phần Mở đầu, Kết luận, Phụ lục, Danh mục tài liệu tham khảo, Nội dung chính của nghiên cứu gồm 3 chương, 9 tiết. 12 Chƣơng 1 QUẢN LÝ THÔNG TIN HOẠT ĐỘNG NHÂN ÁI TRÊN BÁO MẠNG ĐIỆN TỬ - MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG 1. Một số khái niệm liên quan đến đề tài 1.1 Khái niệm quản lý Các Mác cho rằng “quản lý là một chức năng đặc biệt nảy sinh từ bản chất xã hội của quá trình lao động”, theo đó quản lý là một chức năng tất yếu của lao động xã hội, nó gắn chặt với sự phân công và phối hợp nh ng lao động đơn lẻ thành một quá trình sản xuất thống nhất [42,tr16] Cuốn Một số vấn đề quản lý Nhà nước của Trường cán bộ Thanh tra (1998), nêu rõ: “Quản lý là sự tác động, chỉ huy, điều khiển, hướng dẫn các quá trình xã hội và hành vi hoạt động của con người làm cho chúng vận động, phát triển phù hợp với quy luật đạt tới mục đích và theo ý chí của người quản lý hay là sự của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm đạt được mục tiêu đặt ra trong điều kiện biến động môi trường” [53,tr14]. Tuy có nhiều quan điểm khác nhau, song có thể thấy điểm chung trong khái niệm quản lý đó là quản lý là một hoạt động xã hội bắt nguồn từ tính chất cộng đồng dựa trên sự phân công và hợp tác để làm một công việc nhằm đạt được mục tiêu chung đề ra.
Trong khuôn khổ luận văn, tác giả sử dụng khái niệm quản lý theo cách hiểu là sự tác động có tổ chức, định hướng, kế hoạch một cách liên tục của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý để chỉ huy, điều khiển, liên kết các yếu tố tham gia vào hoạt động thành một chỉnh thể thống nhất, điều hoà hoạt động của các khâu một cách hợp quy luật nhằm đạt đến mục tiêu xác định trong điều kiện cụ thể. Thông tin Theo Từ điển Tiếng Việt của Viện Khoa học xã hội Việt Nam thì: 13 “Thông tin là phản ứng của tự nhiên và xã hội (đối với thế giới vật chất) bằng lời nói, dấu hiệu, hình ảnh,. hay nói rộng hơn là bằng mọi cách tác động vào các giác quan, quan điểm của con người” [53,tr213]. Trong cuộc đời của một con người, nhu cầu thông tin là một sự cần thiết.
Nhu cầu đó không ngừng tăng lên cùng với sự gia tăng của các mối quan hệ trong xã hội. Mỗi thông tin được nh ng người dùng hành động, sử dụng và tạo ra thông tin mới. Trong hoạt động báo chí, “thông tin” trở thành “cầu nối” gi a báo chí và công chúng. Thông cáo báo chí được hiểu theo hai nghĩa: Theo nghĩa của một danh từ, thông tin là nh ng kiến thức, ý tưởng được nhà báo sao chép và sáng tạo ra từ thực tế cuộc sống.
Mọi vấn đề, sự kiện, hiện tượng trong tự nhiên và xã hội đều được báo chí đưa ra nhằm phục vụ nhu cầu tìm hiểu, khám phá của nhân dân. Thông tin trong hành nghề báo chí được thể hiện dưới nhiều hình thức khác nhau: có khi chỉ là một bản tin ngắn, bản tin ngắn, bài bình luận, phóng sự, phỏng vấn; tăng gấp đôi như một chương trình phát sóng hoặc đăng tải. Ngay cả tiêu đề, vị trí nhiệm vụ trên các cột của tờ báo, giọng đọc của người thông báo, cỡ ch hay cách sắp xếp các ch cái trong tờ báo… đều có thông báo. Theo tác giả Nguyễn Văn D ng: Nhận thức được đặc thù của báo chí hiện đại, mục đích chính là hiểu rõ hơn về nh ng hiện tượng phức tạp này, giúp báo chí hoạt động tự chủ, hiệu quả.
