chương 1, tác giả đã cho thấy được sự quan trọng trong việc vun đắp, quan tâm, chú trọng sự phát triển của học sinh: “Một đứa học sinh cần sự khích lệ giống như cây cần nước. Đó là điều kiện cần thiết để trưởng thành và phát triển khoẻ mạnh” [27, tr. Nội dung cuốn sách rất phong phú, xoay quanh vấn đề tâm lý, tính cách học sinh, bên cạnh đó đưa ra những phương pháp ứng xử và dạy học sinh đúng đắn cho những bậc làm cha, làm mẹ, làm thầy, làm cô. Cuốn sách cũng gợi ra cho người giáo viên biết được cách thức xây dựng một bầu không khí lớp học kích thích tinh thần học tập, tận dụng hữu hiệu việc khuyến khích thay vì hình phạt hay sự khen ngợi thái quá, đồng thời dạy học sinh hình thành những kỹ năng sống cần thiết nhằm thúc đẩy phát triển hành vi tích cực của học sinh thông qua các lần phối hợp làm bài tập nhóm, GVCN cần hiểu rõ lý do kêu gọi học sinh tham dự chủ động xử lý tình huống có tác dụng hơn là áp đặt trừng phạt học sinh.
8 Cuốn sách “Công tác chủ nhiệm lớp ở trường Tiểu học” của tác giả Hà Nhật Thăng đã đưa ra những lý luận cơ bản nhất về công tác chủ nhiệm lớp trong trường Tiểu học. Ông đưa ra nhận định “GVCN lớp ở trường Tiểu học là cầu nối giữa Hiệu trưởng (Ban Giám hiệu) với tập thể và học sinh của từng lớp học nên phải tham gia sinh hoạt của cả hai tập thể. GVCN vừa là một thầy, cô giáo, vừa là một nhà quản lý, vì vậy họ vừa phải giảng dạy những chuyên ngành được đào tạo và phải tổ chức hoạt động toàn diện của tập thể học sinh” [45, tr. Tác giả Hồ Thị Hường với đề tài: “Quản lý công tác chủ nhiệm lớp tại trường Tiểu học Đông Ngạc A, quận Bắc Từ Liêm, thành phố Hà Nội”.
Tác giả đã nhận định rằng: “Quản lý công tác chủ nhiệm là một vấn đề mang tính thời sự đã được quan tâm nghiên cứu và tiếp tục nghiên cứu để đổi mới nhằm nâng cao chất lượng dạy học trong nhà trường. Tác giả Nguyễn Thanh Bình với công trình: HĐCNL ở trường trung học cơ sở đề tài mã số SPHN - 09 - 465 NCSP, 2010, cũng như cuốn Một số vấn đề trong HĐCNL ở trường trung học cơ sở hiện nay - Nxb Đại học Sư phạm, 2011. Ở đây các tác giả đề cập đến những vấn đề cơ bản của HĐCNL và những nội dung trong HĐCNL ở trường trung học cơ sở hiện nay từ góc nhìn của chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung học [4, tr. Nguyễn Dục Quang (2019 , trong tác phẩm “Bàn về năng lực giáo dục của đội ngũ giáo viên chủ nhiệm lớp ở trường phổ thông” từ góc nhìn của chuẩn nghề nghiệp GV trung học đã phân tích về những vấn đề cơ bản của HĐCNL, yêu cầu về năng lực đối với GVCN.
