Chương 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG DẠY HỌC Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM 1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu 1. Các nghiên cứu ở nước ngoài Trong những năm 1997- 1998, tác giả Cuckle, Clarke, Jenkinns đã nghiên cứu về kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin của học sinh và việc sử dụng chúng trong quá trình đào tạo giáo viên. Khảo sát cho thấy: sinh viên có nhiều kỹ năng về công nghệ thông tin (CNTT) khi bắt đầu khóa học; Họ cũng có sự tích cực trong việc học thêm các kỹ năng và sự dụng chúng trong sự nghiệp tương lai với tư cách là giáo viên.
Tuy nhiên, sinh viên không phải lúc nào cũng có thể vận dụng các các kỹ năng của họ trong lớp học, mặc dù họ rất thương xuyên sử dụng chúng trong việc chuẩn bị cả tài liệu, học tập và trong đánh giá các khoa học. Có sự khác biệt đáng kể trong ứng dụng CNTT giữa các sinh viên ở các môn học khác nhau; Cơ sở vật chất phục vụ ứng dụng CNTT trong trường học (khác nhau giữa các môn học) cũng ảnh hưởng đến hiệu quả của việc sử dụng CNTT [19] Năm 2009, tác giả Cavas, Bulent; Cavas, Pinar; Karaoglan, Bahar; Tarik Kisla, tại viện nghiên cứu của Thổ Nhĩ Kỳ nghiên cứu về thái độ của giáo viên đối với công nghệ thông tin trong giáo dục. Tích hợp công nghệ thông tin (CNTT) vào giáo dục là mối quan tâm quan trọng ở nhiều quốc gia. Gần đây, Bộ Giáo dục Thổ Nhĩ Kỳ cũng đã nỗ lực đầu tư tài chính lớn để triển khai CNTT vào môi trường giảng dạy và học tập.
Tuy nhiên, như ở nhiều nước đang phát triển, chủ yếu quan tâm đến cung cấp công cụ CNTT cho giáo viên mà không xem xét thái độ của họ đối với CNTT. Mục đích của nghiên cứu này là làm rõ thái độ của giáo viên Thổ Nhĩ Kỳ đối với CNTT trong giáo dục và tìm hiểu mối quan hệ giữa thái độ và các yếu tố liên quan đến đặc điểm cá nhân của giáo viên (giới tính, tuổi tác, quyền sở hữu máy tính ở nhà và trải nghiệm máy tính). Kết quả chỉ ra rằng các giáo viên Thổ Nhĩ Kỳ có thái độ tích cực đối với CNTT. Thái độ của giáo viên đối với CNTT không có sự khác nhau về giới tính, nhưng có sự khác nhau về tuổi tác, và trải nghiệm máy tính.
Hy vọng rằng kết quả của nghiên cứu này có thể được sử dụng trong việc định hình các thực tiễn đổi mới trong Hệ thống giáo dục Thổ Nhĩ Kỳ [18]. 6 c Năm 2010, các tác giả Naser Jamil Al-Zaidiyeen, Leong Lai Mei, Fong Soon Fook trong một nghiên cứu trên giáo viên tại nước Jordan về trình độ ứng dụng công nghệ của giáo viên trong các lớp học. Cuộc khảo sát bao gồm các câu hỏi liên quan đến mức độ sử dụng CNTT cũng như thái độ của giáo viên đối với việc sử dụng CNTT. Kết quả nghiên cứu cho thấy: giáo viên có mức độ sử dụng CNTT cho mục đích giáo dục thấp; giáo viên có thái độ tích cực đối với việc sử dụng CNTT; Có sự tương quan tích cực đáng kể giữa mức độ sử dụng CNTT của các giáo viên và thái độ của họ đối với CNTT.
