ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI: Quản Trị Cơ Sở Giáo Dục Đại Học Tư Thục Theo Tiếp Cận Đảm Bảo Chất Lượng

Luận văn nghiên cứu về quản trị cơ sở giáo dục đại học tư thục theo hướng tiếp cận đảm bảo chất lượng. Phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp.

• Tác giả: Đào Thị Hòa
• Người hướng dẫn: GS. Đặng Ứng Vận
• Trường học: Trường Đại Học Giáo Dục - Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản Lý Giáo Dục
• Đề tài: Quản Trị Cơ Sở Giáo Dục Đại Học Tư Thục Theo Tiếp Cận Đảm Bảo Chất Lượng
• Loại tài liệu: Luận Án Tiến Sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC KÝ HIỆU CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ CƠ SỞ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC TƯ THỤC THEO TIẾP CẬN ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
• 1.1.1. Nghiên cứu về giáo dục đại học tư thục
• 1.1.2. Nghiên cứu về quản trị giáo dục đại học
• 1.1.3. Nghiên cứu về đảm bảo chất lượng giáo dục đại học tư thục
• 1.1.4. Đánh giá chung và hướng tiếp tục nghiên cứu
• 1.2. Các khái niệm cơ bản liên quan đến vấn đề nghiên cứu
• 1.2.1. Phân biệt giữa quản trị, quản lý, điều hành và lãnh đạo
• 1.2.2. Quản trị chất lượng
• 1.2.3. Quản trị cơ sở giáo dục đại học
• 1.2.4. Cơ sở giáo dục đại học tư thục
• 1.2.4.1. Mục tiêu của các cơ sở giáo dục đại học tư thục
• 1.2.4.2. Đặc trưng cơ bản của cơ sở giáo dục đại học tư thục
• 1.2.5. Quản trị cơ sở giáo dục đại học tư thục
• 1.2.5.1. Quản trị cơ sở giáo dục đại học tư thục
• 1.2.5.2. Mục tiêu cơ bản của quản trị cơ sở giáo dục đại học tư thục
• 1.2.5.3. Vai trò của quản trị cơ sở giáo dục đại học tư thục
• 1.3. Triết lý cơ bản và yêu cầu của đảm bảo chất lượng giáo dục
• 1.3.1. Các cấp độ quản lý chất lượng
• 1.3.2. Triết lý của đảm bảo chất lượng giáo dục đại học
• 1.3.3. Yêu cầu của đảm bảo chất lượng giáo dục đại học
• 1.4. Nội dung quản trị cơ sở giáo dục đại học tư thục theo tiếp cận đảm bảo chất lượng
• 1.4.1. Quản trị nhân sự
• 1.4.2. Quản trị đào tạo
• 1.4.3. Quản trị nghiên cứu khoa học và hợp tác quốc tế
• 1.4.4. Quản trị tài chính
• 1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản trị cơ sở giáo dục đại học tư thục theo tiếp cận đảm bảo chất lượng
• 1.5.1. Các yếu tố khách quan
• 1.5.2. Các yếu tố chủ quan
• 1.6. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TIỄN QUẢN TRỊ CƠ SỞ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC TƯ THỤC THEO TIẾP CẬN ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG
• 2.1. Kinh nghiệm quản trị giáo dục đại học tư thục trên thế giới và bài học cho Việt Nam
• 2.1.1. Kinh nghiệm quản trị cơ sở giáo dục đại học tư thục của các nước Châu Mỹ và Châu Âu
• 2.1.2. Kinh nghiệm quản trị cơ sở giáo dục đại học tư thục của các nước phát triển ở Châu Á
• 2.1.3. Kinh nghiệm quản trị cơ sở giáo dục đại học tư thục của các nước ở khu vực Đông Nam Á
• 2.1.4. Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam
• 2.2. Khái quát tình hình phát triển cơ sở giáo dục đại học tư thục ở Việt Nam
• 2.2.1. Quy mô cơ sở đào tạo
• 2.2.2. Quy mô sinh viên
• 2.2.3. Quy mô giảng viên
• 2.2.4. Cơ sở vật chất và tài chính
• 2.2.5. Về tự chủ của các cơ sở giáo dục đại học tư thục
• 2.2.6. Thực trạng cơ sở giáo dục đại học tư thục từ kết quả kiểm định chất lượng giáo dục
• 2.3. Mục tiêu, nội dung và phương pháp khảo sát thực trạng
• 2.3.1. Mục tiêu, thời gian, quy mô và đơn vị khảo sát
• 2.3.2. Nội dung khảo sát
• 2.3.3. Phương pháp khảo sát
• 2.3.4. Cách thức xử lý số liệu
• 2.3.5. Mô tả mẫu nghiên cứu
• 2.4. Thực trạng quản trị cơ sở giáo dục đại học tư thục theo tiếp cận đảm bảo chất lượng
• 2.4.1. Thực trạng nhận thức về quản trị cơ sở giáo dục đại học tư thục
• 2.4.2. Thực trạng quản trị nhân sự
• 2.4.3. Thực trạng quản trị đào tạo
• 2.4.4. Thực trạng quản trị nghiên cứu khoa học và hợp tác quốc tế
• 2.4.5. Thực trạng quản trị tài chính
• 2.4.6. Các yếu tố ảnh hưởng
• 2.5. Đánh giá chung
• 2.5.1. Nhược điểm
• 2.6. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC GIẢI PHÁP QUẢN TRỊ CƠ SỞ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC TƯ THỤC THEO TIẾP CẬN ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG
• 3.1. Định hướng phát triển giáo dục đại học ở Việt Nam
• 3.1.1. Định hướng phát triển cơ sở giáo dục đại học tư thục
• 3.2. Nguyên tắc lựa chọn giải pháp
• 3.2.1. Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa
• 3.2.2. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi
• 3.2.3. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống
• 3.3. Một số giải pháp quản trị cơ sở giáo dục đại học tư thục theo tiếp cận đảm bảo chất lượng
• 3.3.1. Tổ chức nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý dựa vào năng lực
• 3.3.2. Phát triển đội ngũ giảng viên chiến lược dựa vào năng lực
• 3.3.3. Đổi mới quản trị đào tạo dựa vào khung năng lực chuẩn đầu ra
• 3.3.4. Đổi mới quản trị hoạt động nghiên cứu khoa học
• 3.3.5. Quản lý tăng cường quan hệ hợp tác với các doanh nghiệp và tổ chức xã hội
• 3.3.6. Đổi mới quản trị tài chính nhằm đảm bảo nguồn lực tài chính trong nhà trường
• 3.4. Khảo nghiệm mức độ cấp thiết và khả thi của các giải pháp
• 3.4.1. Mục đích khảo nghiệm
• 3.4.2. Lựa chọn đối tượng và phạm vi khảo nghiệm
• 3.4.3. Phương pháp xử lý kết quả
• 3.4.4. Kết quả khảo nghiệm và nhận xét
• 3.4.5. Nhận xét chung
• 3.4.6. Mục đích thử nghiệm
• 3.4.7. Giả thuyết thử nghiệm
• 3.4.8. Nội dung và cách thức thử nghiệm
• 3.4.9. Địa điểm và thời gian thử nghiệm
• 3.4.10. Phương pháp và quy trình tiến hành thử nghiệm
• 3.4.11. Tiêu chuẩn và thang đánh giá thử nghiệm
• 3.4.12. Kết quả thử nghiệm
• 3.4.13. Đánh giá giải pháp qua kết quả thử nghiệm
• 3.5. Kết luận chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• Đối với Nhà nước
• Đối với Bộ Giáo dục và Đào tạo
• Đối với UBND các tỉnh, thành phố
• Đối với các cơ sở giáo dục đại học tư thục
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Quản Trị Đại Học Tư Thục Chất Lượng 55 Ký Tự

Giáo dục đại học tư thục là một bộ phận không thể thiếu của hệ thống giáo dục đại học toàn cầu. Không quốc gia nào có thể duy trì một nền giáo dục đại học hoàn toàn miễn phí hoặc được nhà nước bao cấp. Tại Việt Nam, từ trường Đại học Thăng Long thí điểm, hệ thống giáo dục đại học tư thục đã có những bước phát triển mạnh mẽ về quy mô và chất lượng. Các trường đóng góp đáng kể vào chính sách xã hội hóa giáo dục, huy động đầu tư và được xã hội công nhận. Trong bối cảnh toàn cầu hóa, mô hình đại học tư thục thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh và mở ra cơ hội học tập cho nhiều người. Sự phát triển này góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh giáo dục của Việt Nam so với các quốc gia khác.

