng có thể báo hiệu rủi ro. Điều này giúp ngân hàng đưa ra các biện pháp phòng ngừa và xử lý kịp thời.

5.3. Giám Sát và Quản Lý Nợ Vay bằng Hệ Thống Công Nghệ Số

Các hệ thống công nghệ số giúp MSB giám sát và quản lý nợ vay một cách hiệu quả. Các hệ thống này tự động theo dõi tình hình trả nợ của khách hàng và cảnh báo khi có dấu hiệu chậm trả. Điều này giúp ngân hàng chủ động trong việc xử lý nợ có vấn đề.

VI. Giải Pháp Hoàn Thiện Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng MSB Đề Xuất Kiến Nghị

Để nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng, MSB cần tiếp tục hoàn thiện quy trình và chính sách, tăng cường ứng dụng công nghệ, nâng cao năng lực cán bộ. Đồng thời, ngân hàng cần chủ động phối hợp với NHNN và các cơ quan liên quan để đối phó với các rủi ro tiềm ẩn từ môi trường kinh tế vĩ mô. Việc hoàn thiện hệ thống quản trị rủi ro tín dụng là một quá trình liên tục, đòi hỏi sự cam kết và nỗ lực của toàn bộ cán bộ nhân viên ngân hàng.

6.1. Các Giải Pháp Tăng Cường Chính Sách Tín Dụng của Ngân hàng

MSB cần rà soát và hoàn thiện chính sách tín dụng, đảm bảo phù hợp với chiến lược kinh doanh và khẩu vị rủi ro. Chính sách cần quy định rõ các tiêu chí cấp tín dụng, hạn mức cho vay, biện pháp đảm bảo và quy trình xử lý nợ xấu. Ngân hàng cần tăng cường kiểm soát việc tuân thủ chính sách tín dụng trong toàn hệ thống.

6.2. Kiến Nghị với Ngân Hàng Nhà Nước về Quản Lý Rủi Ro Tín Dụng

NHNN cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý về quản trị rủi ro tín dụng, đảm bảo phù hợp với chuẩn mực quốc tế và điều kiện thực tế của Việt Nam. NHNN cần tăng cường giám sát hoạt động tín dụng của các ngân hàng, đặc biệt là việc tuân thủ các quy định về an toàn vốn và quản trị rủi ro. NHNN cũng cần tạo điều kiện để các ngân hàng tiếp cận các công nghệ và phương pháp quản trị rủi ro tiên tiến.

6.3. Đào Tạo Nâng Cao Năng Lực Cán Bộ Tín Dụng Maritime Bank

MSB cần đầu tư vào đào tạo và nâng cao năng lực cán bộ tín dụng. Cán bộ tín dụng cần được trang bị kiến thức và kỹ năng về phân tích tín dụng, đánh giá rủi ro và quản lý nợ. Ngân hàng cần xây dựng một đội ngũ cán bộ tín dụng chuyên nghiệp, có đạo đức nghề nghiệp và tinh thần trách nhiệm cao.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Hoạt động tín dụng là nghiệp vụ kinh doanh nền tảng và đóng góp tỷ trọng thu nhập lớn nhất trong cơ cấu lợi nhuận của các ngân hàng thương mại cổ phần tại Việt Nam. Cùng với quá trình mở rộng quy mô cho vay nhằm đáp ứng nhu cầu vốn của nền kinh tế và gia tăng năng lực cạnh tranh, các tổ chức tín dụng phải đối mặt với nhiều loại hình rủi ro, trong đó rủi ro tín dụng là vấn đề trọng tâm và phức tạp nhất. Dưới các yêu cầu nghiêm ngặt của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về tỷ lệ an toàn vốn và định hướng áp dụng chuẩn mực quốc tế Basel II, công tác quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam (MSB) đã có nhiều chuyển biến. Tuy nhiên, thực tế giai đoạn 2017–2019 cho thấy rủi ro tín dụng tiềm ẩn vẫn hiện diện và nảy sinh nhiều bất cập trong quy trình quản trị, đòi hỏi phải có các nghiên cứu đánh giá thực trạng để đề xuất giải pháp kiểm soát hiệu quả.

