CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 1. Tổng quan về tài chính doanh nghiệp và quản lý tài chính doanh nghiệp 1. Tài chính doanh nghiệp 1. Khái niệm tài chính doanh nghiệp Tài chính là những mối quan hệ kinh tế trong việc phấn phối tổng sản phẩm xã hội và thu nhập quốc dân, gắn liền với quá trình hình thành và sử dụng các quỹ tiền tệ trong doanh nghiệp được sử dụng cho tái sử dụng đầu tư phát triển kinh tế và giải quyết các nhu cầu thực hiện chức năng của Nhà nước.
Tài chính doanh nghiệp là một bộ phận cơ bản trong hệ thống tài chính của quốc gia, là các quan hệ tiền tệ gắn trực tiếp với tổ chức huy động phân phối, sử dụng và quản lý trong quá trình kinh doanh. Bên cạnh khái niệm là quản lý dòng hàng thì việc Quản lý tài chính được định nghĩa là: việc quản lý các nghiệp vụ tài chính phát sinh trong quá trình tạo ra sản phẩm và kinh doanh của doanh nghiệp. Hay có khả năng nói rằng, quản trị tài chính giúp tối ưu hóa lợi nhuận của tổ chức dựa vào việc quản lý nguồn vốn có hiệu quả. Chức năng của tài chính doanh nghiệp Mỗi công ty sẽ có một cách quản trị tài chính cho riêng mình, việc quản lý tài chính sẽ phụ thuộc vào quy mô, lĩnh vực kinh doanh của công ty.
Nhưng đâu đấy vẫn có những nguyên tắc quản lý tài chính chung cho hầu hết các công ty. Sau đây là các nguyên tắc và tính năng của quản lý tài chính doanh nghiệp ngày nay. Chức năng huy động và phân phối nguồn vốn: Một doanh nghiệp có thể hoạt động sản xuất kinh doanh được thì cần phải có vốn và quyền sử dụng nguồn vốn bằng tiền của mình một cách chủ động. Tuy nhiên không phải khi nào công ty cũng có sẵn nguồn vốn dồi dào để phục vụ sản xuất kinh doanh.
Vì vậy để sản xuất kinh doanh 7 được hiệu quả, với chức năng tổ chức vốn, tài chính doanh nghiệp không đơn thuần chỉ thực hiện việc huy động vốn mà còn phải tiến hành phân phối vốn sao cho hiệu quả. Chức năng phân phối: Doanh nghiệp sẽ tiến hành phân phối lại nguồn vốn nhằm cân đối lại nguồn vốn sao cho hợp lý, biết cách sử dụng đồng tiền lời sao cho có hiệu quả nhất, qua đó thúc đẩy hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Chức năng kiểm tra giám sát quá trình luân chuyển vốn: Đó là khả năng khách quan để sử dụng tài chính làm công cụ kiểm tra, giám đốc bằng tiền với việc sử dụng chức năng thước đo giá trị và phương tiện thanh toán của tiền tệ. Khả năng này biểu hiện ở chỗ, trong quá trình thực hiện chức năng phân phối, sự kiểm tra có thể diễn ra dưới dạng: xem xét tính cần thiết, quy mô của việc phân phối các nguồn tài chính, hiệu quả của việc phân phối qua các quỹ tiền tệ. Chức năng này mang tính tổng hợp toàn diện, tự thân và diễn ra thường xuyên nhằm phát hiện ra những ưu điểm để phát huy, tồn tại để khắc phục.
Nhờ có chức năng này mà bộ phận tài chính doanh nghiệp có thể đưa ra được các đề xuất thích hợp tới người quản lý công ty liên quan đến các vấn đề nâng cao tính hiệu quả trong việc kiểm soát đồng vốn. Vai trò của tài chính doanh nghiệp Trong điều kiện sản xuất và kinh doanh hiện nay, doanh nghiệp phải tự chăm sóc nguồn tài chính của mình và sử dụng một cách hiệu quả, tiết kiệm các nguồn vốn huy động. Tài chính doanh nghiệp có các vai trò chủ yếu sau đây: Vai trò trong việc thực hiện huy động vốn nhằm đảm bảo duy trì hoạt động bình thường của doanh nghiệp Vốn tiền tệ là tiền đề cho các hoạt động của mỗi doanh nghiệp. Quá trình kinh doanh thường tạo ra nhu cầu vốn ngắn hạn và dài hạn cho hoạt động kinh doanh thường xuyên cũng như đầu tư vào phát triển kinh doanh.
