Quản lý rừng bền vững và những thách thức trong bảo vệ tài nguyên thiên nhiên

Nghiên cứu giải pháp quản lý rừng bền vững tại xã Bát Mọt, khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Liên, Thanh Hóa, góp phần bảo vệ môi trường.

• Trường học: Trường Đại Học Nông Lâm
• Chuyên ngành: Quản Lý Tài Nguyên
• Đề tài: Quản Lý Rừng Bền Vững: Giải Pháp Cho Sự Suy Giảm Tài Nguyên Thiên Nhiên
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Đà Lạt

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀN RỪNG NGHIÊN CỨU
• 1.1. Khái niệm về quản lý rừng bền vững
• 1.2. Tình hình nghiên cứu về quản lý rừng bền vững trên thế giới
• 1.3. Tình hình nghiên cứu về quản lý rừng bền vững ở Việt Nam

Tóm tắt

I. Tổng Quan Quản Lý Rừng Bền Vững Khái Niệm Tầm Quan Trọng

Trong bối cảnh suy giảm tài nguyên thiên nhiên và biến đổi khí hậu, quản lý rừng bền vững trở thành một giải pháp cấp thiết. Tài nguyên rừng suy giảm ảnh hưởng nghiêm trọng đến đa dạng sinh học, gia tăng hiệu ứng nhà kính, gây thoái hóa đất và biến đổi khí hậu [48, 49]. Tại Việt Nam, tình trạng này không chỉ thể hiện ở việc thu hẹp diện tích rừng mà còn ở sự suy giảm trữ lượng và cạn kiệt các giống loài có giá trị. Quản lý rừng bền vững hướng đến việc khai thác giá trị kinh tế của rừng mà không mâu thuẫn với việc duy trì diện tích, chất lượng và chức năng sinh thái. Quản lý rừng bền vững được xem là một hoạt động góp phần sử dụng bền vững không gian sống, bảo vệ môi trường.

1.1. Khái niệm Quản lý Rừng Bền Vững theo ITTO và Helsinki

Tổ Chức Gỗ Nhiệt Đới (ITTO) định nghĩa quản lý rừng bền vững là quá trình quản lý đất rừng cố định để đạt được một hoặc nhiều mục tiêu xác định rõ ràng của công tác quản lý trong vấn đề sản xuất liên tục các lâm phẩm và dịch vụ rừng mà không làm giảm đáng kể những giá trị vốn có và khả năng sản xuất sau này của rừng. Hiệp ước Helsinki định nghĩa quản lý rừng bền vững là sự quản lý rừng và đất rừng một cách hợp lý để duy trì tính đa dạng sinh học, năng suất, khả năng tái sinh, sức sống của rừng.

1.2. Tầm quan trọng của Quản lý Rừng Bền Vững đối với Hệ sinh thái

Quản lý rừng bền vững có ý nghĩa kinh tế và sinh thái môi trường vô cùng quan trọng. Nó hiện được xem là một trong những nhiệm vụ cấp bách nhất của hoạt động quản lý tài nguyên, một giải pháp lớn cho sự tồn tại lâu bền của con người và thiên nhiên trên trái đất. Về nguyên tắc, hiệu quả sinh thái môi trường của rừng hoàn toàn có thể quy đổi được thành những giá trị kinh tế.

II. Thực Trạng Suy Thoái Rừng Nguyên Nhân và Hậu Quả Nghiêm Trọng

Sự suy giảm diện tích và chất lượng rừng tự nhiên làm suy yếu nguồn tài nguyên có khả năng cung cấp liên tục những sản phẩm đa dạng. Hậu quả quan trọng nhất của mất rừng là làm cho khí hậu biến đổi, nguồn nước không ổn định, đất đai bị hoang hóa, quy mô và cường độ của những thiên tai ngày một gia tăng. Mất rừng trở thành nguyên nhân trực tiếp của sự đói nghèo ở nhiều quốc gia. Theo số liệu của tổ chức lương thực thế giới, diện tích rừng tự nhiên hiện chỉ còn khoảng 3 tỷ ha, mỗi năm diện tích rừng bị giảm trung bình khoảng 20 triệu ha.

