Khóa luận tốt nghiệp quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Kiên Long giai đoạn 2010 - 2012

Rủi ro tín dụng (RRTD) là một phần không thể thiếu trong hoạt động của Ngân hàng Thương mại. 87 trang · Đại Học Kinh Tế - Tài Chính TPHCM · 2013.

• Tác giả: Đinh Văn Nghĩa
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Uyên Uyên
• Trường học: Đại Học Kinh Tế - Tài Chính TPHCM
• Chuyên ngành: Tài Chính - Ngân Hàng
• Đề tài: Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Tại Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Kiên Long
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• XÁC NHẬN CỦA ĐƠN VỊ THỰC TẬP
• XÁC NHẬN CỦA GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ RỦI RO TÍN DỤNG VÀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG CỦA HỆ THỐNG NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Rủi ro tín dụng trong hoạt động của Ngân hàng Thương mại
• 1.2. Khái niệm về rủi ro tín dụng
• 1.3. Phân loại rủi ro tín dụng
• 1.4. Đặc điểm của rủi ro tín dụng
• 1.5. Nguyên nhân dẫn đến rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Thương mại
• 1.5.1. Nguyên nhân chủ quan
• 1.5.2. Nguyên nhân khách quan
• 1.5.2.1. Từ phía khách hàng vay
• 1.5.2.2. Từ phía Ngân hàng cho vay
• 1.6. Những căn cứ chủ yếu để xác định mức độ rủi ro tín dụng
• 1.6.1. Tỷ lệ nợ quá hạn
• 1.6.2. Tỷ lệ nợ xấu
• 1.6.3. Hệ số rủi ro tín dụng
• 1.7. Hậu quả của rủi ro tín dụng
• 1.8. Quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Thương mại
• 1.8.1. Sự cần thiết của hoạt động quản trị rủi ro tín dụng
• 1.8.2. Các mô hình trong quản trị rủi ro tín dụng
• 1.8.2.1. Mô hình điểm số Z (Z – Score)
• 1.8.2.2. Mô hình chất lượng 6C
• 1.8.2.3. Mô hình xếp hạng của Moody’s
• 1.8.2.4. Tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu (CAR)
• 1.8.2.5. Mô hình cho điểm tín dụng tiêu dùng
• 1.8.2.6. Mô hình quản trị rủi ro theo Basel II
• 1.9. Nghiên cứu bài học kinh nghiệm về quản trị rủi ro tín dụng
• 1.9.1. Kinh nghiệm quản trị rủi ro tín dụng từ các nước trên Thế giới
• 1.9.1.1. Kinh nghiệm từ Thái Lan
• 1.9.1.2. Kinh nghiệm từ Indonesia
• 1.9.1.3. Kinh nghiệm từ Mỹ
• 1.9.1.4. Kinh nghiệm từ vụ án EPCO_Minh Phụng (1997) tại Việt Nam
• 1.10. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG RỦI RO TÍN DỤNG VÀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN KIÊN LONG
• 2.1. Tổng quan về Ngân hàng TMCP Kiên Long
• 2.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển
• 2.1.2. Các sản phẩm dịch vụ, tín dụng
• 2.1.3. Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý của KienLong Bank
• 2.1.4. Vị thế của Ngân hàng TMCP Kiên Long so với các Ngân hàng TMCP khác tại Việt Nam
• 2.2. Thực trạng rủi ro tín dụng và quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Kiên Long giai đoạn 2010 – 2012
• 2.2.1. Tình hình hoạt động tín dụng tại Ngân hàng TMCP Kiên Long
• 2.2.2. Tình hình huy động vốn
• 2.2.3. Tình hình cho vay
• 2.2.4. Phân tích rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Kiên Long trong giai đoạn năm 2010 – 2012
• 2.2.4.1. Tình hình dư nợ tín dụng
• 2.2.4.2. Tình hình chất lượng tín dụng
• 2.2.5. Nguyên nhân dẫn đến rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Kiên Long
• 2.2.5.1. Nguyên nhân khách quan từ môi trường kinh doanh tại KienLong Bank
• 2.2.5.2. Nguyên nhân chủ quan từ phía khách hàng của KienLong Bank
• 2.2.5.3. Nguyên nhân chủ quan từ phía Ngân hàng TMCP Kiên Long
• 2.2.6. Thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Kiên Long
• 2.2.6.1. Việc ứng dụng mô hình quản trị rủi ro tại KienLong Bank
• 2.2.6.2. Quy trình xét duyệt cho vay tại KienLong Bank
• 2.2.6.3. Bộ phận phòng ngừa, phát hiện và hạn chế rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Kiên Long
• 2.3. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN KIÊN LONG
• 3.1. Quan điểm và định hướng phát triển kinh doanh và quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Kiên Long trong thời gian tới
• 3.1.1. Định hướng phát triển
• 3.2. Giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Kiên Long
• 3.2.1. Giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng tại KienLong Bank
• 3.2.2. Hoạt động huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Kiên Long
• 3.2.3. Hoạt động cho vay tại KienLong Bank
• 3.2.4. Giải pháp nhằm hạn chế và giảm thiểu rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Kiên Long
• 3.2.4.1. Hoàn thiện tổ chức bộ máy cấp dụng và quy trình tín dụng
• 3.2.4.2. Xây dựng chính sách tín dụng hiệu quả
• 3.2.4.3. Giải pháp hạn chế nợ xấu
• 3.2.4.4. Giải pháp xử lý nợ xấu
• 3.2.4.5. Giải pháp hạn chế rủi ro đạo đức
• 3.2.4.6. Giải pháp hạn chế rủi ro trong hoạt động hậu kiểm
• 3.2.5. Một số ý kiến khác
• 3.2.6. Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước
• 3.2.6.1. Nâng cao chất lượng quản lý, điều hành
• 3.2.6.2. Nâng cao hiệu quả hoạt động CIC
• 3.2.6.3. Tăng cường hoạt động thanh tra, giám sát
• 3.2.7. Kiến nghị với Chính phủ
• 3.3. Kết luận chương 3
• KẾT LUẬN CHUNG
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Rủi Ro Tín Dụng Ngân Hàng Kiên Long Khái Niệm