Nhìn chung, kết quả phù hợp với những kết quả được báo cáo trước đây trong các nghiên cứu liên quan đến việc sử dụng CNTT trong môi trường giáo dục [22]. Trong năm 2006, Abdulkafi Alburini trong một nghiên cứu được thực hiện tại nước Syri (Abdulkafi Alburini) về thái độ của giáo viên EFL đối với công nghệ thông tin. Dựa trên sáng kiến công nghệ mới trong giáo dục Syria, nghiên cứu này đã khám phá thái độ của giáo viên tiếng Anh cấp trung học ở Syria đối với CNTT. Ngoài ra, nghiên cứu đã điều tra mối quan hệ giữa máy tính và thái độ của giáo viên đối với máy tính dựa trên năm biến độc lập: thuộc tính máy tính, nhận thức văn hóa, năng lực máy tính, truy cập máy tính và đặc điểm cá nhân (bao gồm cả nền tảng đào tạo máy tính).
Các phát hiện cho thấy rằng giáo viên có thái độ tích cực đối với CNTT trong giáo dục. Kết quả cho thấy tầm quan trọng trong nhận thức của giáo viên đối với công nghệ; kinh nghiệm của họ với các điều kiện văn hóa xung quanh việc đưa máy tính vào trường học và trong việc hình thành thái độ của họ đối với công nghệ cũng như sự phổ biến tiếp theo trong thực tiễn giáo dục của họ [17]. Năm 2001, các tác giả Kai Hakkarainen, Hanni Muukonen, Lasse Lippenen, Liisa llomaki, Maiaana Rahikinen đã nghiên cứu về kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) của giáo viên. Nghiên cứu chỉ ra rằng chỉ có một tỷ lệ nhỏ giáo viên có kỹ năng CNTT đầy đủ mặc dù đa số đã làm việc với máy tính ở nhà hoặc ở trường.
Nghiên cứu cũng chứng minh rằng, trong lớp học, các giáo viên tích cực sử dụng CNTT để hỗ trợ quá trình tìm kiếm, học tập hợp tác, học hỏi 'tham gia tích cực vào quá trình hình thành kiến thức và khả năng học hỏi phát triển trí thông minh. Hơn nữa, kết quả đã chứng minh rằng sự khác biệt về năng lực sư phạm giữa các giáo viên 7 c thường xuyên ứng dụng CNTT trong tìm kiếm kiếm và thực hành sư phạm cao các giáo viên khác [21]. Trong năm 2000, Shazia Mumtaz đã viết các yếu tố ảnh hưởng đến việc sử dụng công nghệ thông tin của giáo viên: Các nghiên cứu cho thấy một số yếu tố ảnh hưởng đến quyết định sử dụng CNTT của giáo viên trong lớp học như: quyền truy cập vào tài nguyên, chất lượng phần mềm và phần cứng, dễ sử dụng, khuyến khích sự thay đổi, chính sách hỗ trợ của chính quyền và chính sách quốc gia, cam kết học tập chuyên nghiệp và nền tảng trong đào tạo máy tính chính thức. Tổng quan đánh giá cho thấy niềm tin của giáo viên về việc dạy và học với CNTT là trọng tâm của nghiên cứu.
Có ý kiến cho rằng việc triển khai thành công CNTT cần giải quyết ba khung liên kết để thay đổi: giáo viên, nhà trường và các nhà hoạch định chính sách [23]. Năm 2000, tác giả Glenn Rusell, Glenn Finger, Nell Rusell, Australia đã khảo sát về kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin của giáo viên Úc. Việc xác định các kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin của giáo viên là điều kiện tiên quyết để phát triển chuyên môn trong tương lai. Bài viết xem xét kết quả của một nghiên cứu của Úc liên quan đến 400 trường học, nhằm mục đích tìm hiểu kinh nghiệm và kỹ năng sử dụng CNTT của giáo viên.
Đa số các giáo viên đồng ý cho rằng công nghệ thông tin rất quan trọng đối với sinh viên của họ và đối với sự phát triển chuyên môn của chính họ. Giáo viên tự đánh giá bản thân có năng lực với các kỹ năng máy tính cơ bản, nhưng kém tự tin với các hoạt động đòi hỏi sử dụng máy tính tiên tiến. Ngoài ra, các giáo viên đã tự xác định các rào cản đối với việc sử dụng công nghệ trong lớp họ. Các tác giả lập luận trong bài viết này rằng: sự chuẩn bị của giáo viên trong việc sử dụng công nghệ thông tin được đặc trưng bởi việc trang bị cho giáo viên các kỹ năng máy tính.