2.1. Các Nguyên Nhân Chính Gây Ra Tình Trạng Suy Thoái Rừng

Các tác động của con người như khai thác lâm sản quá mức, phá rừng làm nương rẫy, đất chăn thả, xây dựng các khu công nghiệp, mở rộng các điểm dân cư đã làm cho diện tích rừng ngày càng bị thu hẹp. Tỷ lệ che phủ của rừng tự nhiên giảm đi mỗi ngày một nhanh. Ngoài ra, những cố gắng tăng cường kiểm soát hành chính đối với các khu rừng quốc gia thường không đạt hiệu quả như mong muốn.

2.2. Hậu Quả Khôn Lường Của Suy Thoái Rừng đối với Môi Trường và Xã Hội

Suy thoái rừng gây ra những biến đổi nguy hiểm của điều kiện sinh thái trên hành tinh. Hậu quả quan trọng nhất của mất rừng là làm cho khí hậu biến đổi, nguồn nước không ổn định, đất đai bị hoang hóa, quy mô và cường độ của những thiên tai như gió bão, hạn hán, lũ lụt, cháy rừng ngày một gia tăng. Suy thoái rừng là nguyên nhân của hiểm họa sinh thái, đe dọa sự tồn tại lâu bền của con người và thiên nhiên trên toàn thế giới.

2.3. Thực trạng mất rừng tại Việt Nam

Tại Việt Nam, tỷ lệ che phủ của rừng tự nhiên còn khoảng 36,1% (theo Quyết định công bố của Bộ NN&PTNT năm 2004), tập trung chủ yếu ở Tây Nguyên, Đông Nam Bộ và miền Trung. Rừng tự nhiên không chỉ bị thu hẹp về diện tích mà còn giảm đi về chất lượng. Các loài gỗ quý đã bị khai thác cạn kiệt, các loài cho sản phẩm có giá trị cao như lương thực, thực phẩm, dược liệu, nguyên liệu cho công nghiệp, thủ công mỹ nghệ trở nên khan hiếm, nhiều loài động vật hoang dã đang có nguy cơ tuyệt chủng.

III. Giải Pháp Quản Lý Rừng Bền Vững Tiếp Cận Cộng Đồng Chính Sách

Để ngăn chặn tình trạng suy thoái rừng, cần có các giải pháp quản lý rừng bền vững kết hợp giữa tiếp cận cộng đồng và chính sách hiệu quả. Cần có các biện pháp quản lý rừng phù hợp với từng địa phương và quản lý rừng bền vững phải được thực hiện ở quy mô từ địa phương, quốc gia đến quy mô toàn thế giới. Quản lý rừng theo phương thức phát triển Lâm nghiệp xã hội sẽ là một hình thức mang tính bền vững nhất về cả phương diện kinh tế, xã hội lẫn môi trường sinh thái [35].

3.1. Vai Trò của Cộng Đồng Địa Phương Trong Quản Lý Rừng Bền Vững

Cộng đồng địa phương đóng vai trò then chốt trong bảo vệ và sử dụng bền vững tài nguyên rừng. Cách tiếp cận này trao quyền cho người dân địa phương tham gia vào quá trình ra quyết định, chia sẻ lợi ích và chịu trách nhiệm về quản lý rừng. Phương thức quản lý rừng cộng đồng xuất hiện đầu tiên ở Ấn Độ và dần dần biến thái thành các hình thức quản lý khác nhau như Lâm nghiệp trang trại, Lâm nghiệp xã hội.

3.2. Hoàn thiện hệ thống chính sách và luật pháp về Quản lý rừng

Cần có khung pháp lý rõ ràng và minh bạch để bảo vệ quyền lợi của người dân địa phương, khuyến khích các hoạt động lâm nghiệp bền vững và ngăn chặn các hành vi khai thác trái phép. Luật Bảo vệ và Phát triển rừng được Nhà nước ban hành, là mốc đánh dấu sự cho sự phát triển của ngành Lâm nghiệp. Hàng loạt các văn bản pháp qui như: nghị định, chỉ thị của Thủ tướng, của Bộ Lâm nghiệp được ban hành góp phần thể chế hóa luật pháp của Nhà nước, làm cho Luật pháp về rừng đi vào cuộc sống.