Khóa luận xác định các mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể bao gồm:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về rủi ro tín dụng và quy trình quản trị rủi ro tín dụng tại các ngân hàng thương mại.
2. Phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động cấp tín dụng và công tác quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam trong giai đoạn 2017–2019 thông qua hệ thống chỉ tiêu tài chính.
3. Chỉ ra những kết quả đạt được, các mặt hạn chế cùng nguyên nhân tồn tại trong công tác quản trị rủi ro tín dụng tại đơn vị.
4. Đề xuất hệ thống giải pháp đối với MSB và các kiến nghị đối với Ngân hàng Nhà nước nhằm nâng cao chất lượng quản trị rủi ro tín dụng.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài:

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam.
• Phạm vi không gian: Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam (MSB) và số liệu thu thập tại MSB Chi nhánh Thái Thịnh.
• Phạm vi thời gian: Dữ liệu hoạt động kinh doanh và quản trị tín dụng trong giai đoạn từ năm 2017 đến năm 2019.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận tiếp cận rủi ro tín dụng và quản trị rủi ro tín dụng dựa trên hệ thống khái niệm, chuẩn mực quốc tế và văn bản quy phạm pháp luật hiện hành:

• Khái niệm và chuẩn mực: Tác giả trích dẫn định nghĩa rủi ro tín dụng của Ủy ban Basel, Tổ chức xếp hạng tín nhiệm Fitch, Moody's Analytics, Giáo trình Ngân hàng thương mại (Học viện Ngân hàng) và Thông tư số 02/2013/TT-NHNN. Theo đó, rủi ro tín dụng là tổn thất có thể xảy ra khi khách hàng không thực hiện hoặc không có khả năng thực hiện một phần hoặc toàn bộ nghĩa vụ cam kết.
• Phân loại rủi ro tín dụng: Phân chia theo nguyên nhân phát sinh gồm rủi ro giao dịch (rủi ro lựa chọn, rủi ro đảm bảo, rủi ro nghiệp vụ) và rủi ro danh mục (rủi ro nội tại, rủi ro tập trung).
• Mô hình và nguyên tắc quản trị: Phân tích sự chuyển dịch từ quan điểm quản trị truyền thống sang quan điểm hiện đại (tập trung vào quản lý danh mục và tổn thất kỳ vọng); mô hình cơ chế "ba vòng bảo vệ" (Tuyến 1: Kinh doanh; Tuyến 2: Quản lý rủi ro; Tuyến 3: Kiểm toán nội bộ); quy trình quản trị 5 bước chuẩn hóa (Xây dựng bối cảnh, Nhận diện rủi ro, Đo lường rủi ro, Quản lý và xử lý rủi ro, Kiểm soát và đánh giá lại).
• Công cụ đo lường: Hệ thống hóa hai nhóm công cụ đo lường gồm:
  1. Phương pháp chỉ số: Tỷ lệ nợ quá hạn, tỷ lệ nợ xấu (nhóm 3, 4, 5 theo Thông tư 02/2013/TT-NHNN), tỷ lệ nợ có khả năng mất vốn (nhóm 5), tỷ lệ trích lập dự phòng rủi ro (dự phòng cụ thể theo tỷ lệ 0% - 5% - 20% - 50% - 100% và dự phòng chung 0,75%).
  2. Phương pháp thống kê/định lượng lý thuyết: Mô hình điểm số Z của Edward I. Altman (dành cho doanh nghiệp sản xuất cổ phần hóa, chưa cổ phần hóa và doanh nghiệp khác); Mô hình KMV (dựa trên các tham số PD, EAD, LGD, EL); Thang xếp hạng tín dụng của Vietinbank, S&P và Moody's.

Phương pháp nghiên cứu thực tế được tác giả sử dụng là sự kết hợp giữa phân tích định tính và phân tích định lượng. Tác giả phân tích lý do không áp dụng mô hình Z-score và KMV vào thực tế MSB do thị trường Việt Nam thiếu dữ liệu chuỗi thời gian đầy đủ và tính thanh khoản của công cụ nợ chưa cao; do đó, phương pháp chủ đạo được chọn là phương pháp phân tích chỉ số tài chính kết hợp thống kê mô tả, so sánh tuyệt đối và tương đối.

