Luận án quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Quân đội - Nguyễn Quang Hiện

Tổng hợp kiến thức Quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng thương mại cổ phần quân đội, tiếp cận khoa học, hỗ trợ học tập và nghiên cứu hiệu quả trong

• Tác giả: Nguyễn Quang Hiện
• Trường học: Đại học Kinh tế Quốc dân
• Chuyên ngành: Quản trị rủi ro tín dụng
• Đề tài: Quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng thương mại cổ phần quân đội
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: RỦI RO TÍN DỤNG VÀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. RỦI RO TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.2. Hoạt động tín dụng của ngân hàng thương mại
• 1.3. Rủi ro tín dụng của ngân hàng thương mại
• 1.4. QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.4.1. Khái niệm về quản trị rủi ro tín dụng và sự cần thiết quản trị rủi ro tín dụng
• 1.4.2. Những nội dung cơ bản trong quản trị rủi ro tín dụng
• 1.5. KINH NGHIỆM QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG CỦA MỘT SỐ NGÂN HÀNG TRÊN THẾ GIỚI
• 1.5.1. Ngân hàng Bangkokbank của Thái Lan
• 1.5.2. Ngân hàng Phát triển Hàn Quốc (KDP)
• 1.5.3. Ngân hàng Citibank của Mỹ
• 1.5.4. Ngân hàng ANZ của Úc
• 1.6. Bài học kinh nghiệm cho ngân hàng thương mại Việt nam trong quản trị rủi ro tín dụng
• 1.7. Kết luận Chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN QUÂN ĐỘI
• 2.1. QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH, PHÁT TRIỂN VÀ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN QUÂN ĐỘI
• 2.1.1. Lịch sử hình thành và những đặc điểm khác biệt trong hoạt động kinh doanh của Ngân hàng Thương mại cổ phần Quân đội
• 2.1.2. Cơ cấu tổ chức của Ngân hàng thương mại cổ phần Quân đội
• 2.1.3. Kết quả hoạt động kinh doanh tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Quân đội
• 2.2. THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN QUÂN ĐỘI
• 2.2.1. Bối cảnh kinh tế vĩ mô
• 2.2.2. Rủi ro tín dụng của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Quân đội
• 2.2.3. Thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại NHTM Cổ phần Quân đội
• 2.3. ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN QUÂN ĐỘI
• 2.3.1. Những kết quả đạt được trong quản trị rủi ro tín dụng
• 2.3.2. Những mặt còn hạn chế trong quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Quân đội
• 2.3.3. Nguyên nhân của những hạn chế trong quản trị rủi ro tín dụng của Ngân hàng TMCP Quân đội
• 2.4. Kết luận Chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN QUÂN ĐỘI
• 3.1. ĐỊNH HƯỚNG HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG VÀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN QUÂN ĐỘI ĐẾN NĂM 2020
• 3.1.1. Định hướng chung trong hoạt động tín dụng
• 3.1.2. Định hướng đối với quản trị rủi ro tín dụng
• 3.2. CÁC GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN QUÂN ĐỘI
• 3.2.1. Các giải pháp chung
• 3.2.2. Các giải pháp cụ thể
• 3.3. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ TĂNG CƯỜNG QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN QUÂN ĐỘI
• 3.3.1. Kiến nghị với Nhà nước
• 3.3.2. Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước
• 3.3.3. Kiến nghị với Ủy ban giám sát tài chính Quốc gia
• 3.4. Kết luận Chương 3
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
• DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ

Tóm tắt

I. Giới thiệu về quản trị rủi ro tín dụng

Quản trị rủi ro tín dụng là một phần quan trọng trong hoạt động của ngân hàng thương mại cổ phần quân đội. Quản trị rủi ro tín dụng không chỉ giúp ngân hàng bảo vệ tài sản mà còn đảm bảo sự ổn định của hệ thống tài chính quốc gia. Rủi ro tín dụng xảy ra khi khách hàng không thể trả nợ đúng hạn, dẫn đến tổn thất cho ngân hàng. Do đó, việc quản lý rủi ro tín dụng là cần thiết để giảm thiểu thiệt hại. Các ngân hàng cần áp dụng các phương pháp quản trị rủi ro hiệu quả, từ việc thẩm định khách hàng đến việc theo dõi và đánh giá rủi ro trong suốt quá trình cho vay. Theo một nghiên cứu, việc áp dụng các mô hình quản trị rủi ro tín dụng hiện đại có thể giúp ngân hàng giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả hoạt động. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh kinh tế hiện nay, khi mà rủi ro tài chính ngày càng gia tăng.

1.1. Khái niệm và tầm quan trọng của quản trị rủi ro tín dụng

Quản trị rủi ro tín dụng được định nghĩa là quá trình nhận diện, đo lường, quản lý và kiểm soát rủi ro tín dụng. Rủi ro tài chính có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh lời và sự tồn tại của ngân hàng. Việc quản lý rủi ro tín dụng không chỉ giúp ngân hàng bảo vệ tài sản mà còn tạo ra niềm tin cho khách hàng và nhà đầu tư. Theo các chuyên gia, ngân hàng cần xây dựng một hệ thống quản lý rủi ro tín dụng chặt chẽ, bao gồm việc phân tích và đánh giá rủi ro một cách thường xuyên. Điều này sẽ giúp ngân hàng phát hiện sớm các dấu hiệu rủi ro và có biện pháp ứng phó kịp thời.

II. Thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng thương mại cổ phần quân đội

Ngân hàng thương mại cổ phần quân đội đã có những bước tiến trong việc quản trị rủi ro tín dụng. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Rủi ro tín dụng tại ngân hàng này chủ yếu đến từ việc cho vay đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa, nơi mà khả năng trả nợ không ổn định. Theo báo cáo, tỷ lệ nợ xấu tại ngân hàng vẫn ở mức cao, điều này cho thấy cần có những biện pháp mạnh mẽ hơn trong quản lý tín dụng. Ngân hàng đã áp dụng một số phương pháp quản trị rủi ro như phân tích tín dụng, đánh giá khả năng trả nợ của khách hàng, nhưng vẫn cần cải thiện hơn nữa. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý rủi ro cũng là một yếu tố quan trọng giúp ngân hàng nâng cao hiệu quả hoạt động.

2.1. Đánh giá thực trạng quản trị rủi ro tín dụng

Thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng thương mại cổ phần quân đội cho thấy một số kết quả tích cực, nhưng cũng tồn tại nhiều hạn chế. Ngân hàng đã có những cải tiến trong quy trình thẩm định tín dụng, nhưng vẫn chưa đủ để giảm thiểu rủi ro. Theo một nghiên cứu, việc thiếu hụt thông tin và công nghệ hiện đại là nguyên nhân chính dẫn đến việc quản lý rủi ro chưa hiệu quả. Ngân hàng cần đầu tư vào công nghệ thông tin và đào tạo nhân viên để nâng cao năng lực quản lý rủi ro. Điều này không chỉ giúp ngân hàng giảm thiểu rủi ro mà còn nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng.

III. Giải pháp tăng cường quản trị rủi ro tín dụng

Để nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng, ngân hàng thương mại cổ phần quân đội cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Đầu tiên, ngân hàng cần cải thiện quy trình thẩm định tín dụng, đảm bảo rằng mọi khoản vay đều được đánh giá một cách kỹ lưỡng. Thứ hai, việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý rủi ro là rất cần thiết. Công nghệ có thể giúp ngân hàng theo dõi và phân tích rủi ro một cách hiệu quả hơn. Cuối cùng, ngân hàng cần tăng cường đào tạo nhân viên về quản lý rủi ro tín dụng, giúp họ nắm vững các kỹ năng cần thiết để phát hiện và xử lý rủi ro kịp thời.

3.1. Các giải pháp cụ thể

Các giải pháp cụ thể để tăng cường quản trị rủi ro tín dụng bao gồm việc xây dựng một hệ thống thông tin tín dụng mạnh mẽ, giúp ngân hàng có thể theo dõi và phân tích rủi ro một cách hiệu quả. Ngân hàng cũng cần thiết lập các tiêu chuẩn rõ ràng cho việc thẩm định tín dụng, từ đó giảm thiểu rủi ro trong quá trình cho vay. Ngoài ra, việc hợp tác với các tổ chức tài chính khác để chia sẻ thông tin và kinh nghiệm cũng là một giải pháp hữu ích. Điều này sẽ giúp ngân hàng nâng cao khả năng quản lý rủi ro và đảm bảo an toàn cho hoạt động tín dụng.

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Hoạt động trung gian tài chính của hệ thống ngân hàng thương mại (NHTM) giữ vai trò huyết mạch trong việc phân bổ vốn xã hội, đặc biệt tại các nền kinh tế đang chuyển đổi nơi thị trường vốn chưa hoàn thiện. Tại Việt Nam, hoạt động tín dụng chiếm tỷ trọng áp đảo nhưng đồng thời là nguồn cơn rủi ro lớn nhất. Luận án tiến sĩ kinh tế của tác giả Nguyễn Quang Hiện tập trung giải quyết bài toán nâng cao năng lực quản trị rủi ro tín dụng (QTRRTD) tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Quân đội (MB) trong giai đoạn 2011–2015, đặt trong bối cảnh tái cơ cấu hệ thống tài chính và lộ trình triển khai Hiệp ước Basel II của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN).

Khoảng trống nghiên cứu (research gap) cốt lõi xuất phát từ thực tế các công trình trước đây (như Nguyễn Hữu Thủy, 1996; Lê Thị Hiệp Thương, 1996; Lê Thị Huyền Diệu, 2010; Nguyễn Đức Tú, 2012) chủ yếu tiếp cận theo hướng định tính, đồng nhất quản trị với các biện pháp cơ học nhằm "ngăn ngừa" hoặc "hạn chế" tổn thất, thay vì nhìn nhận rủi ro tín dụng (RRTD) dưới lăng kính tối ưu hóa lợi nhuận dựa trên "khẩu vị rủi ro" (risk appetite). Hơn nữa, việc thiếu vắng một khung định lượng tích hợp hệ thống chấm điểm tín dụng nội bộ với mô hình tổn thất dự kiến tại một NHTM có cấu trúc sở hữu và mạng lưới đặc thù như MB tạo nên yêu cầu cấp thiết về một nghiên cứu toàn diện.

Hệ thống câu hỏi và giả thuyết nghiên cứu được xác lập tường minh:

• Câu hỏi nghiên cứu 1 (RQ1): Cơ sở lý luận chuẩn mực và kinh nghiệm quốc tế nào định hình mô hình QTRRTD hiện đại phù hợp với NHTM Việt Nam?
• Câu hỏi nghiên cứu 2 (RQ2): Thực trạng công tác nhận biết, đo lường và kiểm soát RRTD tại MB giai đoạn 2011–2015 bộc lộ những điểm nghẽn và nguyên nhân cốt lõi nào?
• Câu hỏi nghiên cứu 3 (RQ3): Những giải pháp khả thi nào giúp MB và hệ thống NHTM chuẩn hóa hệ thống xếp hạng nội bộ, tối ưu hóa mô hình tổ chức theo chuẩn Basel II đến năm 2020?
• Giả thuyết nghiên cứu 1 (H1): Việc chuyển đổi từ mô hình quản trị phân tán sang mô hình quản trị tập trung tách biệt ba chức năng (kinh doanh, quản trị rủi ro, tác nghiệp) giúp giảm thiểu xung đột lợi ích và giảm tỷ lệ nợ xấu danh mục.
• Giả thuyết nghiên cứu 2 (H2): Áp dụng mô hình định lượng tổn thất kỳ vọng (EL) kết hợp ma trận xếp hạng tín dụng nội bộ cải thiện vượt trội năng lực phân loại nợ so với các phương pháp định tính truyền thống.