3.3. Ứng dụng Khoa học Công nghệ và Đầu tư vào Quản lý Rừng Bền Vững

Để tăng cường hiệu quả quản lý rừng và bảo tồn tài nguyên, cần đầu tư vào nghiên cứu và phát triển các công nghệ tiên tiến như GIS, viễn thám, và các giải pháp giám sát rừng thông minh.Việc đầu tư nghiên cứu ứng dụng khoa học - công nghệ vào việc xây dựng hệ thống rừng đặc dụng, rừng phòng hộ, rừng sản xuất cũng hết sức quan trọng.

IV. Chứng Chỉ Rừng và Phát Triển Thị Trường Lâm Sản Bền Vững

Chứng chỉ rừng (FSC, PEFC) là công cụ quan trọng để đảm bảo nguồn gốc hợp pháp và quy trình sản xuất bền vững của các sản phẩm từ rừng. Việc phát triển thị trường cho các sản phẩm này sẽ tạo động lực kinh tế cho quản lý rừng bền vững. Năm 1998, Cục Phát triển lâm nghiệp (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) cùng với Sứ quán Vương quốc Hà Lan, WWF Đông Dương và Hội đồng quản trị rừng Quốc tế đã tổ chức hội thảo về quản lý rừng bền vững và chứng chỉ rừng tại thành phố Hồ Chí Minh.

4.1. Vai Trò Của Chứng Chỉ Rừng FSC PEFC Trong Quản Lý Bền Vững

Chứng chỉ rừng là bằng chứng khách quan cho thấy rừng được quản lý theo các tiêu chuẩn bền vững về môi trường, xã hội và kinh tế. Việc có chứng chỉ rừng giúp các nhà sản xuất tiếp cận thị trường quốc tế và nâng cao giá trị sản phẩm. Các chỉ tiêu đánh giá theo tiêu chuẩn quốc tế, hiện trạng quản lý rừng ở Việt Nam, xây dựng mô hình quản lý ở các loại rừng có chức năng khác nhau, người quản lý rừng khác nhau cần được xem xét rõ ràng.

4.2. Thúc Đẩy Tiêu Dùng Lâm Sản Có Chứng Chỉ Rừng và các loại lâm sản được quản lý bền vững

Nâng cao nhận thức của người tiêu dùng về tầm quan trọng của lâm sản bền vững và khuyến khích họ lựa chọn các sản phẩm có chứng chỉ rừng sẽ tạo ra nhu cầu thị trường ổn định và hỗ trợ các hoạt động quản lý rừng bền vững. Thay vì các hoạt động chặt phá rừng trước đây, họ đã thực sự bắt tay vào xây dựng vốn rừng để giải quyết công ăn việc làm và tăng nguồn thu nhập.

V. Ứng Dụng Quản Lý Rừng Bền Vững Nghiên Cứu Tại Khu Bảo Tồn

Nhiệm vụ cấp bách đặt ra là nghiên cứu tìm ra giải pháp quản lý bảo vệ rừng, vừa nâng cao đời sống người dân vùng đệm, vừa góp phần bảo tồn đa dạng sinh học cho khu bảo tồn. Nhằm góp phần giải quyết nhiệm vụ trên, chúng tôi thực hiện đề tài "Nghiên cứu một số giải pháp quản lý rừng bền vững ở xã Bát Mọt thuộc vùng đệm Khu bảo tồn thiên nhiên Xuân Liên- Thanh Hóa".

5.1. Nghiên Cứu Giải Pháp tại Xã Bát Mọt Khu Bảo Tồn Xuân Liên

Đề tài tập trung vào việc đánh giá thực trạng quản lý rừng, xác định các thách thức và đề xuất các giải pháp cụ thể để cải thiện hiệu quả quản lý rừng tại khu vực nghiên cứu. Nghiên cứu đưa ra các kiến nghị, giải pháp quản lý rừng phù hợp với điều kiện kinh tế, xã hội và môi trường của địa phương, đồng thời góp phần bảo tồn đa dạng sinh học cho khu bảo tồn.

