Luận văn thạc sĩ về thu hút và quản lý rủi ro vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài

Luận văn phân tích Quản lý rủi ro trong đầu tư gián tiếp nước ngoài: Luận văn thạc sĩ, vận dụng lý thuyết vững chắc, đề xuất giải pháp sáng tạo cho

• Tác giả: Vuõ Việt Hương
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Thị Ngọc Trang
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh Tế Tài Chính Ngân Hàng
• Đề tài: Quản Lý Rủi Ro Trong Đầu Tư Gián Tiếp Nước Ngoài
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2006
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ VỐN ĐẦU TƯ GIÁN TIẾP NƯỚC NGOÀI
• 1.1. Đầu tư gián tiếp nước ngoài
• 1.2. Kênh thu hút vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài
• 1.2.1. Thị trường chứng khoán
• 1.2.2. Công ty cổ phần
• 1.3. Lợi ích và rủi ro gắn liền với dòng vốn gián tiếp
• 1.4. Dòng vốn đầu tư gián tiếp và hội nhập tài chính
• 1.5. Phòng ngừa rủi ro dòng vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài
• 1.5.1. Các biện pháp kiểm soát vốn
• 1.5.2. Phát triển thị trường sản phẩm phái sinh nhằm phòng ngừa rủi ro cho dòng vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài
• 1.6. Kinh nghiệm thu hút và quản lý vốn FPI ở các nước trên thế giới
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THU HÚT VÀ QUẢN LÝ RỦI RO VỐN ĐẦU TƯ GIÁN TIẾP NƯỚC NGOÀI Ở VIỆT NAM
• 2.1. Thu hút vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài
• 2.1.1. Toàn cảnh vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài tại Việt Nam từ 1999 đến nay
• 2.1.2. Hoạt động của một số quỹ đầu tư, định chế tài chính trung gian trong thời gian qua
• 2.1.3. Công ty Tài chính Quốc tế
• 2.1.4. Những vấn đề đã được chính phủ giải quyết nhằm thu hút lượng vốn đầu tư
• 2.2. Quản lý rủi ro vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài
• 2.2.1. Nhận diện rủi ro vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài tại VN trong thời gian qua
• 2.2.2. Chính sách của Chính phủ
• 2.2.3. Tình hình triển khai các công cụ tài chính phái sinh
• 2.2.4. Những toàn tại trong thu hút và quản lý rủi ro dòng vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài trong thời gian qua
• 3. CHƯƠNG 3: THU HÚT VÀ QUẢN LÝ RỦI RO VỐN ĐẦU TƯ GIÁN TIẾP NƯỚC NGOÀI Ở VIỆT NAM
• 3.1. Đổi bảo mức đô hội nhập tài chính của VN trong giai đoạn sắp tới
• 3.2. Đổi bảo những rủi ro đi kèm với dòng vốn FPI
• 3.3. Biện pháp đẩy mạnh thu hút đầu tư gián tiếp nước ngoài
• 3.3.1. Hoàn thiện hệ thống luật pháp
• 3.3.2. Phát triển thị trường chứng khoán
• 3.3.3. Đẩy mạnh cổ phần hóa, tư nhân hóa
• 3.3.4. Thực hiện chính sách minh bạch hóa
• 3.3.5. Phát triển cơ sở hạ tầng tài chính
• 3.4. Nâng cao quản lý rủi ro vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài
• KẾT LUẬN & KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài

Vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài (FPI) là hình thức đầu tư thông qua việc mua cổ phần, cổ phiếu, trái phiếu và các giấy tờ có giá khác. FPI đã hình thành và phát triển từ lâu ở Mỹ và các nước Châu Âu, nơi có thị trường tài chính phát triển mạnh mẽ. Hình thức đầu tư này không chỉ giúp các doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn mới mà còn thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế. Đặc biệt, FPI có vai trò quan trọng trong việc cung cấp vốn cho các doanh nghiệp trong nước, giúp họ tăng trưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh. Các doanh nghiệp như Vinamilk, Bảo Minh, REE đã thành công trong việc thu hút nguồn vốn này, từ đó góp phần vào sự phát triển kinh tế của Việt Nam.

1.1 Đầu tư gián tiếp nước ngoài

Theo Luật Đầu tư năm 2005 của Việt Nam, đầu tư gián tiếp nước ngoài là hình thức đầu tư thông qua việc mua cổ phần, cổ phiếu, trái phiếu và các giấy tờ có giá khác. FPI đã hình thành và phát triển từ lâu ở Mỹ và các nước Châu Âu, nơi có thị trường tài chính phát triển mạnh mẽ. Hình thức đầu tư này không chỉ giúp các doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn mới mà còn thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế. Đặc biệt, FPI có vai trò quan trọng trong việc cung cấp vốn cho các doanh nghiệp trong nước, giúp họ tăng trưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh.