1.1. Lịch Sử Phát Triển Giáo Dục Đại Học Tư Thục Việt Nam

Hệ thống giáo dục đại học tư thục đã có những đóng góp lớn trong việc thực hiện chính sách xã hội hóa giáo dục, huy động đầu tư cho giáo dục đại học và hệ thống giáo dục quốc dân, đã đạt được những thành công và được xã hội, người dân thừa nhận. Việc quản trị loại hình cơ sở giáo dục đại học tư thục càng trở nên cấp bách và cấp thiết. Giáo dục đại học tư thục cũng còn bộc lộ một số bất cập trong đó có những bất cập trong quản trị.

1.2. Vai Trò Của Quản Trị Trong Phát Triển Đại Học Tư Thục

Trong bất kỳ cơ sở giáo dục nào, công tác quản lý, cơ chế quản lý, đội ngũ cán bộ quản lý luôn có ý nghĩa quyết định trong việc thực hiện sứ mạng, nhiệm vụ của nhà trường nói chung, quyết định đến chất lượng đào tạo và các hoạt động khác của nhà trường. Với xu hướng tự chủ đại học ngày một phổ biến, hoạt động đảm bảo chất lượng giáo dục được xem là khâu then chốt để nâng cao chất lượng chuẩn đầu ra.

II. Thách Thức Quản Trị Chất Lượng Kém Nguyên Nhân và Hậu Quả 58

Bên cạnh sự phát triển và đóng góp, các cơ sở giáo dục đại học tư thục còn bộc lộ những bất cập, đặc biệt trong quản trị. Những thiếu sót này ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo, sự phát triển bền vững và uy tín của các trường. Mô hình đại học tư thục phát triển đa dạng về quy mô và số lượng. Trong bối cảnh giáo dục đại học tự chủ và trách nhiệm xã hội, quản trị càng trở nên cấp bách. Quản trị tốt là chìa khóa nâng cao chất lượng đào tạo và là đòn bẩy cho sự phát triển bền vững, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của xã hội.

2.1. Bất Cập Trong Quản Trị Cơ Sở Giáo Dục Đại Học Tư Thục

Những bất cập đó đã phần nào ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo, sự phát triển bền vững và đôi khi còn ảnh hưởng không tốt đến uy tín của các trường nói riêng và cả hệ thống giáo dục đại học ở nước ta nói chung. Mô hình cơ sở giáo dục đại học tư thục với đa dạng loại hình phát triển về quy mô, số lượng và nhất là trong bối cảnh giáo dục đại học đang phát triển theo hướng tự chủ.

2.2. Tác Động Của Quản Trị Kém Đến Chất Lượng Đào Tạo

Đối với cơ sở giáo dục đại học nói chung và cơ sở giáo dục đại học tư thục nói riêng thì chất lượng đào tạo là vấn đề then chốt, có ý nghĩa sống còn của nhà trường, góp phần thực hiện trách nhiệm giải trình của nhà trường với xã hội, người học và các cơ quan quản lý, từ đó có thể thu hút được nhiều người học, giải quyết được vấn đề tuyển sinh của nhà trường tư thục hiện nay.

2.3. Vai Trò Của Hoạt Động Đảm Bảo Chất Lượng Giáo Dục

Với xu hướng tự chủ đại học ngày một phổ biến, hoạt động đảm bảo chất lượng giáo dục được xem là khâu then chốt để nâng cao chất lượng chuẩn đầu ra. Đảm bảo chất lượng giáo dục còn là nhân tố khẳng định uy tín, vị thế và hội nhập toàn cầu. Quan trọng hơn nữa, đảm bảo chất lượng giáo dục là hoạt động thường xuyên được tiến hành trong các cơ sở giáo dục để không ngừng nâng cao chất lượng đào tạo nhằm mục đích đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường lao động, đồng thời đảm bảo cho sự tồn tại lâu dài và phát triển bền vững của cơ sở giáo dục.

III. Phương Pháp Tiếp Cận Đảm Bảo Chất Lượng 5 Bước Triển Khai 59

Tiếp cận đảm bảo chất lượng là yếu tố then chốt để nâng cao chất lượng chuẩn đầu ra, khẳng định uy tín và vị thế của trường đại học. Đây là hoạt động thường xuyên, liên tục để đáp ứng nhu cầu thị trường lao động và đảm bảo sự tồn tại lâu dài. Nghị quyết 29-NQ/TW và Kết luận số 51/KL-TW nhấn mạnh việc đổi mới công tác quản lý giáo dục, tăng quyền tự chủ và trách nhiệm xã hội, coi trọng quản lý chất lượng. Tiếp cận đảm bảo chất lượng có thể giúp giải quyết những bất cập trong quản trị.

3.1. Triết Lý Cơ Bản Của Đảm Bảo Chất Lượng Giáo Dục Đại Học

Trong khi đó, chất lượng đào tạo của các cơ sở giáo dục đại học nói chung, cơ sở giáo dục đại học tư thục nói riêng đóng vai trò quan trọng cho việc hình thành và phát triển nguồn nhân lực cho địa phương, ngành, quốc gia đảm bảo cho sự phát triển. Bên cạnh đó, chất lượng đào tạo của các cơ sở giáo dục đại học nói chung, cơ sở giáo dục đại học tư thục nói riêng đóng vai trò quan trọng cho việc hình thành và phát triển nguồn nhân lực cho địa phương, ngành, quốc gia đảm bảo cho sự phát triển.

3.2. Nội Dung Quản Trị Theo Tiếp Cận Đảm Bảo Chất Lượng

Để đóng góp vào việc đề xuất những giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục đại học, đặc biệt là giáo dục đại học tư thục thực hiện NQ29 và KL51, nghiên cứu sinh chọn vấn đề “Quản trị cơ sở giáo dục đại học tư thục theo tiếp cận đảm bảo chất lượng làm đề tài luận án tiến sĩ chuyên ngành Quản lý giáo dục. Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn quản trị trong cơ sở giáo dục đại học tư thục ở Việt Nam.

3.3. Yêu Cầu Quản Trị Nhân Sự Trong Đảm Bảo Chất Lượng

Các giải pháp quản trị cơ sở giáo dục đại học tư thục theo tiếp cận đảm bảo chất lượng, nhằm từng bước nâng cao hiệu quả quản trị để phát triển các cơ sở giáo dục đại học tư thục đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục đại học ở Việt Nam. Quản trị cơ sở giáo dục đại học tư thục theo tiếp cận đảm bảo chất lượng là rất cần thiết, phù hợp với phương thức quản trị giáo dục đại học tiên tiến, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo đại học, tuy nhiên đây cũng là vấn đề hạn chế của các cơ sở giáo dục đại học tư thục hiện nay.

IV. Giải Pháp 5 Bước Quản Trị Đại Học Tư Thục Toàn Diện 57 Ký Tự

Luận án đề xuất các giải pháp quản trị dựa trên các nội dung cơ bản: nhân sự, đào tạo, nghiên cứu khoa học, hợp tác quốc tế và tài chính. Nghiên cứu này khẳng định rằng việc triển khai các giải pháp này có thể khắc phục hạn chế, nâng cao hiệu quả quản trị và phát triển các cơ sở giáo dục đại học tư thục, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục đại học ở Việt Nam. Nghiên cứu này cũng tập trung vào khảo sát thực tiễn tại các trường đại học tư thục.

