MỞ ĐẦU 1. Về tính cấp thiết của đề tài: Đầu tƣ xây dựng cơ bản (ĐTXDCB) có tầm quan trọng đ c biệt, là một lĩnh vực giữ vai trò chủ yếu trong việc xây dựng cơ sở vật chất - kỹ thuật, thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nƣớc. Hàng năm, Văn phòng Trung ƣơng Đảng dành một tỷ lệ lớn chi cho đầu tƣ xây dựng các công trình. Tuy nhiên, chất lƣợng và hiệu quả quản lý đầu tƣ xây dựng còn hạn chế.
Việc áp dụng văn bản pháp luật để quản lý đầu tƣ xây dựng các công trình tại Văn phòng Trung ƣơng Đảng còn nhiều lúng túng, việc thực thi chƣa nghiêm chỉnh, trình tự thủ tục xây dựng trong thực tế còn bị coi nhẹ. Tổ chức quản lý đầu tƣ các dự án còn nhiều lấn cấn, mối quan hệ công việc và trách nhiệm giữa các bên liên quan có nhiều hạn chế làm chậm tiến độ của dự án; Chất lƣợng cán bộ quản lý chƣa cao, chƣa đáp ứng đƣợc yêu cầu do chuyên môn đ t ra; Tổ chức quản lý đầu tƣ còn chƣa thực sự quan tâm đến việc giám sát đầu tƣ và đánh giá hiệu quả dự án. Cơ chế giám sát tình hình sử dụng vốn đầu tƣ XDCB một cách toàn diện, thƣờng xuyên và có hệ thống chƣa thật rõ ràng. Tất cả dẫn đến lãng phí, thất thoát làm suy giảm chất lƣợng các công trình, dự án có vốn ĐTXDCB của Văn phòng Trung ƣơng Đảng.
Những nhân tố nào ảnh hƣởng ? Nguyên nhân hạn chế do đâu? Giải pháp gì để nâng cao hiệu quả quản lý đầu tƣ xây dựng cơ bản các công trình của Văn phòng Trung ƣơng Đảng ? Đó là câu h i nghiên cứu đ t ra mà Luận văn thạc sĩ với tiêu đề: “Quản lý đầu tƣ xây dựng cơ bản các công trình của Văn phòng Trung ƣơng Đảng” phải tìm ra câu trả lời th a đáng. Mục đích nghiên cứu Dựa trên cơ sở những lý luận, bài học kinh nghiệm thực tiễn về quản lý đầu tƣ xây dựng cơ bản và thông qua việc phân tích đánh giá thực trạng 1 z công tác quản lý đầu tƣ xây dựng cơ bản các công trình của Văn phòng Trung ƣơng Đảng, luận văn nhằm hƣớng tới mục đích đề ra các giải pháp để hoàn thiện công tác quản lý đầu tƣ xây dựng các công trình của Văn phòng Trung ƣơng Đảng tốt hơn trong thời gian tới. Nhiệm vụ nghiên cứu: - Hệ thống hóa những vấn đề lý luận, thực tiễn về quản lý đầu tƣ xây dựng cơ bản các dự án. - Phân tích và đánh giá thực trạng quản lý đầu tƣ xây dựng cơ bản các công trình của Văn phòng Trung ƣơng Đảng hiện nay.
Chỉ ra những m t đạt đƣợc những m t chƣa đạt đƣợc và nguyên nhân của những hạn chế. - Đề xuất phƣơng hƣớng và giải pháp hoàn thiện quản lý đối với ĐTXDCB trong ngành XD tại Văn phòng Trung ƣơng Đảng trong những năm tới. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu: - Đối tƣợng nghiên cứu trong luận văn này tập trung nghiên cứu công tác quản lý đầu tƣ xây dựng cơ bản các công trình xây dựng. Luận văn phân tích quản lý theo các giai đoạn của quá trình quản lý các khâu ĐTXDCB bao gồm lập kế hoạch đầu tƣ xây dựng; triển khai các dự án ĐTXDCB; kiểm tra, giám sát các hoạt động đầu tƣ XDCB dƣới tác động của các yếu tố về môi trƣờng luật pháp; xây dựng cơ cấu tổ chức và vận hành tổ chức quản lý, năng lực đội ngũ cán bộ quản lý và công tác thẩm tra, kiểm tra giám sát.