Bởi lẽ, đối với nhà báo, báo chí vừa là sản phẩm của lao động sáng tạo, vừa là công cụ, phương tiện tác động vào đời sống xã hội; do đó, nếu nhận thức được nh ng đặc điểm cơ bản của nó thì quá trình sáng tạo sẽ có ý thức hơn, tinh tế hơn. “Thông cáo báo chí là thông tin thời sự, đối tượng phục vụ của báo chí là công chúng. Các thông báo cũng phục vụ các mục đích chính trị theo định kỳ và thường xuyên. Thông cáo báo chí phong phú, đa dạng và nhiều chiều.
, dễ hiểu, dễ nhớ, dễ theo dõi. Từ các định nghĩa trên, có thể rút ra một định nghĩa chung về “thông 14 tin” như sau: “nếu coi “thông tin” là một hoạt động thì “thông tin” là hoạt động phổ biến thông tin, truyền thông điệp đến các nhóm hoặc cá nhân trong xã hội. Nếu coi “thông tin” là một khái niệm thì “thông tin” là một phần kiến thức hoặc một thông điệp được sử dụng để dẫn đến nh ng thay đổi trong hành động và thái độ của các nhóm hoặc cá nhân trong một xã hội”. Báo mạng điện tử Trên thế giới, loại báo này có nhiều tên gọi khác nhau như báo điện tử, tạp chí điện tử, trang thông tin điện tử.
Tại Việt Nam, thuật ng báo điện tử được sử dụng khá phổ biến như mạng thông báo, báo điện tử, mạng báo điện tử, báo mạng điện tử. Theo quy định tại Điều 20, Nghị định số 72/2013/NĐ-CP ngày 15 tháng 7 năm 2013 của Chính phủ về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng thì báo điện tử là một trong 5 loại hình báo chí. Trang thông tin điện tử, bao gồm: Trang báo chí, Trang thông tin điện tử tổng hợp, Trang thông tin điện tử nội bộ, Trang thông tin điện tử cá nhân và Trang thông tin điện tử ứng dụng chuyên ngành. Theo tác giả Nguyễn Thị Trường Giang (2010): “Báo điện tử là loại hình báo chí được xây dựng dưới dạng trang thông tin điện tử và được đăng tải trên mạng Internet” [13, tr.
Ngoài ra, còn có khái niệm báo chí trực tuyến là loại hình báo chí xuất bản trên Internet, sử dụng công nghệ World Wide Web với ngôn ng HTML, để chúng ta sử dụng Internet. Như vậy, ở Việt Nam có ít nhất 4 thuật ng được sử dụng phổ biến là báo điện tử, điện báo, báo điện tử và báo điện tử. Việc phân tích và sử dụng các khái niệm này gắn liền với nhận thức và tư duy tổ chức, tư duy hoạt động của loại hình báo chí. Trong tài liệu này, tác giả sử dụng khái niệm báo điện tử như sau: Báo điện tử là loại hình báo chí được xây dựng dưới dạng trang thông tin điện tử, đăng tải trên mạng Internet, ưu tiên truyền tải thông tin.
15 Thông tin nhanh chóng, tức thì, đa phương tiện và có tính tương tác cao. Hoạt động nhân ái và hoạt động nhân ái trên báo chí - Hoạt động nhân ái: Trong bối cảnh hiện nay có thể thấy, báo chí có khả năng hình thành dư luận xã hội, nếu nội dung thông tin đúng đắn có sức thuyết phục, nghĩa là báo chí tạo dư luận xã hội tích cực dẫn đến hành động xã hội phù hợp. Khi báo chí càng có ảnh hưởng sâu rộng đến công chúng thì báo chí càng dễ thực hiện chức năng xã hội một cách hiệu quả. Hoạt động nhân ái nói chung chính là các hoạt động chăm sóc, giúp đỡ nh ng người yếu thế trong xã hội.