Rủi ro tín dụng (RRTD) là một phần không thể thiếu trong hoạt động của Ngân hàng Thương mại. Nó ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận và sự ổn định của ngân hàng. Theo A.Lange, RRTD là khoản lỗ tiềm tàng khi ngân hàng cấp tín dụng, tức là khả năng các luồng thu nhập dự kiến không được thực hiện đầy đủ. Timothy W.Koch định nghĩa RRTD là sự thay đổi tiềm ẩn của thu nhập thuần do khách hàng không thanh toán hoặc thanh toán trễ hạn. Tại Việt Nam, theo Quyết định 493/2005/QĐ-NHNN, RRTD là khả năng tổn thất do khách hàng không thực hiện nghĩa vụ. Nói tóm lại, RRTD xảy ra khi người vay không trả nợ đúng hạn. Điều này dẫn đến tổn thất tài chính, giảm thu nhập ròng và thậm chí là phá sản. Vì vậy, quản trị rủi ro tín dụng là hoạt động cực kỳ quan trọng đối với Ngân hàng Kiên Long và các ngân hàng khác.

1.1. Phân loại rủi ro tín dụng Các loại rủi ro cơ bản

Rủi ro tín dụng có thể được phân loại theo nhiều tiêu chí khác nhau, tùy thuộc vào mục đích phân tích. Một cách phân loại phổ biến là dựa trên nguồn gốc của rủi ro: Rủi ro giao dịch, Rủi ro danh mục, Rủi ro lựa chọn, Rủi ro đảm bảo, Rủi ro nghiệp vụ và Rủi ro nội tại. Mỗi loại rủi ro này đòi hỏi các biện pháp quản lý và phòng ngừa khác nhau. Việc hiểu rõ các loại rủi ro này giúp Ngân hàng Kiên Long xây dựng chiến lược quản trị rủi ro tín dụng hiệu quả hơn. Các hình thức phòng ngừa sẽ được đề cập chi tiết hơn trong các chương sau.

1.2. Đặc điểm rủi ro tín dụng Tính gián tiếp phức tạp

Rủi ro tín dụng mang tính gián tiếp vì nó phụ thuộc vào hoạt động kinh doanh của khách hàng vay. Nếu khách hàng gặp khó khăn, ngân hàng sẽ đối mặt với nguy cơ không thu hồi được nợ. Rủi ro tín dụng cũng rất đa dạng và phức tạp do Ngân hàng là trung gian tài chính. Đồng thời Rủi ro tín dụng là tất yếu. Thông tin bất cân xứng khiến ngân hàng khó nắm bắt đầy đủ rủi ro. Do đó, kinh doanh ngân hàng thực chất là kinh doanh rủi ro ở mức phù hợp để đạt lợi nhuận. Ngân hàng cần phải nhận biết những đặc điểm này để phòng ngừa rủi ro tốt nhất.

1.3. Nguyên nhân rủi ro tín dụng Chủ quan Khách quan

Rủi ro tín dụng phát sinh từ nhiều nguyên nhân, cả chủ quan lẫn khách quan. Nguyên nhân chủ quan bao gồm: Môi trường kinh tế vĩ mô biến động, môi trường pháp lý chưa hoàn thiện, lãi suất và tỷ giá thay đổi. Nguyên nhân khách quan đến từ phía khách hàng: Quản lý kinh doanh kém hiệu quả, sử dụng vốn sai mục đích. Còn đến từ phía Ngân hàng: Cho vay thiếu căn cứ, kỹ thuật tín dụng lạc hậu, cán bộ tín dụng cấu kết với khách hàng. Xác định rõ nguyên nhân giúp Ngân hàng Kiên Long có biện pháp phòng ngừa phù hợp.

II. Cách Xác Định Mức Độ Rủi Ro Tín Dụng 3 Tiêu Chí Quan Trọng

Việc xác định mức độ rủi ro tín dụng là bước quan trọng để đánh giá chất lượng hoạt động tín dụng của Ngân hàng Kiên Long. Có ba tiêu chí chính để xác định mức độ rủi ro: Tỷ lệ nợ quá hạn, Tỷ lệ nợ xấu, và Hệ số rủi ro tín dụng. Các chỉ số này phản ánh khả năng trả nợ của khách hàng và mức độ an toàn của danh mục tín dụng. Theo quy định của NHNN, tỷ lệ nợ quá hạn trên tổng dư nợ trên 7% được coi là Ngân hàng yếu kém. Các chỉ số này rất quan trọng để phòng tránh các rủi ro.

2.1. Tỷ lệ nợ quá hạn Đo lường khả năng trả nợ

Tỷ lệ nợ quá hạn là tỷ lệ phần trăm giữa số tiền mà khách hàng chưa trả (cả gốc lẫn lãi) so với tổng dư nợ. Tỷ lệ này cao cho thấy khả năng trả nợ của khách hàng kém và rủi ro cho ngân hàng tăng. Chỉ tiêu này càng lớn, thể hiện sự thâm hụt vốn tự có càng nhiều do chất lượng tín dụng bị giảm sút. Khi chỉ tiêu này vượt quá so với quy định thì Ngân hàng không có khả năng thanh toán. Theo quy định của NHNN thì tỷ lệ nợ quá hạn trên tổng dư nợ > 7% được xem là Ngân hàng yếu kém.

2.2. Tỷ lệ nợ xấu Chỉ số đánh giá chất lượng tín dụng

Tỷ lệ nợ xấu là tỷ lệ phần trăm giữa các khoản nợ có vấn đề (nợ nhóm 3, 4, 5) so với tổng dư nợ. Nợ xấu là các khoản nợ không có khả năng thu hồi hoặc khó thu hồi. NHNN cho phép dư nợ xấu của các NHTM không quá 5%. Nợ xấu là nợ có vấn đề, nợ không lành mạnh, nợ khó đòi, nợ không thể đòi. Khách hàng không thực hiện nghĩa vụ trả nợ; tình hình tài chính của khách hàng xấu, tài sản đảm bảo không đủ trang trải nợ.

