Quản Lý Thuế Xuất Khẩu Hiệu Quả Tại Đại Học Kinh Tế Quốc Dân

Chuyên khảo kinh tế phân tích Luận văn cải thiện kết quả quản lý thu nộp thuế xuất nhập khẩu bằng phương thức điện tử qua hệ, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng

• Người hướng dẫn: TS. Đinh Xuân
• Trường học: Đại học Kinh tế Quốc dân
• Chuyên ngành: Quản lý thuế
• Đề tài: Quản Lý Thuế Xuất Khẩu Hiệu Quả Tại Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC HÌNH
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ THU NỘP THUẾ XUẤT – NHẬP KHẨU
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu
• 1.2. Tình hình nghiên cứu ngoài nước
• 1.3. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ THIẾT KẾ LUẬN VĂN
• 2.1. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 2.2. Nguồn thu thập dữ liệu
• 2.3. Quy trình nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG HIỆU QUẢ QUẢN LÝ THU NỘP THUẾ XUẤT KHẨU – NHẬP KHẨU BẰNG PHƯƠNG THỨC ĐIỆN TỬ QUA HỆ THỐNG NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 3.1. Tổng quan về tình hình công tác quản lý thu, nộp thuế xuất khẩu, nhập khẩu tại Tổng cục Hải quan
• 3.2. Giới thiệu khái quát về tổ chức bộ máy của Tổng cục Hải quan
• 3.3. Tình hình quản lý thuế xuất khẩu, nhập khẩu của Tổng cục Hải quan trong những năm gần đây
• 4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ THU, NỘP THUẾ XUẤT - NHẬP KHẨU BẰNG PHƯƠNG THỨC ĐIỆN TỬ QUA HỆ THỐNG NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 4.1. Quan điểm và định hướng về quản lý Nhà nước đối với việc thu thuế xuất nhập khẩu hàng hóa giai đoạn tới
• 4.2. Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý thu, nộp thuế xuất nhập khẩu bằng phương thức điện tử qua hệ thống ngân hàng thương mại của Ngành Hải quan
• 4.3. Giải pháp hoàn thiện về cơ sở pháp lý
• 4.4. Đẩy mạnh tuyên truyền hỗ trợ đến các đối tượng nộp thuế
• 4.5. Nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin để ứng dụng phục vụ công tác quản lý thuế
• 4.6. Giải pháp hợp tác trao đổi thông tin giữa các hệ thống nghiệp vụ của Ngành Hải quan
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Quản Lý Thuế Xuất Khẩu Tại NEU Nghiên Cứu

Thuế xuất khẩu và nhập khẩu đóng vai trò quan trọng trong nguồn thu ngân sách nhà nước. Đây là công cụ để nhà nước kiểm soát hoạt động xuất nhập khẩu, bảo hộ sản xuất trong nước và thực hiện các mục tiêu đối ngoại. Chính sách và cơ chế quản lý thuế xuất nhập khẩu đã có nhiều thay đổi, đạt được kết quả quan trọng về thu ngân sách và điều tiết vĩ mô trong quan hệ kinh tế đối ngoại. Tuy nhiên, thủ tục hành chính phức tạp gây khó khăn cho doanh nghiệp trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế. Cần đổi mới phương thức thu nộp thuế xuất nhập khẩu trong bối cảnh hiện nay. Theo tài liệu gốc, thuế xuất nhập khẩu vừa là nguồn thu ngân sách, vừa là công cụ điều tiết kinh tế vĩ mô.

1.1. Vai Trò Của Thuế Xuất Khẩu Trong Thương Mại Quốc Tế

Thuế xuất khẩu không chỉ là nguồn thu cho ngân sách nhà nước mà còn là công cụ quan trọng để điều tiết hoạt động thương mại quốc tế. Nó giúp chính phủ kiểm soát lượng hàng hóa xuất khẩu, bảo vệ nguồn tài nguyên quốc gia và hỗ trợ các ngành công nghiệp trong nước. Việc áp dụng thuế xuất khẩu cần được cân nhắc kỹ lưỡng để đảm bảo không gây ảnh hưởng tiêu cực đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam trên thị trường quốc tế.

