Chương 1 đã tổng hợp kết quả nghiên cứu của một số tác giả về quản lý hoạt động dạy học ở các trường ngoài công lập trong giai đoạn hiện nay để khẳng định sự cần thiết của đề tài lựa chọn. Đề tài đã làm sáng tỏ cơ sở lý luận của việc xác lập các biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở các trường THPT ngoài công lập đối với các trường THPT ngoài công lập ở khu vực Hà Nội khi vận dụng vào quản lý hoạt động dạy học trong nhà trường. Để vận dụng thành công các biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở các trường THPT ngoài công lập, chương 1 của luận văn đã cố gắng làm sáng tỏ các khái niệm cơ bản của đề tài: quản lý, quản lý giáo dục, quản lý nhà trường, quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT và các cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học ở trường trung học phổ thông, nêu ra những đặc 19 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com điểm chủ yếu của hoạt động dạy học và quản lý hoạt động dạy học cũng như các nội dung công tác quản lý hoạt động dạy học của trường trung học phổ thông. Luận văn cũng nêu ra tầm quan trọng trong việc thực hiện đồng bộ các biện pháp quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên, các biện pháp quản lý hoạt động học tập của học sinh và biện pháp quản lý các điều kiện phục vụ hoạt động dạy học.
Chương 1 của luận văn cũng là cơ sở lý luận để xây dựng những nhiệm vụ cơ bản trong chương Hai và chương Ba của đề tài. 20 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chương 2: KHẢO SÁT THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG NGOÀI CÔNG LẬP HÀ NỘI 2. Hệ thống trường và phương pháp quản lý hoạt động dạy học ở các trường trung học phổ thông ngoài công lập thành phố Hà Nội 2. Hệ thống các trường trung học phổ thông ngoài công lập ở thành phố Hà Nội Hệ thống các trường trung học phổ thông ngoài công lập ở thành phố Hà Nội trong những năm gần đây, số lượng các trường đã tăng lên nhanh chóng, một phần do nhu cầu của xã hội, mặt khác do sự khẳng định vị trí của loại hình nhà trường ngoài công lập hoàn toàn phù hợp với yêu cầu phát triển giáo dục và phát triển kinh tế xã hội.
Các trường trung học phổ thông ngoài công lập thu hút hơn 30% số học sinh ở độ tuổi vào học, có những trường số học sinh đăng ký vào học rất đông và tiêu chuẩn tuyển sinh cao hơn ở các trường công lập.1: Số lượng các trường và học sinh THPT NCL từ năm 2002 đến 2007: Năm học 02 03 03 04 04 05 05 06 06 07 Số trường 65 60 58 55 56 Số lớp 643 596 639 686 752 Số HS 27.847 % so với 27,36 26,14 26,15 27,5 31,19 tổng HSTH (nguồn: Sở GD&ĐT Hà Nội – 2007) Phân bổ mạng lưới và quy mô của hệ thống các trường THPT NCL trên địa bàn Thành phố Hà Nội chưa đồng đều. Trong 3 năm gần đây số trường giảm xuống, song tổng số HS lại tăng lên. Một số trường với quy mô quá nhỏ, không đủ số lớp vì vậy đã phần nào ảnh hưởng tới chất lượng giáo dục của nhà trường. Các trường THPT NCL trên địa bàn Thành phố Hà Nội trong những năm tới sẽ tiếp tục phát triển toàn diện và đa dạng vì sự mất cân đối giữa nhu cầu học tập của người dân và sự hạn chế cung ứng của các trường công lập.