2.3. Hệ số rủi ro tín dụng Mức độ tập trung tín dụng

Hệ số rủi ro tín dụng cho biết tỷ trọng của các khoản mục tín dụng trong tổng tài sản có. Tỷ lệ này càng cao, lợi nhuận càng lớn, nhưng rủi ro cũng cao. Tổng dư nợ cho vay của Ngân hàng được chia thành ba nhóm: Nhóm chất lượng tốt, nhóm chất lượng trung bình và nhóm chất lượng xấu. Nhóm dư nợ của các khoản tín dụng có chất lượng tốt là những khoản cho vay có mức độ rủi ro thấp nhưng có thể mang lại thu nhập không cao cho Ngân hàng.

III. Hậu Quả Rủi Ro Tín Dụng Ảnh Hưởng Đến Ngân Hàng Kiên Long

Rủi ro tín dụng gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng cho các bên liên quan. Đối với khách hàng vay, RRTD có thể dẫn đến mất khả năng chi trả và phá sản. Đối với Ngân hàng Kiên Long, RRTD làm tăng chi phí trích lập dự phòng, giảm lợi nhuận, mất cân đối thu chi, mất khả năng thanh khoản và suy giảm uy tín. Ngân hàng sẽ khó thu hồi vốn và lãi. Điều này làm cho Ngân hàng mất cân đối thu chi, mất khả năng thanh khoản. Đối với nền kinh tế, RRTD có thể gây ra khủng hoảng tài chính và suy thoái kinh tế.

3.1. Ảnh hưởng đến ngân hàng cho vay Thua lỗ mất uy tín

Khi xảy ra thất thoát vốn từ rủi ro tín dụng, Ngân hàng sẽ phải trích lập dự phòng cho những rủi ro đó, làm gia tăng chi phí và có thể dẫn đến thua lỗ. Ngân hàng sẽ khó thu hồi được vốn tín dụng đã cấp và lãi cho vay, những Ngân hàng phải trả vốn và lãi cho khoản tiền huy động khi đến hạn, điều này làm cho Ngân hàng mất cân đối thu chi, mất khả năng thanh khoản, làm mất lòng tin đến người gửi tiền.

3.2. Tác động đến nền kinh tế Khủng hoảng tài chính

Ngân hàng có mối quan hệ chặt chẽ với nền kinh tế, là kênh thu hút và bơm tiền cho nền kinh tế, vì vậy RRTD dẫn đến đóng băng tín dụng, làm giảm mức đầu tư và sản xuất, gây ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế, làm tăng tỷ lệ thất nghiệp và bất ổn xã hội. Rủi ro tín dụng gây ra những hậu quả tiêu cực đến sự phát triển chung của toàn bộ nền kinh tế.

IV. Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Mô Hình Bài Học Kinh Nghiệm

Quản trị rủi ro tín dụng (QTRRTD) là hoạt động cần thiết để đảm bảo an toàn và hiệu quả hoạt động tín dụng của Ngân hàng Kiên Long. QTRRTD bao gồm việc xác định, đo lường, giám sát và kiểm soát rủi ro. Có nhiều mô hình QTRRTD khác nhau, như mô hình điểm số Z, mô hình chất lượng 6C, mô hình xếp hạng của Moody's, tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu (CAR), mô hình cho điểm tín dụng tiêu dùng và mô hình quản trị rủi ro theo Basel II. Việc áp dụng các mô hình này giúp ngân hàng đánh giá và quản lý rủi ro hiệu quả hơn. Tham khảo kinh nghiệm quản trị rủi ro của các ngân hàng trên thế giới sẽ giúp Ngân hàng Kiên Long hoàn thiện hệ thống QTRRTD của mình.

4.1. Sự cần thiết của QTRRTD An toàn và bền vững

Quản trị RRTD là một bộ phận không thể thiếu trong hệ thống quản lý hoạt động kinh doanh của NHTM. Hoạt động QTRRTD có hiệu quả sẽ giúp NHTM hoạt động an toàn, ổn định và phát triển bền vững, tối đa hóa giá trị cho các cổ đông của NHTM. NHTM phải tích cực, chủ động thực hiện QTRRTD một cách có hệ thống và hiệu quả theo một quy trình khoa học nhằm bảo vệ lợi nhuận và nâng cao giá trị NHTM.

4.2. Các mô hình QTRRTD Z Score Basel II

Có nhiều mô hình QTRRTD khác nhau, mỗi mô hình có ưu và nhược điểm riêng. Một số mô hình phổ biến bao gồm: Mô hình điểm số Z (Z – Score); Mô hình chất lượng 6C; Mô hình xếp hạng của Moody’s; Tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu (CAR); Mô hình cho điểm tín dụng tiêu dùng; Mô hình quản trị rủi ro theo Basel II. Ngân hàng Kiên Long có thể lựa chọn mô hình phù hợp nhất với điều kiện và mục tiêu của mình.

4.3. Bài học kinh nghiệm QTRRTD Thái Lan Indonesia Mỹ

Nghiên cứu kinh nghiệm của các nước trên thế giới giúp Ngân hàng Kiên Long hoàn thiện QTRRTD. Kinh nghiệm quản trị rủi ro tín dụng từ các nước trên Thế giới như: Kinh nghiệm từ Thái Lan; Kinh nghiệm từ Indonesia; Kinh nghiệm từ Mỹ. Kinh nghiệm từ vụ án EPCO_Minh Phụng (1997) tại Việt Nam cũng là một bài học lớn. Học hỏi từ các bài học thành công và thất bại giúp Ngân hàng Kiên Long tránh được những sai lầm tương tự.