1.2. Quản Lý Thuế Xuất Khẩu Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Hiệu Quả

Hiệu quả quản lý thuế xuất khẩu chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, bao gồm: hệ thống pháp luật, trình độ của cán bộ thuế, cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin và ý thức tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp. Việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, hoàn thiện hệ thống pháp luật và đầu tư vào công nghệ thông tin là những giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý thuế xuất khẩu.

II. Vấn Đề Thách Thức Quản Lý Thuế Xuất Khẩu Tại NEU

Quá trình thu nộp thuế xuất nhập khẩu theo phương thức thủ công bộc lộ nhiều nhược điểm. Doanh nghiệp chỉ có một địa chỉ nộp thuế duy nhất là Kho bạc; dữ liệu về thanh toán của doanh nghiệp không đầy đủ và thời gian chuyển thông tin sang cơ quan hải quan thường chậm 1 đến 2 ngày, gây khó khăn cho doanh nghiệp khi làm thủ tục xuất nhập khẩu. Vì vậy, đổi mới phương thức thu nộp thuế xuất nhập khẩu là rất cần thiết. Công nghệ thông tin đã và đang hiện diện trong tất cả lĩnh vực hoạt động đời sống kinh tế, xã hội. Hải quan điện tử được xây dựng dựa trên ứng dụng công nghệ thông tin và quy trình nghiệp vụ đơn giản, hài hòa, thống nhất và phù hợp với chuẩn mực quốc tế.

2.1. Rủi Ro Trong Quản Lý Thuế Xuất Khẩu Nhận Diện Đối Phó

Quản lý thuế xuất khẩu tiềm ẩn nhiều rủi ro, bao gồm: gian lận thương mại, trốn thuế, khai sai mã hàng và lợi dụng các kẽ hở của pháp luật. Để giảm thiểu rủi ro, cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, nâng cao năng lực phân tích rủi ro và xây dựng hệ thống thông tin cảnh báo sớm. Đồng thời, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng như hải quan, thuế và công an.

2.2. Thiếu Hụt Nguồn Nhân Lực Giải Pháp Đào Tạo Cán Bộ Thuế

Một trong những thách thức lớn trong quản lý thuế xuất khẩu là thiếu hụt nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn cao. Cần tăng cường đào tạo, bồi dưỡng cán bộ thuế về nghiệp vụ, pháp luật và công nghệ thông tin. Đồng thời, cần có chính sách thu hút và giữ chân nhân tài trong ngành thuế. Đại học Kinh tế Quốc dân (NEU) có thể đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành thuế.

III. Cách Quản Lý Thuế Xuất Khẩu Hiệu Quả Phương Pháp Điện Tử

Tổng cục Hải quan đã triển khai việc thu nộp thuế xuất nhập khẩu bằng phương thức điện tử qua các tổ chức tín dụng (ngân hàng thương mại) từ năm 2009. Đến nay, hầu hết các khoản thu đối với hàng hóa xuất nhập khẩu được nộp vào ngân sách Nhà nước thông qua hệ thống các Ngân hàng thương mại. Cơ quan hải quan nhận được thông tin nộp thuế, phí, lệ phí, bảo lãnh thuế của doanh nghiệp ngay khi ngân hàng thương mại thu hoặc trích tiền (tài khoản của doanh nghiệp tại ngân hàng) để nộp tiền và chuyển đến cổng thanh toán điện tử hải quan. Người nộp thuế sẽ không còn phải chầu chực để “làm nghĩa vụ” trong giờ hành chính và những ngày làm việc của ngân hàng thương mại, Kho bạc Nhà nước mà có thể nộp thuế mọi lúc ngay tại nhà bất kỳ lúc nào nộp thuế qua thẻ ATM, số liệu thu NSNN sẽ được kết nối với cơ quan hải quan.

3.1. Ưu Điểm Của Quản Lý Thuế Xuất Khẩu Điện Tử Phân Tích

Quản lý thuế xuất khẩu điện tử mang lại nhiều ưu điểm, bao gồm: giảm thời gian và chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, tăng tính minh bạch và hiệu quả trong quản lý thuế, giảm thiểu rủi ro gian lận và tạo thuận lợi cho thương mại điện tử. Việc áp dụng công nghệ blockchain và trí tuệ nhân tạo (AI) có thể giúp nâng cao hơn nữa hiệu quả quản lý thuế xuất khẩu điện tử.