Nguồn dữ liệu sử dụng bao gồm: Báo cáo tài chính kiểm toán hợp nhất của MSB giai đoạn 2017–2019, tư liệu nghiệp vụ do Phòng Tín dụng MSB Chi nhánh Thái Thịnh cung cấp, dữ liệu thống kê từ cổng thông tin tài chính CafeF, Vietstock và website chính thức của Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan nghiên cứu

Chương 1 tổng quan các công trình nghiên cứu tiêu biểu về quản trị rủi ro tín dụng tại Việt Nam (các luận án tiến sĩ của Nguyễn Đức Tú, Nguyễn Anh Tuấn, Nguyễn Đức Trung, Nguyễn Thị Thu Đông; các bài báo khoa học của Lê Thanh Tùng, Đào Minh Phúc và Lê Văn Hinh). Tác giả chỉ ra khoảng trống nghiên cứu: các đề tài trước đây phần lớn tập trung vào khối ngân hàng thương mại nhà nước hoặc toàn hệ thống trước năm 2014, chưa có công trình nào đánh giá thực trạng quản trị rủi ro tín dụng bằng phương pháp chỉ số tại MSB trong giai đoạn 2017–2019.

Về mặt lý luận, chương này làm rõ bản chất rủi ro tín dụng, các nguyên nhân khách quan (môi trường kinh tế vĩ mô, biến động pháp luật, thiên tai dịch bệnh) và nguyên nhân chủ quan (từ phía khách hàng như năng lực tài chính yếu kém, gian lận, chiếm dụng vốn, sử dụng vốn sai mục đích; từ phía ngân hàng như chính sách tín dụng lỏng lẻo, đạo đức cán bộ, thẩm định và giám sát sau vay chưa sâu sát). Đồng thời, chương 1 chi tiết hóa các dấu hiệu nhận biết tài chính (thao tác kế toán làm đẹp báo cáo, chuyển dịch nhóm nợ, biến động bất thường của dòng tiền) và phi tài chính, cùng quy trình quản trị và đo lường rủi ro theo quy định của Ngân hàng Nhà nước.

Chương 2: Số liệu sử dụng, phương pháp nghiên cứu và kết quả nghiên cứu

Chương 2 trình bày tổng quan lịch sử hình thành từ năm 1991 của MSB, các mốc sáp nhập MDB, mua lại VFC năm 2015, áp dụng công nghệ số và tái định vị thương hiệu năm 2019 với mạng lưới 274 chi nhánh/phòng giao dịch và 500 máy ATM trên 51 tỉnh thành.

Tác giả đi sâu phân tích tình hình tài chính, hoạt động tín dụng và công tác quản trị rủi ro tín dụng tại MSB giai đoạn 2017–2019 qua các bảng số liệu tổng hợp:

Chỉ tiêu tài chính	Năm 2017	Năm 2018	Năm 2019
Tổng tài sản (tỷ đồng)	112.238	137.768	156.977
Vốn chủ sở hữu (tỷ đồng)	13.721	13.820	14.863
Tổng dư nợ cho vay (tỷ đồng)	35.783	47.768	62.708
Tỷ trọng Dư nợ / Tổng tài sản	31,91%	34,67%	39,95%
Huy động vốn (tỷ đồng)	93.731	109.614	136.863
Tổng thu nhập hoạt động (tỷ đồng)	3.247,64	4.716,10	4.715,16
Thu nhập lãi thuần (tỷ đồng)	1.602,07	2.902,27	3.062,10
Chi phí dự phòng rủi ro (tỷ đồng)	1.017,36	739,59	925,15
Lợi nhuận trước thuế (tỷ đồng)	164,42	1.052,78	1.287,82

Cơ cấu dư nợ theo đối tượng khách hàng của MSB trong giai đoạn nghiên cứu:

Đối tượng khách hàng	Năm 2017 (Tỷ trọng)	Năm 2018 (Tỷ trọng)	Năm 2019 (Tỷ trọng)
Doanh nghiệp nhà nước	3,30%	5,21%	5,12%
Công ty TNHH tư nhân	21,10%	20,89%	20,93%
Công ty cổ phần khác	47,63%	47,19%	42,99%
Doanh nghiệp khác	1,12%	0,96%	0,95%
Khách hàng cá nhân	26,85%	25,75%	30,01%
Tổng cộng	100%	100%	100%

Chương này phân tích chi tiết chính sách tín dụng, mô hình quản lý rủi ro tập trung, hệ thống chấm điểm tín dụng cá nhân, xếp hạng tín dụng doanh nghiệp, tình hình phân loại nợ và trích lập dự phòng. Đánh giá chung cho thấy MSB đã đạt được sự tăng trưởng quy mô tín dụng và lợi nhuận cao trong năm 2018–2019, chi phí dự phòng được kiểm soát tốt hơn so với năm 2017. Tuy nhiên, vẫn còn những hạn chế như: tỷ trọng cho vay tập trung lớn vào nhóm doanh nghiệp ngoài quốc doanh (công ty cổ phần và TNHH chiếm trên 63%), quy trình thẩm định và theo dõi dòng tiền sau cho vay tại một số đơn vị cơ sở chưa chặt chẽ, hệ thống xếp hạng nội bộ còn phụ thuộc nhiều vào yếu tố định tính.