V. Thực Trạng Rủi Ro Tín Dụng Tại Ngân Hàng TMCP Kiên Long

Việc đánh giá thực trạng rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Kiên Long trong giai đoạn 2010-2012 là vô cùng quan trọng. Phân tích tình hình hoạt động tín dụng, huy động vốn và cho vay sẽ giúp xác định được các điểm yếu và nguy cơ tiềm ẩn. Tình hình dư nợ tín dụng và chất lượng tín dụng cần được xem xét kỹ lưỡng để có biện pháp phòng ngừa hiệu quả. Đồng thời, việc làm rõ các nguyên nhân khách quan và chủ quan dẫn đến rủi ro tín dụng là cơ sở để xây dựng các giải pháp phù hợp. Ngân hàng Kiên Long cần đánh giá toàn diện để đưa ra các quyết định chiến lược.

5.1. Tổng quan về Ngân hàng TMCP Kiên Long Lịch sử và phát triển

Để đánh giá thực trạng rủi ro, cần có cái nhìn tổng quan về Ngân hàng TMCP Kiên Long. Lịch sử hình thành và phát triển, các sản phẩm dịch vụ, tín dụng, cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý, vị thế của Ngân hàng TMCP Kiên Long so với các Ngân hàng TMCP khác tại Việt Nam cần được xem xét. Tổng quan về ngân hàng sẽ giúp hiểu rõ hơn về hoạt động của Ngân hàng Kiên Long.

5.2. Tình hình hoạt động tín dụng Huy động vốn cho vay

Phân tích tình hình hoạt động tín dụng, bao gồm tình hình huy động vốn và tình hình cho vay, sẽ giúp xác định xu hướng và rủi ro tiềm ẩn. Các số liệu thống kê về tăng trưởng tín dụng, cơ cấu tín dụng theo ngành và kỳ hạn cần được xem xét kỹ lưỡng. Tốc độ tăng trưởng huy động vốn của KienLong Bank trong giai đoạn năm 2010 – 2012 cần được xem xét.

5.3. Nguyên nhân dẫn đến rủi ro Khách quan chủ quan

Xác định các nguyên nhân dẫn đến rủi ro tín dụng là bước quan trọng để đưa ra giải pháp phòng ngừa. Nguyên nhân khách quan từ môi trường kinh doanh, từ phía khách hàng và nguyên nhân chủ quan từ phía Ngân hàng cần được phân tích. Hiểu rõ các nguyên nhân giúp Ngân hàng Kiên Long có biện pháp khắc phục hiệu quả.

VI. Giải Pháp Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Hiệu Quả Kiên Long

Nâng cao hiệu quả QTRRTD tại Ngân hàng TMCP Kiên Long đòi hỏi sự kết hợp giữa các giải pháp về định hướng phát triển kinh doanh, nâng cao chất lượng tín dụng, hạn chế và giảm thiểu rủi ro, và kiến nghị với NHNN và Chính phủ. Hoàn thiện tổ chức bộ máy cấp dụng và quy trình tín dụng là vô cùng quan trọng. Một chiến lược toàn diện sẽ giúp Ngân hàng Kiên Long đối phó với các thách thức và cơ hội trong tương lai, đồng thời đảm bảo sự phát triển bền vững.

6.1. Định hướng phát triển và QTRRTD Chiến lược tương lai

Xác định rõ định hướng phát triển kinh doanh và QTRRTD trong thời gian tới là yếu tố then chốt. Định hướng phát triển của Ngân hàng Kiên Long cần phù hợp với bối cảnh kinh tế vĩ mô và chiến lược phát triển của ngành ngân hàng. Đồng thời, QTRRTD cần được tích hợp vào chiến lược kinh doanh để đảm bảo an toàn và hiệu quả.

6.2. Giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng Huy động cho vay

Nâng cao chất lượng tín dụng là một trong những giải pháp quan trọng nhất để QTRRTD hiệu quả. Hoạt động huy động vốn và hoạt động cho vay cần được cải thiện để đảm bảo nguồn vốn an toàn và sử dụng vốn hiệu quả. Điều này liên quan đến việc nâng cao chất lượng thẩm định dự án, tăng cường giám sát tín dụng và đa dạng hóa danh mục cho vay.

6.3. Hạn chế và giảm thiểu rủi ro Nợ xấu đạo đức

Các giải pháp nhằm hạn chế và giảm thiểu rủi ro tín dụng bao gồm hoàn thiện tổ chức bộ máy cấp dụng, xây dựng chính sách tín dụng hiệu quả, giải pháp hạn chế và xử lý nợ xấu, giải pháp hạn chế rủi ro đạo đức và rủi ro trong hoạt động hậu kiểm. Việc triển khai đồng bộ các giải pháp này sẽ giúp Ngân hàng Kiên Long giảm thiểu nguy cơ rủi ro và nâng cao hiệu quả hoạt động.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong cơ chế thị trường, hoạt động kinh doanh ngân hàng tiềm ẩn nhiều loại rủi ro, trong đó rủi ro tín dụng được tác giả xác định là loại rủi ro chiếm tỷ trọng lớn và phức tạp nhất. Tỷ lệ nợ quá hạn và nợ khó đòi của các ngân hàng thương mại Việt Nam trong giai đoạn nghiên cứu còn ở mức cao so với khu vực và thế giới, xu hướng phát triển chưa bền vững. Riêng tại Ngân hàng TMCP Kiên Long, tỷ lệ nợ xấu năm 2012 đã tăng lên 2,81% — gần chạm ngưỡng tối đa 3% theo quy định của Ngân hàng Nhà nước — trong khi năm 2010 chỉ ở mức 1,1%. Bối cảnh khủng hoảng kinh tế thế giới và lạm phát trong nước tạo thêm áp lực lên chất lượng danh mục tín dụng của ngân hàng.

