Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HỌC SINH TẠI TRƯỜNG TRUNG CẤP NGHỀ THEO HƯỚNG PHỐI HỢP GIỮA NHÀ TRƯỜNG VÀ GIA ĐÌNH 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Các nghiên cứu về học sinh trường Trung cấp nghề Tại Việt Nam, việc nghiên cứu về học sinh tại các trường trung cấp nghề là một đề tài có tính thời sự, luôn nhận được sự quan tâm từ nhiều nhà nghiên cứu. Tuy nhiên, số lượng đề tài đi sâu vào lĩnh vực này vẫn còn hạn chế và nội dung nghiên cứu thường khá chung cụ thể: Phan Đình Nguyên, Ngô Đình Tâm (2013) trong bài viết “Nghiên cứu sự hài lòng của học sinh các trường trung cấp chuyên nghiệp ngoài công lập trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh” đã tìm hiểu và phân tích các yếu tố có ảnh hưởng đến sự hài lòng của học sinh.
Kết quả nghiên cứu chỉ ra bốn yếu tố chính ảnh hưởng đến mức độ hài lòng của học sinh, bao gồm: sự quan tâm và cam kết của ban lãnh đạo nhà trường, cơ sở vật chất, chất lượng đội ngũ giáo viên, và các khoản thu từ phía nhà trường. Trong số đó, sự quan tâm và cam kết của lãnh đạo được xác định là yếu tố có ảnh hưởng lớn nhất. Trần Thị Hoài Thanh (2013) triển khai luận văn thạc sĩ “Sự hài lòng của học sinh đối với công tác đào tạo tại Trường Trung cấp kinh tế kỹ thuật Bình Định”. Trên cơ sở khảo sát và đánh giá về chất lượng dịch vụ đào tạo và giá trị dịch vụ đào tạo, cũng như những mặt mạnh, những mặt yếu của thực trạng, đề xuất 08 biện pháp nhằm nâng cao sự hài lòng của học sinh Trường Trung cấp kỹ thuật Bình Định.
[38]; Nghiên cứu và đề xuất biện pháp rèn luyện đạo đức cho học sinh, Đinh Trọng Nghiệm (2016), triển khai luận văn thạc sĩ tại Trường Đại học Sư phạm kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh với đề tài “Đề xuất biện pháp rèn luyện đạo đức cho học sinh tại Trường Trung cấp nghề Thới Lai, thành phố Cần Thơ”. Nội dung nghiên cứu tập trung vào cơ sở lý thuyết liên quan đến việc hình thành đạo đức và 6 quá trình rèn luyện của nó; thực trạng đạo đức hiện nay; và đưa ra một số biện pháp nhằm nâng cao đạo đức cho học sinh. Mục tiêu là cải thiện nhận thức cũng như khả năng tự rèn luyện về mặt đạo đức cho từng học sinh. Phạm Tiến Nam (2015) với báo cáo “Vai trò của công tác xã hội học đường cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn tại Trường Trung cấp Kinh tế - Du lịch Hoa Sữa”, qua nghiên cứu thực trạng tại Trường Trường Trung cấp Kinh tế - Du lịch Hoa Sữa đã chỉ ra kết quả quá trình nhân viên công tác xã hội ứng dụng các giá trị, nguyên tắc, kỹ năng, kỹ thuật/công cụ và nguyên tắc đạo đức để trực tiếp hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh khó khăn đã giúp giải quyết các vấn đề nảy sinh liên quan đến học nghề tại trường [27, tr.
Nguyễn Thị Thu Thảo (2018) trong luận văn thạc sĩ với đề tài “Các giải pháp giáo dục đạo đức học sinh Trường Trung cấp nghề Bến Tre thông qua vai trò của người giáo viên” đã thông qua việc nghiên cứu khảo sát thực trạng đạo đức của học sinh và vai trò của giáo viên trong công tác giáo dục đạo đức cho học sinh; phân tích đánh giá các vấn đề về thực trạng từ đó tác giả đưa ra một số giải pháp giáo dục đạo đức học sinh tại trường Trung cấp nghề Bến Tre thông qua vai trò của người giáo viên [40]. Các nghiên cứu liên quan đến học sinh tại các trường trung cấp nghề ở Việt Nam đã khám phá nhiều khía cạnh khác nhau, bao gồm cả mức độ hài lòng của học sinh. Bên cạnh đó, chất lượng đào tạo cũng được chú trọng, đặc biệt là thông qua việc khảo sát cảm nhận của học sinh về quá trình học tập. Những nghiên cứu này đã cung cấp cái nhìn đa dạng về những vấn đề mà người học gặp phải trong hệ thống giáo dục trung cấp nghề tại Việt Nam.
Đồng thời, chúng cũng đề xuất các hướng giải quyết nhằm nâng cao chất lượng đào tạo và cải thiện môi trường học tập cho học sinh. Tuy nhiên, vẫn cần tiến hành nhiều nghiên cứu hơn nữa để có cái nhìn sâu sắc hơn về tình hình hiện tại và đề xuất những giải pháp phù hợp trong tương lai. Các nghiên cứu về phối hợp giữa nhà trường và gia đình trong giáo dục học sinh Tại Việt Nam, một số nhà nghiên cứu đã tập trung vào vấn đề hợp tác giữa 7 gia đình và nhà trường để nâng cao hiệu quả giáo dục cho học sinh như: Phan Đình Nhuế (2013) trong luận văn “Quản lý hoạt động phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội trong giáo dục đạo đức cho học sinh Trường Trung học phổ thông Nguyễn Du tỉnh Thái Bình”, trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn các hoạt động phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội, nhận thức của đội ngũ cán bộ, giáo viên, cha mẹ học sinh, các lực lượng xã hội trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh, từ đó đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội trong giáo dục đạo đức cho học sinh tại Trường Trung học phổ thông Nguyễn Du tỉnh Thái Bình [34]. Nguyễn Thị Minh Lý (2018) với luận văn “Quản lý hoạt động phối hợp giữa nhà trường và gia đình trong đánh giá học sinh ở các trường tiểu học thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh”, trên cơ sở nghiên cứu lí luận và thực tiễn hoạt động phối hợp giữa nhà trường và gia đình trong đánh giá học sinh.