Chương 3: Kết luận

Chương 3 tổng kết toàn bộ nội dung nghiên cứu và đưa ra hệ thống kiến nghị, giải pháp gồm:

• Yêu cầu đối với giải pháp: Phải bám sát định hướng chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước về an toàn vốn và phù hợp với năng lực quản trị, công nghệ thực tế của MSB.
• Giải pháp tại MSB:
  1. Hoàn thiện chính sách tín dụng, xây dựng hạn mức cấp tín dụng linh hoạt theo ngành và lĩnh vực kinh tế nhằm giảm thiểu rủi ro tập trung.
  2. Chuẩn hóa quy trình thẩm định khách hàng, tăng cường kiểm tra thực địa và giám sát chặt chẽ mục đích sử dụng vốn vay sau giải ngân.
  3. Cải tiến mô hình xếp hạng tín dụng nội bộ và bảng chấm điểm tín dụng cá nhân dựa trên ứng dụng dữ liệu lớn và công nghệ tự động hóa.
  4. Củng cố tính độc lập và hiệu lực của mô hình ba vòng bảo vệ, nâng cao chất lượng đào tạo nghiệp vụ và đạo đức nghề nghiệp cho đội ngũ cán bộ tín dụng.
• Kiến nghị đối với Ngân hàng Nhà nước và cơ quan chức năng: Tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về phân loại tài sản có và trích lập dự phòng; mở rộng phạm vi và nâng cao độ chính xác của cổng thông tin tín dụng quốc gia (CIC); hỗ trợ cơ chế pháp lý để xử lý tài sản bảo đảm và thu hồi nợ xấu thông qua VAMC.
• Tự đánh giá ưu điểm và nhược điểm của khóa luận.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu chính

• Tăng trưởng tín dụng và kết quả kinh doanh: Dư nợ tín dụng của MSB tăng trưởng liên tục từ 35.783 tỷ đồng (năm 2017) lên 47.768 tỷ đồng (năm 2018, tăng 33,49%) và đạt 62.708 tỷ đồng (năm 2019, tăng 31,28%). Thu nhập lãi thuần tăng từ 1.602,07 tỷ đồng năm 2017 lên 3.062,10 tỷ đồng năm 2019, chiếm 64,94% tổng thu nhập hoạt động. Lợi nhuận trước thuế có sự chuyển biến mạnh từ 164,42 tỷ đồng (2017) lên 1.052,78 tỷ đồng (2018) và 1.287,82 tỷ đồng (2019).
• Cơ cấu danh mục cho vay: Dư nợ phân bổ chủ yếu vào khối doanh nghiệp ngoài quốc doanh (Công ty cổ phần chiếm 42,99%–47,63%; Công ty TNHH chiếm ~20,9%). Phân khúc khách hàng cá nhân có xu hướng mở rộng rõ rệt, từ mức 9.607,74 tỷ đồng (26,85%) năm 2017 lên 18.818,67 tỷ đồng (30,01%) năm 2019.
• Quản trị chi phí dự phòng rủi ro: Chi phí dự phòng rủi ro tín dụng giảm từ mức cao 1.017,36 tỷ đồng (năm 2017) xuống còn 739,59 tỷ đồng (năm 2018) và 925,15 tỷ đồng (năm 2019), phản ánh nỗ lực xử lý nợ tồn đọng và kiểm soát chất lượng tín dụng theo Thông tư 02/2013/TT-NHNN.

Giải pháp đề xuất

Tác giả đề xuất các nhóm giải pháp mang tính khả thi cho MSB bao gồm: hoàn thiện chính sách và hạn mức tín dụng để phân tán rủi ro; thắt chặt quy trình kiểm soát trước - trong - sau khi cấp tín dụng; nâng cấp hệ thống chấm điểm tín dụng nội bộ kết hợp công nghệ thông tin; tăng cường vai trò kiểm toán nội bộ và đào tạo kiểm soát rủi ro đạo đức của cán bộ tín dụng.