Trên cơ sở đó, tác giả đặt ra một mục tiêu nghiên cứu trọng tâm: đề ra các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng cho Ngân hàng TMCP Kiên Long, đảm bảo an toàn và phát triển bền vững trong hoạt động tín dụng. Để đạt mục tiêu này, bài khóa luận cần trả lời sáu câu hỏi nghiên cứu được tác giả đặt ra tuần tự:

1. Rủi ro tín dụng là gì?
2. Sự ảnh hưởng của rủi ro tín dụng là như thế nào?
3. Hoạt động tín dụng tại Ngân hàng TMCP Kiên Long có tốt không và có phải đối mặt với rủi ro tín dụng không? Nếu có thì nguyên nhân đến từ đâu?
4. Ngân hàng TMCP Kiên Long đã có quản trị rủi ro chưa?
5. Trong quá trình quản trị rủi ro, KienLong Bank còn yếu kém ở những mặt nào?
6. Những giải pháp nào phù hợp với KienLong Bank nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động quản trị rủi ro tín dụng?

Đối tượng nghiên cứu: hoạt động tín dụng và quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Kiên Long.

Phạm vi nghiên cứu: hoạt động tín dụng của KienLong Bank giai đoạn 2010 – 2012, được đặt trong mối tương quan với hoạt động của các ngân hàng TMCP khác tại Việt Nam.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và mô hình sử dụng

Tác giả xây dựng nền tảng lý thuyết từ các định nghĩa của giới học thuật quốc tế, gồm định nghĩa của A. Lange trong Financial Institutions Management – A Modern Perspective (rủi ro tín dụng là khoản lỗ tiềm tàng khi ngân hàng cấp tín dụng) và Timothy W. Koch trong Bank Management (1995, University of South Carolina, The Dryden Press). Tại Việt Nam, tác giả dẫn chiếu Quyết định 493/2005/QĐ-NHNN ngày 22/4/2005 và Quyết định sửa đổi bổ sung số 18/2007/QĐ-NHNN ngày 25/4/2007 của Thống đốc NHNN về phân loại nợ, trích lập và sử dụng dự phòng để xử lý rủi ro tín dụng.

Các mô hình quản trị rủi ro tín dụng được khảo sát gồm:

Mô hình	Nội dung cốt lõi
Mô hình điểm số Z (Z-Score)	Do Edward I. Altman (1968), ĐH New York xây dựng; gồm 5 tỷ số X1–X5; ngưỡng Z > 2,99 là an toàn, Z < 1,8 là nguy hiểm
Mô hình chất lượng 6C	Đánh giá khách hàng theo 6 tiêu chí: Character, Capacity, Cashflow, Collateral, Conditions, Control
Mô hình xếp hạng Moody's	Xếp hạng từ AAA (rủi ro 0,02%/năm) đến B (rủi ro 8,3%/năm)
Tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu (CAR)	CAR = (Vốn cấp I + Vốn cấp II) / Tài sản đã điều chỉnh rủi ro × 100%; quy định Việt Nam là 8%
Mô hình cho điểm tín dụng tiêu dùng	Áp dụng 7–12 hạng mục, điểm cao nhất 43, thấp nhất 9; ngưỡng 28 điểm phân biệt tín dụng tốt/xấu
Mô hình Basel II	Phương pháp chuẩn hóa và phương pháp xếp hạng nội bộ (IRB); ủy ban Basel thành lập năm 1975 bởi các thống đốc NHTW nhóm G10

Ngoài ra, tác giả nghiên cứu bài học kinh nghiệm thực tiễn từ khủng hoảng Thái Lan (1997), Indonesia (1997), thông lệ Mỹ, và vụ án EPCO – Minh Phụng (1997) tại Việt Nam.

Phương pháp nghiên cứu

Bài khóa luận sử dụng phương pháp duy vật biện chứng, kết hợp các phương pháp: thống kê, so sánh, phân tích và khái quát hóa. Đây là nghiên cứu định tính – mô tả, không áp dụng mô hình hồi quy hay khảo sát bảng hỏi.

Nguồn dữ liệu

Số liệu được thu thập từ báo cáo tài chính hợp nhất kiểm toán của KienLong Bank các năm 2010–2012, đồng thời đối chiếu với BCTC hợp nhất của ACB, SHB và MDB cùng kỳ. Số liệu được xử lý bằng máy tính; các nguồn bổ sung gồm báo cáo thường niên và thông tin từ các cơ quan thống kê.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan về rủi ro tín dụng và quản trị rủi ro tín dụng của hệ thống ngân hàng thương mại

Chương này xây dựng toàn bộ khung lý thuyết cho khóa luận. Tác giả phân tích khái niệm rủi ro tín dụng từ nhiều nguồn quốc tế và pháp lý Việt Nam, phân loại rủi ro theo hai nhóm chính: rủi ro danh mục (gồm rủi ro nội tại và rủi ro tập trung) và rủi ro giao dịch (gồm rủi ro lựa chọn, rủi ro đảm bảo, rủi ro nghiệp vụ).

Ba đặc điểm cốt lõi của rủi ro tín dụng được làm rõ: tính gián tiếp (rủi ro xuất phát từ hoạt động của khách hàng), tính đa dạng và phức tạp, và tính tất yếu (do thông tin bất cân xứng). Hậu quả được phân tích theo hai cấp độ: đối với ngân hàng cho vay (giảm lợi nhuận, mất thanh khoản, có thể dẫn đến phá sản) và đối với nền kinh tế (rối loạn kinh tế, lạm phát, thất nghiệp, bất ổn an ninh).

Phần trọng tâm của chương là trình bày năm mô hình quản trị rủi ro tín dụng kèm công thức và ngưỡng đánh giá cụ thể. Đáng chú ý, chương dành riêng mục để phân tích kinh nghiệm quốc tế: Thái Lan áp dụng quy trình cho vay 7 bước với ngưỡng thẩm quyền theo giá trị khoản vay (> 10 triệu Bath / ≥ 100 triệu Bath / ≥ 3 tỷ Bath tương ứng với các cấp quyết định khác nhau); Indonesia cải tổ sở hữu ngân hàng sau 1997; Mỹ nhấn mạnh thẩm định hơn kiểm soát; vụ EPCO – Minh Phụng (1997) cảnh báo về kiểm soát dòng tiền, cho vay nhóm khách hàng liên quan và rủi ro đạo đức của cán bộ.