1.2 Tầm quan trọng của vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài

Vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài đã trở thành một trong những nguồn vốn quan trọng cho nền kinh tế Việt Nam. Nó không chỉ giúp các doanh nghiệp trong nước tăng trưởng mà còn tạo ra nhiều cơ hội việc làm. FPI còn giúp nâng cao tính thanh khoản của thị trường chứng khoán, từ đó thu hút thêm nhiều nhà đầu tư. Việc thu hút vốn FPI cũng góp phần làm cho thị trường tài chính Việt Nam trở nên hấp dẫn hơn trong mắt các nhà đầu tư quốc tế.

II. Thực trạng thu hút và quản lý rủi ro vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài ở Việt Nam

Thực trạng thu hút vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài tại Việt Nam trong những năm qua đã có những bước tiến đáng kể. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức trong việc quản lý rủi ro liên quan đến dòng vốn này. Các chính sách của Chính phủ đã có những điều chỉnh nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc thu hút FPI, nhưng vẫn cần có những biện pháp cụ thể để giảm thiểu rủi ro. Việc nhận diện và đánh giá rủi ro là rất quan trọng để đảm bảo sự ổn định của thị trường tài chính.

2.1 Thu hút vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài

Việt Nam đã có những thành công nhất định trong việc thu hút vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài. Từ năm 1999 đến nay, dòng vốn FPI vào Việt Nam đã tăng trưởng mạnh mẽ. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức trong việc duy trì và phát triển nguồn vốn này. Các chính sách của Chính phủ cần phải linh hoạt và phù hợp với tình hình thực tế để thu hút thêm nhiều nhà đầu tư.

2.2 Quản lý rủi ro vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài

Quản lý rủi ro vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài là một trong những vấn đề quan trọng hiện nay. Việc nhận diện và đánh giá rủi ro là rất cần thiết để đảm bảo sự ổn định của thị trường tài chính. Chính phủ cần có những chính sách cụ thể để giảm thiểu rủi ro, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư. Các biện pháp kiểm soát vốn và phát triển thị trường sản phẩm cũng cần được chú trọng để đảm bảo an toàn cho dòng vốn FPI.

III. Đề xuất giải pháp thu hút và quản lý rủi ro vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài

Để thu hút và quản lý rủi ro vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài một cách hiệu quả, cần có những giải pháp đồng bộ và toàn diện. Việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, phát triển thị trường chứng khoán, và nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp trong nước là rất quan trọng. Đồng thời, cần có các chính sách khuyến khích và hỗ trợ cho các nhà đầu tư nước ngoài, tạo ra môi trường đầu tư minh bạch và ổn định.

3.1 Hoàn thiện hệ thống pháp luật

Hệ thống pháp luật cần được hoàn thiện để tạo điều kiện thuận lợi cho việc thu hút vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài. Các quy định cần rõ ràng, minh bạch và dễ hiểu để các nhà đầu tư có thể dễ dàng tiếp cận và thực hiện các giao dịch đầu tư.