5.2. Đề Xuất Mô Hình Quản Lý Rừng Bền Vững Phù Hợp Với Địa Phương

Mô hình này cần đảm bảo hài hòa giữa lợi ích kinh tế của người dân, bảo vệ môi trường và bảo tồn đa dạng sinh học. Mô hình cần được xây dựng dựa trên sự tham gia của cộng đồng địa phương, các cơ quan quản lý nhà nước và các tổ chức phi chính phủ. Cần có khung pháp lý rõ ràng và minh bạch để bảo vệ quyền lợi của người dân địa phương, khuyến khích các hoạt động lâm nghiệp bền vững và ngăn chặn các hành vi khai thác trái phép.

VI. Tương Lai Quản Lý Rừng Tăng Trưởng Xanh và Bảo Vệ Môi Trường

Quản lý rừng bền vững đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng xanh và bảo vệ môi trường. Việc áp dụng các nguyên tắc quản lý bền vững sẽ giúp duy trì chức năng sinh thái của rừng, bảo vệ nguồn nước, giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu và cải thiện sinh kế cho người dân địa phương. Quản lý rừng bền vững về thực chất là một hoạt động góp phần vào sử dụng bền vững không gian sống của mỗi địa phương, mỗi quốc gia và toàn thế giới.

6.1. Quản Lý Rừng Bền Vững và Mục Tiêu Phát Triển Bền Vững SDGs

Quản lý rừng bền vững đóng góp trực tiếp vào nhiều mục tiêu phát triển bền vững của Liên Hợp Quốc, bao gồm bảo vệ môi trường, giảm nghèo, đảm bảo an ninh lương thực và ứng phó với biến đổi khí hậu. Cần có chính sách và hành động cụ thể để tích hợp quản lý rừng bền vững vào các chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của quốc gia.

6.2. Ứng Dụng Công Nghệ và Giám Sát Trong Quản Lý Rừng Tương Lai

Việc ứng dụng công nghệ tiên tiến như GIS, viễn thám, drone và trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ giúp nâng cao hiệu quả giám sát, quản lý và bảo vệ rừng. Các công cụ này cho phép theo dõi biến động rừng, phát hiện sớm các nguy cơ cháy rừng, khai thác trái phép và các hoạt động phá hoại rừng khác. Sẽ góp phần làm giảm bớt những chi phí cần thiết để cải tạo và ổn định môi trường vật chất cho sự tồn tại của con người và thiên nhiên, duy trì và cải thiện năng suất của các hệ sinh thái cũng như nhiều hoạt động phát triển kinh tế xã hội khác.

Trích đoạn nội dung tài liệu

1 §Æt vÊn ®Ò Trong nh÷ng thËp kû gÇn ®©y, sù suy gi¶m tµi nguyªn rõng cïng víi nh÷ng hÖ qu¶ sinh th¸i nghiªm träng cña nã ®· trë thµnh mèi quan t©m cña toµn thÕ giíi, ng­êi ta hiÓu ®­îc r»ng mÊt rõng chÝnh lµ nguyªn nh©n quan träng nhÊt cña sù gi¶m sót ®a d¹ng sinh häc, gia t¨ng hiÖu øng nhµ kÝnh, tho¸i ho¸ ®Êt ®ai vµ biÕn ®æi khÝ hËu - nh÷ng hiÖn t­îng ®ang ®e do¹ sù tån t¹i l©u dµi cña sù sèng trªn toµn hµnh tinh [48] [49]. Sù mÊt rõng còng trë thµnh vÊn ®Ò quan träng ë ViÖt Nam. Nã kh«ng chØ thÓ hiÖn ë sù thu hÑp vÒ diÖn tÝch hµng tr¨m ngh×n hÐc ta mçi n¨m, mµ cßn thÓ hiÖn ë sù suy gi¶m tr÷ l­îng vµ c¹n kiÖt c¸c gièng loµi cã gi¸ trÞ. MÊt rõng ®· trë thµnh nguyªn nh©n chñ yÕu cña sù tho¸i ho¸ ®Êt ®ai, c¹n kiÖt nguån n­íc vµ møc ®é trÇm träng cña c¸c thiªn tai, nã ®ang ®e do¹ sù tån t¹i l©u dµi cña kh¾p c¸c vïng ®Êt n­íc, ®Æc biÖt nghiªm träng lµ c¸c vïng ®Çu nguån - n¬i mµ cuéc sèng phô thuéc chñ yÕu vµo rõng vµ c¸c hÖ thèng canh t¸c trªn ®Êt dèc [49].

