Luận văn thạc sĩ quản lý kinh tế tín dụng cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại ngân hàng tmcp ngoại thương việt nam chi nhánh bắc hà tĩnh

Luận văn thạc sĩ quản lý kinh tế tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng TMCP Ngoại Thương chi nhánh Bắc Hà Tĩnh, phân tích hiệu quả và giải pháp nâng cao.

• Tác giả: Đinh Thu Hiền
• Người hướng dẫn: PGS. Lê Văn Luyện
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội - Trường Đại học Kinh tế
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Tín dụng cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Bắc Hà Tĩnh
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ TÍN DỤNG CHO CÁC DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Tổng quan các công trình, tài liệu nghiên cứu có liên quan đến đề tài
• 1.2. Một số vấn đề lý luận về tín dụng cho các DNNVV tại NHTM
• 1.2.1. Khái niệm và đặc điểm của DNNVV
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP VÀ THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU
• 2.1. Cách tiếp cận nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp thu thập tài liệu, dữ liệu
• 2.3. Phương pháp xử lý tài liệu
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG VỀ TÍN DỤNG CHO CÁC DNNVV TẠI NGÂN HÀNG TMCP NGOẠI THƯƠNG BẮC HÀ TĨNH
• 3.1. Khái quát về Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam - chi nhánh Bắc Hà Tĩnh
• 3.2. Quá trình hình thành và phát triển
• 3.3. Bộ máy tổ chức hoạt động của Chi nhánh
• 3.4. Hoạt động kinh doanh cơ bản của Ngân hàng TMCP Ngoại thương Bắc Hà
• 3.5. Thực trạng hoạt động tín dụng cho các DNNVV của Ngân hàng TMCP Ngoại thương chi nhánh Bắc Hà Tĩnh
• 3.6. Khái quát về khách hàng doanh nghiệp vừa và nhỏ của chi nhánh VCB Bắc Hà Tĩnh
• 3.7. Thực trạng hoạt động tín dụng cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ tại chi nhánh VCB Bắc Hà Tĩnh
• 3.8. Đánh giá kết quả hoạt động tín dụng của VCB Bắc Hà Tĩnh đối với DNNVV
• 3.8.1. Kết quả đạt được
• 3.8.2. Hạn chế và nguyên nhân
• 4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN TÍN DỤNG CHO CÁC DNNVV TẠI NGÂN HÀNG TMCP NGOẠI THƯƠNG BẮC HÀ TĨNH
• 4.1. Định hướng phát triển tín dụng cho các DNNVV tại VCB Bắc Hà Tĩnh
• 4.2. Giải pháp phát triển tín dụng cho các DNNVV tại VCB Bắc Hà Tĩnh
• 4.2.1. Các giải pháp nhằm gia tăng nguồn vốn
• 4.2.2. Các giải pháp phát triển về quy mô và cơ cấu tín dụng DNNVV
• 4.2.3. Các giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng DNNVV
• 4.3. Kiến nghị
• 4.3.1. Kiến nghị với Chính phủ và các cơ quan quản lý nhà nước
• 4.3.2. Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước
• 4.3.3. Kiến nghị với Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam
• 4.3.4. Kiến nghị với Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 4.3.5. Kiến nghị với Hiệp hội DNNVV trên địa bàn
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Quản lý tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Quản lý tín dụng là một yếu tố then chốt trong hoạt động của ngân hàng thương mại, đặc biệt là đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV). Tại Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam (Vietcombank), việc quản lý tín dụng cho DNNVV được xem là một chiến lược quan trọng nhằm hỗ trợ phát triển kinh tế địa phương. Luận văn này tập trung phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp để nâng cao hiệu quả quản lý tín dụng, đảm bảo chất lượng tín dụng và hạn chế rủi ro. Các giải pháp được đề xuất bao gồm việc tăng cường nguồn vốn, cải thiện quy trình thẩm định, và nâng cao chất lượng dịch vụ tín dụng.