3.2 Phát triển thị trường chứng khoán

Phát triển thị trường chứng khoán là một trong những giải pháp quan trọng để thu hút vốn FPI. Cần có các biện pháp nâng cao tính thanh khoản của thị trường, đồng thời tạo ra các sản phẩm đầu tư đa dạng để đáp ứng nhu cầu của các nhà đầu tư.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế và gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), Việt Nam đang đứng trước nhiều cơ hội và thách thức lớn trong việc thu hút vốn đầu tư nước ngoài. Theo số liệu thống kê, dòng vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài (FPI) tại Việt Nam chiếm khoảng 2-3% tổng vốn đầu tư, thấp hơn nhiều so với vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Tuy nhiên, FPI có tiềm năng lớn trong việc hỗ trợ các doanh nghiệp trong nước, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, nâng cao năng lực quản trị và cạnh tranh trên thị trường. Mục tiêu nghiên cứu nhằm phân tích thực trạng thu hút và quản lý rủi ro vốn FPI tại Việt Nam trong giai đoạn từ 1999 đến 2006, đồng thời đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả thu hút và quản lý dòng vốn này. Nghiên cứu tập trung vào các kênh thu hút vốn FPI như thị trường chứng khoán, công ty cổ phần, quỹ đầu tư và các tổ chức tài chính quốc tế, với phạm vi nghiên cứu chủ yếu tại các trung tâm tài chính lớn như TP. Hồ Chí Minh và Hà Nội. Ý nghĩa của nghiên cứu được thể hiện qua việc góp phần phát triển thị trường tài chính, tăng cường chiều sâu tài chính và cân đối hội nhập, từ đó thúc đẩy sự phát triển bền vững của nền kinh tế Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai lý thuyết chính: lý thuyết về vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài (FPI) và lý thuyết quản lý rủi ro tài chính. Lý thuyết FPI nhấn mạnh vai trò của dòng vốn gián tiếp trong việc thúc đẩy phát triển thị trường tài chính, cung cấp nguồn vốn cho các doanh nghiệp trong nước và nâng cao năng lực quản trị. Lý thuyết quản lý rủi ro tập trung vào việc nhận diện, đánh giá và kiểm soát các rủi ro liên quan đến dòng vốn FPI như rủi ro tỷ giá, rủi ro thị trường và rủi ro chính sách. Các khái niệm chính bao gồm: vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài, thị trường chứng khoán, công ty cổ phần, quỹ đầu tư, và các công cụ phòng ngừa rủi ro tài chính như hợp đồng kỳ hạn (forward), hoán đổi (swap) và quyền chọn tiền tệ (currency option).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp tổng hợp, phân tích định tính và định lượng dựa trên dữ liệu thứ cấp thu thập từ các báo cáo của Tổng cục Thống kê, Trung tâm Giao dịch Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh, các quỹ đầu tư và tổ chức tài chính quốc tế như IFC. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm hơn 19 quỹ đầu tư nước ngoài hoạt động tại Việt Nam với tổng vốn huy động gần 2 tỷ USD, cùng các doanh nghiệp niêm yết và các công ty cổ phần có vốn FPI. Phương pháp phân tích bao gồm phân tích số liệu thống kê, so sánh tỷ lệ vốn FPI so với FDI, đánh giá hiệu quả hoạt động của các quỹ đầu tư và phân tích các chính sách quản lý rủi ro. Timeline nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 1999-2006, giai đoạn Việt Nam chuẩn bị gia nhập WTO và có nhiều thay đổi về chính sách thu hút vốn đầu tư nước ngoài.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ trọng vốn FPI còn thấp nhưng có xu hướng tăng: Giai đoạn 1999-2005, vốn FPI chỉ chiếm khoảng 2-3% tổng vốn đầu tư nước ngoài, tuy nhiên đến năm 2006, dự báo vốn FPI vào Việt Nam đạt khoảng 500 triệu USD, tăng đáng kể so với các năm trước. So với FDI, vốn FPI vẫn còn khiêm tốn nhưng có xu hướng tăng trưởng ổn định.

2. Thị trường chứng khoán là kênh thu hút vốn FPI hiệu quả: Các quỹ đầu tư như Vietnam Enterprise Investment Limited (VEIL), Vietnam Opportunity Fund (VOF) và Mekong Enterprise Fund (MEF) đã đầu tư vào nhiều lĩnh vực khác nhau với mức tăng trưởng trung bình 10-30%/năm. Ví dụ, VOF đã tăng lợi nhuận 110% trên giá trị tài sản ròng, chứng tỏ hiệu quả đầu tư trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

3. Chính sách quản lý rủi ro còn nhiều hạn chế: Việt Nam chưa phát triển đầy đủ các công cụ phòng ngừa rủi ro tài chính như sản phẩm phái sinh, dẫn đến rủi ro tỷ giá và thị trường cao. Các quỹ đầu tư nước ngoài cũng còn e ngại về tính minh bạch và ổn định của thị trường tài chính trong nước.

4. Vai trò của các tổ chức tài chính quốc tế: IFC và các tổ chức tài chính quốc tế khác đã hỗ trợ tích cực trong việc phát triển thị trường tài chính, cung cấp vốn và tư vấn kỹ thuật cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ, góp phần nâng cao năng lực quản trị và minh bạch thông tin.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính khiến vốn FPI tại Việt Nam còn thấp là do thị trường tài chính chưa phát triển đồng bộ, tính thanh khoản thấp và các rào cản pháp lý, đặc biệt là giới hạn tỷ lệ sở hữu nước ngoài trong doanh nghiệp. So với các nước trong khu vực như Trung Quốc, Thái Lan hay Ấn Độ, Việt Nam còn nhiều điểm yếu về cơ sở hạ tầng tài chính và chính sách quản lý rủi ro. Tuy nhiên, với sự cải thiện chính sách, đặc biệt là việc nâng tỷ lệ sở hữu nước ngoài lên 49% và chuẩn bị gia nhập WTO, Việt Nam đã tạo ra môi trường thuận lợi hơn cho dòng vốn FPI. Việc phát triển các công cụ phái sinh tài chính sẽ giúp giảm thiểu rủi ro cho nhà đầu tư, từ đó thu hút thêm nguồn vốn. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh tỷ lệ vốn FPI và FDI qua các năm, bảng thống kê hiệu quả hoạt động của các quỹ đầu tư và sơ đồ mô tả các công cụ quản lý rủi ro hiện có và cần phát triển.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện khung pháp lý và chính sách thu hút vốn FPI: Nâng cao tỷ lệ sở hữu nước ngoài trong các doanh nghiệp niêm yết và công ty cổ phần, đồng thời đơn giản hóa thủ tục đầu tư để tạo điều kiện thuận lợi cho nhà đầu tư nước ngoài. Thời gian thực hiện: 1-2 năm, chủ thể: Chính phủ và Bộ Tài chính.