21 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Hơn nữa, các trường công lập chưa đáp ứng được nhu cầu đa dạng về học tập của người dân. Nhiều trường THPT NCL có yếu tố nước ngoài ngày càng phát triển trong quá trình hội nhập dẫn đến sự phân hóa về chất lượng giáo dục ngày càng rõ nét. Lý do lựa chọn các trường khảo sát công tác quản lý hoạt động dạy học ở các trường THPT ngoài công lập ở Hà Nội Ba trường mà luận văn lựa chọn để khảo sát bao gồm: trường THPT DL Đinh Tiên Hoàng, trường THPT DL Hà Nội và trường THPT DL Lômônôxôp. Với quy mô khác nhau, mỗi trường mà luận văn lựa chọn để khảo sát đều tiêu biểu cho một loại mô hình phát triển trường trung học phổ thông ngoài công lập tại thành phố Hà Nội với những đặc thù riêng biệt, tùy thuộc vào khả năng đầu tư vào cơ sở vật chất của các nhà quản lý trường, khả năng điều hành chiến lược và khả năng thu hút học sinh cũng như giáo viên của mỗi hiệu trưởng và bộ máy quản lý của từng trường.
Là một giáo viên đã có nhiều năm tham gia giảng dạy tại các trường THPH DL tại Hà Nội, chúng tôi nhận thấy những mặt tích cực, tiên tiến, cần được phát huy và những đóng góp to lớn của các trường NCL tại Hà Nội trong sự nghiệp giáo dục của Thủ đô. Giới thiệu mô hình của 03 trường khảo sát 2. Quy mô, quá trình phát triển của trường THPT DL Hà Nội Sơ đồ 2.2: Mạng lưới tổ chức quản lý của trường THPT DL Hà Nội: HĐ QUẢN TRỊ HIỆU TRƯỞNG TRỢ GVCN TỔ TT HỘI ĐOÀN LỚP VĂN CHA MẸ TNCSHCM LÝ HT CM Hướng PHÒNG HS nghiệp (Nguồn: văn phòng THPT DL Hà Nội) 22 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trường THPT DL Hà Nội đặt tại số 418, Đê La Thành, Hà Nội. Trường thuê lại địa điểm trong khuôn viên các phòng học của trường Đại học Văn hóa Hà Nội.
Trường do nhà giáo Nguyễn Hà Động, nguyên hiệu trưởng trường THPT Việt Đức làm hiệu trưởng. Trường THPT DL Hà Nội là mô hình phổ biến của các trường trung học phổ thông ngoài công lập tại thành phố Hà Nội. Với bộ máy quản lý gọn nhẹ, hiệu trưởng là cán bộ quản lý của một trường quốc lập đã nghỉ hưu cùng với những người thân trong gia đình quản lý chủ yếu mọi hoạt động trong nhà trường. Đối tượng học sinh không thi đỗ vào các trường quốc lập xin vào học.
Đầu vào tuyển sinh, học sinh không phải thi tuyển, mà chủ yếu xét tuyển qua học bạ THCS. Giáo viên của trường THPT Việt Đức và các trường khác tại Hà Nội tham gia giảng dạy. Năm học 2006 2007 trường THPT DL Hà Nội có 14 phòng học cho 16 lớp và gồm 50 giáo viên tham gia giảng dạy với tổng số 659 học sinh.3: Quy mô của trường THPT DL Hà Nội năm học 2006 – 2007 TT Tên trường Địa chỉ Phòng Số Số gv Số hs học lớp THPT DL Hµ Néi Sè 418, §ª La 14 16 50 659 Thµnh, Hµ Néi 2. C«ng t¸c qu¶n lý hå s¬, quy chÕ gi¶ng d¹y Trêng THPT DL Hµ Néi lµ mét trong sè Ýt c¸c trêng DL ë Hµ Néi duy tr× chÕ ®é qu¶n lý nhµ trêng víi 01 hiÖu trëng, trêng kh«ng bè trÝ phã hiÖu trëng mµ chØ cö c¸c gi¸o viªn kh¸c lµm trî lý cho hiÖu trëng cïng víi c¸c tæ trëng chuyªn m«n, ban chÊp hµnh §oµn trêng, ®iÒu hµnh qu¶n lý c¸c ho¹t ®éng d¹y häc cña nhµ trêng.
Theo ®¸nh gi¸ chung, trêng THPT DL Hµ Néi lµ mét trong sè c¸c trêng DL víi quy m« trung b×nh vÒ sè lîng häc sinh còng nh vÒ chÊt lîng ®µo t¹o. C«ng t¸c qu¶n lý hå s¬, quy chÕ gi¶ng d¹y ®îc thùc hiÖn theo quy ®Þnh cña Bé GD&§T vµ Së GD&§T. Trêng tæ chøc c©u l¹c bé, trung t©m t vÊn híng nghiÖp cho häc sinh. GVCN lµ nh÷ng GV bé m«n d¹y nh÷ng m«n nhiÒu giê, cã uy tÝn.