1.1. Khái niệm và đặc điểm của DNNVV

Doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) được định nghĩa là các cơ sở sản xuất kinh doanh có quy mô vốn và lao động nhỏ, thường chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế. Tại Việt Nam, DNNVV chiếm hơn 97% tổng số doanh nghiệp, đóng góp đáng kể vào GDP và tạo việc làm cho hơn 50% lực lượng lao động. Tuy nhiên, DNNVV thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn từ ngân hàng thương mại do thiếu tài sản đảm bảo và hồ sơ tín dụng không đầy đủ. Điều này đòi hỏi các ngân hàng như Vietcombank phải có chính sách tín dụng linh hoạt và hỗ trợ phù hợp.

1.2. Vai trò của tín dụng ngân hàng đối với DNNVV

Tín dụng ngân hàng đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ DNNVV mở rộng sản xuất kinh doanh. Tại Vietcombank Bắc Hà Tĩnh, các khoản vay cho DNNVV đã giúp nhiều doanh nghiệp vượt qua khó khăn trong giai đoạn suy thoái kinh tế. Tuy nhiên, dư nợ tín dụng cho DNNVV vẫn chưa tương xứng với tiềm năng của khu vực này. Điều này cho thấy sự cần thiết phải cải thiện chính sách tín dụng và nâng cao hiệu quả quản lý tín dụng để đáp ứng nhu cầu vốn của DNNVV.

II. Thực trạng tín dụng cho DNNVV tại Vietcombank Bắc Hà Tĩnh

Luận văn phân tích thực trạng hoạt động tín dụng doanh nghiệp tại Vietcombank Bắc Hà Tĩnh trong giai đoạn 2012-2014. Kết quả cho thấy, mặc dù đã có sự gia tăng đáng kể về dư nợ cho vay đối với DNNVV, nhưng hiệu quả vẫn chưa đạt được như kỳ vọng. Nguyên nhân chính bao gồm quy trình thẩm định tín dụng chưa linh hoạt, thiếu các sản phẩm tín dụng phù hợp, và hạn chế trong việc tiếp cận thông tin tài chính của DNNVV. Điều này đòi hỏi Vietcombank cần có những cải tiến mạnh mẽ trong chính sách và quy trình tín dụng.

2.1. Kết quả đạt được

Trong giai đoạn nghiên cứu, Vietcombank Bắc Hà Tĩnh đã đạt được một số kết quả tích cực trong việc hỗ trợ DNNVV. Dư nợ cho vay đối với DNNVV tăng trưởng ổn định, góp phần thúc đẩy sản xuất kinh doanh tại địa phương. Tuy nhiên, tỷ lệ nợ quá hạn vẫn ở mức cao, cho thấy sự cần thiết phải cải thiện chất lượng tín dụng và quản lý rủi ro.

2.2. Hạn chế và nguyên nhân

Một trong những hạn chế lớn nhất là thiếu sự đa dạng trong các sản phẩm tín dụng dành cho DNNVV. Ngoài ra, quy trình thẩm định tín dụng còn cứng nhắc, không phù hợp với đặc điểm của DNNVV. Nguyên nhân chính là do thiếu thông tin tài chính minh bạch từ phía doanh nghiệp, cũng như sự thiếu hụt nhân lực có chuyên môn trong lĩnh vực tín dụng doanh nghiệp.

III. Giải pháp phát triển tín dụng cho DNNVV

Luận văn đề xuất một số giải pháp nhằm phát triển tín dụng doanh nghiệp tại Vietcombank Bắc Hà Tĩnh. Các giải pháp bao gồm việc đa dạng hóa sản phẩm tín dụng, cải thiện quy trình thẩm định, và tăng cường đào tạo nhân lực. Ngoài ra, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa ngân hàng và các cơ quan quản lý nhà nước để tạo môi trường thuận lợi cho DNNVV tiếp cận nguồn vốn. Những giải pháp này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý tín dụng mà còn góp phần thúc đẩy sự phát triển của DNNVV tại địa phương.

3.1. Đa dạng hóa sản phẩm tín dụng

Để đáp ứng nhu cầu đa dạng của DNNVV, Vietcombank cần phát triển các sản phẩm tín dụng linh hoạt, phù hợp với đặc điểm và quy mô của từng doanh nghiệp. Các sản phẩm như khoản vay doanh nghiệp ngắn hạn, trung hạn, và dài hạn cần được thiết kế để hỗ trợ tối đa cho hoạt động sản xuất kinh doanh của DNNVV.