ë c¸c x· vïng ®Öm Khu b¶o tån thiªn nhiªn Xu©n Liªn d©n sè t¨ng lªn kh¸ nhanh trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y ®· g©y ¸p lùc lín ®Õn tµi nguyªn rõng. Ng­êi ta kh«ng chØ t¸c ®éng ®Õn rõng b»ng c¸ch khai th¸c gç cñi, s¨n b¾n phôc vô cho nhu cÇu cña hé gia ®×nh mµ cßn khai th¸c ®Ó mua b¸n, trao ®æi, thËm chÝ ph¸t n­¬ng lµm rÉy. Nh÷ng ho¹t ®éng nµy kh«ng chØ diÔn ra ë vïng ®Öm mµ cßn c¶ ë nh÷ng diÖn tÝch cÇn b¶o vÖ nghiªm ngÆt cña Khu b¶o tån. HËu qu¶ lµm cho sè l­îng vµ chÊt l­îng rõng ngµy cµng bÞ gi¶m sót, c«ng t¸c qu¶n lý rõng ë ®Þa ph­¬ng gÆp nhiÒu khã kh¨n.

Mét nhiÖm vô cÊp b¸ch ®­îc ®Æt ra lµ ph¶i nghiªn cøu t×m ra gi¶i ph¸p qu¶n lý b¶o vÖ rõng, võa n©ng cao ®êi sèng ng­êi d©n vïng ®Öm võa gãp phÇn b¶o tån ®a d¹ng sinh häc cho khu b¶o tån. Nh»m gãp phÇn gi¶i quyÕt nhiÖm vô trªn, chóng t«i thùc hiÖn ®Ò tµi "Nghiªn cøu mét sè gi¶i ph¸p qu¶n lý rõng bÒn v÷ng ë x· B¸t Mät thuéc vïng ®Öm Khu b¶o tån thiªn nhiªn Xu©n Liªn- Thanh Ho¸". 2 Ch­¬ng 1 Tæng quan vÊn ®Ò nghiªn cøu 1. kh¸i niÖm vÒ qu¶n lý rõng bÒn v÷ng Tr­íc ®©y, rõng tù nhiªn bao trïm phÇn lín diÖn tÝch mÆt ®Êt.

Tuy nhiªn, do nh÷ng t¸c ®éng cña con ng­êi nh­: khai th¸c l©m s¶n qu¸ møc, ph¸ rõng lµm n­¬ng rÉy, ®Êt ch¨n th¶, x©y dùng c¸c khu c«ng nghiÖp, më réng c¸c ®iÓm d©n c­ v. ®· lµm cho diÖn tÝch rõng ngµy cµng bÞ thu hÑp, tû lÖ che phñ cña rõng tù nhiªn gi¶m ®i mçi ngµy mét nhanh. Trong nh÷ng n¨m ®Çu cña thÕ kû nµy, sau nhiÒu n¨m khai th¸c vµ sö dông cña con ng­êi, diÖn tÝch rõng trªn thÕ giíi vÉn cßn kho¶ng 60 - 65 %. Nh­ng chØ trong gÇn 1 thÕ kû, tÝnh ®Õn n¨m 1995 con sè nµy ®· gi¶m mét nöa.

Theo sè liÖu cña tæ chøc l­¬ng thùc thÕ giíi th× tæng diÖn tÝch rõng tù nhiªn hiÖn chØ cßn kho¶ng 3. Mçi n¨m diÖn tÝch rõng bÞ gi¶m trung b×nh kho¶ng 20 triÖu hÐc ta. [12] ë ViÖt Nam, vµo nh÷ng n¨m 1943 tû lÖ che phñ cña rõng tù nhiªn cßn kho¶ng 43% diÖn tÝch l·nh thæ. §Õn nay, tû lÖ nµy cßn kho¶ng 36,1% (theo QuyÕt ®Þnh c«ng bè cña Bé NN&PTNT n¨m 2004), tËp trung chñ yÕu ë T©y Nguyªn, §«ng nam bé vµ miÒn Trung.