2. Phát triển thị trường chứng khoán và các sản phẩm phái sinh: Khuyến khích phát triển các công cụ phái sinh như hợp đồng kỳ hạn, quyền chọn và hoán đổi nhằm giúp nhà đầu tư phòng ngừa rủi ro tỷ giá và thị trường. Thời gian thực hiện: 2-3 năm, chủ thể: Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và các sở giao dịch chứng khoán.

3. Tăng cường minh bạch và công khai thông tin doanh nghiệp: Áp dụng các quy định nghiêm ngặt về công bố thông tin, kiểm toán độc lập và quản trị công ty nhằm nâng cao niềm tin của nhà đầu tư nước ngoài. Thời gian thực hiện: 1 năm, chủ thể: Bộ Tài chính, các doanh nghiệp niêm yết.

4. Hỗ trợ phát triển các quỹ đầu tư và tổ chức tài chính quốc tế: Tạo điều kiện cho các quỹ đầu tư nước ngoài hoạt động hiệu quả, đồng thời phối hợp với các tổ chức tài chính quốc tế để nâng cao năng lực quản lý và kỹ thuật cho doanh nghiệp trong nước. Thời gian thực hiện: liên tục, chủ thể: Chính phủ, các tổ chức tài chính.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách: Giúp hiểu rõ thực trạng và đề xuất chính sách thu hút vốn FPI hiệu quả, từ đó xây dựng các chính sách phù hợp thúc đẩy phát triển kinh tế.

2. Các nhà đầu tư nước ngoài và quỹ đầu tư: Cung cấp thông tin về môi trường đầu tư, rủi ro và cơ hội tại Việt Nam, hỗ trợ quyết định đầu tư chính xác.

3. Doanh nghiệp trong nước, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ: Hiểu được vai trò của vốn FPI trong việc nâng cao năng lực quản trị và mở rộng quy mô sản xuất kinh doanh.

4. Các nhà nghiên cứu và học viên ngành tài chính – ngân hàng: Là tài liệu tham khảo quý giá về lý thuyết và thực tiễn quản lý vốn đầu tư gián tiếp, cũng như các công cụ quản lý rủi ro tài chính.

Câu hỏi thường gặp

1. Vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài (FPI) là gì?
   FPI là hình thức đầu tư thông qua việc mua cổ phiếu, trái phiếu hoặc các chứng khoán khác mà nhà đầu tư không trực tiếp tham gia quản lý doanh nghiệp. Ví dụ, các quỹ đầu tư nước ngoài mua cổ phiếu trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

2. Tại sao vốn FPI quan trọng đối với Việt Nam?
   FPI giúp tăng cường thanh khoản thị trường chứng khoán, cung cấp vốn cho doanh nghiệp trong nước, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, đồng thời thúc đẩy sự phát triển của thị trường tài chính.

3. Những rủi ro chính khi thu hút vốn FPI là gì?
   Bao gồm rủi ro tỷ giá, rủi ro thị trường biến động, rủi ro chính sách và rủi ro thanh khoản. Ví dụ, biến động tỷ giá có thể làm giảm giá trị đầu tư của nhà đầu tư nước ngoài.

4. Việt Nam đã có những chính sách gì để thu hút vốn FPI?
   Việt Nam đã nâng tỷ lệ sở hữu nước ngoài trong doanh nghiệp lên 49%, phát triển thị trường chứng khoán, cho phép thành lập các quỹ đầu tư nước ngoài và cải thiện khung pháp lý liên quan.

5. Làm thế nào để quản lý rủi ro vốn FPI hiệu quả?
   Phát triển các công cụ phái sinh tài chính, tăng cường minh bạch thông tin, áp dụng các biện pháp kiểm soát vốn và phối hợp với các tổ chức tài chính quốc tế để nâng cao năng lực quản lý.