Tác giả đã đưa ra một số nội dung cơ bản cho HĐCNL, đề cao vai trò của người GVCN trong giáo dục học sinh, và những nội dung cần thiết đòi hỏi người GVCN tự bồi dưỡng và được bồi dưỡng nâng cao năng lực giáo dục [39, tr. Tác giả Tống Thị Hồng Vân với đề tài: “Quản lý công tác chủ nhiệm lớp ở trường THCS trên địa bàn huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ”. Tác giả đã 9 nhận định rằng: “Việc xây dựng đội ngũ GV chủ nhiệm giỏi làm lực lượng nòng cốt là công tác có ý nghĩa quyết định trong việc thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện.2] Tác giả Hoàng Anh Tuấn (2021 , Một số biện pháp phát triển mối quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội của hiệu trưởng trung học phổ thông, Tạp chí Khoa học, tập 50 - số 1B/2021 nhận định Phát triển mối quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội là một tiêu chuẩn được qui định trong Chuẩn hiệu trưởng cơ sở giáo dục phổ thông. Dựa trên khung lí thuyết là Thông tư 14/2018/ TT-BGDĐT về Chuẩn hiệu trưởng cơ sở giáo dục phổ thông, chúng tôi tiến hành điều tra khảo sát để đánh giá thực trạng thực hiện nhiệm vụ phát triển mối quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội của các hiệu trưởng trong thành phố.
Từ đó, ba giải pháp chủ đạo được đề xuất nhằm giúp hiệu trưởng tăng cường mối quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội [42, tr. Ngoài ra, còn rất nhiều tác giả khác cũng nghiên cứu về đề tài liên quan tới hoạt động chủ nhiệm lớp, tuy nhiên mỗi luận văn đều mang những ý kiến đóng góp riêng nhằm hoàn thiện hơn về công tác chủ nhiệm lớp của GVCN ở trường phổ thông. Có thể khẳng định, đã có rất nhiều các công trình và các nhà khoa học đi sâu nghiên cứu về hoạt động chủ nhiệm, quản lý hoạt động chủ nhiệm với các nội dung chính là: Vai trò của GVCN trong hoạt động giáo dục; động lực thúc đẩy giáo viên; đánh giá các hoạt động của giáo viên, tư vấn, hướng dẫn kỹ năng cho giáo viên làm công tác chủ nhiệm lớp; vai trò của Hiệu trưởng trong công tác quản lý hoạt động của GVCN. Các nghiên cứu liên quan đến quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp ở trường phổ thông theo hướng phối hợp giữa nhà trường và gia đình “Giáo dục là quốc sách hàng đầu” là quan điểm xuyên suốt rất nhiều kỳ Đại hội của Đảng ta, trong đó quản lý hoạt động chủ nhiệm là một trong 10 những nội dung quan trọng để duy trì tính “quốc sách hàng đầu” đó của giáo dục.
Từ thực tiễn giáo dục cho thấy, tất cả các hoạt động của GV, đặc biệt là GVCN có ảnh hưởng không hề nhỏ đến chất lượng của hoạt động giáo dục. Chính vì vậy, quản lý công tác chủ nhiệm lớp được coi là một trong những nhiệm vụ then chốt của tất cả các cơ sở giáo dục. Nhìn nhận từ góc độ quản lý có thể kể đến một số công trình nghiên cứu: Tác giả Lê Thị Duyên (2018 , Quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp tại trường Trung học phổ thông Đông Triều, thị xã Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh theo hướng phối hợp nhà trường, gia đình và xã hội, Luận văn thạc sĩ, Trường Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội. Tác giả đã tiếp cận nghiên cứu ở góc độ công tác phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội trong tăng cường HĐCNL cho đội ngũ giáo viên tại trường THPT Đông Triều.
Qua đó khẳng định vai trò quan trọng của việc phối kết hợp các bên liên quan, các lực lượng giáo dục trong giáo dục học sinh nói chung và tăng cường hiệu quả của HĐCNL nói riêng [16]. Tác giả Nguyễn Hồng Tây (2019 , Quản lý sự phối hợp của nhà trường với gia đình và xã hội trong công tác giáo dục học sinh ở các trường trung học phổ thông huyện Bình Sơn tỉnh Quảng Ngãi, Luận văn thạc sĩ Trường Đại học Sư phạm Đà Nẵng. Tác giả đã nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý sự phối hợp của nhà trường với gia đình và xã hội trong công tác giáo dục học sinh ở trường THPT. Khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng quản lý sự phối hợp của nhà trường với gia đình và xã hội trong công tác giáo dục học sinh ở các trường THPT huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi.