Đóng góp của đề tài

Khóa luận đã bổ sung một nghiên cứu thực nghiệm cụ thể về công tác quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân quy mô vừa (MSB) trong giai đoạn bản lề chuyển đổi thương hiệu và triển khai Basel II (2017–2019), lấp khoảng trống thời gian so với các công trình nghiên cứu trước đó.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của khóa luận: Số liệu khảo sát thực tế và hồ sơ mẫu ở cấp độ đơn vị kinh doanh trực tiếp chủ yếu được thu thập tại MSB Chi nhánh Thái Thịnh, do đó chưa phản ánh toàn diện sai biệt quản trị giữa các vùng miền trên toàn hệ thống 274 chi nhánh/phòng giao dịch của MSB. Mặt khác, khóa luận chưa thể ứng dụng các mô hình định lượng nâng cao như mô hình KMV hay hồi quy Logistic do hạn chế về cơ sở dữ liệu vi mô của khách hàng vay.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng không gian khảo sát sang nhiều chi nhánh trọng điểm ở các khu vực kinh tế khác nhau; ứng dụng các phương pháp định lượng rủi ro tín dụng nâng cao (như phương pháp xếp hạng nội bộ IRB theo chuẩn mực Basel II/III) khi hệ thống dữ liệu chuỗi vỡ nợ của ngân hàng được tích lũy đầy đủ hơn.

---

Giá trị tham khảo

• Đối tượng thụ hưởng: Tài liệu hữu ích cho sinh viên, học viên chuyên ngành Ngân hàng, Tài chính - Ngân hàng tham khảo cấu trúc đề tài khóa luận thực tập tại ngân hàng thương mại; chuyên viên phân tích tín dụng và cán bộ quản trị rủi ro tại các tổ chức tín dụng.
• Nội dung đáng tham khảo:
  • Khung lý thuyết tổng hợp về quy trình quản trị rủi ro tín dụng 5 bước và các công thức chỉ số đo lường rủi ro tín dụng theo chuẩn mực Thông tư 02/2013/TT-NHNN.
  • Phương pháp xử lý, bóc tách và phân tích chuỗi dữ liệu báo cáo tài chính về dư nợ, cơ cấu khách hàng, kết quả kinh doanh và chi phí dự phòng trong thực tế vận hành của một ngân hàng thương mại.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận sử dụng phương pháp nào để đo lường thực trạng rủi ro tín dụng tại MSB?
Tác giả sử dụng phương pháp phân tích chỉ số tài chính (tỷ lệ dư nợ/tổng tài sản, cơ cấu dư nợ theo đối tượng khách hàng, biến động chi phí dự phòng và phân loại nợ theo Thông tư 02/2013/TT-NHNN) kết hợp thống kê mô tả. Các mô hình thống kê định lượng như Z-score hay KMV chỉ được tác giả hệ thống ở phần lý luận và không áp dụng vào thực tế do tính chất đặc thù của thị trường dữ liệu tài chính tại Việt Nam.

2. Quy mô tổng tài sản và dư nợ cho vay của MSB thay đổi như thế nào trong giai đoạn 2017–2019?
Tổng tài sản của MSB tăng từ 112.238 tỷ đồng (2017) lên 137.768 tỷ đồng (2018) và đạt 156.977 tỷ đồng (2019). Dư nợ cho vay khách hàng tăng từ 35.783 tỷ đồng (2017) lên 47.768 tỷ đồng (2018) và chạm mốc 62.708 tỷ đồng (2019), đưa tỷ trọng dư nợ trên tổng tài sản tăng từ 31,91% lên 39,95%.

3. Cơ cấu dư nợ tín dụng theo đối tượng khách hàng tại MSB có đặc điểm gì nổi bật?
Dư nợ tập trung chủ yếu vào các doanh nghiệp ngoài quốc doanh, trong đó Công ty cổ phần chiếm tỷ trọng cao nhất (47,63% năm 2017; 47,19% năm 2018; 42,99% năm 2019), tiếp theo là Công ty TNHH tư nhân (~20,9%). Phân khúc khách hàng cá nhân có sự tăng trưởng đáng kể từ 26,85% (9.607,74 tỷ đồng) năm 2017 lên 30,01% (18.818,67 tỷ đồng) năm 2019.