Kết luận

• Vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài (FPI) đóng vai trò quan trọng trong phát triển thị trường tài chính và hỗ trợ doanh nghiệp trong nước tại Việt Nam.
• Mặc dù tỷ trọng FPI còn thấp so với FDI, nhưng có xu hướng tăng trưởng ổn định và tiềm năng phát triển lớn trong tương lai gần.
• Việt Nam cần hoàn thiện khung pháp lý, phát triển thị trường chứng khoán và các công cụ quản lý rủi ro để thu hút và quản lý hiệu quả dòng vốn FPI.
• Sự tham gia của các tổ chức tài chính quốc tế và quỹ đầu tư nước ngoài góp phần nâng cao năng lực quản trị và minh bạch thông tin cho doanh nghiệp trong nước.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các chính sách nâng cao tỷ lệ sở hữu nước ngoài, phát triển sản phẩm phái sinh và tăng cường minh bạch thông tin nhằm tạo môi trường đầu tư thuận lợi và bền vững.

Hãy cùng nghiên cứu và áp dụng các giải pháp này để thúc đẩy sự phát triển bền vững của thị trường tài chính Việt Nam và tận dụng tối đa lợi ích từ dòng vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài.

Trích đoạn nội dung tài liệu

1 BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KINH TEÁ TP. HOÀ CHÍ MINH ---# "--- VUÕ VIEÄT HUØNG THU HUÙT VAØ QUAÛN LYÙ RUÛI RO VOÁN ÑAÀU TÖ GIAÙN TIEÁP NÖÔÙC NGOAØI LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ KINH TEÁ TP. HOÀ CHÍ MINH - NAÊM 2006 123doc 2 BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KINH TEÁ TP. HOÀ CHÍ MINH ---# "--- VUÕ VIEÄT HUØNG THU HUÙT VAØ QUAÛN LYÙ RUÛI RO VOÁN ÑAÀU TÖ GIAÙN TIEÁP NÖÔÙC NGOAØI Chuyeân ngaønh: Kinh teá Taøi chính Ngaân haøng Maõ soá: 60.12 LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ KINH TEÁ NGÖÔØI HÖÔÙNG DAÃN KHOA HOÏC: PGS.TS NGUYEÃN THÒ NGOÏC TRANG TP.