4.1. Nâng Cao Năng Lực Cán Bộ Quản Lý Dựa Trên Năng Lực

Tổ chức nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý dựa vào năng lực. Khảo sát được thực hiện tại 14 cơ sở giáo dục đại học tư thục và 07 doanh nghiệp. Đối tượng khảo sát là thành viên hội đồng quản trị, thành viên ban giám hiệu, cán bộ quản lý cấp phòng/khoa/bộ môn/viện/trung tâm, giảng viên, nhân viên của các cơ sở giáo dục đại học tư thục, các đối tượng được.

4.2. Đổi Mới Quản Trị Đào Tạo Dựa Trên Khung Năng Lực

Phát triển đội ngũ giảng viên chiến lược dựa vào năng lực .Đổi mới quản trị đào tạo dựa vào khung năng lực chuẩn đầu ra .Đổi mới quản trị hoạt động nghiên cứu khoa học .Quản lý tăng cường quan hệ hợp tác với các doanh nghiệp và tổ chức xã hội. Các yếu tố khách quan. Các yếu tố chủ quan.53 i Kết luận chương 1 . 57 THỰC TIỄN QUẢN TRỊ CƠ SỞ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC TƯ THỤC .

4.3. Đổi Mới Quản Trị Tài Chính Để Đảm Bảo Nguồn Lực

Đổi mới quản trị tài chính nhằm đảm bảo nguồn lực tài chính trong nhà trường .Khảo nghiệm mức độ cấp thiết và khả thi của các giải pháp . Mục đích khảo nghiệm . Lựa chọn đối tượng và phạm vi khảo nghiệm . Phương pháp xử lý kết quả . Kết quả khảo nghiệm và nhận xét . Nhận xét chung . Mục đích thử nghiệm .

V. Ứng Dụng Kinh Nghiệm Quốc Tế Bài Học Cho Việt Nam 59

Nghiên cứu xem xét kinh nghiệm quản trị giáo dục đại học tư thục trên thế giới và rút ra bài học cho Việt Nam. Phân tích kinh nghiệm từ các nước Châu Mỹ, Châu Âu, Châu Á và Đông Nam Á để tìm ra những mô hình phù hợp với điều kiện Việt Nam. Từ đó, đề xuất các giải pháp thực tiễn để cải thiện quản trị và nâng cao chất lượng giáo dục tại các trường đại học tư thục.

5.1. Kinh Nghiệm Quản Trị Từ Các Nước Phát Triển Châu Á

Kinh nghiệm quản trị cơ sở giáo dục đại học tư thục của các nước phát triển ở Châu Á . Kinh nghiệm quản trị cơ sở giáo dục đại học tư thục của các nước ở khu vực Đông Nam Á . Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam . Khái quát tình hình phát triển cơ sở giáo dục đại học tư thục ở Việt Nam . Quy mô cơ sở đào tạo . Quy mô sinh viên

5.2. Bài Học Về Tự Chủ Đại Học Từ Các Nước Trong Khu Vực

Về tự chủ của các cơ sở giáo dục đại học tư thục . Thực trạng cơ sở giáo dục đại học tư thục từ kết quả kiểm định chất lượng giáo dục. Mục tiêu, nội dung và phương pháp khảo sát thực trạng . Mục tiêu, thời gian, quy mô và đơn vị khảo sát . Nội dung khảo sát . Phương pháp khảo sát . Cách thức xử lý số liệu. Mô tả mẫu nghiên cứu .

VI. Kết Luận Hướng Tới Quản Trị Đại Học Tư Thục Hiệu Quả 57

Nghiên cứu này kết luận rằng việc quản trị cơ sở giáo dục đại học tư thục theo tiếp cận đảm bảo chất lượng là cần thiết và phù hợp để nâng cao chất lượng đào tạo. Tuy nhiên, cần có những mô hình và cơ chế vận hành phù hợp với kinh nghiệm quốc tế và điều kiện thực tế của Việt Nam. Nghiên cứu đề xuất các khuyến nghị đối với Nhà nước, Bộ Giáo dục và Đào tạo, UBND các tỉnh thành và các cơ sở giáo dục đại học tư thục.

6.1. Khuyến Nghị Cho Nhà Nước Về Quản Lý Giáo Dục Đại Học

Đối với Nhà nước . Đối với Bộ Giáo dục và Đào tạo . Đối với UBND các tỉnh, thành phố . Đối với các cơ sở giáo dục đại học tư thục. 166 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ . 168 TÀI LIỆU THAM KHẢO . 190 iv DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2.1: Quy mô cơ sở giáo dục đại học công lập và tư thục .

6.2. Tầm Quan Trọng Của Hội Đồng Trường Trong Quản Trị

nghiên cứu và đề xuất các giải pháp quản trị cơ sở giáo dục đại học tư thục trong các lĩnh vực: nhân sự, đào tạo, nghiên cứu khoa học và hợp tác quốc tế, tài chính và được giới hạn trong chức năng nhiệm vụ và quyền hạn của Hội đồng quản trị (nay là Hội đồng trường) theo Luật Giáo dục Đại học. Quy mô và đơn vị khảo sát: Khảo sát được thực hiện tại 14 cơ sở giáo dục đại học tư thục và 07 doanh nghiệp.

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Công cuộc đổi mới giáo dục đại học tại Việt Nam gắn liền với quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế sâu rộng. Kể từ mốc thí điểm thành lập Trường Đại học Dân lập Thăng Long năm 1988, hệ thống cơ sở giáo dục đại học tư thục đã phát triển vượt bậc về số lượng và quy mô, trở thành một bộ phận cấu thành không thể tách rời của hệ thống giáo dục quốc dân. Tuy nhiên, sự mở rộng nhanh chóng này cũng bộc lộ những thách thức lớn về quản trị, chất lượng đào tạo và tính bền vững. Trong bối cảnh triển khai Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04/11/2013 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI và Kết luận số 51-KL/TW ngày 30/5/2019 của Ban Bí thư khóa XII về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, việc nâng cao năng lực quản trị theo chuẩn mực quốc tế là đòi hỏi cấp thiết. Luận án tiến sĩ Quản lý giáo dục với đề tài "Quản trị cơ sở giáo dục đại học tư thục theo tiếp cận đảm bảo chất lượng" của nghiên cứu sinh Đào Thị Hòa (Trường Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội, 2022; người hướng dẫn khoa học: GS. Đặng Ứng Vận và GS. Trần Quốc Thành) đã giải quyết trực diện khoảng trống khoa học này.

Khoảng trống nghiên cứu (research gap) được xác định rõ: Các nghiên cứu trước đây tại Việt Nam chủ yếu tiếp cận quản lý đại học tư thục theo tư duy hành chính công lập truyền thống hoặc nghiên cứu quản lý tài chính đơn lẻ (Lê Phước Minh, 2008; Đỗ Thị Bích Loan, 2008), thiếu một khung lý thuyết và mô hình vận hành tích hợp giữa thiết chế quản trị (governance) với hệ thống đảm bảo chất lượng bên trong (Internal Quality Assurance - IQA). Hệ thống câu hỏi nghiên cứu được xác lập chuẩn xác:

• Q1: Đặc trưng bản chất và yêu cầu cốt lõi của quản trị cơ sở giáo dục đại học tư thục trong nền kinh tế thị trường là gì?
• Q2: Triết lý đảm bảo chất lượng giáo dục đại học được tích hợp vào quản trị tổ chức như thế nào và tại sao tiếp cận đảm bảo chất lượng là lựa chọn tất yếu cho trường tư thục?
• Q3: Cấu trúc nội dung của mô hình quản trị cơ sở giáo dục đại học tư thục theo tiếp cận đảm bảo chất lượng bao gồm những trụ cột nào?
• Q4: Thực trạng quản trị tại các trường đại học tư thục Việt Nam hiện nay bộc lộ những ưu điểm, khuyết tật và điểm nghẽn nào theo các tiêu chuẩn kiểm định chất lượng?
• Q5: Những giải pháp chiến lược nào có khả năng nâng cao hiệu quả quản trị đại học tư thục theo tiếp cận đảm bảo chất lượng, bảo đảm tính khả thi và cấp thiết?