3.2. Quy Trình Nộp Thuế Xuất Khẩu Điện Tử Hướng Dẫn Chi Tiết

Quy trình nộp thuế xuất khẩu điện tử bao gồm các bước sau: khai tờ khai hải quan điện tử, nộp thuế qua ngân hàng hoặc cổng thanh toán điện tử, nhận thông báo nộp thuế thành công và hoàn tất thủ tục thông quan. Doanh nghiệp cần nắm vững quy trình này để đảm bảo tuân thủ đúng quy định của pháp luật và tránh bị xử phạt.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Quản Lý Thuế Xuất Khẩu Tại NEU

Về cơ bản, sẽ làm giảm thời gian nộp thuế, đồng thời thông quan hàng hóa ngay sau khi nộp thuế, qua đó rút ngắn thời gian hoàn thành thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu của doanh nghiệp xuống bằng mức trung bình của nhóm nước ASEAN-6 và phấn đấu đạt mức ASEAN-4 theo chỉ đạo của Chính phủ. Trước kia, doanh nghiệp phải mất vài ngày làm thủ tục, còn nay chỉ cần có tài khoản được mở tại Ngân hàng, thực hiện ra lệnh hoặc ủy quyền cho ngân hàng ra lệnh phần thu thuế, lệnh đó được trực tiếp gửi sang phía hải quan và sẽ được thông quan ngay lập tức. Với ý nghĩa trên, em đã lựa chọn đề tài: “Nâng cao hiệu quả quản lý thu, nộp thuế xuất - nhập khẩu bằng phương thức điện tử qua hệ thống ngân hàng thương mại” để nghiên cứu, nhằm đáp ứng nhu cầu đòi hỏi của thực tiễn.

4.1. Nghiên Cứu Trường Hợp Doanh Nghiệp Xuất Khẩu Quản Lý Thuế

Nghiên cứu trường hợp một doanh nghiệp xuất khẩu cụ thể có thể giúp hiểu rõ hơn về những khó khăn và thách thức mà doanh nghiệp gặp phải trong quá trình quản lý thuế xuất khẩu. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý thuế của doanh nghiệp và đề xuất các giải pháp cải thiện.

4.2. Đề Xuất Chính Sách Ưu Đãi Thuế Cho Doanh Nghiệp Xuất Khẩu

Chính phủ có thể xem xét ban hành các chính sách ưu đãi thuế xuất khẩu để hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng thị trường xuất khẩu. Các hình thức ưu đãi có thể bao gồm: giảm thuế suất, miễn thuế có điều kiện và hoàn thuế. Tuy nhiên, cần đảm bảo các chính sách ưu đãi này phù hợp với các cam kết quốc tế và không gây ra sự cạnh tranh không lành mạnh.

V. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Quản Lý Thuế Xuất Khẩu NEU

Tổng cục Hải quan đã triển khai việc thu nộp thuế xuất nhập khẩu bằng phương thức điện tử qua các tổ chức tín dụng (ngân hàng thương mại) từ năm 2009. Đến nay, hầu hết các khoản thu đối với hàng hóa xuất nhập khẩu được nộp vào ngân sách Nhà nước thông qua hệ thống các Ngân hàng thương mại. Cơ quan hải quan nhận được thông tin nộp thuế, phí, lệ phí, bảo lãnh thuế của doanh nghiệp ngay khi ngân hàng thương mại thu hoặc trích tiền (tài khoản của doanh nghiệp tại ngân hàng) để nộp tiền và chuyển đến cổng thanh toán điện tử hải quan.

5.1. Hoàn Thiện Cơ Sở Pháp Lý Về Thuế Xuất Khẩu Cập Nhật

Cần thường xuyên rà soát, sửa đổi và bổ sung các văn bản pháp luật về thuế xuất khẩu để đảm bảo tính đồng bộ, minh bạch và phù hợp với thực tiễn. Đặc biệt, cần cập nhật các quy định về ưu đãi thuế xuất khẩu, khu chế xuất và khu công nghiệp.