23 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com GVCN qu¶n lý líp theo h×nh thøc kho¸n c«ng viÖc, cã hiÖu qu¶. GVCN ph¶i cã mÆt ë trêng 4 buæi tuÇn, l¬ng GVCN lµ 450.000 ®ång/th¸ng. §éi ngò GVBM gåm GV c¬ h÷u vµ thØnh gi¶ng. C¸ch tÝnh l¬ng GVBM tïy theo n¨ng lùc chuyªn m«n vµ th©m niªn c«ng t¸c.
Riªng GV dạy khối 12 có thêm phụ cấp 10%. Tiền lương 1 tiết dạy cao nhất là 45.000 đồng; 1 tiết dạy thấp nhất là 30. Hàng năm trường có phúc lợi xã hội qua các ngày lễ, tết và nghỉ hè (400. Nguồn phúc lợi này chủ yếu dùng để tổ chức cho cán bộ giáo viên đi tham quan du lịch, quà biếu vào dịp ngày lễ, tết.
Công tác quản lý học tập của học sinh. Công tác quản lý học tập của học sinh được nhà trường chú trọng thực hiện theo quy định của Bộ GD&ĐT và Sở GD&ĐT. Công tác kiểm tra đánh giá các hoạt động dạy học của nhà trường theo hình thức: kiểm tra đánh giá thông qua tổ chuyên môn, HS và trực tiếp hiệu trưởng kiểm tra dự giờ. Kiểm tra đánh giá qua phiếu tự đánh giá của GV 01 lần/1 học kỳ.
Báo cáo kết quả đánh giá các hoạt động dạy học của nhà trường theo hệ thống của các tổ chuyên môn, các GVCN, GVBM và các bộ phận công tác 01 lần/tháng. Quản lý đầu điểm theo quy chế. Tháng họp hội đồng sư phạm 1 lần. Bồi dưỡng chuyên môn cho GV của trường theo lịch của Sở GD&ĐT.4: Kết quả xếp loại học lực và hạnh kiểm của trường THPH DL Hà Nội năm học 2006 – 2007.
T Tên trường Số Xếp loại hạnh kiểm % Xếp loại học lực % T HS Tốt Khá TB Yếu kém Giỏi Khá TB Yếu Kém Tỷ lệ % Thpt dl hà 274 269 87 29 9 181 356 109 4 01 nội 659 41,9 40,8 13,2 4,1 1,4 27,5 54,0 16,4 0,7 2. Đánh giá tổng quát các biện pháp quản lý hoạt động dạy học Kết quả trên đã chứng tỏ trường THPT DL Hà Nội vẫn duy trì quản lý theo phương pháp truyền thống là chủ yếu, chưa có sự thay đổi lớn về các 24 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com khâu kiểm tra đánh giá cũng như việc xây dựng nề nếp giảng dạy và học tập chưa được hiệu trưởng chú ý thực hiện và xem đó là cơ sở để nâng cao chất lượng GD. Việc đổi mới phương pháp dạy học chưa được cán bộ quản lý của trường chỉ đạo đúng mức và thực hiện nghiêm túc. Chủ yếu vẫn là cách dạy truyền thống: thầy giảng, trò ghi, ít chú trọng đến việc phát triển tư duy độc lập của HS.
Việc xây dựng kế hoạch mới chỉ tập trung vào đầu năm, đầu kỳ, chủ yếu mới nêu các đầu việc sẽ làm với các biện pháp chung chung, chưa cụ thể cho từng năm học. Việc quản lý chỉ đạo tổ chuyên môn chưa có hiệu quả. Sinh hoạt tổ nhóm chuyên môn còn mang tính hình thức hành chính. Tổ chuyên môn chưa đi sâu vào giải quyết những vấn đề nhằm nâng cao chất lượng dạy và học.