Vai trò của tài chính là tổ chức huy động nguồn vốn cho doanh nghiệp, đảm bảo hoạt động kinh doanh và đầu tư được thực hiện thường xuyên và liên tục. Từ đó quyết định sự thành công hay thất bại trong hoạt động kinh doanh của một công ty. Nguồn vốn tài trợ cho hoạt động của doanh nghiệp là những nguồn lực tài chính có trong nền kinh tế, được doanh nghiệp huy động, khai thác bằng nhiều 8 phương pháp, hình thức, cơ chế khác nhau, để đảm bảo nguồn lực tài chính cho hoạt động kinh doanh trước mắt và lâu dài của doanh nghiệp. Nguồn tài chính của doanh nghiệp có thể phân loại theo các tiêu thức khác nhau: * Căn cứ vào phạm vi tài trợ, có: Nguồn vốn bên trong (Chủ yếu trích lập từ lợi nhuận có được từ kết quả kinh doanh của doanh nghiệp), nguồn vốn bên ngoài (nguồn vốn liên danh, liên kết, phát hành thêm cổ phiếu, trái phiếu, tín dụng ngân hàng…) * Căn cứ vào thời gian tài trợ, có: Nguồn vốn tài trợ ngắn hạn (Tín dụng thương mại, các khoản chiếm dụng về tiền lương, tiền thuế, tín dụng ngắn hạn ngân hàng và các khoản phải trả khác.), nguồn vốn dài hạn (tín dụng ngân hàng dài hạn, phát hành trái phiếu, huy động vốn góp cổ phần, liên danh, bổ sung từ lợi nhuận v.) * Căn cứ vào tính chất kinh tế gồm có: nguồn vốn chủ sở hữu, nguồn vốn đi vay, nguồn vốn chiếm dụng - Vai trò cải thiện hiệu quả trong kinh doanh Tài chính giúp bạn đưa ra những quyết định đầu tư đúng đắn.
Bên cạnh đó việc huy động nguồn vốn kịp thời sẽ giúp doanh nghiệp tận dụng thời cơ trong kinh doanh. Lựa chọn các hình thức và phương pháp huy động vốn phù hợp có thể giảm chi phí sử dụng vốn. Điều này góp phần rất lớn vào việc tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp. Sử dụng đòn bẩy kinh doanh và đặc biệt là đòn bẩy tài chính phù hợp là những yếu tố làm tăng đáng kể tỷ lệ lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu.
Việc huy động tối đa vốn hiện có trong kinh doanh có thể tránh được tổn thất do đình trệ vốn, tăng vòng quay tài sản, giảm số lượng cho vay. Từ đó giảm các khoản thanh toán lãi, góp phần lớn vào việc tăng lợi nhuận sau thuế cho doanh nghiệp. - Vai trò trong việc sử dụng vốn tiết kiệm và hiệu quả Việc tổ chức sử dụng vốn một cách hiệu quả được coi là điều kiện tồn tại và phát triển của mỗi doanh nghiệp. Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường, các yêu cầu của luật kinh tế đã đặt ra các tiêu chuẩn rất khắt khe cho mọi doanh nghiệp.
Sản xuất kết hợp với bán các sản phẩm mà thị trường cần và chấp nhận, không bán những gì họ có. Để đáp ứng nhu cầu này, các nhà quản lý doanh nghiệp phải sử dụng vốn một cách tiết kiệm và hiệu quả. 9 - Vai trò trong kiểm soát tình hình kinh doanh của doanh nghiệp Quá trình kinh doanh của doanh nghiệp cũng là quá trình huy động và chuyển đổi hình thức vốn tiền tệ. Thông qua tình hình thu chi hàng ngày, tình hình thực hiện chi tiêu tài chính và báo cáo tài chính có thể kiểm soát kịp thời và tổng thể hoạt động của doanh nghiệp.