Chương 2: Thực trạng rủi ro tín dụng và quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Kiên Long

Chương này cung cấp phân tích thực địa về KienLong Bank. Ngân hàng được thành lập ngày 27/10/1995, đến năm 2012 có 96 chi nhánh và phòng giao dịch, vốn điều lệ 3.986 tỷ đồng, tổng tài sản 18.596 tỷ đồng, tiền gửi khách hàng 10.501 tỷ đồng.

Về huy động vốn: tổng huy động tăng 52% từ 2010 sang 2011, nhưng chỉ tăng 5,29% từ 2011 sang 2012 do vốn nhận từ các tổ chức tín dụng giảm 30,02%. Tiền gửi từ tổ chức kinh tế và dân cư tăng 23,34% (2010–2011) và 30,77% (2011–2012).

Về cho vay: doanh số cho vay năm 2012 tăng 15,2% so với 2011. Cơ cấu dư nợ năm 2012 có sự dịch chuyển mạnh: cho vay ngắn hạn giảm xuống còn 45% tổng dư nợ (so với hơn 70% các năm trước), cho vay trung-dài hạn chiếm 55%. Theo ngành nghề, cho vay nông nghiệp nông thôn chiếm 53,97%, bất động sản chiếm 34,29% (tương đương 2.012 tỷ đồng).

Về chất lượng tín dụng: tỷ lệ nợ xấu năm 2010 ở mức thấp 1,1%, nhưng tăng liên tục và đạt 2,81% năm 2012 — gần chạm mức trần 3% của NHNN.

Nguyên nhân rủi ro được phân tích theo ba nhóm: (1) khách quan từ môi trường kinh doanh (cạnh tranh khốc liệt giữa các tổ chức tín dụng, môi trường pháp lý chưa hoàn chỉnh, biến động thiên nhiên ảnh hưởng đến khách hàng trong ngành nông nghiệp); (2) chủ quan từ phía khách hàng (kinh doanh thua lỗ, sử dụng vốn sai mục đích, cung cấp thông tin tài chính sai); (3) chủ quan từ phía ngân hàng (cán bộ tín dụng chưa đủ chuyên sâu, quy trình tín dụng bị rút ngắn tại một số chi nhánh, hoạt động kiểm tra sau giải ngân còn hình thức).

Thực trạng quản trị rủi ro cho thấy KienLong Bank đang áp dụng hoàn chỉnh Basel I và chuẩn bị từng bước áp dụng Basel II theo Quyết định 112/2006/QĐ-TTg ngày 24/5/2006 của Thủ tướng Chính phủ. Quy trình xét duyệt cho vay gồm 11 bước từ tiếp thị khách hàng đến thanh lý hợp đồng, tuy nhiên trên thực tế một số chi nhánh vẫn rút ngắn quy trình, dẫn đến sai sót trong thẩm định và xét duyệt.

Chương 3: Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Kiên Long

Tác giả mở đầu chương bằng việc trình bày năm quan điểm định hướng của KienLong Bank: tuân thủ pháp luật, phù hợp chiến lược kinh doanh từng thời kỳ, tôn trọng quyền tự quyết của giám đốc chi nhánh nhưng đảm bảo kiểm soát rủi ro, bình đẳng hướng tới khách hàng, và đề cao trách nhiệm cá nhân. Mục tiêu năm 2013 được tác giả dẫn gồm: tổng tài sản tăng 19%, vốn huy động tăng 20%, dư nợ cho vay tăng 19%, tỷ lệ nợ xấu dưới 3%, lợi nhuận trước thuế tăng 11%, cổ tức dự kiến 10%.

Các giải pháp được phân nhóm rõ ràng:

• Nhóm giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng: cải thiện hoạt động huy động vốn và đa dạng hóa sản phẩm cho vay.
• Nhóm giải pháp hạn chế và giảm thiểu rủi ro: hoàn thiện bộ máy cấp tín dụng và quy trình tín dụng; xây dựng chính sách tín dụng hiệu quả; các giải pháp hạn chế nợ xấu; giải pháp xử lý nợ xấu; giải pháp hạn chế rủi ro đạo đức; giải pháp hạn chế rủi ro trong hoạt động hậu kiểm.
• Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước: nâng cao chất lượng quản lý điều hành, nâng cao hiệu quả hoạt động CIC (Trung tâm Thông tin Tín dụng), tăng cường thanh tra giám sát.
• Kiến nghị với Chính phủ: hoàn thiện môi trường pháp lý và chính sách kinh tế vĩ mô ổn định.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả chính

Qua phân tích dữ liệu giai đoạn 2010–2012, tác giả xác định được bức tranh tổng thể về chất lượng tín dụng KienLong Bank:

Chỉ tiêu	Năm 2010	Năm 2011	Năm 2012
Tỷ lệ nợ xấu	1,1%	Tăng	2,81%
Tốc độ tăng trưởng huy động vốn	—	52%	5,29%
Tốc độ tăng trưởng tín dụng	Cao (43,2% năm 2010)	Giảm mạnh	15,2%
Tỷ trọng dư nợ bất động sản	—	—	34,29%
Tỷ trọng dư nợ nông nghiệp nông thôn	—	—	53,97%

Ngân hàng đã đạt một số mục tiêu năm 2012: tổng tài sản tăng 4,1% so với 2011, tổng nguồn vốn huy động đạt gần 15.000 tỷ đồng, bằng 101% kế hoạch. Tuy nhiên, cơ cấu tín dụng tập trung vào bất động sản trong bối cảnh thị trường 2012 trầm lắng là điểm rủi ro được tác giả chỉ ra.