3.2. Cải thiện quy trình thẩm định

Quy trình thẩm định tín dụng cần được cải thiện để trở nên linh hoạt và hiệu quả hơn. Vietcombank nên áp dụng các công nghệ hiện đại trong việc thu thập và phân tích thông tin tài chính của DNNVV, đồng thời tăng cường đào tạo nhân viên để nâng cao chất lượng thẩm định.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế và sự phát triển nhanh chóng của các doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV), hoạt động tín dụng cho nhóm doanh nghiệp này trở thành vấn đề trọng tâm được Đảng và Nhà nước Việt Nam đặc biệt quan tâm. Theo số liệu thống kê, DNNVV chiếm hơn 97% tổng số doanh nghiệp tư nhân, sử dụng trên 50% lực lượng lao động, đóng góp khoảng 47% GDP và hơn 40% ngân sách quốc gia. Tuy nhiên, trong giai đoạn kinh tế suy thoái, nhiều DNNVV gặp khó khăn nghiêm trọng về vốn, dẫn đến hơn 60.700 doanh nghiệp ngừng hoạt động trong năm 2013, tăng gần 13% so với năm trước đó.

Luận văn tập trung nghiên cứu hoạt động tín dụng cho các DNNVV tại Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam (Vietcombank) – Chi nhánh Bắc Hà Tĩnh trong giai đoạn 2012-2014. Mục tiêu chính là đánh giá thực trạng tín dụng, xác định những hạn chế và nguyên nhân, từ đó đề xuất các giải pháp phát triển tín dụng cho DNNVV nhằm tăng dư nợ cho vay, đảm bảo chất lượng tín dụng và hạn chế rủi ro cho ngân hàng. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ phát triển kinh tế địa phương, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động ngân hàng và thúc đẩy sự phát triển bền vững của DNNVV tại khu vực Bắc Hà Tĩnh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai lý thuyết chủ đạo: lý thuyết duy vật biện chứng và lý thuyết duy vật lịch sử, nhằm phân tích mối quan hệ biện chứng giữa hoạt động tín dụng ngân hàng và sự phát triển của DNNVV trong bối cảnh kinh tế xã hội luôn biến động. Ngoài ra, mô hình nghiên cứu tập trung vào các khái niệm chính như:

• Doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV): Được định nghĩa theo Nghị định số 90/2001/NĐ-CP, là các doanh nghiệp có vốn đăng ký không quá 10 tỷ đồng hoặc số lao động không quá 300 người.
• Tín dụng ngân hàng: Quan hệ kinh tế giữa ngân hàng và khách hàng, trong đó ngân hàng cung cấp vốn vay có thời hạn với lãi suất nhất định.
• Chất lượng tín dụng: Đánh giá dựa trên tỷ lệ nợ xấu, nợ quá hạn và khả năng sinh lời từ hoạt động tín dụng.
• Phát triển tín dụng: Bao gồm tăng quy mô, số lượng khách hàng, cải thiện cơ cấu tín dụng và nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu hỗn hợp, kết hợp phân tích định lượng và định tính. Nguồn dữ liệu chính là số liệu thứ cấp từ báo cáo tài chính và báo cáo tín dụng của Vietcombank Bắc Hà Tĩnh giai đoạn 2012-2014, cùng với các tài liệu tham khảo từ sách, báo và các nghiên cứu khoa học liên quan. Phương pháp thu thập dữ liệu bao gồm:

• Phân tích thống kê mô tả: Đánh giá các chỉ tiêu về dư nợ, doanh số cho vay, tỷ lệ nợ quá hạn, nợ xấu.
• Phân tích tổng hợp và so sánh: So sánh kết quả hoạt động tín dụng qua các năm và với các ngân hàng khác.
• Khảo sát ý kiến chuyên gia và cán bộ tín dụng: Thu thập nhận định về thực trạng và các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động tín dụng.
• Phân tích nguyên nhân và đề xuất giải pháp: Dựa trên kết quả phân tích số liệu và ý kiến thực tiễn.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ dữ liệu tín dụng cho DNNVV tại chi nhánh trong giai đoạn nghiên cứu, đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy cao. Phương pháp phân tích được lựa chọn nhằm mục tiêu đánh giá toàn diện, khách quan thực trạng và đề xuất các giải pháp khả thi.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng dư nợ tín dụng cho DNNVV: Dư nợ cho vay DNNVV tại Vietcombank Bắc Hà Tĩnh tăng trưởng ổn định từ năm 2012 đến 2014, với tốc độ tăng trung bình khoảng 15% mỗi năm. Tỷ trọng dư nợ DNNVV trên tổng dư nợ của chi nhánh đạt khoảng 30%, phản ánh sự chú trọng của ngân hàng vào phân khúc này.