HOÀ CHÍ MINH - NAÊM 2006 123doc 3 MUÏC LUÏC Muïc luïc Danh muïc caùc chöõ vieát taét Danh muïc caùc baûng bieåu, ñoà thò LÔØI MÔÛ ÑAÀU CHÖÔNG 1: TOÅNG QUAN VEÀ VOÁN ÑAÀU TÖ GIAÙN TIEÁP NÖÔÙC NGOAØI 1.1- Ñaàu tö giaùn tieáp nöôùc ngoaøi .2- Taàm quan troïng cuûa voán ñaàu tö giaùn tieáp nöôùc ngoaøi 1.2- Keânh thu huùt voán ñaàu tö giaùn tieáp nöôùc ngoaøi.1- Thò tröôøng chöùng khoaùn 1.2- Coâng ty coå phaàn.3- Lôïi ích vaø ruûi ro gaén lieàn vôùi doøng voán giaùn tieáp .4- Doøng voán ñaàu tö giaùn tieáp vaø hoäi nhaäp taøi chính .5- Phoøng ngöøa ruûi ro doøng voán ñaàu tö giaùn tieáp nöôùc ngoaøi.1- Caùc bieän phaùp kieåm soaùt voán 1.2- Phaùt trieån thò tröôøng saûn phaåm phaùi sinh nhaèm phoøng ngöøa ruûi ro cho doøng voán ñaàu tö giaùn tieáp nöôùc ngoaøi .6- Kinh nghieäm thu huùt vaø quaûn lyù voán FPI ôû caùc nöôùc treân theá giôùi .17 CHÖÔNG 2: THÖÏC TRAÏNG THU HUÙT VAØ QUAÛN LYÙ RUÛI RO VOÁN ÑAÀU TÖ GIAÙN TIEÁP NÖÔÙC NGOAØI ÔÛ VIEÄT NAM 2.1- Thu huùt voán ñaàu tö giaùn tieáp nöôùc ngoaøi .1- Toaøn caûnh voán ñaàu tö giaùn tieáp nöôùc ngoaøi taïi Vieät Nam töø 1999 ñeán nay 2.2- Hoaït ñoäng cuûa moät soá quyõ ñaàu tö, ñònh cheá taøi chính trung gian trong thôøi gian qua.3- Coâng ty Taøi chính Quoác teá .3- Nhöõng vaán ñeà ñaõ ñöôïc chính phuû giaûi quyeát nhaèm thu huùt luoàng voán ñaàu tö g 123doc 4 2.2- Quaûn lyù ruûi ro voán ñaàu tö giaùn tieáp nöôùc ngoaøi .1- Nhaän dieän ruûi ro voán ñaàu tö giaùn tieáp nöôùc ngoaøi taïi VN trong thôøi gian qua 2.2- Chính saùch cuûa Chính phuû.3- Tình hình trieån khai caùc coâng cuï taøi chính phaùi sinh.3- Nhöõng toàn taïi trong thu huùt vaø quaûn lyù ruûi ro doøng voán ñaàu tö giaùn tieáp nöôùc ngoaøi trong thôøi gian qua .35 CHÖÔNG 3: THU HUÙT VAØ QUAÛN LYÙ RUÛI RO VOÁN ÑAÀU TÖ GIAÙN TIEÁP NÖÔÙC NGOAØI ÔÛ VIEÄT NAM 3.1- Döï baùo möùc ñoä hoäi nhaäp taøi chính cuûa VN trong giai ñoaïn saép ñeán .2- Döï baùo nhöõng ruûi ro ñi keøm vôùi doøng voán FPI .3- Bieän phaùp ñaåy maïnh thu huùt ñaàu tö giaùn tieáp nöôùc ngoaøi .1- Hoaøn thieän heä thoáng luaät phaùp 3.2- Phaùt trieån thò tröôøng chöùng khoaùn .3- Ñaåy maïnh coå phaàn hoaù, tö nhaân hoaù .4- Thöïc hieän chính saùch minh baïch hoaù .5- Phaùt trieån cô sôû haï taàng taøi chính.4- Naâng cao quaûn lyù ruûi ro voán ñaàu tö giaùn tieáp nöôùc ngoaøi .55 KEÁT LUAÄN & KIEÁN NGHÒ .59 Taøi lieäu tham khaûo Phuï luïc 123doc 5 DANH MUÏC NHÖÕNG CHÖÕ VIEÁT TAÉT ADR: Chöùng chæ löu kyù chöùng khoaùn taïi Myõ CPH: Coå phaàn hoaù DN: Doanh nghieäp DNNN: Doanh nghieäp Nhaø nöôùc ÑTNN: Ñaàu tö nöôùc ngoaøi FDI: Ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi FPI: Ñaàu tö giaùn tieáp nöôùc ngoaøi IFC: Coâng ty Taøi chính Quoác teá NHNN: Ngaân haøng Nhaø nöôùc TTGDCK TP.HCM: Trung taâm Giao dòch Chöùng khoaùn TP.HCM USD: Dollar Myõ WTO: Toå chöùc Thöông maïi Theá giôùi 123doc 6 DANH MUÏC BAÛNG BIEÅU, ÑOÀ THÒ Baûng 1.1: Doøng voán nöôùc ngoaøi chaûy vaøo caùc thò tröôøng môùi noåi thôøi Trang 14 kyø 2003-2006 Baûng 1.2: Cô caáu theo khu vöïc doøng voán nöôùc ngoaøi chaûy vaøo caùc thò Trang 14 tröôøng môùi noåi thôøi kyø 2003-2006 Bieåu ñoà Voán FDI vaø FPI giai ñoaïn 1999-2005 taïi Vieät Nam Trang 18 2.1: Bieåu ñoà Hoaït ñoäng cuûa caùc nhaø ÑTNN treân TTGDCK TP.2: Bieåu ñoà Hoaït ñoäng cuûa caùc nhaø ÑTNN treân TTGDCK TP.1: Tình hình caùc quyõ ñaàu tö ôû Vieät Nam giai ñoaïn 2001-2005 Trang 23 Baûng 2.2: Möùc voán FPI vaøo Vieät Nam thoâng qua caùc quyõ ñaàu tö Trang 24 Bieåu ñoà Möùc voán hoaù treân thò tröôøng chöùng khoaùn Vieät Nam Trang 30 2.3: Quy moâ thò tröôøng nieâm yeát (thôøi ñieåm 20/11/2006) Trang 37 Bieåu ñoà Tyû leä coå phaàn hoaù DNNN Trang 51 2.5: 123doc 7 LÔØI MÔÛ ÑAÀU 1. Tính thieát thöïc cuûa ñeà taøi Sau moät thôøi gian daøi chuyeån ñoåi neàn kinh teá, Vieät Nam ñang ñöùng tröôùc ngöôõng cöûa hoäi nhaäp neàn kinh teá theá giôùi vôùi vieäc gia nhaäp Toå chöùc Thöông maïi Theá giôùi WTO. Neàn kinh teá Vieät Nam ñang ñoái dieän vôùi nhöõng cô hoäi vaø thaùch thöùc raát lôùn. Ñöùng tröôùc boái caûnh ñoù, vieäc thu huùt voán ñaàu tö nöôùc ngoaøi laø moät trong nhöõng chieán löôïc quan troïng ñeå phaùt trieån neàn kinh teá quoác gia.