5.2. Tuyên Truyền Hỗ Trợ Doanh Nghiệp Về Thuế Xuất Khẩu Đẩy Mạnh

Cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về thuế xuất khẩu đến các doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Tổ chức các khóa đào tạo, hội thảo và tư vấn miễn phí để giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn về các quy định của pháp luật và cách thức tuân thủ.

VI. Tương Lai Quản Lý Thuế Xuất Khẩu Chuyển Đổi Số Tại NEU

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, việc nâng cao hiệu quả quản lý thuế xuất nhập khẩu là vô cùng quan trọng. Cần tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin và tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực thuế. Đồng thời, cần chú trọng đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao để đáp ứng yêu cầu của quá trình hội nhập.

6.1. Ứng Dụng Công Nghệ Trong Quản Lý Thuế Xuất Khẩu Xu Hướng

Việc ứng dụng các công nghệ mới như Big Data, trí tuệ nhân tạo (AI) và blockchain có thể giúp nâng cao hiệu quả quản lý thuế xuất khẩu. Các công nghệ này có thể được sử dụng để phân tích dữ liệu, phát hiện gian lận, tự động hóa quy trình và tăng cường tính minh bạch.

6.2. Hợp Tác Quốc Tế Về Thuế Xuất Khẩu Kinh Nghiệm

Hợp tác quốc tế trong lĩnh vực thuế xuất khẩu có thể giúp các quốc gia chia sẻ kinh nghiệm, trao đổi thông tin và phối hợp chống gian lận. Việt Nam cần tăng cường hợp tác với các tổ chức quốc tế và các quốc gia khác để nâng cao năng lực quản lý thuế và bảo vệ lợi ích quốc gia.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thuế xuất nhập khẩu đóng vai trò huyết mạch trong cơ cấu tài chính quốc gia, đóng góp xấp xỉ 25% tổng thu ngân sách nhà nước tại Việt Nam vào năm 2016. Nguồn thu này vừa đảm bảo tiềm lực tài chính công vừa là công cụ điều tiết vĩ mô nền kinh tế đối ngoại. Tuy nhiên, phương thức quản lý thu nộp truyền thống trước đây bộc lộ nhiều điểm nghẽn nghiêm trọng khi người nộp thuế chỉ có duy nhất một kênh nộp tại Kho bạc Nhà nước, quy trình luân chuyển chứng từ giấy kéo dài từ 1 đến 2 ngày (tương đương 24 đến 48 giờ) gây ách tắc dòng lưu thông hàng hóa tại các cửa khẩu.

Nhằm khắc phục tình trạng này, Tổng cục Hải quan đã triển khai Đề án nộp thuế điện tử qua hệ thống ngân hàng thương mại từ năm 2009. Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng của tác giả Phí Cẩm Tú, dưới sự hướng dẫn khoa học của TS. Đinh Xuân Cường tại Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội (2018), tập trung nghiên cứu toàn diện thực trạng công tác thu nộp thuế hải quan điện tử tại Tổng cục Hải quan trong giai đoạn 2010-2016.

Mục tiêu trọng tâm của công trình là phân tích các nhân tố ảnh hưởng, đánh giá hiệu quả vận hành của cổng thanh toán điện tử hải quan, từ đó xác lập các giải pháp chiến lược nhằm nâng cao hiệu suất thu nộp ngân sách. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi trực tiếp góp phần cắt giảm thời gian thông quan hàng hóa xuất nhập khẩu của Việt Nam tiệm cận mức trung bình của nhóm các quốc gia ASEAN-6 và hướng tới chuẩn mực ASEAN-4 theo chỉ đạo của Chính phủ, tạo thuận lợi tối đa cho hơn 100.000 doanh nghiệp hoạt động ngoại thương trên toàn quốc.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng 4 nguyên tắc đánh thuế kinh điển của nhà kinh tế học Adam Smith công bố năm 1776, bao gồm: tính công bằng theo năng lực đối tượng nộp, tính xác định rõ ràng về số tiền và thời hạn, tính thuận tiện về thời gian phương thức nộp, và mục tiêu tối thiểu hóa chi phí tổ chức hành thu. Đồng thời, luận văn kết hợp lý thuyết quản lý hành chính công hiện đại và nguyên lý quản lý rủi ro trong hoạt động nghiệp vụ hải quan theo chuẩn mực của Tổ chức Hải quan Thế giới (WCO) và Hiệp định Hải quan của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).