2. Chất lượng tín dụng còn hạn chế: Tỷ lệ nợ quá hạn của các khoản vay DNNVV dao động trong khoảng 4-6%, cao hơn mức chuẩn quốc tế (3-5%). Nợ xấu chiếm khoảng 2,5% tổng dư nợ, cho thấy rủi ro tín dụng vẫn là thách thức lớn đối với ngân hàng.

3. Nguồn vốn huy động và cơ cấu tín dụng: Nguồn vốn huy động của chi nhánh tăng khoảng 12% mỗi năm, tuy nhiên tỷ trọng vốn dành cho DNNVV chưa tương xứng với tiềm năng thị trường. Các khoản vay chủ yếu là ngắn hạn (chiếm 65%), trong khi nhu cầu vốn trung và dài hạn của DNNVV còn chưa được đáp ứng đầy đủ.

4. Nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động tín dụng: Các yếu tố như chính sách tín dụng, trình độ cán bộ tín dụng, năng lực tài chính và uy tín của doanh nghiệp, cũng như môi trường pháp lý và kinh tế địa phương, đều tác động trực tiếp đến hiệu quả hoạt động tín dụng.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy Vietcombank Bắc Hà Tĩnh đã đạt được những bước tiến quan trọng trong việc mở rộng tín dụng cho DNNVV, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương. Tuy nhiên, tỷ lệ nợ quá hạn và nợ xấu vẫn ở mức cao, phản ánh những khó khăn trong việc thẩm định và quản lý rủi ro tín dụng. Nguyên nhân chủ yếu bao gồm hạn chế về tài sản thế chấp của DNNVV, quy trình thẩm định còn máy móc, và sự biến động của môi trường kinh tế.

So sánh với các nghiên cứu trong ngành, tỷ lệ nợ quá hạn tại chi nhánh cao hơn mức trung bình của các ngân hàng thương mại lớn khác, cho thấy cần có sự cải tiến trong quản lý tín dụng. Việc tập trung chủ yếu vào cho vay ngắn hạn cũng hạn chế khả năng hỗ trợ phát triển bền vững của DNNVV. Ngoài ra, môi trường pháp lý và chính trị ổn định tại địa phương là điều kiện thuận lợi để ngân hàng phát triển tín dụng, nhưng cần có thêm các chính sách hỗ trợ từ Nhà nước nhằm giảm thiểu rủi ro cho cả ngân hàng và doanh nghiệp.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ tăng trưởng dư nợ, tỷ lệ nợ quá hạn theo năm, và bảng phân tích cơ cấu nguồn vốn để minh họa rõ nét hơn về thực trạng và xu hướng tín dụng.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường nguồn vốn huy động: Ngân hàng cần đẩy mạnh các hoạt động huy động vốn từ khách hàng cá nhân và tổ chức, nhằm tăng nguồn vốn cho vay DNNVV. Mục tiêu tăng trưởng nguồn vốn tối thiểu 15% trong vòng 2 năm tới, do Ban Giám đốc chi nhánh chủ trì thực hiện.

2. Đa dạng hóa sản phẩm tín dụng: Phát triển các sản phẩm tín dụng trung và dài hạn phù hợp với nhu cầu mở rộng sản xuất kinh doanh của DNNVV, giảm tỷ trọng cho vay ngắn hạn hiện chiếm 65%. Thời gian triển khai trong 12 tháng, phối hợp với phòng sản phẩm và marketing.

3. Nâng cao chất lượng thẩm định và quản lý rủi ro: Đào tạo nâng cao trình độ cán bộ tín dụng, áp dụng công nghệ thông tin trong thẩm định và giám sát khoản vay, giảm tỷ lệ nợ quá hạn xuống dưới 4% trong 3 năm tới. Phòng tín dụng và kiểm soát nội bộ chịu trách nhiệm.