Đối với các hoạt động nhân ái ở cơ quan báo chí cũng được hiểu theo nghĩa này nhưng được gắn với vai trò, chức năng, nhiệm vụ của cơ quan báo chí đó là tuyên truyền, tổ chức, cổ vũ. Do đó, ở khía cạnh nghề nghiệp, cơ quan báo chí tham gia vào hoạt động nhân ái với cả 2 vai trò: Người hoạt động nhân ái và người hoạt động báo chí. Và như vậy, nhà báo ở các cơ quan báo chí chính là người tuyên truyền, cổ vũ và tổ chức, thực hiện các hoạt động nhân ái. - Hoạt động nhân ái trên báo chí: Có thể nói, cho đến nay, vẫn chưa có một tài liệu nào đưa ra định nghĩa, khái niệm một cách chính thức về hoạt động nhân ái trên báo chí.
Nếu hiểu theo nghĩa Hán Việt thì nhân có nghĩa là người, còn ái là tình yêu thương. Theo cách sử dụng thông thường tại các tờ báo mạng điện tử thì các hoạt động nhân ái và hoạt động nhân ái tương đương như nhau. Hoặc các hoạt động trợ giúp thông qua cơ quan báo chí vẫn được gọi là hoạt động nhân ái hoặc hoạt động cứu trợ, ủng hộ, từ thiện. Theo từ điển Tiếng Việt thì “nhân ái là tình yêu thương, xuất phát từ con người, sự sẻ chia gi a con người với nhau” [53,tr155] Theo tác giả luận văn, hoạt động nhân ái trên báo chí nghĩa là báo chí thực hiện các chức năng vốn có của mình trong lĩnh vực.
Đó là tuyên truyền, phản ánh, thông tin, cổ vũ về các hoạt động nhân ái cũng như khơi dậy lòng 16 hảo tâm của cộng đồng. Quản lý thông tin hoạt động nhân ái trên báo điện tử Từ nh ng điều trên có thể thấy, việc quản lý thông tin về hoạt động nhân ái trên báo điện tử là sự tác động có định hướng, có kế hoạch của chủ thể quản lý đối với chủ thể quản lý nhằm cung cấp thông tin về hoạt động nhân ái tới công chúng một cách nhanh chóng, kịp thời, chính xác, sinh động và tuân thủ mọi quy định của pháp luật, yêu cầu và nguyên tắc của báo chí trong hoạt động báo chí. Từ khái niệm trên, có thể thấy, việc quản lý thông tin nhân ái trên mạng điện tử có nh ng điểm đặc biệt như: Đầu tiên, đây là hoạt động có chủ đích. Việc quản lý thông tin nhân ái trên báo điện tử phải có mục tiêu rõ ràng và do chủ thể chủ động thực hiện.
Trên thực tế, việc quản lý thông tin nhân ái trên báo chí điện tử được đảm bảo thông tin nhanh chóng, kịp thời, đáp ứng các nguyên tắc và yêu cầu của báo chí đề ra. Thứ hai, đây là hoạt động được tiến hành với nh ng nguyên tắc, kế hoạch và yêu cầu cụ thể. Việc quản lý thông tin các hoạt động nhân ái phải được thực hiện trên cơ sở giám sát tuyệt đối các nguyên tắc trong hoạt động báo chí như tính đảng, tính nhân văn, hiệu quả, tính quần chúng. Cơ sở chính trị - pháp lý và vai trò của quản lý thông tin hoạt động nhân ái trên báo mạng điện tử 1.
Cơ sở chính trị- pháp lý của quản lý thông tin hoạt động nhân ái trên báo mạng điện tử 1. Cơ sở chính trị Báo chí, truyền thông là cầu nối gi a Đảng, Nhà nước với nhân dân, là phương tiện thông tin quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng Đảng và hệ thống chính trị, là diễn đàn để nhân dân tham gia.