4. Kết quả lợi nhuận trước thuế và chi phí dự phòng rủi ro của MSB biến động ra sao qua các năm?
Lợi nhuận trước thuế tăng trưởng rõ rệt từ 164,42 tỷ đồng năm 2017 lên 1.052,78 tỷ đồng năm 2018 (tăng 5,4 lần) và đạt 1.287,82 tỷ đồng năm 2019. Đồng thời, chi phí dự phòng rủi ro từ mức 1.017,36 tỷ đồng năm 2017 đã giảm xuống 739,59 tỷ đồng năm 2018 và ghi nhận 925,15 tỷ đồng năm 2019.

5. Tác giả đề xuất các nhóm giải pháp trọng tâm nào cho MSB?
Các giải pháp gồm: hoàn thiện chính sách hạn mức tín dụng theo ngành; tăng cường công tác thẩm định và giám sát việc sử dụng vốn sau giải ngân; cải tiến hệ thống chấm điểm và xếp hạng tín dụng nội bộ; duy trì hiệu quả cơ chế ba vòng bảo vệ và nâng cao chất lượng nhân sự tín dụng.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lương Thị Hiếu đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về rủi ro tín dụng và quy trình quản trị rủi ro tại các ngân hàng thương mại. Bằng phương pháp phân tích chỉ số tài chính dựa trên dữ liệu thực tế giai đoạn 2017–2019, công trình đã phản ánh rõ thực trạng tăng trưởng tín dụng, cơ cấu danh mục cho vay và kết quả kiểm soát chi phí dự phòng tại MSB. Các giải pháp và kiến nghị được đề xuất xuất phát từ chính những tồn tại trong khâu thẩm định, giám sát dòng tiền và phân tán rủi ro tập trung, mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho công tác hoàn thiện quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng thương mại cổ phần.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 1.1 Tính cấp thiết của đề tài Hoạt động tín dụng là hoạt động chủ yếu và mang lại khoản lợi nhuận đáng kể cho các Ngân hàng thương mại hiện nay. Để đáp ứng được tối đa các nhu cầu của các chủ thể trong nền kinh tế với thời kỳ hội nhập sâu rộng như hiện nay, thì các Ngân hàng cũng phải đồng thời phát triển và mở rộng hoạt động cho vay của mình. Chính điều đó đã tạo ra sự cạnh tranh trong ngành ngân hàng nói chung và đối với hoạt động tín dụng nói riêng ngày càng trở nên gay gắt và khốc liệt hơn bao giờ hết. Việc đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng của hoạt động tín dụng là tất yếu, tuy nhiên điều này sẽ kèm theo một số hệ lụy nhất định có tác động lớn tới kết quả hoạt động của các Ngân hàng.

Các hệ lụy được nhắc tới chính là các rủi ro xuất hiện trong quá trình cấp tín dụng như: rủi ro thanh toán, rủi ro thị trường, rủi ro lãi suất, rủi ro tập trung. Nhưng một loại rủi ro khá nhức nhối và được quan tâm nhất hiện nay đó là các vấn đề xoay quanh RRTD. Rủi ro tín dụng luôn luôn tồn tại trong hoạt động của bất kỳ một Ngân hàng nào, nó có thể xuất hiện ở tất cả các giai đoạn của quá trình cấp tín dụng. Các Ngân hàng không thể loại bỏ hoàn toàn loại rủi ro này mà chỉ có thể sử dụng các biện pháp để quản trị, cưỡng chế nó ở một mức độ nhất định phù hợp với tình hình hoạt động của mình.

Theo quy định của NHNN về tỷ lệ an toàn vốn theo tiêu chuẩn quốc tế Basel II thì trong những năm gần đây, hầu hết các Ngân hàng trong đó có Ngân hàng TMCP Hàng Hải đã đặc biệt quan tâm đến công tác QTRRTD và đã đạt được những kết quả nhất định trong việc giảm thiểu và nâng cao chất lượng tín dụng nội bộ. Tuy nhiên, lượng rủi ro tín dụng tiềm ẩn là không hề nhỏ và vẫn tồn tại khá nhiều vấn đề bất cập trong công tác quản trị rủi ro của Ngân Hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam hiện nay. Xuất phát từ thực tế trên, tôi mạnh dạn nghiên cứu và thực hiện khóa luận tốt nghiệp chuyên ngành Ngân Hàng Thương Mại với đề tài “Thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân Hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam”. Tôi hy vọng với việc phân tích các vấn đề còn tồn đọng của Ngân Hàng và những giải pháp được đề cập dưới đây sẽ mang lại hiệu quả thiết thực cho công tác đổi mới và hoàn thiện hệ thống QTRRTD của MSB.2 Các đề tài, công trình nghiên cứu về QTRRTD Hiện nay, có rất nhiều đề tài, công trình nghiên cứu về Rủi ro tín dụng và Quản lý rủi ro tín dụng.