Đó là cơ sở để nhanh chóng phát hiện những thiếu sót và tiềm năng chưa được khai thác, đưa ra quyết định phù hợp để đạt được các mục tiêu đã đề ra. Trong nền kinh tế thị trường, tài chính doanh nghiệp đóng vai trò ngày càng quan trọng bởi: Hoạt động tài chính doanh nghiệp liên quan và ảnh hưởng đến tất cả các hoạt động kinh doanh, quy mô kinh doanh và nhu cầu vốn ngày càng tăng, thị trường tài chính đang phát triển nhanh chóng với nhiều công cụ tài chính để huy động vốn, thông tin tài chính cung cấp một cơ sở đáng tin cậy để các nhà quản lý kiểm soát và điều hành các hoạt động trực tiếp trong doanh nghiệp. Quản lý tài chính doanh nghiệp 1. Khái niệm quản lý tài chính doanh nghiệp Tài chính doanh nghiệp là một bộ phận cơ bản trong hệ thống tài chính của nhà nước ta, là các quan hệ tiền tệ gắn trực tiếp với tổ chức huy động phân phối, sử dụng và quản lý trong quá trình kinh doanh.
Quản lý tài chính là quản lý nguồn vốn , trong đó có nguồn vốn tiền mặt, tài sản và các quan hệ tài chính khác như khoản phải thu, khoản phải trả,… nhằm tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp. Quản lý tài chính là công việc vô cùng quan trọng đối với người quản lý doanh nghiệp, việc quản lý tài chính có hiệu quả không những giúp tăng lợi nhuận mà còn giúp doanh nghiệp phát triển và mở rộng thị trường. Quản lý tài chính giữ vai trò then chốt trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Công tác quản lý có chặt chẽ, vận hành phù hợp với thực trạng của doanh nghiệp góp phần phòng ngừa và kịp thời phát hiện các rủi ro từ đó nâng cao khả năng cạnh tranh và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.
Trong xu thế hội nhập 10 khu vực và quốc tế, trong điều kiện cạnh tranh ngày càng khốc liệt, quản lý tài chính ngày càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết, là hoạt động có mối liên hệ chặt chẽ với mọi hoạt động khác của doanh nghiệp. Quản lý tài chính doanh nghiệp là nhằm: - Huy động và đảm bảo đầy đủ, kịp thời các nguồn tài chính cho hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Hoạt động sản xuất kinh doanh muốn đạt hiểu quả thì nguồn lực tài chính cần phải đáp ứng đầy đủ nhu cầu hoạt động của doanh nghiệp. Khi nguồn lực tài chính không được đáp ứng đầy đủ và kịp thời sẽ dẫn đến gián đoạn hoạt động sản xuất, dẫn đến lãng phí nguồn lực hiện có và ảnh hưởng đến kế hoạch triển khai hoạt động của doanh nghiệp.
Đòi hỏi, doanh nghiệp phải lựa chọn phương thức huy động nguồn tài chính phù hợp để đáp ứng kịp thời các nhu cầu tài chính - Tổ chức sử dụng nguồn vốn kinh doanh tiết kiệm và hiệu quả Việc sử dụng nguồn vốn luôn gắn liền với chi phí cơ hội, chi phí lãi vay.Sử dụng nguồn lực không hợp lý, tận dụng quá nhiều vốn vay mà không hiệu quả sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận. Việc xây dựng cơ cấu vốn vay và vốn chủ sở hữu sao cho phù hợp phụ thuộc vào từng nguồn lực, quy mô của từng đơn vị nhưng luôn phải đảm bảo tiết kiệm và hiệu quả đề từ đó nâng cao tỷ suất sinh lời và hiệu quả của doanh nghiệp.