Nghiên cứu đã đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động phối hợp giữa nhà trường và gia đình trong đánh giá học sinh ở các trường tiểu học thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh [25]. Thái Văn Thành, Nguyễn Ngọc Hiền, Nguyễn Thị Thu Hạnh (2019) trong bài “Phối hợp gia đình, nhà trường, cộng đồng trong chăm sóc và giáo dục trẻ mầm non”, trên cơ sở nghiên cứu lí luận và thực tiễn các hoạt động phối hợp gia đình, nhà trường và cộng đồng trong chăm sóc và giáo dục trẻ mầm non, nghiên cứu đã đề xuất các tiêu chuẩn xây dựng các mô hình và các giải pháp nâng cao hiệu quả phối hợp gia đình, nhà trường và cộng đồng trong chăm sóc và giáo dục trẻ mầm non [39]. Chu Cẩm Thơ và Trần Thị Hương Giang (2019), nghiên cứu về “Phối hợp giữa gia đình và nhà trường trong đánh giá phẩm chất học sinh tiểu học”, từ các nghiên cứu thực tiễn và kinh nghiệm quốc tế, bài viết này đề cập đến cơ sở khoa học và những bài học về phối hợp giữa gia đình và nhà trường trong đánh giá phẩm chất học sinh tiểu học, đã đề xuất 04 hoạt động cần thiết phải thực hiện trong hoạt động phối hợp giữa gia đình và nhà trường trong đánh giá phẩm chất học sinh tiểu học đạt hiệu quả [41]. Huỳnh Văn Tĩnh (2020) trong luận văn “Quản lý sự phối hợp giữa nhà trường với gia đình và xã hội trong công tác giáo dục học sinh các trường tiểu học trên địa bàn huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận”, trên cơ sở nghiên cứu lí luận và 8 thực tiễn hoạt động phối hợp giữa nhà trường với gia đình và xã hội trong công tác giáo dục học sinh.
Nghiên cứu đã đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động phối hợp giữa nhà trường với gia đình và xã hội trong công tác giáo dục học sinh các trường tiểu học trên địa bàn huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận [47]. Nguyễn Xuân Ngọc (2020), với đề tài luận văn “Tổ chức phối hợp giữa nhà trường và gia đình trong giáo dục học sinh ở trường tiểu học, huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang” trên cơ sở nghiên cứu lí luận và thực tiễn hoạt động phối hợp giữa nhà trường và gia đình trong giáo dục học sinh. Nghiên cứu đã đề xuất một số biện pháp tổ chức phối hợp giữa nhà trường và gia đình trong giáo dục học sinh ở trường tiểu học, huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang [30]. Hoàng Anh Tuấn (2021), nghiên cứu về “Một số biện pháp phát triển mối quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội của Hiệu trưởng trường trung học phổ thông”.
đã khảo sát thực trạng thực hiện nhiệm vụ phát triển mối quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội của các hiệu trưởng trong thành phố Hải Phòng. Từ đó đề xuất ba giải pháp chủ đạo được đề xuất nhằm giúp hiệu trưởng tăng cường mối quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội [48]. Dư Thống Nhất, Dương Nguyên Quốc (2022), trong bài viết “Thực trạng quản lý hoạt động phối hợp giáo dục đạo đức học sinh giữa giáo viên chủ nhiệm và cha mẹ học sinh tại các trường trung học cơ sở ở thành phố Tân An, tỉnh Long An” Kết quả từ nghiên cứu này sẽ giúp các nhà quản lý giáo dục và giáo viên tìm ra những giải pháp hiệu quả hơn cho việc quản lý hoạt động hợp tác giáo dục đạo đức giữa giáo viên chủ nhiệm và cha mẹ học sinh ở các trường trung học cơ sở. [33] Dư Thống Nhất, Nguyễn Thị Mỹ Lệ (2022), nghiên cứu về “Mối quan hệ giữa các thành tố trong hoạt động phối hợp giáo dục đạo đức học sinh giữa giáo viên chủ nhiệm và cha mẹ học sinh ở các trường trung học cơ sở, thành phố Thủ Đức” đã tập trung xác định mức độ tương quan giữa các thành tố trong phối hợp giáo dục đạo đức học sinh trung học cơ sở.
Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng các yếu tố như lập kế hoạch phối hợp, tổ chức phối hợp, chỉ đạo phối hợp, kiểm tra và đánh giá hoạt động phối hợp, mục tiêu phối hợp, nội dung phối hợp, phương thức phối hợp, cùng với các điều kiện hỗ trợ cho việc phối hợp đều có mối liên hệ tích cực 9 cao với nhau trong việc hợp tác giáo dục đạo đức cho học sinh giữa giáo viên chủ nhiệm và phụ huynh tại các trường trung học cơ sở. Các nghiên cứu đã đề xuất các biện pháp quản lý cụ thể nhằm thúc đẩy sự hợp tác giữa gia đình và nhà trường, từ việc tạo ra môi trường giao tiếp cởi mở đến việc xây dựng các chương trình hỗ trợ cho phụ huynh và đào tạo cho giáo viên. Đặc biệt, việc tìm hiểu mối quan hệ giữa các thành phần trong quá trình này, như giáo viên, phụ huynh và học sinh, cũng đã được đề cập.