4. Hỗ trợ pháp lý và tư vấn doanh nghiệp: Tăng cường phối hợp với các cơ quan quản lý nhà nước và hiệp hội doanh nghiệp để hỗ trợ DNNVV về pháp lý, kỹ năng quản lý và lập phương án kinh doanh hiệu quả. Thực hiện liên tục, phối hợp với các tổ chức địa phương.

5. Xây dựng chính sách ưu đãi và khuyến khích: Áp dụng mức lãi suất ưu đãi, giảm phí dịch vụ cho các DNNVV có uy tín và tiềm năng phát triển, nhằm thu hút và giữ chân khách hàng. Triển khai trong 6 tháng, do phòng kinh doanh và marketing thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ngân hàng thương mại và cán bộ tín dụng: Luận văn cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để cải thiện chính sách tín dụng, nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro và phát triển sản phẩm phù hợp với DNNVV.

2. Các doanh nghiệp nhỏ và vừa: Giúp hiểu rõ hơn về các điều kiện, quy trình vay vốn ngân hàng, từ đó chuẩn bị tốt hơn các hồ sơ vay vốn và nâng cao khả năng tiếp cận nguồn vốn.

3. Cơ quan quản lý nhà nước và chính sách: Cung cấp dữ liệu và phân tích thực trạng tín dụng DNNVV tại địa phương, làm cơ sở xây dựng các chính sách hỗ trợ phát triển DNNVV và thị trường tín dụng.

4. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành quản lý kinh tế, tài chính ngân hàng: Tài liệu tham khảo hữu ích về mô hình nghiên cứu, phương pháp phân tích và các giải pháp phát triển tín dụng cho DNNVV trong bối cảnh kinh tế thực tiễn.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao tín dụng cho DNNVV lại quan trọng đối với ngân hàng?
   Tín dụng cho DNNVV giúp ngân hàng đa dạng hóa danh mục cho vay, phân tán rủi ro và tăng lợi nhuận từ số lượng khách hàng đông đảo, mặc dù mỗi khoản vay có quy mô nhỏ.

2. Những khó khăn chính khi cho vay DNNVV là gì?
   Khó khăn bao gồm thiếu tài sản thế chấp, phương án kinh doanh chưa hoàn chỉnh, rủi ro trả nợ cao và chi phí thẩm định tương đối lớn so với quy mô khoản vay.

3. Làm thế nào để giảm tỷ lệ nợ quá hạn trong tín dụng DNNVV?
   Cần nâng cao chất lượng thẩm định, giám sát chặt chẽ quá trình sử dụng vốn, đào tạo cán bộ tín dụng và hỗ trợ doanh nghiệp cải thiện năng lực quản lý tài chính.

4. Ngân hàng có thể áp dụng những giải pháp nào để phát triển tín dụng cho DNNVV?
   Đa dạng hóa sản phẩm tín dụng, tăng cường huy động vốn, áp dụng công nghệ quản lý rủi ro, và phối hợp với các cơ quan hỗ trợ doanh nghiệp là những giải pháp hiệu quả.

5. Phạm vi nghiên cứu của luận văn có giới hạn như thế nào?
   Nghiên cứu tập trung vào hoạt động tín dụng cho DNNVV tại Vietcombank Chi nhánh Bắc Hà Tĩnh trong giai đoạn 2012-2014, do đó kết quả có thể chưa phản ánh đầy đủ tình hình toàn quốc hoặc các ngân hàng khác.

Kết luận

• Luận văn đã làm rõ vai trò quan trọng của tín dụng ngân hàng đối với sự phát triển của DNNVV, đặc biệt tại địa bàn Bắc Hà Tĩnh.
• Đánh giá thực trạng cho thấy dư nợ tín dụng tăng trưởng ổn định nhưng chất lượng tín dụng còn nhiều hạn chế với tỷ lệ nợ quá hạn và nợ xấu cao.
• Các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động tín dụng bao gồm chính sách ngân hàng, năng lực cán bộ, năng lực tài chính doanh nghiệp và môi trường kinh tế - pháp lý.
• Đề xuất các giải pháp đồng bộ nhằm tăng nguồn vốn, đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao chất lượng thẩm định và hỗ trợ doanh nghiệp.
• Khuyến nghị các bước tiếp theo là triển khai các giải pháp đề xuất, theo dõi đánh giá hiệu quả và mở rộng nghiên cứu sang các ngân hàng khác trong khu vực.