Khung nghiên cứu vận dụng 4 khái niệm then chốt: Quản lý nhà nước về thuế xuất nhập khẩu theo quy định tại Điều 12 Luật Hải quan; Thủ tục hải quan điện tử qua hệ thống thông quan tự động VNACCS/VCIS; Cổng thanh toán điện tử hải quan kết nối hệ thống kế toán thuế tập trung KT559; và Cơ chế phối hợp thu ngân sách nhà nước giữa Hải quan - Kho bạc Nhà nước - Ngân hàng thương mại.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn bao gồm hệ thống dữ liệu thứ cấp chuẩn xác do Tổng cục Hải quan quản lý trong giai đoạn 7 năm liên tục từ 2010 đến 2016 và số liệu cập nhật 8 tháng đầu năm 2017, được tổng hợp chi tiết qua 5 bảng thống kê nghiệp vụ trọng yếu (từ Bảng 3.1 đến Bảng 3.5).

Cỡ mẫu nghiên cứu bao quát toàn bộ 100% các ngân hàng thương mại đã ký kết thỏa thuận hợp tác thu với Tổng cục Hải quan (khoảng 35 ngân hàng thương mại) cùng dữ liệu hành chính tại 35 Cục Hải quan tỉnh, liên tỉnh và thành phố. Phương pháp chọn mẫu là khảo sát toàn bộ mẫu hành chính kết hợp chọn mẫu mục đích đối với các ngân hàng thương mại có thị phần thu hộ ngân sách lớn nhất (như Vietcombank, BIDV, VietinBank, Agribank, Techcombank).

Lý do lựa chọn phương pháp thống kê mô tả, phân tích tổng hợp và so sánh chuỗi thời gian nhiều năm là nhằm phản ánh khách quan bức tranh chuyển dịch từ giao dịch tiền mặt, chứng từ giấy sang giao dịch điện tử tự động, lượng hóa chính xác tốc độ tăng trưởng nguồn thu và bóc tách các nguyên nhân gây nghẽn mạch kỹ thuật trong quy trình thanh toán.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, tốc độ điện tử hóa quy trình thu nộp thuế xuất nhập khẩu qua các ngân hàng thương mại tăng trưởng vượt bậc. Sau giai đoạn thí điểm năm 2009, đến giai đoạn 2014-2016, số thu ngân sách nhà nước thực hiện qua các ngân hàng thương mại có thỏa thuận phối hợp thu với Tổng cục Hải quan đã chiếm trên 90% tổng số thu toàn ngành hải quan, thể hiện sự chuyển dịch căn bản trong hành vi giao dịch của cộng đồng doanh nghiệp.

Thứ hai, thời gian hoàn thành nghĩa vụ thuế và thông quan hàng hóa được rút ngắn ngoạn mục. Trước đây doanh nghiệp mất từ 24 đến 48 giờ để luân chuyển chứng từ giấy giữa Kho bạc và Hải quan, nhưng khi kết nối qua Cổng thanh toán điện tử, lệnh trích nợ được truyền nhận tự động, giúp thời gian trừ nợ và cấp phép thông quan trên hệ thống VNACCS/VCIS giảm xuống chỉ còn khoảng 3 đến 5 phút.

Thứ ba, công tác kiểm soát nợ đọng thuế và đối soát dữ liệu liên ngành đạt bước tiến lớn. Nhờ dòng thông tin thông suốt 24/7 giữa hệ thống KT559 và ngân hàng, tỷ lệ sai lệch chứng từ giảm xuống dưới 1%, hạn chế tối đa tình trạng nợ đọng phát sinh do chậm thanh khoản tờ khai gia công, sản xuất xuất khẩu.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản dẫn tới thành công trên là sự phối hợp chặt chẽ giữa Tổng cục Hải quan và các định chế tài chính trong việc chuẩn hóa cấu trúc dữ liệu điện tử và ứng dụng chữ ký số bảo mật. Kết quả này hoàn toàn tương đồng với các nghiên cứu và kinh nghiệm thực tiễn tại Singapore hay Đài Loan về mô hình Một cửa quốc gia (National Single Window).

Dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa sinh động thông qua biểu đồ cột chồng kết hợp đường xu hướng thể hiện sự dịch chuyển tỷ trọng giữa thu thủ công và thu điện tử qua các năm 2010-2016 (tương ứng với cấu trúc Bảng 3.4 trong luận văn). Bên cạnh đó, một bảng so sánh đối chuẩn các chỉ số thời gian luân chuyển chứng từ trước và sau khi triển khai hệ thống VNACCS/VCIS sẽ làm nổi bật hiệu quả tiết kiệm hàng trăm tỷ đồng chi phí logistics cho nền kinh tế.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, hoàn thiện hành lang pháp lý và cơ chế trao đổi thông tin số: Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước cần ban hành thông tư liên tịch sửa đổi nhằm chuẩn hóa định dạng dữ liệu thanh toán điện tử, phấn đấu nâng tỷ lệ doanh nghiệp nộp thuế xuất nhập khẩu qua phương thức điện tử đạt mức 98% trước quý IV năm 2020.

Thứ hai, nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin và giải pháp bảo mật cổng thanh toán: Cục Công nghệ thông tin và Thống kê hải quan chủ trì tối ưu hóa băng thông kết nối giữa hệ thống kế toán KT559 và VNACCS/VCIS, đảm bảo độ trễ xử lý dữ liệu giao dịch dưới 3 giây, hoàn thành mục tiêu này trong giai đoạn 2019-2021.

Thứ ba, mở rộng mạng lưới ngân hàng thương mại phối hợp thu: Tổng cục Hải quan chủ động ký kết thỏa thuận hợp tác thu nộp thuế điện tử 24/7 với 100% các ngân hàng thương mại cổ phần và ngân hàng liên doanh đủ tiêu chuẩn kỹ thuật trước năm 2022, đa dạng hóa các tiện ích nộp thuế qua Internet Banking, Mobile Banking và thẻ ATM.

Thứ tư, tăng cường tuyên truyền và đào tạo nghiệp vụ chuyên sâu: Các Cục Hải quan địa phương tổ chức tối thiểu 12 hội nghị đối thoại và lớp tập huấn thường niên, nâng cao nhận thức pháp luật cho người nộp thuế, đảm bảo trên 95% cán bộ hải quan và đại lý hải quan làm chủ hoàn toàn các quy trình xử lý sự cố thanh toán điện tử vào năm 2021.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, cán bộ quản lý và chuyên viên hoạch định chính sách tại Tổng cục Hải quan và Bộ Tài chính: Ứng dụng các đề xuất trong luận văn để hoàn thiện quy trình thu ngân sách, rút ngắn thời gian giải phóng hàng hóa xuất nhập khẩu xuống dưới 36 giờ, hiện thực hóa mục tiêu cải cách hành chính đạt chuẩn ASEAN-4.

Thứ hai, ban lãnh đạo và khối công nghệ ngân hàng tại các Ngân hàng thương mại: Tham khảo mô hình kiến trúc kết nối cổng thanh toán e-Payment để phát triển các sản phẩm tài trợ thương mại số, bảo lãnh thuế điện tử tự động phục vụ hơn 50.000 khách hàng doanh nghiệp ngoại thương.

Thứ ba, giám đốc điều hành, kế toán trưởng tại các Doanh nghiệp xuất nhập khẩu và đại lý thủ tục hải quan: Nắm vững quy trình luân chuyển chứng từ số để tối ưu hóa dòng tiền nộp thuế qua thẻ và tài khoản ngân hàng, giúp giải phóng hàng hóa ngay trong ngày và tiết kiệm 15% đến 20% chi phí lưu kho bãi.

Thứ tư, giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học khối ngành Tài chính - Ngân hàng, Quản trị Hải quan và Thuế: Sử dụng luận văn như một công trình tham khảo học thuật chuẩn mực với hệ thống 5 bảng dữ liệu thực chứng tin cậy về chuyển đổi số dịch vụ công giai đoạn 2010-2016.