Khung lý thuyết của luận án được xây dựng dựa trên Lý thuyết Thông tin bất đối xứng (Akerlof, 1970; Stiglitz & Weiss, 1981), Lý thuyết Chi phí đại diện (Jensen & Meckling, 1976), Lý thuyết Danh mục hiện đại (Markowitz, 1952) và Khung chuẩn mực Basel II (BCBS, 2000). Luận án khảo sát toàn diện thực tiễn tại MB – định chế có tổng tài sản đạt 218.072 tỷ đồng, vốn điều lệ 16.000 tỷ đồng, 7.000 nhân viên cùng 224 điểm giao dịch và 02 chi nhánh quốc tế (Lào, Campuchia) tính đến hết năm 2015, nơi dư nợ chiếm trên 60% tổng tài sản và tạo ra 80%–85% tổng thu nhập.

Literature Review và Positioning

Tổng quan y văn quốc tế ghi nhận sự phát triển mạnh mẽ của các trường phái đo lường và kiểm soát RRTD:

• Trường phái lượng hóa rủi ro: Phát triển từ mô hình Z-score của Altman (1968), mở rộng qua các nghiên cứu của Bessis (1998, 2002), Chirinko (2000) và Crouhy et al. (2001), tập trung tính toán xác suất vỡ nợ (PD) và tổn thất khi vỡ nợ (LGD).
• Trường phái kiểm soát tổ chức và cơ chế giám sát: Brownbridge & Kirkpatrick (2000), Goodhart (2001), Summer & Taylor (2002), và De Nicolò & Kwast (2002) phân tích cơ chế phối hợp kiểm soát và các điều kiện nền tảng để vận hành mô hình quản lý rủi ro vĩ mô.

Y văn tồn tại hai luồng quan điểm đối lập sâu sắc:

1. Trường phái Quản trị thụ động (Compliance-based approach): Coi quản trị rủi ro là trung tâm chi phí (cost center), thực hiện phân loại nợ và trích lập dự phòng chủ yếu nhằm tuân thủ quy định pháp lý hành chính.
2. Trường phái Quản trị chủ động tạo giá trị (Value-creation approach): Đại diện bởi Srinivasulu (KESDEE) và Basel Committee (2000), khẳng định: "Hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng là một bộ phận quan trọng trong cách tiếp cận rủi ro tổng thể và được coi là đóng vai trò cốt tử của sự thành công của ngân hàng trong dài hạn". RRTD được xem là đối tượng chủ động kinh doanh nhằm tối ưu hóa tỷ suất sinh lời điều chỉnh theo rủi ro (RAROC).

Tại Việt Nam, các nghiên cứu của Nguyễn Hữu Thủy (1996) và Lê Thị Hiệp Thương (1996) phản ánh giai đoạn kinh tế sơ khai, chưa lượng hóa được rủi ro. Luận án của Lê Thị Huyền Diệu (2010) hệ thống hóa mô hình tổ chức nhưng dừng ở cấp độ toàn ngành. Các công trình của Nguyễn Đức Tú (2012) tại VietinBank và Nguyễn Thị Thu Đông (2012) tại Vietcombank phân tích các ngân hàng thương mại nhà nước lớn, chưa phản ánh đặc thù chuyển đổi mô hình tập đoàn tài chính đa năng của khối ngân hàng TMCP như MB. Luận án định vị vị trí học thuật bằng việc kết nối khoảng trống giữa lý thuyết lượng hóa rủi ro hiện đại với thực tiễn ứng dụng hệ thống xếp hạng nội bộ tại một NHTM cổ phần có tốc độ mở rộng mạng lưới nhanh.

So sánh với các nghiên cứu quốc tế điển hình:

• Ngân hàng Citibank (Mỹ) & Bangkok Bank (Thái Lan): Triển khai quản trị tập trung triệt để và tích hợp công nghệ phân tích dữ liệu tự động hóa quy trình phê duyệt.
• Ngân hàng Phát triển Hàn Quốc (KDB) & ANZ (Úc): Ứng dụng chỉ số RAROC và hệ thống ma trận chấm điểm phân tầng theo quy mô doanh nghiệp lớn, vừa và nhỏ (SMEs), và khách hàng cá nhân.

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án mở rộng Lý thuyết Thông tin bất đối xứng của Stiglitz & Weiss (1981) và Lý thuyết Trung gian tài chính bằng cách tái định nghĩa bản chất của QTRRTD trong bối cảnh các ngân hàng tại thị trường mới nổi:

"Quản trị rủi ro tín dụng là quá trình xây dựng và thực thi các chiến lược, chính sách quản trị và kinh doanh tín dụng nhằm tối đa hóa lợi nhuận trong phạm vi mức rủi ro có thể chấp nhận."

Tác giả chuyển dịch nhận thức từ khái niệm "hạn chế rủi ro" mang tính né tránh sang "quản trị rủi ro" chủ động. Mô hình lý thuyết đề xuất xác lập mối quan hệ tương tác hữu cơ giữa: (1) Khẩu vị rủi ro và chiến lược kinh doanh; (2) Cơ chế phân quyền và ủy quyền phán quyết tín dụng; (3) Hệ thống thông tin tín dụng tập trung; và (4) Hiệu quả sử dụng vốn chủ sở hữu thông qua quỹ dự phòng tổn thất.