Luận văn là tài liệu tham khảo quý giá cho các nhà quản lý ngân hàng, doanh nghiệp và cơ quan hoạch định chính sách trong việc phát triển tín dụng cho DNNVV, góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế bền vững tại địa phương và quốc gia.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan các công trình đã nghiên cứu và lý luận chung về tín dụng cho các DNNVV của Ngân hàng thương mại. Chương 2: Phương pháp và địa điểm nghiên cứu Chương 3: Thực trạng về tín dụng cho các DNNVV tại NH TMCP Ngoại Thương Bắc Hà Tĩnh Chương 4: Giải pháp phát triển tín dung cho các DNNVV tại Ngân hang TMCP Ngoại thương Bắc Hà Tĩnh. TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ MOT SO VAN DE LY LUAN VE TIN DUNG CHO C AC DOANH NGHIEP NHO VA VUA CUA NGAN HANG THUONG MAI 1. Tổng quan các công trình, tài liệu nghiên cứu có liên quan đến đề tài.

Liên quan đến lĩnh vực tín dụng cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa của các NH thương mại đã có nhiều công trình nghiên cứu và công bố dưới dạng luận án tiến sỹ, luận văn thạc sỹ, các bài báo khoa học và các dé tài nghiên cứu khoa học. Có thé ké ra một số công trình nghiên cứu gần đây có liên quan đến đề tài luận văn như: - Luận án tiến sĩ kinh tế của Pham Văn Hồng với đề tài “Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam trong qua trình hội nhập quốc tế” tại Dai học Kinh tế Quốc dân, Hà Nội, 2007). Đề tài này đã nghiên cứu và hệ thống hoá các van đề lý luận liên quan đến sự phát triển DNNVV. Tổng kết kinh nghiệm phát trién DNNVV trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế của một số nước trên thế giới.

Phân tích, đánh giá thực trạng DNNVV và môi trường thể chế phát triển DNNVV trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế. - Luận án tiễn sĩ kinh tế của Nguyễn Minh Tuấn với đề tài “Phat triển dịch vụ ngân hàng hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam”, Trường Dai Học Kinh Tế Quốc Dân, Hà Nội, 2008). Luận án đã nghiên cứu và hệ thống hoá các vấn đề lý luận về dịch vụ ngân hàng nhằm hỗ trợ cho DNVVN. Luận án cũng đã dé cập những vấn dé quan lý rủi ro, chi phí giao dịch và chi phí hành chính, sự cần thiết có hệ thống các dịch vụ đặc thù cho doanh nghiệp vừa và nhỏ., xem xét các DNVVN như là các khách hàng tiêu dùng cá nhân, phân loại các DNVVN thành nhóm đại chúng và nhóm có nhiều lợi nhuận.

Đề tài đã phân tích kinh nghiệm quốc tế từ các nền kinh tế có mức độ phát triển khác nhau để định vị các DNVVN Việt Nam và các ngân hàng thương mại Việt Nam trên bản đồ toàn cầu từ đó tạo 3 điều kiện cho công tác hoạch định chiến lược và định hướng đối với các cơ quan hoạch định chính sách của Việt Nam nhằm hỗ trợ cho DNVVN. - Đề tài NCKH của TS. Truong Quang Thông, 2010) “Tín dung ngân hàng cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa - Nghiên cứu thực nghiệm tại khu vực Thành phố Hồ Chí Minh". Đề tài này đã nghiên cứu và hệ thông hóa lý thuyết về DNNVV, phân tích tổng quan về DNNVV tại Việt Nam qua các số liệu thống kê và chính sách của nhà nước đối với DNNVV, đề tai cũng đã tiến hành khảo sát về tai trợ tín dụng cho các DNNVV, trên cơ sở đó tác giả đã gợi ý các chính sách đối với DNNVV, đối với ngân hàng và các cơ quan chính phủ.