Rõng tù nhiªn kh«ng chØ bÞ thu hÑp vÒ diÖn tÝch mµ cßn gi¶m ®i vÒ chÊt l­îng. C¸c loµi gç quý ®· bÞ khai th¸c c¹n kiÖt, c¸c loµi cho s¶n phÈm cã gi¸ trÞ cao nh­ l­¬ng thùc, thùc phÈm, d­îc liÖu, nguyªn liÖu cho c«ng nghiÖp, thñ c«ng mü nghÖ v. trë nªn khan hiÕm, nhiÒu loµi ®éng vËt hoang d· ®ang cã nguy c¬ tuyÖt chñng. Sù suy gi¶m diÖn tÝch vµ chÊt l­îng cña rõng tù nhiªn ch¼ng nh÷ng ®· lµm xuèng cÊp mét nguån tµi nguyªn cã kh¶ n¨ng cung cÊp liªn tôc nh÷ng s¶n phÈm ®a d¹ng cho cuéc sèng con ng­êi, mµ cßn kÐo theo nh÷ng biÕn ®æi nguy hiÓm cña ®iÒu kiÖn sinh th¸i trªn hµnh tinh.

HËu qu¶ quan träng nhÊt cña mÊt rõng trong thÕ kû qua lµ lµm cho khÝ hËu biÕn ®æi, nguån n­íc kh«ng æn ®Þnh, ®Êt ®ai bÞ hoang ho¸, quy m« vµ c­êng ®é cña nh÷ng thiªn tai nh­ giã b·o, h¹n h¸n, lò lôt, ch¸y rõng ngµy mét gia t¨ng. Sù mÊt rõng ®· trë thµnh nguyªn nh©n trùc tiÕp cña sù ®ãi nghÌo 3 ë nhiÒu quèc gia, lµ nguyªn nh©n cña hiÓm ho¹ sinh th¸i, ®e do¹ sù tån t¹i l©u bÒn cña con ng­êi vµ thiªn nhiªn trªn toµn thÕ giíi. Tr­íc t×nh h×nh ®ã, mét yªu cÇu cÊp b¸ch ®Æt ra lµ ph¶i qu¶n lý rõng nh­ thÕ nµo ®Ó ng¨n chÆn ®­îc t×nh tr¹ng mÊt rõng, qu¶n lý mµ trong ®ã viÖc khai th¸c nh÷ng gi¸ trÞ kinh tÕ cña rõng kh«ng m©u thuÉn víi viÖc duy tr× diÖn tÝch vµ chÊt l­îng cña rõng, duy tr× vµ ph¸t huy nh÷ng chøc n¨ng sinh th¸i to lín víi sù tån t¹i l©u bÒn cña con ng­êi vµ thiªn nhiªn. §©y còng lµ xuÊt ph¸t ®iÓm cña nh÷ng ý t­ëng qu¶n lý rõng bÒn v÷ng - qu¶n lý rõng nh»m ph¸t huy ®ång thêi nh÷ng gi¸ trÞ vÒ kinh tÕ, x· héi vµ m«i tr­êng cña rõng.