Hệ đề xuất lý thuyết:

• Đề xuất 1 (P1): Tính độc lập giữa bộ phận khởi tạo quan hệ khách hàng và bộ phận thẩm định/phê duyệt rủi ro tỷ lệ nghịch với tốc độ gia tăng nợ xấu nhóm 3–5.
• Đề xuất 2 (P2): Độ chính xác của hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ phụ thuộc vào việc kết hợp đa chiều giữa chỉ tiêu định lượng (khả năng thanh toán, vòng quay vốn, đòn bẩy tài chính) và chỉ tiêu định tính theo mô hình 6C (Character, Capacity, Cash flow, Collateral, Conditions, Control).

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích của luận án tích hợp đồng thời ba cấu phần nền tảng:

1. Mô hình tổn thất kỳ vọng Basel II: $$\text{EL} = \text{PD} \times \text{LGD} \times \text{EAD}$$ Trong đó, hai biến số phi cấu trúc truyền thống là "khả năng trả nợ" và "thiện chí trả nợ" được định lượng hóa trực tiếp thành xác suất vỡ nợ ($\text{PD}$) và giá trị chịu rủi ro khi vỡ nợ ($\text{EAD}$).
2. Mô hình đo lường đa biến: Kế thừa cấu trúc kiểm định khả năng phá sản của Altman: $$Z = 1{,}2X_1 + 1{,}4X_2 + 3{,}3X_3 + 0{,}64X_4 + 0{,}999X_5$$ được hiệu chỉnh cho phù hợp với đặc thù báo cáo tài chính doanh nghiệp Việt Nam.
3. Khung điều kiện biên (Boundary conditions): Khung phân tích được xác lập trong giới hạn hệ thống pháp lý Việt Nam (Thông tư 02/2013/TT-NHNN, Quyết định 493/2005/QĐ-NHNN), quy mô thị trường tài chính chưa có xếp hạng tín nhiệm độc lập phát triển và phụ thuộc vào cơ sở dữ liệu của Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia (CIC).

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Nghiên cứu vận hành trên nền tảng triết học Thực chứng (Positivism) kết hợp Hiện thực có phê phán (Critical Realism). Thiết kế phương pháp hỗn hợp (mixed-methods) được triển khai bài bản:

• Nghiên cứu định tính: Phân tích văn bản quy phạm pháp luật, khảo sát thực tế quy trình tác nghiệp, tổng hợp đánh giá chuyên gia từ các nhà quản lý rủi ro cao cấp và lãnh đạo chi nhánh MB.
• Nghiên cứu định lượng: Phân tích thống kê mô tả, phân tích chuỗi thời gian đối với toàn bộ danh mục tín dụng của MB giai đoạn 2011–2015; xây dựng bảng biến độc lập và ma trận phân loại rủi ro trên tập dữ liệu mẫu phân tách thành Mẫu phát triển (Development sample) và Mẫu kiểm định (Validation sample).

Quy trình nghiên cứu rigorous

Quy trình thu thập và xử lý dữ liệu tuân thủ các bước:

1. Chiến lược lấy mẫu: Trích xuất toàn bộ dữ liệu tài chính, phân loại nợ theo phương pháp định lượng (Điều 6) và phương pháp định tính (Điều 7) theo Quyết định 493/2005/QĐ-NHNN và Thông tư 02/2013/TT-NHNN của MB từ năm 2011 đến 2015.
2. Tam giác đạc (Triangulation): Đối chiếu chéo dữ liệu nội bộ MB với báo cáo tài chính kiểm toán của các ngân hàng niêm yết trên thị trường chứng khoán, dữ liệu giám sát của NHNN và dữ liệu kinh tế vĩ mô (tăng trưởng GDP, lạm phát, trần lãi suất huy động).
3. Độ tin cậy và giá trị: Hệ thống ma trận chấm điểm được chuẩn hóa cho ba phân khúc khách hàng: Khách hàng Doanh nghiệp (KHDN), Đơn vị kinh doanh nhỏ, và Khách hàng Cá nhân (KHCN), đảm bảo tính đại diện và giá trị nội tại cao.

Data và phân tích

Dữ liệu phản ánh toàn diện bức tranh tăng trưởng và cơ cấu tín dụng của MB:

• Dư nợ cho vay tăng trưởng đều qua các năm trong giai đoạn 2011–2015, chiếm trên 60% tổng tài sản.
• Thu nhập từ hoạt động tín dụng chiếm tỷ trọng ổn định từ 80% đến 85% tổng thu nhập thuần của ngân hàng.
• Cơ cấu tín dụng phân tách chi tiết theo: kỳ hạn (ngắn, trung, dài hạn), nhóm ngành kinh tế, tính chất sở hữu của khách hàng (Doanh nghiệp nhà nước, Doanh nghiệp tư nhân, FDI), và loại tiền tệ (VNĐ, ngoại tệ).
• Tỷ lệ nợ xấu (NPL), nợ quá hạn và chi phí trích lập dự phòng cụ thể/dự phòng chung được phân tích tương quan với biến động chu kỳ vĩ mô.