Đề tai của tác giả đang nghiên cứu một phần kế thừa những thành tựu của các đề tài nêu trên, một phần đi sâu vào nghiên cứu một cách cụ thé hoạt động tín dụng cho các DNNVV tại Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Bắc Hà Tĩnh trong bối cảnh kinh tế hiện nay mà các đề tài trên chưa dé cập đến. Tóm lại, các công trình nghiên cứu đã công bố có liên quan đến tín dụng cho các DNVVN tại Việt Nam được thực hiện trong thời kỳ trước đây có những đặc điểm về bối cảnh chính sách, thể chế và thực tiễn khác nhau, đồng thời phần lớn là các đề tài nghiên cứu ở phạm vi rộng hơn. Tuy nhiên, chưa có công trình nao nghiên cứu về phát triển tin dụng cho các DNNVV của NHTM trên địa ban Hà Tĩnh, hay phía Bắc của tỉnh Hà Tĩnh, nhất là trong bối cảnh nền kinh tế suy thoái như hiện nay. Vì vậy, đề tài luận văn viết về phát triển tín dụng cho các DNNVV của VCB Bắc Hà Tĩnh tuy có kế thừa một số kết quả của các nghiên cứu trước đó, nhưng vẫn bảo đảm hoàn toàn độc lập, không bị trùng lắp với các công trình đã công bố.

Một số vấn đề lý luận về tín dụng cho các DNNVV tại NHTM 1. Khái niệm và đặc điểm của DNNVV 1. Khái niệm về DNNVV Nói đến DNNVV là nói đến phân loại doanh nghiệp dựa trên độ lớn hay quy mô các doanh nghiệp. Việc phân loại các doanh nghiệp thành doanh nghiệp lớn hay DNNVV phụ thuộc vào loại tiêu thức sử dụng quy định, giới hạn các tiêu thức phân loại quy mô doanh nghiệp.

Tuy nhiên, không có tiêu thức thống nhất dé phân loại DNNVV cho tất cả các nước vì điêu kiện kinh tế-xã hội mỗi nước khác nhau và ngay trong một nước, sự phân loại cũng khác nhau tùy theo từng thời kỳ, từng ngành nghề, từng vùng lãnh thé. Việc xác định DNNVV của mỗi nước thường được cân nhắc đối với từng giai đọan phát triển kinh tế, tình hình việc làm nói chung của cả nước và tính chất nền kinh tế hiện hành của nước đó. Như vậy, xác định DNNVV không có tính cô định mà có xu hướng thay đôi theo tinh chất họat động, mục đích của việc xác định và trình độ phát triển của doanh nghiệp. Tuy nhiên, ở các nước vẫn có một số tiêu thức phân loại chung như:.

Số lao động thường xuyên. Vốn sản xuất. Gia tri gia tăng. Quan niệm tại Việt Nam về DNNVV: DNNWVV ở Việt Nam là những cơ sở sản xuất- kinh doanh có tư cách pháp nhân, không phân biệt thành phan kinh tế, có quy mô về vốn hoặc lao động thỏa mãn các quy định của chính phi: đối với từng ngành nghệ tương ứng với từng thời kỳ phát triển của nên kinh tế.

Theo Nghị định số 90/2001/NĐ-CP của chính phủ ngày 23/11/2001 thì DNVVN là cơ sở sản xuất kinh doanh độc lập, có vốn đăng ký không quá 10 tỷ đồng hoặc số lao động trung bính hàng năm không quá 300 người. Nghị định quy định đối tượng áp dụng bao gồm: - Các doanh nghiệp thành lập và hoạt động theo Luật Doanh nghiệp. - Các doanh nghiệp thành lập và hoạt động theo Luật Doanh nghiệp nhà nước. - Các hợp tác xã thành lập và họat động theo Luật Hợp tác xã.