Giải pháp và kiến nghị đề xuất

Tác giả đề xuất KienLong Bank cần không tập trung cấp tín dụng quá cao cho một khách hàng hoặc một ngành nghề; các khoản vay lớn phải qua cơ chế tập thể nhiều thành viên cùng quyết định; HĐQT cần ban hành văn bản tạo môi trường quản lý rủi ro chung, bao gồm quy trình tín dụng, cẩm nang tín dụng và chính sách phân bổ tín dụng từng thời kỳ. Về phía Nhà nước, tác giả kiến nghị nâng cao hiệu quả hệ thống CIC và tăng cường hoạt động thanh tra, giám sát các ngân hàng thương mại.

Đóng góp so với nghiên cứu trước

Tác giả không tự nêu đóng góp so với các nghiên cứu trước theo thông lệ học thuật hiện đại. Tuy nhiên, khóa luận có giá trị ứng dụng ở chỗ tập trung phân tích một ngân hàng quy mô trung bình đang trong giai đoạn chuyển đổi (từ ngân hàng nông thôn Kiên Giang sang mạng lưới 96 chi nhánh toàn quốc), cung cấp số liệu thực tế từ BCTC kiểm toán và đối chiếu với các ngân hàng niêm yết cùng kỳ (ACB, SHB, MDB).

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Tác giả thừa nhận bài khóa luận không tránh khỏi hạn chế do thời gian và kinh nghiệm còn hạn chế. Phạm vi nghiên cứu giới hạn trong ba năm (2010–2012) và tại một ngân hàng duy nhất, do đó các kết luận và giải pháp chủ yếu mang tính đặc thù cho KienLong Bank, chưa được kiểm định trên mẫu rộng hơn. Nghiên cứu chưa áp dụng phương pháp định lượng như hồi quy để đo lường mức độ tác động của từng yếu tố đến tỷ lệ nợ xấu. Hướng mở rộng phù hợp gồm: mở rộng thời kỳ nghiên cứu sau năm 2013 khi KienLong Bank triển khai Basel II; so sánh chéo với nhóm ngân hàng tầm trung cùng quy mô để đánh giá hiệu quả tương đối của các mô hình quản trị rủi ro.

---

Giá trị tham khảo

Khóa luận hữu ích trước hết cho sinh viên ngành Tài chính – Ngân hàng ở cấp đại học, đặc biệt những ai đang viết khóa luận về quản trị rủi ro hoặc thực tập tại ngân hàng thương mại cổ phần quy mô trung bình. Chương 1 tập hợp tương đối hệ thống sáu mô hình đánh giá rủi ro tín dụng kèm công thức và ngưỡng cụ thể, có thể dùng làm tài liệu ôn tập hoặc tham chiếu nhanh. Chương 2 cung cấp số liệu thực tế về KienLong Bank giai đoạn 2010–2012 — giai đoạn ngân hàng này chưa được nghiên cứu nhiều trong văn liệu học thuật — phù hợp cho những ai nghiên cứu về ngân hàng thương mại cổ phần khu vực. Quy trình cho vay 11 bước trình bày tại Chương 2 cũng là tài liệu thực hành hữu ích cho sinh viên chuẩn bị thực tập tín dụng. Ngoài ra, phần kinh nghiệm quốc tế (Thái Lan, Indonesia, Mỹ, vụ EPCO – Minh Phụng) tại Chương 1 phù hợp cho những ai tìm kiếm minh chứng lịch sử về hậu quả quản trị rủi ro yếu kém trong hệ thống ngân hàng.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tỷ lệ nợ xấu của KienLong Bank thay đổi như thế nào trong giai đoạn 2006–2012? Theo số liệu từ BCTC hợp nhất được tác giả trích dẫn, tỷ lệ nợ xấu biến động qua các năm, giảm mạnh xuống 1,1% vào năm 2010 — mức thấp nhất so với giai đoạn 2006–2009 — sau đó tăng liên tục và đạt 2,81% năm 2012, gần chạm mức trần 3% mà NHNN cho phép.

2. KienLong Bank đang ứng dụng mô hình quản trị rủi ro theo chuẩn mực quốc tế nào? Theo tác giả, tại thời điểm nghiên cứu (2012–2013), KienLong Bank đang thực hiện áp dụng hoàn chỉnh chuẩn mực Basel I và chuẩn bị từng bước áp dụng Basel II theo Quyết định 112/2006/QĐ-TTg ngày 24/5/2006 của Thủ tướng Chính phủ. Việc áp dụng Basel II được đánh giá là còn khó khăn do chi phí cao và hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ chưa hoàn thiện.

3. Cơ cấu dư nợ cho vay của KienLong Bank năm 2012 phân bổ ra sao theo ngành? Dư nợ tập trung chủ yếu vào ngành nông nghiệp nông thôn (53,97%) và bất động sản (34,29%, tương đương 2.012 tỷ đồng). Cho vay xuất nhập khẩu chiếm tỷ trọng nhỏ (0,04%). Tác giả đánh giá việc tập trung vào bất động sản trong năm thị trường trầm lắng là yếu tố rủi ro cần lưu ý.

4. Quy trình cho vay tại KienLong Bank gồm bao nhiêu bước và bước nào thường bị rút ngắn? Quy trình chính thức gồm 11 bước: tiếp thị khách hàng → tiếp nhận và hướng dẫn thủ tục → thẩm định hồ sơ → quyết định tín dụng → hoàn thiện thủ tục trước giải ngân → lập và chuyển hồ sơ giải ngân → theo dõi và kiểm tra sau giải ngân (trong vòng 10 ngày làm việc) → thu nợ gốc và lãi (thông báo trước ít nhất 5 ngày) → cơ cấu lại thời hạn trả nợ → xử lý tài sản đảm bảo → thanh lý hợp đồng. Tác giả ghi nhận rằng trên thực tế, một số chi nhánh thường rút ngắn quy trình xét duyệt, gây sai sót trong thẩm định và đánh giá tài sản đảm bảo.