Có thể kể đến một số công trình nghiên cứu tiêu biểu sau đây : Luận án tiến sĩ “Quản lý RRTD tại Ngân hàng Công thương Việt Nam” trong giai đoạn 2008-2011 của tác giả Nguyễn Đức Tú. Trong luận án, tác giả đã đưa ra một khái niệm mới về rủi ro tín dụng, trong đó có nhấn mạnh vào khả năng xảy ra sự khác biệt không mong muốn giữa thu nhập thực tế và thu nhập kỳ vọng. Đây chính là sự khác biệt với các quan điểm của nhiều chuyên gia kinh tế và quản lý thực tiễn tại Việt Nam. Bên cạnh đó, luận án đã phát triển hệ thống lý luận về quản trị rủi ro áp dụng cho Ngân hàng với các nội dung là: Xây dựng mô hình quản trị rủi ro tín dụng theo hướng tiếp cận những phương pháp hiện đại; Áp dụng các mô hình đánh giá rủi ro tín dụng.

Ngoài ra, tác giả cũng đã đề xuất các giải pháp theo lộ trình nhằm tăng cường công tác quản lý rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Công thương Việt Nam, bao gồm một số giải pháp (giải pháp đo lường RRTD, hoàn thiện bộ máy quản lý RRTD) dựa trên định hướng quản trị RRTD theo chuẩn mực quốc tế. “Quản trị rủi ro trong kinh doanh của NHTM Việt Nam theo hiệp ước Basel” của tác giả Nguyễn Anh Tuấn. Trên cơ sở phân tích các nội dung cơ bản của Hiệp ước Basel và quá trình, tình hình ứng dụng của Hiệp ước Basel tại các nước trên thế giới, luận án đã trình bày ý nghĩa, vai trò và chứng minh sự cần thiết phải áp dụng các chuẩn mực quản trị rủi ro theo Basel vào hệ thống các NHTM Việt Nam. Trong quá trình phân tích thực trạng năng lực quản trị rủi ro của các NHTM Việt Nam, tác giả tập trung chỉ ra các mặt tồn tại, hạn chế và yếu kém của công tác quản trị rủi ro trong hoạt động kinh doanh của các NHTM Việt Nam.

Từ đó, nhận diện được những thách thức đối với hệ thống NHTM Việt Nam phải đối mặt để đưa ra các nhóm giải pháp tăng cường công tác quản trị rủi ro của các NHTM Việt nam dựa trên các chỉ dẫn và chuẩn mực theo Hiệp ước Basel. Luận án tiến sĩ “Đảm bảo an toàn hệ thống NHTM Việt Nam trên cơ sở áp dụng Hiệp ước tiêu chuẩn vốn quốc tế Basel” của tác giả Nguyễn Đức Trung trong giai đoạn 2005-2011. Luận án đã hệ thống hóa các lý luận liên quan đến đảm bảo an toàn hệ thống 3 NHTM. Tác giả đã phân tích các nguyên tắc của Basel II và Basel III để có sự đánh giá toàn diện về thực trạng đảm bảo an toàn của hệ thống NHTM Việt Nam trên cơ sở so sánh với các khuyến nghị của ủy ban Basel.

Ngoài ra, luận án cũng tiến hành phân tích các kinh nghiệm của các quốc gia trên thế giới đối với việc áp dụng các khuyến nghị của ủy ban Basel, từ đó rút ra các bài học đối với Việt Nam trong khả năng, điều kiện và lộ trình áp dụng Basel II và Basel III. Về mặt ứng dụng thực tiễn, đề tài có những đóng góp mới như sau: Là công trình đầu tiên xây dựng hệ thống các điều kiện và lộ trình cho việc áp dụng các khuyến nghị của ủy ban Basel tại Việt Nam trên hai góc độ vi mô và vĩ mô. Đồng thời, đề tài cũng phân tích rõ nét những nhược điểm của hiệp ước tiêu chuẩn vốn Basel II cũng như sự phát triển từ Basel II lên Basel III. “Nâng cao chất lượng tín dụng tại Ngân hàng thương mại cổ phần Ngoại Thương Việt Nam trong quá trình hội nhập” của tác giả Nguyễn Thị Thu Đông.