MÆc dï, néi dung cña qu¶n lý rõng bÒn v÷ng rÊt phong phó vµ ®a d¹ng víi nh÷ng kh¸c biÖt nhÊt ®Þnh phô thuéc vµo ®iÒu kiÖn cô thÓ cña tõng ®Þa ph­¬ng, tõng quèc gia, song ng­êi ta còng ®ang cè g¾ng ®­a ra nh÷ng kh¸i niÖm ®Ó diÔn ®¹t b¶n chÊt cña nã. Theo Tæ Chøc Gç NhiÖt ®íi (ITTO) th× “Qu¶n lý rõng bÒn v÷ng lµ qu¸ tr×nh qu¶n lý ®Êt rõng cè ®Þnh ®Ó ®¹t ®­îc mét hoÆc nhiÒu môc tiªu ®­îc x¸c ®Þnh râ rµng cña c«ng t¸c qu¶n lý trong vÊn ®Ò s¶n xuÊt liªn tôc c¸c l©m phÈm vµ dÞch vô rõng mµ kh«ng lµm gi¶m ®i ®¸ng kÓ nh÷ng gi¸ trÞ vèn cã vµ kh¶ n¨ng s¶n xuÊt sau nµy cña rõng vµ kh«ng g©y ra nh÷ng ¶nh h­ëng tiªu cùc th¸i qu¸ ®Õn m«i tr­êng vËt chÊt vµ x· héi". Theo hiÖp ­íc Helsinki th× “ Qu¶n lý rõng bÒn v÷ng lµ sù qu¶n lý rõng vµ ®Êt rõng mét c¸ch hîp lý ®Ó duy tr× tÝnh ®a d¹ng sinh häc, n¨ng suÊt, kh¶ n¨ng t¸i sinh, søc sèng cña rõng, ®ång thêi duy tr× tiÒm n¨ng thùc hiÖn c¸c chøc n¨ng kinh tÕ, x· héi vµ sinh th¸i cña chóng trong hiÖn t¹i còng nh­ trong t­¬ng lai, ë cÊp ®Þa ph­¬ng, quèc gia vµ toµn cÇu, kh«ng g©y ra nh÷ng t¸c h¹i ®èi víi c¸c hÖ sinh th¸i kh¸c”. MÆc dï cã sù kh¸c biÖt nhÊt ®Þnh trong c¸ch diÔn ®¹t ng«n tõ, nh­ng c¸c kh¸i niÖm ®Òu h­íng vµo m« t¶ môc tiªu chung cña qu¶n lý rõng bÒn v÷ng, ®ã lµ qu¶n lý ®Ó ®¹t ®­îc sù æn ®Þnh vÒ diÖn tÝch, sù bÒn v÷ng vÒ tÝnh ®a d¹ng sinh häc, vÒ n¨ng suÊt kinh tÕ vµ hiÖu qu¶ sinh th¸i m«i tr­êng cña rõng.

C¸c kh¸i niÖm còng chØ râ sù cÇn thiÕt ph¶i ¸p dông mét c¸ch linh ho¹t cña c¸c biÖn ph¸p qu¶n lý rõng phï hîp víi tõng ®Þa ph­¬ng vµ qu¶n lý rõng bÒn v÷ng ph¶i ®­îc thùc hiÖn ë quy m« tõ ®Þa ph­¬ng, quèc gia ®Õn quy m« toµn thÕ giíi. 4 Trªn quan ®iÓm kinh tÕ sinh th¸i th× vÒ mÆt nguyªn t¾c, hiÖu qu¶ sinh th¸i m«i tr­êng cña rõng hoµn toµn cã thÓ quy ®æi ®­îc thµnh nh÷ng gi¸ trÞ kinh tÕ. V× thùc chÊt, viÖc n©ng cao gi¸ trÞ sinh th¸i m«i tr­êng cña rõng sÏ gãp phÇn lµm gi¶m bít nh÷ng chi phÝ cÇn thiÕt ®Ó c¶i t¹o vµ æn ®Þnh m«i tr­êng vËt chÊt cho sù tån t¹i cña con ng­êi vµ thiªn nhiªn, duy tr× vµ c¶i thiÖn n¨ng suÊt cña c¸c hÖ sinh th¸i còng nh­ nhiÒu ho¹t ®éng ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi kh¸c v. Nh­ vËy, qu¶n lý rõng bÒn v÷ng vÒ thùc chÊt lµ mét ho¹t ®éng gãp phÇn vµo sö dông bÒn v÷ng, sö dông tèi ­u kh«ng gian sèng cña mçi ®Þa ph­¬ng, mçi quèc gia vµ toµn thÕ giíi.