Đề xuất các biện pháp quản lý sự phối hợp của nhà trường với gia đình và xã hội trong công tác giáo dục học sinh ở các trường THPT huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi. Từ góc độ nghiên cứu, việc có thể nêu ra được hệ thống những nghiên cứu đi trước, giúp tôi có thể chọn lọc, kế thừa những tinh hoa tri thức của các công trình đã được công bố. Để quản lý tốt công tác chủ nhiệm lớp, Hiệu 11 trưởng cần chú ý các khâu lên kế hoạch, triển khai thực hiện và kiểm tra giám sát. Trong đó, đặc biệt chú trọng đến khâu tổ chức các hoạt động một cách đa dạng, để tăng thêm cơ hội mở rộng kiến thức cho giáo viên và học sinh.
Một trong những công cụ giúp hiệu trưởng, lãnh đạo giáo dục các cấp có thể quản lý tốt công tác chủ nhiệm đó là các văn bản pháp qui của nhà nước và những quy định cụ thể của ngành. Học giả Bonderep N.I trong cuốn “Phương pháp hoạt động của Giáo viên chủ nhiệm lớp” đã khẳng định những phương pháp cơ bản về quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp của GVCN tại các trường phổ thông [5, tr. Bên cạnh các công trình nghiên cứu ở nước ngoài, tại Việt Nam cũng có nhiều học giả nghiên cứu về nội dung này. Tiêu biểu có thể kể đến tác phẩm “Quản lý là những hoạt động có phối hợp nhằm định hướng và kiểm soát quá trình tiến tới mục tiêu” của tác giả Trần Quốc Thành [44, tr.
Nghiên cứu về hoạt động của công tác chủ nhiệm lớp còn có rất nhiều các tác phẩm được các nhà khoa học nổi tiếng về giáo dục đưa vào nghiên cứu như công trình nghiên cứu “Đổi mới giáo dục Việt Nam theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 8 khóa XI” được đăng trên Tạp chí khoa học giáo dục của Viện KHGDVN năm 2013, hay cuốn “Nghiên cứu khoa học giáo dục Việt Nam thời kỳ đổi mới” của hai tác giả Nguyễn Lộc và Phan Văn Kha đồng chủ biên được xuất bản tại Hà Nội vào năm 2011 [33, tr. Ngoài các tác phẩm đã được công bố, còn rất nhiều các công trình nghiên cứu như: “Quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp theo hướng tiếp cận hợp tác ở các trường Tiểu học trên địa bàn huyện Phù Ninh” của tác giả Nguyễn Thị Tuyết được xuất bản năm 2017 [43, tr 3]. Như vậy, có thể khẳng định rất nhiều những công trình nghiên cứu và các nhà khoa học đã đi sâu nghiên cứu về nội dung quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp, từ đó đã có những đánh giá chuyên sâu về chức năng, vai trò, tầm quan trọng và nội dung quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp các trường phổ 12 thông theo từng cấp học. Trong đó các tác phẩm đều khẳng định vai trò quan trọng của quản lý hoạt động chủ nhiệm lớp, khẳng định đó là một chức năng, nhiệm vụ thiết yếu, có tính chất quyết định hiệu quả thực hiện mục tiêu giáo dục của bất kỳ một nhà trường nào.
Những vấn đề đặt ra trong nghiên cứu Từ những tác phẩm mà tôi đã nghiên cứu, tìm hiểu có thể nhận thấy: Các nghiên cứu đi trước đã chỉ ra được vai trò của nhà trường, của Hiệu trưởng; Giáo viên chủ nhiệm và gia đình trong việc giáo dục, hình thành nhân cách trong quá trình phát triển của học sinh.