5. Những nguyên nhân nào từ phía KienLong Bank trực tiếp làm tăng tỷ lệ nợ xấu? Tác giả xác định ba nhóm nguyên nhân nội tại: thứ nhất, cán bộ tín dụng chưa đủ am hiểu chuyên sâu về đặc thù ngành nghề của khách hàng; thứ hai, hoạt động kiểm tra sử dụng vốn sau giải ngân còn hình thức, chủ yếu dựa vào báo cáo do khách hàng tự cung cấp thay vì kiểm tra thực tế; thứ ba, một số chi nhánh và phòng giao dịch buông lỏng khâu xét duyệt hồ sơ do áp lực tăng doanh số, dẫn đến cho vay khách hàng có khả năng tài chính yếu kém.

---

Kết luận

Khóa luận của Đinh Văn Nghĩa (2013) cung cấp một phân tích có hệ thống về thực trạng rủi ro tín dụng tại KienLong Bank trong giai đoạn ngân hàng này mở rộng quy mô nhanh đồng thời chịu tác động của khủng hoảng kinh tế toàn cầu. Số liệu từ BCTC kiểm toán giai đoạn 2010–2012 cho thấy tỷ lệ nợ xấu tăng từ 1,1% lên 2,81%, phản ánh những bất cập trong mô hình quản trị rủi ro và chất lượng cán bộ tín dụng. Trên cơ sở đó, tác giả đề xuất nhóm giải pháp cụ thể về quy trình, chính sách tín dụng và kiến nghị chính sách với NHNN và Chính phủ, hướng đến mục tiêu KienLong Bank hoạt động an toàn và bền vững trong lộ trình hội nhập quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ RỦI RO TÍN DỤNG VÀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG CỦA HỆ THỐNG NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Rủi ro tín dụng trong hoạt động của Ngân hàng Thương mại 1. Khái niệm về rủi ro tín dụng Có rất nhiều khái niệm về rủi ro tín dụng từ các chuyên gia trong lĩnh vực tài chính trên Thế giới như: Trong tài liệu “Financial Institutions Management – A Modern Perspective”, A.Lange định nghĩa RRTD là khoản lỗ tiềm tàng khi Ngân hàng cấp tín dụng cho một khách hàng, nghĩa là khả năng các luồng thu nhập dự tính mang lại từ khoản cho vay của ngân hàng không thể được thực hiện đầy đủ về cả số lượng và thời hạn. Hay theo Timothy W.Koch: Một khi Ngân hàng nắm giữ tài sản sinh lợi, rủi ro xảy ra khi khách hàng sai hẹn – có nghĩa là khách hàng không thanh toán vốn gốc và lãi theo thỏa thuận.

Rủi ro tín dụng là sự thay đổi tiềm ẩn của thu nhập thuần và thị giá của vốn xuất phát từ việc khách hàng không thanh toán hay thanh toán trễ hạn (Bank Management, University of South Carolina, The Dryden Press, 1995, page 107). Và tại Việt Nam, thì theo khoản 1 Điều 2 Quy định về phân loại nợ, trích lập và sử dụng dự phòng để xử lý RRTD trong hoạt động ngân hàng của TCTD ban hành kèm theo Quyết định 493/2005/QĐ-NHNN ngày 22/4/2005 của Thống đốc NHNN là “Rủi ro tín dụng là khả năng xảy ra tổn thất trong hoạt động Ngân hàng của TCTD do khách hàng không thực hiện hoặc không có khả năng thực hiện nghĩa vụ của mình theo cam kết”. Tóm lại, rủi ro tín dụng được hiểu là khi người đi vay không thực hiện đúng nghĩa vụ trả nợ theo đúng quy định trong hợp đồng. Khi rủi ro tín dụng xảy ra sẽ dẫn đến tổn thất tài chính, tức là giảm thu nhập ròng và giảm giá trị thị trường của vốn.

Trong trường hợp nghiêm trọng có thể dẫn đến thua lỗ, hoặc ở mức độ cao hơn có thể dẫn đến phá sản. SVTH: Đinh Văn Nghĩa 3 Luận văn tốt nghiệp GVHD: TS. Nguyễn Thị Uyên Uyên 1. Phân loại rủi ro tín dụng Có rất nhiều cách để chúng ta có thể phân loại rủi ro tín dụng nhưng tùy vào mục đích cũng như các yêu cầu về nghiên cứu thì có thể phân loại rủi ro tín dụng 1 theo sơ đồ sau: Hình 1.1: Sơ đồ phân loại các rủi ro tín dụng Rủi ro tín dụng Rủi ro giao Rủi ro dịch danh mục Rủi ro lựa Rủi ro đảm Rủi ro Rủi ro nội Rủi ro tập chọn bảo nghiệp vụ tại trung 1.

Đặc điểm của rủi ro tín dụng Để chủ động phòng ngừa RRTD có hiệu quả thì việc nhận biết các đặc điểm của RRTD là rất cần thiết và hữu ích. Rủi ro tín dụng có những đặc điểm cơ bản sau: • Rủi ro tín dụng mang tính gián tiếp: Trong quan hệ tín dụng, Ngân hàng chuyển giao quyền sử dụng vốn cho khách hàng thì RRTD xảy ra khi khách hàng gặp những tổn thất và thất bại trong quá trình sử dụng vốn, hay nói cách khác những rủi ro trong hoạt động kinh doanh của khách hàng là nguyên nhân chủ yếu gây nên RRTD của Ngân hàng. • Rủi ro tín dụng có tính chất đa dạng và phức tạp: Đặc điểm này biểu hiện ở sự đa dạng, phức tạp của nguyên nhân, hình thức, hậu quả của RRTD do đặc trưng Ngân hàng là trung gian tài chính kinh doanh tiền tệ. Do đó 1 Phụ lục 1 “Nội dung phân loại các rủi ro tín dụng” SVTH: Đinh Văn Nghĩa 4 Luận văn tốt nghiệp GVHD: TS.