Víi ý nghÜa kinh tÕ vµ sinh th¸i m«i tr­êng cùc kú quan träng, qu¶n lý rõng bÒn v÷ng hiÖn ®­îc xem lµ mét trong nh÷ng nhiÖm vô cÊp b¸ch nhÊt cña ho¹t ®éng qu¶n lý tµi nguyªn, mét gi¶i ph¸p lín cho sù tån t¹i l©u bÒn cña con ng­êi vµ thiªn nhiªn trªn tr¸i ®Êt. t×nh h×nh nghiªn cøu vÒ qu¶n lý rõng bÒn v÷ng 1. Trªn thÕ giíi 1. C¬ së lý luËn §èi víi tÊt c¶ c¸c quèc gia trªn thÕ giíi, tµi nguyªn rõng lu«n ®ãng vai trß hÕt søc quan träng.

Cuéc sèng cña phÇn lín ng­êi d©n miÒn nói phô thuéc vµo nguån thu tõ c¸c lo¹i l©m s¶n. M«i tr­êng sèng cña ®¹i bé phËn d©n c­ ë c¶ miÒn xu«i còng nh­ miÒn ng­îc ®Òu dùa vµo sù tån t¹i cña tµi nguyªn rõng. ThÕ nh­ng, nh÷ng cè g¾ng t¨ng c­êng kiÓm so¸t hµnh chÝnh ®èi víi c¸c khu rõng quèc gia th­êng kh«ng ®¹t hiÖu qu¶ nh­ mong muèn, thËm chÝ cã n¬i, cã lóc cßn lµm t¨ng thªm m©u thuÉn gi÷a c¸c bªn vµ g©y tæn h¹i lªn hÖ sinh th¸i rõng. Nh©n d©n mét sè n­íc trªn thÕ giíi ngµy cµng lín tiÕng ®ßi hái nh÷ng ngµnh c«ng nghiÖp bªn ngoµi chÊm døt khai th¸c tµi nguyªn rõng.

Tõ Surinam ®Õn c¸c ®¶o Solomon, ë Ên ®é, Nepan, In®«nªxia, PhilÝppin, Ghana, Zimbabwe, Panama, Mü, Cana®a vµ nhiÒu d©n téc kh¸c, mèi quan t©m ®èi víi n¹n ph¸ rõng ®· thóc ®Èy c¸c céng ®ång tæ chøc c¸c cuéc biÓu t×nh quÇn chóng, chÆn c¸c con ®­êng chë gç, kªu gäi nh÷ng ®¹i biÓu chÝnh trÞ vµ c¸c hÖ thèng ph¸p luËt ng¨n chÆn n¹n ph¸ rõng vµ lµm suy tho¸i tµi nguyªn rõng. Qu¶n lý sö dông rõng l©u bÒn bao hµm c¸c qui tr×nh c«ng nghÖ, chÝnh s¸ch vµ ho¹t ®éng s¶n xuÊt, nh»m héi nhËp nh÷ng nguyªn lý kinh tÕ - x· héi víi c¸c mèi quan t©m vÒ m«i tr­êng sao cho cã thÓ ®ång thêi: - Duy tr× vµ n©ng cao sù phôc vô s¶n xuÊt (s¶n xuÊt) - Gi¶m møc ®é nguy c¬ cho s¶n xuÊt (æn ®Þnh). - Cã thÓ ®øng v÷ng ®­îc vÒ kinh tÕ (kinh tÕ). - Cã thÓ chÊp nhËn ®­îc vÒ mÆt x· héi (x· héi).

Nãi c¸ch kh¸c, lo¹i h×nh sö dông rõng cã thÓ ®­îc coi lµ bÒn v÷ng nÕu nh­ c¸ch sö dông ®Êt cã tÝnh c©n ®èi vÒ mÆt x· héi, cã c¬ së vÒ mÆt m«i tr­êng, ®­îc chÊp nhËn vÒ mÆt chÝnh trÞ, cã tÝnh kh¶ thi vÒ mÆt kü thuËt vµ phï hîp vÒ mÆt kinh tÕ. Nh÷ng nghiªn cøu liªn quan ®Õn ®Ò tµi Trªn thÕ giíi, lÞch sö qu¶n lý rõng ®­îc ph¸t triÓn tõ rÊt sím. §Çu thÕ kû 18, c¸c nhµ l©m häc §øc G.