Ngược lại, sự phức tạp của cuộc sống trong thế kỷ 21 và đòi hỏi năng lực của giáo viên trong ứng dụng công nghệ thông tin cao, đặc biệt là ứng dụng công nghệ thông tin trong tất cả các khía cạnh của chương trình học. Phương pháp tiếp cận được đề xuất để hỗ trợ các nhà giáo dục giáo viên trong nhiệm vụ này [20]. Như vậy, các công trình trên đều đề cập đến kĩ năng ứng dụng CNTT của giáo viên phổ thông và các yếu tố ảnh hưởng đến kĩ năng sử dụng CNTT của họ. Các nghiên cứu cũng tập trung phân tích một số điều kiện để có thể phát triển kĩ năng sử 8 c dụng CNTT của giáo viên nhằm nâng cao chất lượng dạy học.
Tuy nhiên, các nghiên cứu chưa đi sâu vào phân tích vai trò của nhà quản lý và công tác quản lý ứng dụng CNTT trong dạy học ở các trường phổ thông cũng như các trường chuyên nghiệp. Đặc biệt nghiên cứu về ứng dụng CNTT trong các trường chuyên nghiệp hoàn toàn mờ nhạt. Các nghiên cứu ở Việt Nam Chỉ thị 29/2001/CT-BGD&ĐT của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã nêu rõ: “Đối với giáo dục và đào tạo, công nghệ thông tin có tác động mạnh mẽ, làm thay đổi phương pháp, phương thức dạy và học. Công nghệ thông tin là phương tiện để tiến tới một xã hội học tập”.
Đối với giáo dục và đào tạo, công nghệ thông tin có tác dụng mạnh mẽ, làm thay đổi nội dung, phương pháp dạy và học. CNTT là phương tiện để tiến tới “xã hội học tập”. Mặt khác, giáo dục và đào tạo đóng vai trò quan trọng thúc đẩy sự phát triển của CNTT thông qua việc cung cấp nguồn nhân lực cho CNTT. Bộ giáo dục và đào tạo cũng yêu cầu “đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong giáo dục đào tạo ở tất cả các cấp học, bậc học, ngành học theo hướng dẫn học CNTT như là một công cụ hỗ trợ đắc lực nhất cho đổi mới phương pháp dạy học ở các môn” [1].
Năm 2010, tác giả Dương Thị Nư đã nghiên cứu về ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học kỹ năng đọc tiếng Anh chuyên ngành cho sinh viên không chuyên ngoại ngữ ở Đại học Quốc gia Hà Nội. Đề tài nghiên cứu được tiến hành như là một đề tài tập thể, thu hút sự tham gia của đông đảo giáo viên khoa Ngoại ngữ chuyên ngành và sinh viên của trường Đại học Công nghệ, Đại học Kinh tế và khoa Luật thuộc ĐHQGHN. Trên thực tế, kết quả nghiên cứu của đề tài đã được giới thiệu thông qua các hội thảo chuyên đề do các nhóm nghiên cứu tổ chức, được trình bày và thảo luận trong Hội nghị Nghiên cứu khoa học của khoa Ngoại ngữ chuyên ngành vào tháng 4/2008; một số nội dung của đề tài đã được giới thiệu và phổ biến thông qua các báo cáo trình bày tại tại Hội nghị Khoa học trường ĐHNN - ĐHQGHN tháng 5/2008 [8]. Trong năm 2014, tác giả Lê Kim Trọng đã viết về quản lí ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học ở các trường trung học cơ sở huyện Tam Đảo, tỉnh vĩnh phúc.
Theo tác giả, xuất phát từ thực tế hiện nay của huyện Tam Đảo, tỉnh Vinh Phúc việc 9 c ứng dụng CNTT con hạn chế và gặp nhiều khó khan làm cho chất lượng GD chưa được nâng cao.