Giả thuyết khoa học (H1) khẳng định: Quản trị cơ sở giáo dục đại học tư thục theo tiếp cận đảm bảo chất lượng là phương thức tiên tiến giúp khắc phục tình trạng phân tán nguồn lực, xung đột lợi ích giữa nhà đầu tư và nhà sư phạm, nâng cao chất lượng đào tạo và giải quyết bài toán phát triển bền vững. Luận án được triển khai trên quy mô khảo sát thực nghiệm tại 14 cơ sở giáo dục đại học tư thục và 07 doanh nghiệp sử dụng lao động trong khung thời gian từ tháng 12/2018 đến tháng 06/2019, đồng thời tiến hành thử nghiệm giải pháp tại Trường Đại học Hòa Bình, đóng góp những căn cứ thực tiễn tin cậy cho hoạch định chính sách giáo dục đại học quốc gia.

---

Literature Review và Positioning

Tổng quan y văn quốc tế và trong nước về giáo dục đại học tư thục, quản trị đại học và quản lý chất lượng cho thấy ba dòng nghiên cứu chủ lưu:

1. Dòng nghiên cứu về giáo dục đại học tư thục và mô hình sở hữu: Daniel C. Levy (2008) trong “Private Higher Education: Patterns and Trends” chỉ ra các trường tư thục danh tiếng tại Hoa Kỳ phát triển mạnh nhờ nguồn vốn hiến tặng (endowment assets) và hoạt động theo tôn chỉ phi lợi nhuận (non-profit). Nghiên cứu của Fengqiao Yan & Daniel C. Levy (2003) và Osman Ozturgut (2003) về hệ thống đại học tư thục Trung Quốc nhấn mạnh sự phức tạp pháp lý xung quanh quy định tỷ suất lợi nhuận “hợp lý” tại Điều 51 Luật Giáo dục 2002 của Trung Quốc. Tại Việt Nam, Phạm Phụ (2011) nhận định các nước châu Á thiếu truyền thống hiến tặng tài chính, do đó mô hình đại học tư thục Việt Nam mang bản chất thực tế là “nửa vì lợi nhuận”. Trần Hồng Quân (2016) và Đặng Ứng Vận (2012, 2016) phân tích sâu sắc các rào cản về cơ chế thị trường, phân biệt đối xử công - tư và tình trạng bất ổn sở hữu.
2. Dòng nghiên cứu về quản trị đại học (University Governance): World Bank (1995) trong báo cáo “Higher Education: The Lessons of Experience” xác lập nguyên tắc tự chủ gắn liền với trách nhiệm giải trình. Các học giả quốc tế như Hauptman (2006), Lee Little Soldier (2008), Carolyn Bishop (2008) phân tích các vấn đề tái cấu trúc tài chính và toàn cầu hóa giáo dục. Bùi Văn Ga (2008) đề xuất áp dụng mô hình công ty (University Corporation) tương tự Đại học Quốc gia Seoul (Hàn Quốc) và Đại học Queensland (Úc). Đào Văn Khanh (2011) tổng hợp các mô hình ủy trị (trusteeship model), mô hình đối tác (stakeholder model) và mô hình doanh nghiệp (business model) tại Úc.
3. Dòng nghiên cứu về đảm bảo chất lượng (Quality Assurance): Marmar Mukhopadhyay (2005) định nghĩa: "Quản lý chất lượng tổng thể là một quá trình quản lý, quá trình này chú trọng đến những yêu cầu đòi hỏi của khách hàng, ngăn ngừa rủi ro, xây dựng những cam kết về đảm bảo chất lượng trong nội bộ lực lượng lao động và xây dựng thể chế cho phép mọi người cùng tham gia quyết định". Nguyễn Đức Chính (2002) chỉ rõ: "Đảm bảo chất lượng là thỏa mãn các tiêu chuẩn kỹ thuật một cách ổn định. Chất lượng của sản phẩm hay dịch vụ được đảm bảo bằng một hệ thống tại chỗ. Hệ thống đảm bảo chất lượng chỉ rõ việc sản xuất phải được thực hiện như thế nào, theo tiêu chuẩn nào". Khái niệm từ Hội đồng Giáo dục Quốc gia Phần Lan cũng được luận án viện dẫn: "Đảm bảo chất lượng là một phần của quản lý chất lượng tập trung vào việc cung cấp các minh chứng mà các yêu cầu chất lượng sẽ được hoàn thành". Các công trình của Phạm Thành Nghị (2000), Lâm Quang Thiệp (2009), Phạm Xuân Thanh (2010), Bành Tiến Long (2018) và AUN-QA (2007) đã đặt nền móng cho kỹ thuật kiểm định.

                           KHÔNG GIAN ĐỊNH VỊ HỌC THUẬT CỦA LUẬN ÁN
                       MỨC ĐỘ TIẾP CẬN ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG (IQA / TQM)

Luận án định vị chính xác điểm giao thoa còn khuyết: Chuyển đổi phương thức quản lý đại học tư thục từ trạng thái "kiểm soát thụ động" sang hệ thống "quản trị chủ động dựa trên đảm bảo chất lượng", liên kết trực tiếp chức năng hoạch định chiến lược của Hội đồng trường với các quy trình đảm bảo chất lượng đầu ra. So sánh với hai trường hợp quốc tế điển hình:

• Hoa Kỳ: Hệ thống đại học tư thục phát triển dựa trên mô hình ủy thác (board of trustees), nguồn tài chính hiến tặng khổng lồ và văn hóa chất lượng tự giác cao (Levy, 2008; Altbach, 2009).
• Trung Quốc: Quá trình tư nhân hóa giáo dục đại học diễn ra mạnh mẽ nhưng chịu sự giám sát quản lý thị trường nghiêm ngặt của nhà nước thông qua các khung pháp lý về trần lợi nhuận và kiểm định tập trung (Yan & Levy, 2003).

---

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án mở rộng và làm phong phú Lý thuyết Hệ thống (Systems Theory - Ludwig von Bertalanffy) và Lý thuyết Quản lý Chất lượng Tổng thể (Total Quality Management - TQM - Edward Deming, Marmar Mukhopadhyay) khi vận dụng vào tổ chức giáo dục đại học tư thục trong nền kinh tế chuyển đổi:

• Mệnh đề lý thuyết 1 (P1): Quản trị cơ sở giáo dục đại học tư thục không thuần túy là quản lý kinh doanh hay quản lý hành chính học thuật, mà là một hệ thống cấu trúc động gồm 5 thành tố tương hỗ: Mục tiêu quản trị, Nội dung quản trị, Phương thức quản trị, Chủ thể quản trị và Nguồn lực quản trị.
• Mệnh đề lý thuyết 2 (P2): Tiếp cận đảm bảo chất lượng đóng vai trò là cơ chế phản hồi và tự điều chỉnh trung tâm, biến chu trình Deming (Plan - Do - Check - Act) thành nguyên lý vận hành cốt lõi cho mọi quyết sách của Hội đồng trường/Hội đồng quản trị.
• Mệnh đề lý thuyết 3 (P3): Việc phân định ranh giới chức năng giữa Quản trị (Governance - do Hội đồng trường thực hiện) và Điều hành/Quản lý (Management - do Ban Giám hiệu thực hiện) theo tiếp cận đảm bảo chất lượng sẽ triệt tiêu xung đột "tiền - quyền", chuyển dịch trọng tâm từ tối đa hóa lợi nhuận tài chính sang gia tăng giá trị chuẩn đầu ra cho người học.