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

1. Sự thiếu hụt dữ liệu lịch sử đối với mô hình định lượng: Mặc dù MB đã ban hành hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ cho từng nhóm khách hàng, việc tính toán xác suất vỡ nợ ($\text{PD}$) và tổn thất khi vỡ nợ ($\text{LGD}$) gặp rào cản do chuỗi dữ liệu chu kỳ kinh tế chưa đủ độ dài (ít nhất 5–7 năm theo chuẩn Basel II), dẫn đến việc phân loại nợ vẫn phụ thuộc nhiều vào tài sản bảo đảm.
2. Xung đột lợi ích trong mô hình tổ chức bán tập trung: Luận án chỉ rõ trong giai đoạn 2011–2015, tại một số phân khúc, chức năng quản trị rủi ro và chức năng kinh doanh tại cấp chi nhánh chưa được tách bạch hoàn toàn. Áp lực tăng trưởng doanh số khiến các tiêu chuẩn thẩm định tín dụng bị nới lỏng cục bộ.
3. Chất lượng thông tin tài chính doanh nghiệp không đồng nhất: Tính minh bạch của báo cáo tài chính khách hàng vay vốn còn thấp, hiện tượng duy trì hai hệ thống sổ sách kế toán phổ biến, làm suy giảm độ tin cậy của các chỉ số $X_1, X_2, \dots, X_5$ khi đưa vào mô hình chấm điểm định lượng.
4. Nghịch lý tài sản bảo đảm (Collateral Paradox): Ngân hàng có xu hướng dựa quá mức vào tài sản thế chấp bất động sản như chốt chặn an toàn cuối cùng. Khi thị trường bất động sản đóng băng hoặc suy giảm thanh khoản, giá trị xử lý thu hồi nợ thực tế thấp hơn nhiều so với giá trị định giá ban đầu, làm tăng tổn thất thực tế vượt mức dự phòng rủi ro cụ thể đã trích lập.

Implications đa chiều

• Về mặt lý thuyết: Chứng minh rằng mô hình quản trị rủi ro không thể vận hành tách rời khỏi khẩu vị rủi ro tổng thể và cấu trúc quản trị công ty của ngân hàng; làm phong phú thêm lý thuyết trung gian tài chính tại thị trường mới nổi.
• Về mặt phương pháp luận: Cung cấp quy trình kết hợp mô hình ma trận chấm điểm phân khúc khách hàng với hệ thống cảnh báo sớm (Early Warning Systems) khả thi trong điều kiện hạ tầng công nghệ đang hoàn thiện.
• Về mặt thực tiễn cho MB:
  • Tái cấu trúc mô hình tổ chức sang mô hình Quản trị rủi ro tập trung triệt để: Khối Tín dụng phân tách rõ ràng 3 bộ phận độc lập: Bộ phận Quản lý quan hệ khách hàng (kinh doanh), Bộ phận Quản lý rủi ro tín dụng (phẩm định, kiểm soát), và Bộ phận Quản lý nợ/Tác nghiệp.
  • Chuẩn hóa hệ thống chấm điểm xếp hạng nội bộ cho KHDN, doanh nghiệp nhỏ và KHCN; thiết lập hạn mức tín dụng theo ngành và mức ủy quyền phán quyết chặt chẽ giữa Chi nhánh và Hội sở.
• Về mặt chính sách vĩ mô: Đề xuất với NHNN hoàn thiện khung pháp lý về quản lý tài sản có rủi ro theo Basel II, nâng cao năng lực giám sát của Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia và nâng cấp trung tâm dữ liệu CIC thành trung tâm thông tin đa nguồn mở.

Limitations và Future Research

Luận án thẳng thắn thừa nhận các giới hạn nghiên cứu:

• Phạm vi thời gian và bối cảnh dữ liệu: Số liệu tập trung trong giai đoạn 2011–2015, thời điểm nền kinh tế Việt Nam vừa trải qua giai đoạn tái cơ cấu hệ thống ngân hàng mạnh mẽ và xử lý nợ xấu qua VAMC, do đó có thể chưa phản ánh hết các cú sốc vĩ mô phi truyền thống giai đoạn sau.
• Quyền tiếp cận dữ liệu bảo mật: Một số thông số chi tiết về tổn thất thực tế của các khoản vay đơn lẻ mang tính bảo mật ngân hàng cao, tác giả phải sử dụng các chỉ tiêu tổng hợp và tỷ lệ trích lập dự phòng công khai.
• Điều kiện biên: Khung đề xuất tối ưu hóa riêng cho ngân hàng TMCP quy mô lớn có mạng lưới đa dạng; việc áp dụng cho các ngân hàng thương mại cổ phần quy mô nhỏ hoặc ngân hàng chính sách cần có sự điều chỉnh.

Hướng nghiên cứu tương lai:

1. Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (Machine Learning/Deep Learning) trong việc xử lý dữ liệu phi cấu trúc nhằm phát hiện sớm dấu hiệu suy giảm năng lực tài chính của khách hàng.
2. Kiểm định mô hình đo lường rủi ro tín dụng danh mục chịu tác động của rủi ro biến đổi khí hậu và rủi ro môi trường xã hội (ESG Credit Risk).
3. Đánh giá tác động tương hỗ giữa rủi ro tín dụng và rủi ro thanh khoản theo chuẩn mực Basel III.
4. Mở rộng nghiên cứu so sánh đối chuẩn (benchmarking) giữa các ngân hàng TMCP có vốn nhà nước chi phối và ngân hàng TMCP tư nhân tại khu vực ASEAN.

Tác động và ảnh hưởng

• Tác động học thuật: Cung cấp nguồn tài liệu tham khảo có giá trị học thuật cao cho các chương trình đào tạo sau đại học chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng; thiết lập khung phân tích toàn diện về quản trị rủi ro tín dụng tại NHTM Việt Nam.
• Tác động đối với ngành ngân hàng: Làm luận cứ thực tiễn cho ban điều hành MB và các NHTM Việt Nam trong việc tái cấu trúc khối quản trị rủi ro, chuyển đổi từ mô hình chi nhánh tự quyết sang mô hình phê duyệt tập trung tại trung tâm xử lý tín dụng khu vực/Hội sở.
• Tác động chính sách: Cung cấp cơ sở thực tiễn cho NHNN trong việc ban hành và hoàn thiện các văn bản hướng dẫn thực thi Thông tư quy định về tỷ lệ an toàn vốn (CAR) và hệ thống kiểm soát nội bộ.
• Tác động kinh tế – xã hội: Nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro giúp giảm thiểu chi phí tín dụng, hạ lãi suất cho vay, bảo vệ an toàn hệ thống tiền tệ quốc gia và hỗ trợ cung ứng vốn lành mạnh cho các thành phần kinh tế.