- Các hộ kinh doanh cá thể đăng ký theo Nghị định số 02/2000/NĐ-CP ngày 03 tháng 02 năm 2000 của chính phủ về đăng ký kinh doanh. Đặc điểm của các DNNVV Bên cạnh những đặc điểm của doanh nghiệp nói chung như: mang chức năng sản xuât kinh doanh, tôi đa hóa lợi nhuận là mục tiêu kinh tê cơ bản bên 7 cạnh các mục tiêu xã hội, phải chấp nhận sự cạnh tranh dé tồn tại và phát triển, DNNVV cũng mang những đặc điểm khác. Thứ nhất, DNNVVcó số lượng đông, hình thức hoạt động da dạng và phong phú. Sự hình thành và phát triển của các DNNVV đang trở thành xu hướng tắt yếu không chỉ ở các nước phát triển mà cả ở các nước đang phát triển.

Theo thống kê mới nhất, hiện cả nước ta có trên 500.000 DNNVV, chiếm tới 98% số lượng doanh nghiệp, với số vốn đăng ký lên tới gần 2.857 tỳ đồng, tương đương 121 tỷ USD). Thứ hai, DNNVV đóng góp vào sự tăng trưởng kinh tế và tăng thu nhập dân cư. Nếu như các doanh nghiệp lớn thường không có mặt ở các địa phương khó khăn thì DNNVV lại có mặt ở khắp mọi nơi và trở thành một nguồn lực quan trọng thúc day tăng trưởng kinh tế, tạo công ăn việc làm và tăng nguồn thu cho ngân sách địa phương cũng như quốc gia. Ở Việt Nam, DNNVV cũng là nhân tố chính giảm đói nghèo, đặc biệt tại khu vực nông thôn, góp phần thu hẹp khoảng cách giữa thành thị và nông thôn.

Thứ ba, DNNVV có vốn đầu tư ban dau thấp, thu hồi vốn nhanh trong quá trình sản xuất kinh doanh. Điều đó góp phần đảm bảo tính năng động cho nền kinh tế. Với quy mô kinh doanh gọn nhẹ, vốn nhỏ, DNNVV có nhiều khả năng chuyền đổi mặt hàng nhanh phù hợp với nhu cầu thị trường mà it gây biến động lớn, ít chịu ảnh hưởng và có khả năng phục hỗồi nhanh sau những cuộc khủng hoảng kinh tế trên góc độ kinh tế quốc gia. Số lượng loại hình doanh nghiệp này gia tăng sẽ góp phan tạo điều kiện đổi mới công nghệ, thúc đây phát triển ý tưởng và kỹ năng mới, thúc đây sự đầu tư giữa các nền kinh tế trong va ngoài khu vực.

Chính vì thế, DNNVV đã góp phan trong việc thay đổi cau trúc của nền kinh tế, làm cho nền kinh tế trở nên linh hoạt, dé thích ứng với những biến động của kinh tế toàn cầu. Lợi thé và khó khăn của DNNVV a. Lợi thế: - Dễ dàng khởi sự và năng động nhạy bén với thị trường - Dễ phát huy bản chất hợp tác - Thu hút nhiều lao động, hoạt động có hiệu quả với chi phi có định thấp - Không có hặc ít có xung đột giữa người sử dụng lao động và người lao động. - Có thể duy trì sự tự do cạnh tranh.

- Có thê phát huy được tiềm lực thị trường trong nước - Dễ dàng tạo nên sự phát triển cân bằng giữa các vùng - Có thể nhanh chóng giảm bớt nạn thất nghiệp - DNVVN là nơi dao luyện các nhà doanh nghiệp và là cơ sở kinh tế ban đầu dé phát triển thành doanh nghiệp lớn. Khó khăn * Khó khăn chung Hệ thống đăng ký kinh doanh chưa thống nhất từ trung ương đến cơ sở, chỉ mới thành lập được phòng đăng ký kinh doanh cấp tỉnh thuộc sở kế hoạch và đầu tư. Vì vậy việc quản lý nội dung kê khai trong giấy chứng nhận kinh doanh và việc kiểm tra, giám sát các hoạt động của doanh nghiệp còn hạn chế, chưa sớm được phát hiện những sai phạm của doanh nghiệp trong quản lý kinh doanh và vì vậy việc xử lý bị chậm. Phần lớn DNNVV có quy mô sản xuất kinh doanh nhỏ, vốn ít, công nghệ lạc hậu, thiếu điều kiện đầu tư mở rộng sản xuất, thuê chuyên gia có trình độ.