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích của đề tài được thiết lập trên sự tích hợp của ba nền tảng lý thuyết: Lý thuyết Hệ thống, Lý thuyết Quản lý Chất lượng Tổng thể (TQM) và Tiếp cận Quản trị Năng lực (Competency-Based Governance). Cấu trúc khung phân tích bao quát 4 trụ cột quản trị gắn kết chặt chẽ với hệ thống IQA:

Trụ cột quản trị	Nội dung tích hợp tiếp cận Đảm bảo chất lượng	Chỉ số đo lường hiệu quả (KPIs)
Quản trị nhân sự	Tuyển dụng, quy hoạch, bồi dưỡng cán bộ quản lý và giảng viên dựa trên khung năng lực chuẩn; tối ưu hóa cấu trúc cơ hữu - thỉnh giảng.	Tỷ lệ giảng viên có trình độ TS/PGS/GS; tỷ lệ đạt chuẩn sư phạm và ngoại ngữ; chỉ số năng suất nghiên cứu/năm.
Quản trị đào tạo	Phát triển và rà soát định kỳ chương trình đào tạo theo chuẩn đầu ra (Outcome-Based Education); thiết kế ma trận chuẩn đầu ra theo khung CDIO/AUN-QA.	Tỷ lệ chương trình đào tạo được kiểm định; tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp có việc làm đúng chuyên ngành sau 12 tháng.
Quản trị NCKH & HTQT	Định hướng nghiên cứu ứng dụng và chuyển giao công nghệ; gắn kết NCKH với đào tạo và nhu cầu doanh nghiệp; quốc tế hóa học thuật.	Số lượng bài báo quốc tế (Scopus/WoS); số lượng hợp đồng chuyển giao công nghệ; tỷ lệ giảng viên/sinh viên trao đổi quốc tế.
Quản trị tài chính	Đa dạng hóa nguồn thu, minh bạch hóa cơ chế tài chính nội bộ; tái đầu tư lợi nhuận tích lũy cho cơ sở vật chất và quỹ học thuật.	Tỷ trọng nguồn thu ngoài học phí; tỷ lệ ngân sách chi cho NCKH và ĐBCL (>5%); chỉ số thanh khoản và an toàn vốn.

Điều kiện biên (boundary conditions) của khung phân tích: Áp dụng đối với các cơ sở giáo dục đại học tư thục hoạt động dưới khung pháp lý của Luật Giáo dục đại học sửa đổi năm 2018 (Luật số 34/2018/QH14) và Nghị định số 99/2019/NĐ-CP tại Việt Nam, nơi các thiết chế Hội đồng trường đang trong giai đoạn hoàn thiện thể chế phân quyền.

---

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Luận án vận dụng thế giới quan thực chứng hậu hiện đại (post-positivism) kết hợp thuyết thực dụng (pragmatism), áp dụng thiết kế nghiên cứu hỗn hợp đa mức độ (multi-level mixed methods design):

• Cấp độ vĩ mô: Phân tích thể chế chính sách giáo dục đại học, đối sánh quốc tế (Hoa Kỳ, Anh, Nhật Bản, Hàn Quốc, Úc, Trung Quốc, khu vực Đông Nam Á).
• Cấp độ trung mô: Khảo sát cơ cấu tổ chức, chiến lược và thực trạng quản trị tại 14 trường đại học tư thục đại diện cho ba miền Bắc, Trung, Nam.
• Cấp độ vi mô: Đánh giá nhận thức, hành vi và hiệu quả quản trị từ các nhóm chủ thể: Hội đồng quản trị/Hội đồng trường, Ban Giám hiệu, Cán bộ quản lý cấp Khoa/Phòng/Ban, Giảng viên, Nhân viên và 07 Doanh nghiệp sử dụng lao động.

                           QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU HỖN HỢP ĐA MỨC ĐỘ

Quy trình nghiên cứu rigorous

Quy trình thu thập và xử lý dữ liệu được thiết kế chặt chẽ theo các bước chuẩn mực:

1. Thiết kế công cụ đo lường: Xây dựng hệ thống bảng hỏi anket sử dụng thang đo Likert 5 mức độ để khảo sát nhận thức về tầm quan trọng, mục tiêu, nội dung và các yếu tố ảnh hưởng đến quản trị đại học tư thục theo tiếp cận ĐBCL.
2. Quy trình tam giác đạc (Triangulation): Kết hợp tam giác đạc dữ liệu (phiếu hỏi định lượng + phỏng vấn sâu chuyên gia quản lý và lãnh đạo doanh nghiệp + dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo kiểm định chất lượng giáo dục quốc gia).
3. Độ giá trị và độ tin cậy: Hệ số Cronbach's Alpha của các thang đo thành phần đều đạt mức tin cậy cao ($\alpha > 0.80$).

Data và phân tích

Dữ liệu định lượng được xử lý bằng phần mềm SPSS với các kỹ thuật thống kê chuyên sâu:

• Thống kê mô tả: Điểm trung bình ($\text{Mean}$), độ lệch chuẩn ($\text{SD}$), thứ bậc ưu tiên.
• Kiểm tra tính đồng nhất của phương sai bằng kiểm định Levene Test.
• Phân tích phương sai một yếu tố (One-way ANOVA) và kiểm định bổ trợ Welch Test khi phương sai không đồng nhất nhằm so sánh sự khác biệt có ý nghĩa thống kê ($p < 0.05$) giữa các nhóm đối tượng theo vị trí công tác (HĐQT, BGH, CBQL, GV, NV).
• Kiểm định Independent Samples T-test để so sánh đánh giá giữa nhóm nhân sự được đào tạo trong nước và nhóm được đào tạo ở nước ngoài.
• Phân tích tương quan Pearson giữa tính cấp thiết và tính khả thi của hệ thống giải pháp đề xuất.

---

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

Thứ nhất, thực trạng bất cập sâu sắc bộc lộ qua kết quả kiểm định chất lượng giáo dục. Phân tích dữ liệu kiểm định quốc gia tại thời điểm nghiên cứu cho thấy tỷ lệ các trường đại học tư thục không đạt chuẩn tập trung nặng nề vào các lĩnh vực cốt lõi: Tiêu chuẩn 5 (Đội ngũ cán bộ quản lý, giảng viên và nhân viên), Tiêu chuẩn 7 (Nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ) và Tiêu chuẩn 10 (Tài chính và quản lý tài chính). Đa số các trường chưa xây dựng được hệ thống IQA vận hành thực chất mà chủ yếu đối phó khi có đoàn đánh giá ngoài.

Thứ hai, sự phân hóa có ý nghĩa thống kê trong nhận thức về quản trị. Kết quả phân tích ANOVA và kiểm định Welch chỉ ra sự khác biệt rõ rệt ($p < 0.05$) giữa lãnh đạo cấp cao (HĐQT, BGH) và lực lượng thực thi trực tiếp (GV, NV) về mức độ tác động của các yếu tố chủ quan và khách quan. Nhóm nhân sự được đào tạo ở nước ngoài có xu hướng đánh giá khắt khe hơn về tính minh bạch quản trị và văn hóa chất lượng so với nhóm đào tạo trong nước (kiểm định t-test, $p < 0.01$).

           KẾT QUẢ ĐÁNH GIÁ TÍNH CẤP THIẾT VÀ KHẢ THI CỦA CÁC GIẢI PHÁP
    Điểm đánh giá (Thang 1 - 5)
        ■ Điểm Cấp Thiết (Mean: 4.30 - 4.45)   □ Điểm Khả Thi (Mean: 4.05 - 4.25)
        Hệ số tương quan tuyến tính Pearson: r = 0.82 (p < 0.01)

Thứ ba, "bẫy phụ thuộc học phí" và sự lỏng lẻo trong liên kết doanh nghiệp. Hơn 85-90% nguồn thu của các trường tư thục được khảo sát hoàn toàn phụ thuộc vào học phí người học; nguồn thu từ dịch vụ NCKH và chuyển giao công nghệ chiếm tỷ trọng không đáng kể (< 3%). Mối quan hệ giữa nhà trường và doanh nghiệp phần lớn dừng lại ở việc tiếp nhận sinh viên thực tập ngắn hạn, chưa hình thành cơ chế đồng tài trợ nghiên cứu hoặc tham gia phát triển chương trình đào tạo.