Đối tượng hưởng lợi

• Nghiên cứu sinh và Giảng viên đại học: Tiếp cận một nghiên cứu tình huống (case study) kinh điển có cấu trúc phân tích kết hợp giữa lý luận quốc tế chuẩn mực và thực tiễn hoạt động của ngân hàng Việt Nam.
• Lãnh đạo và Chuyên gia Quản trị rủi ro tại các NHTM: Sử dụng các ma trận phân loại nợ, sơ đồ quy trình kiểm soát liên tục và quy chế ủy quyền phán quyết để tái thiết kế quy trình cấp tín dụng nội bộ.
• Cơ quan Quản lý nhà nước (NHNN, Cơ quan Thanh tra Giám sát Ngân hàng): Tham khảo các khuyến nghị thực tiễn về lộ trình áp dụng Basel II, quản lý nợ xấu ngoại bảng và phát triển thị trường mua bán nợ tập trung.
• Khách hàng doanh nghiệp và cá nhân: Thấu hiểu các tiêu chí chấm điểm xếp hạng tín dụng nội bộ, từ đó chủ động minh bạch hóa thông tin tài chính và chuẩn hóa hồ sơ vay vốn.

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là gì?

Luận án đã mở rộng Lý thuyết Trung gian Tài chính và Lý thuyết Thông tin bất đối xứng trong điều kiện thị trường chuyển đổi bằng cách tái định nghĩa QTRRTD là quá trình kinh doanh rủi ro nhằm tối đa hóa lợi nhuận trong giới hạn khẩu vị rủi ro xác định trước, thay vì các biện pháp cơ học nhằm né tránh hoặc xử lý hậu quả rủi ro đơn thuần.

2. Điểm cải tiến về mặt phương pháp luận so với các nghiên cứu trước đây?

So với các nghiên cứu của Nguyễn Hữu Thủy (1996) hay Lê Thị Hiệp Thương (1996) chỉ sử dụng phương pháp định tính thuần túy, luận án tích hợp phương pháp phân tích định lượng dựa trên mô hình tổn thất dự kiến $\text{EL} = \text{PD} \times \text{LGD} \times \text{EAD}$, kết hợp cấu trúc phân tích đa biến Z-score của Altman và hệ thống ma trận xếp hạng tín dụng nội bộ phân tầng cho ba nhóm đối tượng khách hàng biệt lập.

3. Phát hiện thực nghiệm nào gây bất ngờ nhất từ dữ liệu nghiên cứu?

Sự phụ thuộc quá mức vào tài sản bảo đảm không giúp ngân hàng triệt tiêu rủi ro tín dụng mà trái lại tạo ra "tâm lý ỷ lại" trong khâu thẩm định dòng tiền. Khi các biến số vĩ mô biến động, tính thanh khoản của tài sản bảo đảm suy giảm nghiêm trọng, dẫn đến việc trích lập dự phòng cụ thể không phản ánh kịp thời mức độ tổn thất thực tế của danh mục.

4. Quy trình nghiên cứu có cung cấp khả năng tái lập (Replication Protocol) không?

Có. Luận án cung cấp hệ thống sơ đồ quy trình nhận biết rủi ro tại chi nhánh/khu vực/Hội sở, danh mục các biến số tài chính định lượng và định tính, công thức trích lập dự phòng theo Thông tư 02/2013/TT-NHNN, cùng các ma trận chấm điểm nội bộ chi tiết, cho phép các nhà nghiên cứu khác áp dụng để đánh giá tại các NHTM có quy mô tương đương.

5. Định hướng chương trình nghiên cứu 10 năm được phác thảo như thế nào?

Trọng tâm nghiên cứu trong thập kỷ tới tập trung vào: (1) Tích hợp dữ liệu lớn (Big Data) và công nghệ chấm điểm tự động trong tín dụng bán lẻ; (2) Chuyển đổi mô hình quản trị rủi ro sang chuẩn Basel III; (3) Định lượng rủi ro tín dụng gắn với tài chính xanh và các chỉ số phát triển bền vững ESG.

Kết luận

Luận án "Quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Quân đội" của NCS Nguyễn Quang Hiện xác lập các đóng góp khoa học và thực tiễn vững chắc:

1. Hệ thống hóa và làm sâu sắc cơ sở lý luận về rủi ro tín dụng và quản trị rủi ro tín dụng tại NHTM theo các chuẩn mực của Hiệp ước Basel II.
2. Tổng kết các bài học kinh nghiệm quản trị rủi ro quốc tế có giá trị thực tiễn cao từ Bangkok Bank (Thái Lan), KDB (Hàn Quốc), Citibank (Mỹ) và ANZ (Úc).
3. Đánh giá đa chiều, khách quan thực trạng rủi ro tín dụng và bộ máy quản trị rủi ro tín dụng tại MB giai đoạn 2011–2015 thông qua các chỉ tiêu tài chính, cơ cấu danh mục và chất lượng nợ.
4. Chỉ rõ các điểm nghẽn cốt lõi về mô hình tổ chức, hệ thống xếp hạng nội bộ, năng lực cán bộ và tính minh bạch của thông tin khách hàng.
5. Đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ từ việc hoàn thiện chiến lược, tái cấu trúc mô hình quản trị tập trung, nâng cấp công cụ đo lường rủi ro đến phát triển nguồn nhân lực tại MB đến năm 2020.
6. Kiến nghị hệ thống chính sách thiết thực đối với Nhà nước, Ngân hàng Nhà nước và Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia nhằm kiến tạo môi trường kinh doanh tín dụng an toàn, minh bạch và hội nhập quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 RỦI RO TÍN DỤNG VÀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI Tín dụng ngân hàng đóng vai trò rất quan trọng trong nền kinh tế các quốc gia, đặc biệt đối với nền kinh tế Việt Nam do thị trường vốn, thị trường chứng khoán còn chưa phát triển. Tín dụng có vai trò thúc đẩy quá trình tích tụ tập trung vốn và phân bổ lại nguồn lực đầu tư của xã hội vào lĩnh vực của nền kinh tế một cách có hiệu quả. Đối với các ngân hàng thương mại thì tín dụng đem lại nguồn thu chủ yếu cho ngân hàng tuy nhiên nó cũng chứa đựng nhiều rủi ro nhất. Thực tế chứng minh rằng có nhiều ngân hàng lớn nhưng do việc quản trị rủi ro tín dụng không tốt đã làm cho ngân hàng bị giảm sút lợi nhuận, thậm chí rơi vào diện phải tái cấu trúc theo yêu cầu của Ngân hàng Nhà nước.