Luận án đã nghiên cứu bao quát về tín dụng và chất lượng tín dụng, các chỉ tiêu đánh giá và học tập kinh nghiệm nâng cao chất lượng tín dụng của các NHTM ở một số nước. Trong nghiên cứu, tác giả đã giới thiệu mô hình định lượng đánh giá mức tín nhiệm của khách hàng pháp nhân sử dụng tại NHTM hiện nay. Ngoài ra, luận án đã áp dụng mô hình hồi quy logistic phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến xếp hạng tín dụng của khách hàng pháp nhân tại ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam và đề xuất ứng dụng mô hình đó là một trong những giải pháp góp phần nâng cao quản lý chất lượng tín dụng tại NHTM. Bên cạnh đó, luận án tiến hành đánh giá thực trạng chất lượng tín dụng tại Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam để đưa ra các giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao chất lượng tín dụng thông qua quản lý nợ xấu và kiểm soát rủi ro tín dụng thể hiện trên các mặt cụ thể sau: (1) đáp ứng yêu cầu phát triển của nền kinh tế, (2) phương diện lợi ích chủ sở hữu Ngân hàng thương mại, (3) năng lực tài chính của Ngân hàng thương mại, (4) mức độ an toàn hoạt động tín dụng của ngân hàng thương mại, (5) năng lực quản lý hoạt động tín dụng của ngân hàng thương mại.

Giai đoạn khảo sát nghiên cứu tập trung chủ yếu từ năm 2006-2010, các giải pháp đề xuất cho giai đoạn từ 2011 đến 2015 và tầm nhìn đến năm 2020. 4 Bên cạnh đó, cũng có một số bài viết khác như: “ Hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ và các ứng dụng trong quản trị rủi ro tín dụng theo Basel 2” của tác giả Lê Thanh Tùng năm 2014 (Tạp chí Thị trường tài chính Tiền tệ số 15). Các nghiên cứu trước đây thường chỉ đánh giá công tác quản trị rủi ro tín dụng dựa trên các nội dung cơ bản của Hiệp định Basel và dựa trên kinh nghiệm tại các ngân hàng thương mại trên thế giới mà chưa có những phân tích, định hướng cụ thể vào công tác áp dụng nó vào thực tiễn. Để khắc phục được hạn chế này, tác giả đã tiến hành khảo sát về hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ tại các ngân hàng thương mại theo những nội dung yêu cầu và hướng dẫn cụ thể dựa trên Thông tư 02/2013/TT-NHNN về việc áp dụng Basel 2 trong quy trình quản trị rủi ro tín dụng.

Hay bài viết “Hệ thống kiểm soát nội bộ gắn với quản lý rủi ro tại các NHTM Việt Nam trong giai đoạn hiện nay” của tác giả Đào Minh Phúc và Lê Văn Hinh (Tạp chí Ngân hàng số 24 – 2012). Trên thực tế có rất ít các đánh giá chính thức về hệ thống kiểm soát nội bộ tại các NHTM Việt Nam. Điều này có thể được lý giải bởi tính chất nội bộ của kiểm soát nội bộ. Dựa trên góc độ đó, tác giả đã thực hiện bài viết này để nhấn mạnh tầm quan trọng của kiểm soát nội bộ trong hệ thống kiểm soát, giám sát ngân hàng.

Không chỉ vậy, hệ thống kiểm soát nội bộ trong nghiên cứu còn được đánh giá như một cấu phần của hệ thống quản trị tại các NHTM và giữ vị trí chủ chốt trong công tác quản lý rủi ro hiện nay. Các nghiên cứu đã trình bày ở trên được các tác giả thực hiện phân tích về vấn đề quản trị rủi ro tín dụng trên rất nhiều khía cạnh và bằng những phương pháp khác nhau. Trong nội dung bài viết, các tác giả đã tiếp cận vấn đề với chủ thể hầu hết là các NHTM quốc doanh, thậm chí là cả hệ thống NHTM Việt Nam nói chung. Tuy nhiên, chưa có nghiên cứu nào tiến hành đánh giá công tác quản trị rủi ro tín dụng theo phương pháp chính là chỉ số, đồng thời, các đề tài trên được thực hiện trong khoảng thời gian từ năm 2014 trở về trước.

Vì vậy, đề lấp đầy khoảng trống nghiên cứu đó, tôi đã quyết định thực hiện đánh giá công tác quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng thương mại Hàng Hải Việt Nam trong giai đoạn 2017-2019 với phương pháp chính được sử dụng là phương pháp chỉ số.