Thứ tư, kết quả thử nghiệm thực tiễn khẳng định tính hiệu quả vượt trội. Thử nghiệm giải pháp quản trị nhân sự và phát triển đội ngũ giảng viên dựa trên khung năng lực tại Khoa Tài chính - Ngân hàng - Kế toán và Khoa Công nghệ thông tin - Điện tử truyền thông thuộc Trường Đại học Hòa Bình đã tạo ra chuyển biến định lượng rõ nét: Tỷ lệ giảng viên tham gia NCKH tăng 28.5%, khối lượng công việc được chuẩn hóa theo định mức KPI minh bạch, mức độ hài lòng của người học đối với chất lượng giảng dạy tăng từ 3.62 lên 4.28/5.0.

Implications đa chiều

• Về mặt lý luận: Xác lập mô hình lý thuyết quản trị đại học tư thục tích hợp đảm bảo chất lượng, làm cầu nối giữa khoa học quản lý tổ chức và quản trị chất lượng giáo dục.
• Về mặt phương pháp luận: Cung cấp bộ công cụ khảo nghiệm và chỉ số đo lường hiệu quả quản trị đại học tư thục áp dụng được cho các nghiên cứu giáo dục tương lai tại các quốc gia đang phát triển.
• Về mặt thực tiễn quản trị: Cung cấp 6 giải pháp chiến lược đồng bộ:
  1. Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý dựa vào khung năng lực.
  2. Phát triển đội ngũ giảng viên chiến lược đáp ứng chuẩn đầu ra chương trình đào tạo.
  3. Đổi mới quản trị đào tạo theo mô hình chuẩn đầu ra (Outcome-Based Education).
  4. Đổi mới quản trị hoạt động nghiên cứu khoa học gắn với ứng dụng và chuyển giao.
  5. Tăng cường hợp tác chiến lược giữa nhà trường với doanh nghiệp và tổ chức xã hội.
  6. Đổi mới quản trị tài chính nhằm đa dạng hóa và bảo đảm an toàn nguồn lực.
• Về mặt chính sách: Đề xuất cơ chế tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, cụ thể hóa Nghị định 99/2019/NĐ-CP về quyền hạn của Hội đồng trường tư thục, chính sách ưu đãi thuế và đất đai bình đẳng giữa trường công và trường tư.

---

Limitations và Future Research

1. Giới hạn về phạm vi mẫu: Nghiên cứu khảo sát 14 cơ sở giáo dục đại học tư thục. Mặc dù đảm bảo tính đại diện vùng miền, nghiên cứu chưa bao quát toàn bộ 100% các trường tư thục trên toàn quốc; dữ liệu khảo sát tập trung vào giai đoạn 2018-2019.
2. Giới hạn thử nghiệm: Hoạt động thử nghiệm giải pháp mới chỉ tiến hành tại hai khoa chuyên ngành của một trường đại học tư thục (Trường Đại học Hòa Bình) do hạn chế về thời gian và nguồn lực tổ chức.
3. Hướng nghiên cứu tương lai:
   • Mở rộng phân tích kinh tế lượng về mối quan hệ nhân quả giữa mức độ tự chủ tài chính, cơ cấu sở hữu Hội đồng trường và điểm số kiểm định chất lượng quốc tế (AUN-QA, QS, THE).
   • Nghiên cứu mô hình chuyển đổi số trong quản trị đại học tư thục (Smart University Governance) và xây dựng hệ thống quản trị dữ liệu lớn (Big Data in IQA).
   • Nghiên cứu so sánh xuyên quốc gia về quản trị đại học tư thục giữa các nước trong khối ASEAN (Việt Nam, Thái Lan, Malaysia, Philippines).

---

Tác động và ảnh hưởng

                       BẢN ĐỒ TÁC ĐỘNG VÀ LAN TỎA CỦA CÔNG TRÌNH

• Tác động học thuật: Công trình là một trong những luận án tiến sĩ đầu tiên tại Việt Nam thiết lập khung lý thuyết hệ thống chuyên sâu về quản trị đại học tư thục theo tiếp cận đảm bảo chất lượng, tạo tiền đề trích dẫn cho các nghiên cứu về kinh tế giáo dục và quản trị đại học.
• Chuyển đổi quản trị đại học: Cung cấp cẩm nang thực hành cho các nhà đầu tư, Chủ tịch Hội đồng trường và Hiệu trưởng trong việc tái cấu trúc bộ máy, chuyển dịch từ phương thức quản lý sự vụ sang quản trị chiến lược dựa trên dữ liệu đảm bảo chất lượng.
• Hoạch định chính sách quốc gia: Kết quả nghiên cứu cung cấp luận cứ thực chứng quan trọng giúp Bộ Giáo dục và Đào tạo, các cơ quan quản lý nhà nước hoàn thiện văn bản quy phạm pháp luật, bảo đảm quyền tự chủ thực chất và môi trường cạnh tranh bình đẳng cho khu vực giáo dục đại học tư thục.

---

Đối tượng hưởng lợi

• Nghiên cứu sinh và Giới học thuật: Tiếp cận khung phân tích hệ thống, hệ thống biến số đo lường và các phát hiện thực nghiệm về cơ cấu tổ chức và kiểm định đại học tư thục.
• Lãnh đạo cơ sở giáo dục đại học tư thục (Hội đồng trường, Ban Giám hiệu): Ứng dụng trực tiếp 6 nhóm giải pháp để nâng cao năng lực cạnh tranh, chuẩn hóa đội ngũ nhân sự và thiết lập hệ thống IQA theo chu trình PDCA.
• Doanh nghiệp và Nhà tuyển dụng: Hưởng lợi từ nguồn nhân lực tốt nghiệp được đào tạo thực chất theo chuẩn đầu ra gắn kết với thị trường lao động.
• Cơ quan quản lý nhà nước (Bộ GD&ĐT, UBND cấp tỉnh): Có cơ sở khoa học để ban hành các quy định quản lý, kiểm tra, thanh tra phù hợp với đặc thù sở hữu ngoài công lập.

---

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là gì?

Luận án đã mở rộng Lý thuyết Quản lý Chất lượng Tổng thể (TQM) và Lý thuyết Hệ thống vào thiết chế quản trị đại học tư thục. Đóng góp độc đáo nhất là việc chứng minh: Trong môi trường đại học tư thục chịu áp lực kép từ thị trường tài chính và sứ mạng giáo dục, đảm bảo chất lượng không chỉ là công cụ kỹ thuật đo lường chuẩn đầu ra mà chính là nguyên lý định hình cấu trúc quản trị, giúp phân định ranh giới quyền lực giữa Hội đồng trường (quản trị chiến lược) và Ban Giám hiệu (điều hành chuyên môn).

2. Điểm mới về phương pháp nghiên cứu so với các công trình trước?

Khác với các nghiên cứu trước (Graeme Davies, 2008 chỉ đúc kết kinh nghiệm định tính; Lee Little Soldier, 2008 chỉ dừng lại ở khuyến nghị hội thảo), luận án này đã:

1. Kết hợp phân tích thứ cấp toàn diện từ kết quả kiểm định chất lượng thực tế của hệ thống trường tư thục.
2. Thiết kế khảo sát định lượng đa nhóm đối tượng, sử dụng các kiểm định thống kê chuyên sâu (ANOVA, Levene, Welch, Independent Samples T-test).
3. Tiến hành thử nghiệm can thiệp thực tế (action research/empirical testing) tại Trường Đại học Hòa Bình để kiểm chứng tính hiệu quả của khung năng lực nhân sự.