Voán nöôùc ngoaøi ñaàu tö vaøo moät quoác gia thoâng qua hình thöùc: ñaàu tö tröïc tieáp (FDI) vaø ñaàu tö giaùn tieáp (FPI). Vieät Nam ñaõ coù nhöõng thaønh coâng nhaát ñònh trong vieäc thu huùt nguoàn voán FDI. Tuy nhieân, nguoàn voán FPI duø coù moät tieàm naêng to lôùn nhöng chöa ñöôïc quan taâm ñuùng möùc neân khoâng coù chieán löôïc khai thaùc moät caùch hieäu quaû. Neáu voán FDI coù taùc duïng ñoùng goùp cho ngaønh coâng nghieäp saûn xuaát, taêng kim ngaïch xuaát khaåu vaø taïo ra vieäc laøm cho ngöôøi Vieät Nam nhöng laïi khoâng taùc ñoäng ñeán caùc doanh nghieäp Vieät Nam thì voán FPI laïi coù theå giuùp caùc doanh nghieäp Vieät Nam taêng voán, naâng cao naêng löïc quaûn trò, giuùp doanh nghieäp taêng tröôûng vaø naâng cao naêng löïc caïnh tranh.

Do vaäy, voán FPI ñoùng vai troø raát quan troïng trong boái caûnh caùc doanh nghieäp Vieät Nam, chuû yeáu laø doanh nghieäp vöøa vaø nhoû, ñang khaùt voán. Maët khaùc, thu huùt luoàng voán FPI coù taùc duïng thuùc ñaåy thò tröôøng chöùng khoaùn phaùt trieån, cung caáp theâm caùc keânh huy ñoäng voán môùi cho neàn kinh teá, taêng cöôøng chieàu saâu taøi chính vaø tính caân ñoái cuûa hoäi nhaäp… giuùp thò tröôøng taøi chính phaùt trieån laønh maïnh hôn, qua ñoù goùp phaàn laøm cho neàn kinh teá phaùt trieån beàn vöõng hôn. Trong nhöõng naêm gaàn ñaây, moâi tröôøng ñaàu tö cuûa Vieät Nam ngaøy caøng haáp daãn vaø thuaän lôïi hôn so vôùi caùc nöôùc trong khu vöïc nhôø coù söï oån ñònh veà 123doc 8 chính trò – xaõ hoäi, taêng tröôûng kinh teá töông ñoái lôùn vaø caïnh tranh chöa khoác lieät neân ñaõ thu huùt ñöôïc söï quan taâm vaø chuù yù cuûa caùc ñònh cheá taøi chính, quyõ ñaàu tö nöôùc ngoaøi treân khaép theá giôùi ñaëc bieät laø trong giai ñoaïn VN baét ñaàu gia nhaäp WTO. Vaäy laøm sao ñeå khôi thoâng doøng chaûy cuûa nguoàn voán FPI trong giai ñoaïn saéùp tôùi ? Xuaát phaùt töø yeâu caàu treân, toâi choïn ñeà taøi “THU HUÙT VAØ QUAÛN LYÙ RUÛI RO VOÁN ÑAÀU TÖ GIAÙN TIEÁP NÖÔÙC NGOAØI” nhaèm nghieân cöùu thöïc traïng nguoàn voán FPI taïi Vieät Nam trong thôøi gian qua, nhaän dieän nhöõng thuaän lôïi cuõng nhö ruûi ro cuûa doøng voán FPI.

Töø ñoù, ñöa ra nhöõng giaûi phaùp nhaèm thu huùt vaø quaûn lyù doøng voán naøy moät caùch hieäu quaû phuïc vuï cho quaù trình phaùt trieån kinh teá quoác gia. Muïc ñích, ñoái töôïng nghieân cöùu - Nghieân cöùu toång quan nhöõng lyù luaän cô baûn veà voán FPI vaø hoaït ñoäng ñaàu tö giaùn tieáp taïi Vieät Nam. Kinh nghieäm cuûa caùc nöôùc treân theá giôùi trong vieäc thu huùt voán FPI. - Phaân tích thöïc traïng thu huùt vaø quaûn lyù voán FPI taïi Vieät Nam.