Câu hỏi thường gặp

Phương thức nộp thuế điện tử qua ngân hàng thương mại mang lại lợi ích gì nổi bật nhất cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu?
Doanh nghiệp không còn phải trực tiếp đến Kho bạc Nhà nước trong giờ hành chính mà có thể thực hiện trích nợ 24/7 qua Internet Banking. Ngay khi giao dịch hoàn tất, thông tin thanh toán được truyền tự động sang Hải quan giúp thông quan lô hàng chỉ trong 3 đến 5 phút thay vì mất 1 đến 2 ngày như trước.

Hệ thống kế toán KT559 kết nối đồng bộ với hệ thống VNACCS/VCIS như thế nào trong quy trình thông quan?
Khi ngân hàng thương mại gửi thông điệp thanh toán điện tử qua Cổng thanh toán, hệ thống KT559 tự động hạch toán ghi thu ngân sách và truyền dữ liệu trừ nợ sang hệ thống thông quan tự động VNACCS/VCIS. Hệ thống này lập tức giải tỏa cưỡng chế và tự động phân luồng, cấp phép thông quan hàng hóa cho doanh nghiệp.

Những rào cản kỹ thuật chủ yếu phát sinh trong quá trình thu nộp thuế hải quan điện tử là gì?
Thách thức phổ biến là tình trạng quá tải đường truyền dữ liệu vào các đợt cao điểm quyết toán cuối tháng, sự thiếu đồng bộ định dạng dữ liệu giữa các ngân hàng nhỏ và lỗi nhập liệu sai mã loại hình tờ khai từ phía người nộp thuế, chiếm khoảng 2% đến 3% tổng số giao dịch cần can thiệp đối soát thủ công.

Bài học kinh nghiệm quốc tế nào từ Singapore và Đài Loan có thể áp dụng hiệu quả tại Việt Nam?
Singapore áp dụng triệt để hệ thống TradeNet tự động hóa trừ thuế qua tài khoản định danh, còn Đài Loan phát triển mạnh mạng lưới bảo lãnh thuế điện tử liên ngân hàng. Việt Nam đã tiếp thu có chọn lọc các cơ chế này để tối ưu hóa cổng thanh toán và tiệm cận chỉ số thuận lợi thương mại nhóm ASEAN-4.

Luận văn đưa ra những tiêu chí cơ bản nào để đánh giá hiệu quả công tác quản lý thu nộp thuế xuất nhập khẩu?
Luận văn xác lập hệ thống 5 tiêu chí cốt lõi gồm: Mức độ hoàn thành dự toán thu ngân sách nhà nước, Tỷ lệ giảm nợ đọng thuế dưới 2%, Tốc độ xử lý thông quan điện tử, Mật độ tuyên truyền hỗ trợ người nộp thuế và Tỷ trọng thu qua ngân hàng thương mại đạt trên 95% tổng số thu.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa xuất sắc cơ sở lý luận về quản lý thu thuế xuất nhập khẩu điện tử dựa trên 4 nguyên tắc thuế của Adam Smith và các tiêu chuẩn WCO.
• Nghiên cứu thực chứng giai đoạn 2010-2016 chứng minh sự chuyển biến vượt bậc khi thu thuế điện tử qua ngân hàng thương mại chiếm trên 90% tổng thu toàn ngành hải quan.
• Phân tích chi tiết quy trình vận hành liên thông giữa hệ thống kế toán KT559 và VNACCS/VCIS, giúp rút ngắn thời gian thông quan từ 48 giờ xuống dưới 5 phút.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp đồng bộ và mang tính khả thi cao về pháp lý, công nghệ thông tin, liên kết ngân hàng và đào tạo nhân lực.
• Đóng góp nguồn tư liệu khoa học giá trị định hình lộ trình phát triển hải quan số giai đoạn 2018-2025 hướng tới chuẩn mực ASEAN-4.

Công trình luận văn thạc sĩ của tác giả Phí Cẩm Tú là tài liệu học thuật và cẩm nang thực tiễn không thể thiếu đối với các nhà quản lý, ngân hàng và doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Hãy liên hệ các cơ sở dữ liệu học thuật của Đại học Quốc gia Hà Nội để nghiên cứu toàn văn công trình và đón đầu các xu hướng tài chính công nghệ tiên tiến nhất.