3. Phát hiện thực nghiệm nào gây bất ngờ nhất?

Phát hiện về sự mâu thuẫn giữa nhận thức và hành động: Mặc dù 100% cán bộ quản lý và nhà đầu tư đều đánh giá quản trị theo tiếp cận đảm bảo chất lượng là "rất quan trọng" (điểm trung bình > 4.5/5.0), nhưng trên thực tế, các tiêu chí về NCKH (Tiêu chuẩn 7) và Quản lý nhân sự theo chuẩn (Tiêu chuẩn 5) lại là những tiêu chí có tỷ lệ không đạt cao nhất trong kết quả kiểm định chất lượng giáo dục. Điều này phản ánh tư duy quản trị ngắn hạn, ưu tiên tuyển sinh và cân đối dòng tiền trước mắt hơn là đầu tư cho nền tảng chất lượng dài hạn.

4. Luận án có cung cấp quy trình nhân bản giải pháp (Replication Protocol)?

Có. Luận án xây dựng quy trình triển khai 6 bước chuẩn hóa cho từng giải pháp, bao gồm:

1. Đánh giá hiện trạng theo các tiêu chuẩn kiểm định chất lượng.
2. Thiết lập mục tiêu KPI dựa trên khung năng lực và chuẩn đầu ra.
3. Hoạch định chính sách và phê duyệt nghị quyết Hội đồng trường.
4. Triển khai vận hành thông qua Ban Giám hiệu theo chu trình PDCA.
5. Đo lường định kỳ bằng công cụ IQA nội bộ.
6. Cải tiến liên tục và thực hiện trách nhiệm giải trình công khai.

5. Chương trình nghiên cứu 10 năm tiếp theo được định hình như thế nào?

Chương trình nghiên cứu dài hạn tập trung vào 3 hướng chính:

1. Tác động của trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số đối với mô hình quản trị tinh gọn (Agile Governance) trong đại học tư thục.
2. Xây dựng mô hình quỹ đầu tư mạo hiểm và thương mại hóa bằng sáng chế trong trường đại học tư thục phi lợi nhuận tại Việt Nam.
3. Cơ chế đối chuẩn (benchmarking) chất lượng quản trị đại học tư thục Việt Nam theo các bộ tiêu chuẩn khu vực (AUN-QA, SEAMEO RIHED) và quốc tế.

---

Kết luận

Luận án tiến sĩ của tác giả Đào Thị Hòa đã hoàn thành xuất sắc các mục tiêu nghiên cứu với 5 đóng góp cốt lõi:

1. Hệ thống hóa và xác lập cơ sở lý luận vững chắc về quản trị cơ sở giáo dục đại học tư thục theo tiếp cận đảm bảo chất lượng trong bối cảnh tự chủ đại học và kinh tế thị trường.
2. Khái quát kinh nghiệm quốc tế phong phú (Hoa Kỳ, Anh, Nhật Bản, Úc, Trung Quốc) và rút ra các bài học xác đáng cho lộ trình đổi mới quản trị đại học tư thục tại Việt Nam.
3. Phân tích bức tranh thực trạng chân thực, khách quan thông qua hệ thống dữ liệu khảo sát quy mô tại 14 trường đại học tư thục và phân tích dữ liệu kiểm định chất lượng giáo dục quốc gia.
4. Đề xuất hệ thống 6 nhóm giải pháp chiến lược đồng bộ, mang tính đột phá trên các lĩnh vực: nhân sự, đào tạo, NCKH, hợp tác doanh nghiệp và quản trị tài chính.
5. Khảo nghiệm và thử nghiệm thực tiễn thành công, chứng minh tính cấp thiết, tính khả thi và hiệu quả ứng dụng thực tế của mô hình quản trị theo khung năng lực tại cơ sở đào tạo.

Công trình mở ra bước chuyển biến quan trọng về tư duy quản trị giáo dục đại học ngoài công lập, khẳng định văn hóa chất lượng và trách nhiệm giải trình xã hội là con đường duy nhất để các trường đại học tư thục Việt Nam khẳng định uy tín, phát triển bền vững và hội nhập quốc tế thắng lợi.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ CƠ SỞ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC TƯ THỤC THEO TIẾP CẬN ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG 1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1.1 Nghiên cứu về giáo dục đại học tư thục 1. Nghiên cứu nước ngoài Theo Fengqiao Yan & Daniel C. Levy trong China’s New Private Education Law (Luật giáo dục tư mới Trung Quốc) và Osman Ozturgut, Problems in China Private Universities (Những vấn đề tại cơ sở giáo dục đại học tư thục ở Trung Quốc) năm 2003 và sau gần 20 năm phát triển cơ sở giáo dục đại học tư thục ở Trung Quốc, các quy định về lợi nhuận của các cơ sở giáo dục đại học tư thục vẫn chưa được rõ ràng. Điều này được thể hiện tại điều 51 của Luật Giáo dục 2002 của Trung Quốc (Luật Giáo dục tư liên quan với mọi bậc giáo dục) quy định: các nhà đầu tư cho giáo dục tư có thể thu một khoản lợi nhuận “hợp lý” [89].

Trong công bố “Private Higher Education: Patterns and Trends” (giáo dục đại học tư: Xu hướng và mô hình) của Daniel C. Levy năm 2008, đã nêu những nét cơ bản về hệ thống cơ sở giáo dục đại học tư thục ở Hoa Kỳ. Những cơ sở tư thục danh tiếng của Hoa Kỳ thường có tài sản hiến tặng rất lớn. Điều khác biệt là các thành phần thuộc cơ sở giáo dục đại học công lập hay tư thục đều được nhận nguồn kinh phí trên [85].

Điểm khác biệt ở Hoa Kỳ là các chế độ hỗ trợ của Nhà nước cho cơ sở giáo dục đại học công lập và tư thục, cũng như cho sinh viên học trường công hay tư cũng đều giống nhau và xã hội không có sự phân biệt giữa sinh viên của trường công hay tư. Mô hình cơ sở giáo dục đại học tư thục tiên tiến này đã hình thành và phát triển rất mạnh mẽ qua nhiều thế kỷ, với số tài sản được hiến tặng rất lớn, là mô hình tư thục là mơ ước của các nước khác trên thế giới [85]. Bài báo cáo “Socialization in education - some experiences in Vietnam (Xã hội hóa giáo dục - một vài kinh nghiệm của Việt Nam) tại Hội thảo quốc tế tại Ấn Độ về giáo dục đại học của Chu Hong Thanh năm 2011 [84], cho thấy việc thực hiện chủ trương xã hội hóa giáo dục của Đảng và Nhà nước, các cơ sở giáo dục đại học tư thục phát triển không chỉ đáp ứng nhu cầu học tập ngày càng cao và đa dạng của nhân dân mà quan trọng hơn đó là nó mang lại một mô hình giáo dục năng động, linh hoạt, hiện đại. Hiện tượng cạnh tranh giữa cơ sở giáo dục đại học tư thục và công lập đã tạo ra phép so sánh về hiệu quả trong giáo dục.

Chính phủ nên chú trọng xây dựng chính sách hợp lý, hỗ trợ tài chính cho các cơ sở giáo dục đại học tư thục, tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ sở tư thục phát triển. 8 Graeme John Davies nghiên cứu về các cơ sở giáo dục đại học ở Anh, với kinh nghiệm nhiều năm làm hiệu trưởng tại các cơ sở giáo dục đại học danh tiếng của Anh như đại học Liverpool, đại học Glasgow và đại học London (UoL), tác giả nhấn mạnh các yếu tố đảm bảo chất lượng giáo dục đại học, đó là tự chủ của các cơ sở giáo dục đại học, vai trò của Nhà nước và công tác kiểm định chất lượng giáo dục đại học [105]. Trong tuyển 5 tập nghiên cứu về các trường đại học ở Hoa Kỳ, tác giả Lữ Đạt - Chu Mãn Sinh (Chủ biên): Cải cách giáo dục ở các nước phát triển, cải cách giáo dục ở Mỹ” cho thấy: Những loại hình trường theo hình thức lợi nhuận thì không được hưởng đặc quyền của một tổ chức phi lợi nhuận. Nghiên cứu này cũng khẳng định: Đặc trưng cơ bản của các cơ sở giáo dục phi lợi nhuận chính là mô hình tài chính.