RỦI RO TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI Hoạt động kinh doanh của ngân hàng luôn phát sinh rủi ro, ứng với mỗi hoạt động của ngân hàng có rủi ro riêng đối với hoạt động đó, bên cạnh đó có những rủi ro có thể ảnh hưởng đến tất cả hoạt động của ngân hàng. Hoạt động tín dụng là một trong những hoạt động đem lại thu nhập cao nhất cho ngân hàng thương mại, cùng với đó thì rủi ro tín dụng là một trong những rủi ro có mức độ ảnh hướng lớn nhất đến hiệu quả hoạt động của ngân hàng thương mại. Hoạt động tín dụng của ngân hàng thương mại 1. Khái niệm và chức năng của ngân hàng thương mại Ngân hàng thương mại có thể được định nghĩa qua chức năng, các dịch vụ hoặc vai trò dịch vụ mà ngân hàng cung cấp, khái niệm ngân hàng thương mại được đưa ra như sau: Ngân hàng thương mại là tổ chức tài chính cung cấp một danh mục các dịch vụ tài chính đa dạng nhất - đặc biệt là tín dụng, tiết kiệm, dịch vụ thanh toán và thực hiện nhiều chức năng tài chính nhất so với bất kỳ một tổ chức kinh doanh nào trong nền kinh tế [7].

Theo Luật các tổ chức tín dụng số 47/2010/QH12 Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua tại kỳ họp thứ 7 Khóa XII ngày 16 tháng 6 năm 2010, tại Điều 4 có ghi “Ngân hàng là loại hình tổ chức tín dụng có thể được 12 thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng theo quy định của Luật này. Theo tính chất và mục tiêu hoạt động, các loại hình ngân hàng bao gồm ngân hàng thương mại, ngân hàng chính sách, ngân hàng hợp tác xã” và “Ngân hàng thương mại là loại hình ngân hàng được thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác theo quy định của Luật này nhằm mục tiêu lợi nhuận”. trong đó quy định: “Hoạt động ngân hàng là việc kinh doanh, cung ứng thường xuyên một hoặc một số các nghiệp vụ sau đây: Nhận tiền gửi; Cấp tín dụng; Cung ứng dịch vụ thanh toán qua tài khoản” [22]. Ngân hàng thương mại dù ở quốc gia nào cũng là trung gian tài chính lớn nhất và là tổ chức tài chính mà các chủ thể kinh tế giao dịch thường xuyên nhất, không chỉ vậy, ngân hàng còn có những chức năng riêng có mà không một tổ chức tín dụng nào được phép có như: Chức năng tạo tiền, Chức năng trung gian tài chính, Chức năng trung gian thanh toán.

Hoạt động tín dụng của ngân hàng thương mại Cùng với sự phát triển của nền kinh tế xã hội, hình thức biểu hiện của tín dụng ngày càng trở nên đa dạng và phức tạp, do vậy trên thực tế các nhà kinh tế cũng có nhiều quan điểm khác nhau khi đưa ra khái niệm về tín dụng. Tuy nhiên dưới hình thức nào thì quan hệ này cũng bộc lộ chung một bản chất và có thể hiểu tín dụng một cách tổng quát như sau: Tín dụng là hệ thống quan hệ kinh tế liên quan đến các giao dịch về tài sản giữa bên cho vay và bên đi vay, trong đó bên cho vay chuyển giao tài sản cho bên đi vay sử dụng trong một thời hạn nhất định theo thỏa thuận, bên đi vay có trách nhiệm hoàn trả vô điều kiện vốn gốc và lãi cho bên cho vay khi đến hạn thanh toán. Xét về bản chất, tín dụng là một giao dịch về tài sản trên cơ sở hoàn trả với các đặc trưng sau: Thứ nhất, tài sản giao dịch trong quan hệ tín dụng bao gồm hai hình thức là tiền hay hiện vật. Thứ hai, tín dụng phải tuân thủ theo nguyên tắc hoàn trả, vì vậy người cho vay khi chuyển giao tài sản cho người đi vay sử dụng phải có cơ sở để tin rằng người đi vay sẽ trả đúng hạn.

13 Thứ ba, giá trị được hoàn trả thông thường phải lớn hơn giá trị lúc cho vay hay nói cách khác là người đi vay phải trả thêm phần lãi ngoài vốn gốc. Thứ tư, tiền vay được cấp trên cơ sở cam kết hoàn trả vô điều kiện, có nghĩa là bên đi vay cam kết hoàn trả vô điều kiện cho bên cho vay khi đến hạn thanh toán. Phân loại hoạt động tín dụng của ngân hàng thương mại Ngân hàng cung cấp rất nhiều loại tín dụng, cho nhiều đối tượng khách hàng, với những mục đích sử dụng khác nhau. Căn cứ vào thời gian, tín dụng ngân hàng được chia làm ba loại: Tín dụng ngắn hạn: Là các khoản tín dụng có thời gian cho vay đến 12 tháng.