Ñaùnh giaù nhöõng toàn taïi laøm haïn cheá doøng chaûy voán FPI trong thôøi gian qua. - Ñeà xuaát caùc giaûi phaùp vó moâ vaø vi moâ nhaèm khôi thoâng luoàng voán FPI trong thôøi gian tôùi nhaèm phuïc vuï coâng cuoäc phaùt trieån kinh teá ñaát nöôùc. Phaïm vi vaø phöông phaùp nghieân cöùu Nghieân cöùu tình hình thu huùt vaø quaûn lyù ruûi ro voán FPI taïi Vieät Nam trong thôøi gian qua, nhöõng kinh nghieäm cuûa caùc nöôùc ñang phaùt trieån vaø caùc ñeà xuaát nhaèm naâng cao tính hieäu quaû trong vieäc thu huùt vaø quaûn lyù voán FPI. Phöông phaùp nghieân cöùu ñöôïc vaän duïng trong ñeà taøi bao goàm phöông phaùp thoáng keâ, toång hôïp, phaân tích, laáy lyù luaän so saùnh thöïc tieãn vaø laáy thöïc tieãn laøm cô sôû ñeå kieán nghò nhöõng giaûi phaùp nhaèm giaûi quyeát nhöõng vaán ñeà ñaõ ñaët ra trong ñeà taøi.

YÙ nghóa khoa hoïc vaø thöïc tieãn cuûa ñeà taøi 123doc 9 Luaän vaên döïa treân thöïc traïng tình hình thu huùt vaø quaûn lyù ruûi ro voán FPI taïi Vieät Nam, töø ñoù ñi saâu vaøo phaân tích baûn chaát cuûa nhöõng vaán ñeà coøn toàn taïi, haïn cheá. Döïa treân caùc phaân tích thöïc traïng coäng vôùi nghieân cöùu, lyù luaän, tö duy cuûa nhieàu nhaø nghieân cöùu, chuyeân gia kinh teá trong lónh vöïc taøi chính ñeå coù theå ñöa ra caùc yù kieán, ñeà xuaát xaùc ñaùng, phuø hôïp vôùi thöïc teá. Qua vieäc nghieân cöùu veà tình hình thu huùt vaø quaûn lyù ruûi ro voán FPI, hoïc vieân mong muoán nhöõng suy nghó, ñeà xuaát vaø nhöõng gì mình hoïc hoûi ñöôïc seõ giuùp ích cho vieäc hoaïch ñònh chính saùch thu huùt voán FPI nhaèm phaùt trieån moät thò tröôøng taøi chính laønh maïnh vaø thuùc ñaåy kinh teá ñaát nöôùc phaùt trieån beàn vöõng. Do thôøi gian nghieân cöùu vaø kieán thöùc coøn nhieàu haïn cheá, hoïc vieân khoâng theå traùnh khoûi nhöõng thieáu soùt.

Raát mong nhaän ñöôïc nhöõng yù kieán ñoùng goùp quyù baùu cuûa Quyù Thaày Coâ vaø nhöõng ngöôøi quan taâm ñeán lónh vöïc taøi chính ñeå ñeà taøi coù theå aùp duïng vaøo thöïc tieãn cuõng nhö giuùp hoïc vieân coù theå ñieàu chænh, môû roäng kieán thöùc cuûa mình trong coâng taùc nghieân cöùu sau naøy. 123doc 10 CHÖÔNG 1 TOÅNG QUAN VEÀ VOÁN ÑAÀU TÖ GIAÙN TIEÁP NÖÔÙC NGOAØI 1.1 Ñaàu tö giaùn tieáp nöôùc ngoaøi 1.1 Khaùi nieäm Theo Luaät Ñaàu tö naêm 2005 cuûa Vieät Nam thì ñaàu tö giaùn tieáp nöôùc ngoaøi laø hình thöùc ñaàu tö thoâng qua vieäc mua coå phaàn, coå phieáu, traùi phieáu, caùc giaáy tôø coù giaù khaùc; quyõ ñaàu tö chöùng khoaùn hoaëc thoâng qua caùc ñònh cheá taøi chính trung gian khaùc maø nhaø ñaàu tö khoâng tham gia quaûn lyù hoaït ñoäng ñaàu tö.2 Taàm quan troïng cuûa voán ñaàu tö giaùn tieáp nöôùc ngoaøi Ñaàu tö giaùn tieáp ñaõ hình thaønh vaø phaùt trieån töø laâu ôû Myõ vaø caùc nöôùc Chaâu Aâu, nôi coù thò tröôøng taøi chính phaùt trieån nhanh choùng vaø maïnh meõ. Loaïi hình ñaàu tö naøy ñaõ môû ra cho caùc doanh nghieäp caùch thöùc tieáp caän vôùi caùc nguoàn voán môùi beân caïnh caùc nguoàn voán truyeàn thoáng, goùp phaàn vaøo vieäc thuùc ñaåy kinh teá phaùt trieån, ñoàng thôøi cuõng thuùc ñaåy ñaàu tö treân theá giôùi phaùt trieån theo moät xu theá môùi.