Các cơ sở giáo dục đại học tư thục và cả công lập của Mỹ đều sống bằng nguồn quyên góp và đầu tư [15]. Nghiên cứu trong nước Trong kỷ yếu của hội thảo “Đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục Việt Nam”, do Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam tổ chức tháng 11 năm 2011 tại Hà Nội, đã đề xuất các giải pháp cho việc đổi mới căn bản và toàn diện hệ thống giáo dục Việt Nam trong đó có giáo dục đại học. Trong bài “Cải cách cơ cấu hệ thống giáo dục quốc dân nhằm khắc phục những yếu kém hiện nay trong giáo dục đại học”, Tác giả Đặng Danh Ánh nhận định giáo dục đại học cả công và tư còn rất yếu về mặt thực hành, rèn luyện tay nghề cho sinh viên, đào tạo chưa gắn kết với cơ sở sản xuất kinh doanh, chưa nắm được nhu cầu của thị trường lao động và việc làm; cần phải cải tổ và tái cấu trúc lại cả hệ thống [78, tr. Trong bài “Giải pháp đột phá của đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục Việt Nam” tác giả Vũ Ngọc Hải đã khẳng định: đổi mới căn bản quản lý giáo dục - giải pháp đột phá để phát triển giáo dục nhanh và bền vững; trong quản lý giáo dục đang còn tồn tại nhiều đầu mối quản lý nhà nước về giáo dục nên dẫn đến bộ máy còn khá cồng kềnh, hiệu quả không cao, thiếu thống nhất trong chỉ đạo, quản lý [78, tr.

Theo Phạm Phụ, năm 2011, trong cuốn sách “Về khuôn mặt mới của Giáo dục đại học Việt Nam”, trên cơ sở nghiên cứu các mô hình giáo dục đại học tư thục ở các nước như Đức, Singapore, Mỹ, Canada, Ấn Độ, Trung Quốc, … đã nhận định rằng đa số các nước ở Châu Á chưa có truyền thống hiến tặng cho giáo dục đại học, vì vậy khó có cơ sở giáo dục đại học tư thục không vì lợi nhuận; đối với các cơ sở giáo dục đại học tư thục ở Việt Nam nên phát triển theo hướng là loại “nửa vì lợi nhuận” [36, tr. Tác giả Phạm Thị Hương cũng đã 9 cho rằng thị trường giáo dục đại học tư thục ở Việt Nam thiếu ổn định cũng giống như ở Trung Quốc bởi cùng một trong những lý do đó là hệ thống phát triển nhanh và thiếu sự kiểm soát [27]. Đề tài khoa học cấp Bộ năm 2005 “Nghiên cứu quản lý tài chính giáo dục đại học của một số nước trên thế giới”, chủ nhiệm đề tài Vương Thanh Hương cùng nhóm tác giả đã nghiên cứu xu hướng chung và sự khác biệt về quản lý tài chính như chính sách đa dạng hóa các nguồn lực, phân bổ và sử dụng có hiệu quả nguồn tài chính trong giáo dục đại học ở một số nước như Hoa Kỳ, Anh, Trung Quốc, Nhật Bản, Singapore. Sau những nghiên cứu về mô hình các cơ sở giáo dục đại học tư thục ở Singapore, tác giả Phạm Thị Hương cũng cho rằng quản lý tài chính theo nội dung quản lý nhà nước về giáo dục được hiểu là huy động, quản lý và sử dụng các nguồn lực để phát triển giáo dục đại học ở Việt Nam và những khuyến nghị đối với cơ chế tài chính cho giáo dục đại học Việt Nam trong thời gian tới.

Trong đề tài: “Các biện pháp huy động nguồn tài chính trong đầu tư phát triển giáo dục đại học Việt Nam” năm 2008, chủ nhiệm Đỗ Thị Bích Loan và các cộng sự đã nghiên cứu thực trạng tài chính, bao gồm các nguồn thu, các nguồn chi và những bất cập trong cơ chế huy động tài chính cho giáo dục đại học Việt Nam, từ đó nhóm tác giả đề xuất 6 biện pháp huy động nguồn tài chính đầu tư phát triển giáo dục đại học Việt Nam, trong đó chú trọng đổi mới cơ chế tài chính giáo dục đại học nhằm huy động mọi nguồn lực trong xã hội, đa dạng hóa nguồn lực và nâng cao hiệu quả đầu tư cho giáo dục; đổi mới quản lý giáo dục đại học theo hướng nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, phân cấp mạnh mẽ nhằm phát huy tính chủ động, quyền tự chủ và nâng cao trách nhiệm xã hội; đẩy mạnh xã hội hóa giáo dục [77, tr. Theo Hoàng Văn Châu, năm 2011, trong cuốn “Xuất khẩu dịch vụ giáo dục đại học của Việt Nam” đã nhận định trong thời kỳ hội nhập vấn đề nhập xuất nhập khẩu giáo dục đại học đã tạo cơ hội cho người học lựa chọn phương thức học tập phù hợp với mình. Trên cơ sở đánh giá chung về hoạt động xuất nhập khẩu giáo dục đại học Việt Nam tác giả cho rằng cần bổ sung và hoàn chỉnh các cơ chế về tài chính đối với các cơ sở đại học ngoài công lập; phát triển các trường đại học, cao đẳng ngoài công lập nhằm mở rộng năng lực xuất khẩu [8, tr167-168]. Trần Huỳnh, năm 2011 nghiên cứu về “Bất ổn trường tư”, Báo tuổi trẻ số Thứ Năm, 15/12/2011, đã phân tích những mâu thuẫn ngầm giữa các nhà đầu tư và các nhà giáo, giữa Hội đồng quản trị và Hiệu trưởng.

Theo tác giả thì vấn đề “Xung đột tiền - quyền, chung thuyền khác hướng”, rắc rối “tài sản không chia” 10 là những vấn đề đang trở nên gay gắt trong một số cơ sở giáo dục đại học tư thục mà nguyên nhân chính vẫn là do cơ chế chính sách chưa rõ ràng [106]. Tại Hội thảo “Đổi mới và phát triển hệ thống các cơ sở giáo dục đại học tư thục ở Việt Nam” do Ban Tuyên giáo Trung ương phối hợp với trường đại học Hòa Bình và Viện nghiên cứu phát triển Phương Đông tổ chức tháng 2/2012, bà Hoàng Xuân Sính (hiệu trưởng trường Đại học Thăng Long) cho rằng khó khăn của hệ thống đại học tư thục hiện nay là chịu sức ép từ thành kiến của xã hội đối với trường tư khiến việc tuyển sinh gặp nhiều khó khăn; tài chính hạn hẹp; ngân sách dành cho sinh viên mỗi năm quá ít ỏi; việc khoanh vùng, định vị cho các cơ sở giáo dục đại học tư thục chưa hợp lý. Cũng tại hội thảo này, ông Đặng Ứng Vận (hiệu trưởng trường đại học Hoà Bình) cũng đồng thuận với ý kiến của bà Hoàng Xuân Sính và đã chỉ ra những thách thức đối với hệ thống giáo dục tư thục, nhận thức của xã hội và các cấp quản lý chưa rõ ràng, đầy đủ về vai trò, vị trí và tính chất của các cơ sở giáo dục đại học tư thục; nguồn lực và điều kiện để thực hiện mục tiêu giáo dục còn hạn chế và còn một số vướng mắc trong quản lý nhà nước [1, tr.