Loại hình tín dụng này thông thường được áp dụng với nhiều loại hình khách hàng dưới hình thức vay hạn mức hay từng lần. Thông thường khách hàng sẽ có một phần tài sản để bảo đảm cho toàn bộ món vay. Tín dụng trung hạn: Là các khoản tín dụng có thời gian cho vay từ 12 tháng đến 60 tháng. Đây thường là hình thức ngân hàng cấp tín dụng cho các dự án mua sắm máy móc thiết bị, các dự án xây dựng nhà xưởng, kho bãi… Thông thường tài sản hình thành từ vốn vay sẽ được dùng để thế chấp ngân hàng.

Tín dụng dài hạn: Là các khoản tín dụng có thời gian cho vay từ 60 tháng trở lên. Đây thường là hình thức ngân hàng cấp tín dụng cho các dự án mua sắm dây chuyền thiết bị đồng bộ, dự án xây dựng cơ sở hạ tầng… Tài sản thế chấp chủ yếu là tài sản hình thành từ vốn vay. Căn cứ vào biện pháp bảo đảm, tín dụng ngân hàng được chia làm hai loại: Tín dụng có bảo đảm bằng tài sản: Là các khoản tín dụng mà theo đó nghĩa vụ trả nợ của khách hàng được cam kết bảo đảm thực hiện bằng tài sản cầm cố, thế chấp của khách hàng vay hoặc bảo lãnh bằng tài sản của bên thứ ba. Loại hình tín dụng này đảm bảo cho ngân hàng có độ an toàn cao hơn, khả năng mất vốn thấp hơn do ngân hàng có thể phát mại tài sản để thu hồi vốn trong trường hợp khách hàng không có khả năng thanh toán nợ đến hạn.

Tín dụng không có bảo đảm bằng tài sản: Là các khoản tín dụng mà theo đó nghĩa vụ trả nợ của khách hàng không được cam kết bảo đảm thực hiện bằng tài sản cầm cố, thế chấp của khách hàng hoặc bảo lãnh bằng tài sản của bên thứ ba. Loại hình tín dụng này khá rủi ro với ngân hàng nên ngân hàng chỉ áp dụng đối với 14 những khách hàng có uy tín, được ngân hàng tín nhiệm và là khách hàng truyền thống, chiến lược của ngân hàng. Vai trò của tín dụng ngân hàng thương mại Tín dụng ngân hàng đóng vai trò trung gian giải quyết mâu thuẫn phát sinh trong quá trình tuần hoàn, chu chuyển vốn của doanh nghiệp Với nghiệp vụ huy động vốn ngân hàng thương mại tạo điều kiện cho các doanh nghiệp có cơ hội đầu tư, sinh lợi từ vốn nhàn rỗi tạm thời. Bằng nguồn vốn huy động được các ngân hàng có điều kiện đáp ứng vốn cho các doanh nghiệp có nhu cầu vay vốn.

Là cầu nối giữa bên thừa vốn và bên thiếu vốn tạm thời, tín dụng ngân hàng góp phần điều hòa vốn trong toàn bộ nền kinh tế, tạo điều kiện cho quá trình sản xuất kinh doanh được tiến hành một cách liên tục, không bị gián đoạn. Tín dụng ngân hàng góp phần giải quyết mâu thuẫn giữa chu kỳ thu nhập và chu kỳ tiêu dùng Trong thời gian đầu của cuộc sống con người phải học tập, học nghề, chờ việc… họ hầu như chưa tạo ra khoản thu nhập đáng kể nào, nhưng lại có nhu cầu chi tiêu cao. Khi đã tham gia vào quá trình sản xuất xã hội, lao động của họ không những tạo ra thu nhập đủ để đáp ứng nhu cầu chi tiêu và còn có khả năng dành một phần để tích lũy, tích lũy để thỏa mãn nhu cầu cao hơn hay để dự phòng. Tín dụng ngân hàng không chỉ giải quyết được mâu thuẫn giữa chu kỳ thu nhập và chu kỳ tiêu dùng của các cá nhân, mà còn góp phần nâng cao đời sống cho người lao động, kích thích sản xuất phát triển.

Tín dụng ngân hàng thu hút nguồn vốn tiết kiệm và thúc đẩy quá trình tập trung vốn, đáp ứng nhu cầu đầu tư phát triển kinh tế. Đối với các doanh nghiệp vốn tự có dùng để đầu tư có giới hạn, bên cạnh đó việc huy động vốn trực tiếp đòi hỏi những điều kiện hết sức chặt chẽ mà không phải bất cứ doanh nghiệp nào cũng thực hiện được, trong trường hợp này vốn tín dụng là nguồn tài trợ quan trọng cho nhu cầu đầu tư. Tín dụng thực hiện huy động vốn tiết kiệm của cá nhân, doanh nghiệp, nhà nước để đáp ứng nhu cầu đầu tư, phát triển kinh tế. Bằng việc thu hút nguồn vốn tiết kiệm đáp ứng cho nhu cầu đầu tư, tín dụng ngân hàng là cầu nối giữa tiết kiệm và đầu tư.

15 Tín dụng góp phần ổn định tiền tệ, ổn định giá cả Với sự hoạt động của hệ thống tín dụng, các nguồn tiền nhàn rỗi của cá nhân và doanh nghiệp được tập trung lại và sau đó tín dụng tiến hành phân phối các nguồn vốn đã được tập trung này nhằm đáp ứng nhu cầu sản xuất, lưu thông hàng hóa cũng như nhu cầu tiêu dùng trong toàn xã hội. Thông qua kênh tín dụng, bằng chính sách tiền tệ thích hợp cho từng giai đoạn nhà nước có thể điều tiết lượng tiền cung ứng cho nền kinh tế góp phần ổn định tiền tệ, giá cả.