- Phạm vi nghiên cứu: + Về không gian: Hoạt động quản lý đầu tƣ xây dựng cơ bản các công trình xây dựng của Văn phòng Trung ƣơng Đảng. 2 z + Về thời gian: Hoạt động đầu tƣ giai đoạn từ 2013 đến nay. Đề xuất phƣơng hƣớng và giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nƣớc đối với ĐTXDCB từ đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030. + Về nội dung: Do giới hạn về năng lực và nguồn tài liệu, luận văn tập trung phân tích về quản lý đầu tƣ xây dựng cơ bản chuyên ngành dân dụng, cơ sở hạ tầng kỹ thuật các công trình của Văn phòng Trung ƣơng Đảng quản lý thông qua khảo sát thực trạng của một số dự án ĐTXDCB đã và đang quản lý đầu tƣ.
Kết cấu của luận văn : Luận văn đƣợc bố cục gồm 4 chƣơng, cụ thể nhƣ sau : - Chƣơng 1: Tổng quan và cơ sở lý luận về quản lý đầu tƣ xây dựng cơ bản. - Chƣơng 2: Phƣơng pháp nghiên cứu luận văn. - Chƣơng 3: Thực trạng quản lý đầu tƣ xây dựng cơ bản các công trình của Văn phòng Trung ƣơng Đảng. - Chƣơng 4: Các giải pháp nâng cao công tác quản lý đầu tƣ xây dựng cơ bản các công trình của Văn phòng Trung ƣơng Đảng.
3 z CHƢƠNG I: TỔNG QUAN VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐẦU TƢ XÂY DỰNG CƠ BẢN 1. Tổng quan các tài liệu nghiên cứu 1. Tổng quan tài liệu Hoàn thiện quản lý đối với ĐTXDCB từ nguồn vốn NSNN đã có một số đề tài, bài viết đƣợc nghiên cứu và đăng tải trên những khía cạnh khác nhau. Có thể nêu lên một số công trình đã ngiên cứu có liên quan trực tiếp đến vấn đề này nhƣ : Thứ nhất, liên quan đến khía cạnh quản lý nhà nƣớc nói chung có Luận án tiến sỹ : « Nghiên cứu một số giải pháp nâng cao chất lượng quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình sử dụng vốn nhà nước » của Nguyễn Minh Đức tại Trƣờng Đại học Xây dựng, năm 2012.
Luận án nghiên cứu tìm ra các giải pháp hữu hiệu và khả thi để nâng cao chất lƣợng quản lý các dự án đầu tƣ xây dựng công trình sử dụng vốn nhà nƣớc của Chủ đầu tƣ dự án trong đó tập trung vào 3 loại công trình : Nhà ở, giao thông, thủy lợi. Luận án đề xuất phƣơng pháp định lƣợng đánh giá chất lƣợng quản lý dự án đầu tƣ xây dựng công trình nhằm giúp Chủ đầu tƣ dự án có thêm công cụ khoa học để đánh giá chất lƣợng quản lý dự án của mình trong từng giai đoạn đầu tƣ và sau khi dự án hoàn thành. Đề xuất 2 nhóm giải pháp khoa học và khả thi nâng cao chất lƣợng quản lý dự án ĐTXD sử dụng vốn nhà nƣớc : (1) Nhóm giải pháp nâng cao năng lực quản lý dự án đầu tƣ xây dựng công trình sử dụng vốn nhà nƣớc của chủ đầu tƣ dự án ; (2) Nhóm giải pháp hoàn thiện thể chế quản lý dự án đầu tƣ xây dựng công trình sử dụng vốn nhà nƣớc. Luận án tiến sỹ « Đổi mới cơ chế quản lý sử dụng vốn đầu tư xây dựng cơ bản của Nhà nước » của Trần Văn Hồng tại Học viện Tài chính, năm 2002 đã hệ thống hóa, làm rõ một số lý luận cơ bản về vốn đầu tƣ XDCB và cơ chế quản lý sử dụng vốn đầu tƣ XDCB của Nhà nƣớc.
Luận án đã phân tích, đánh 4 z giá thực trạng cơ chế quản lý sử dụng vốn đầu tƣ XDCB của Nhà nƣớc, làm rõ những m t tích cực, hạn chế chủ yếu, xác định đúng nguyên nhân gây ra những hạn chế đó. Đề xuất đổi mới một số nội dung trong cơ chế quản lý sử dụng vốn đầu tƣ XDCB của Nhà nƣớc phù hợp với điều kiện Việt Nam hiện nay. Luận án tiến sỹ kinh tế : « Quản lý nhà nước đối với dự án đầu tư xây dựng từ ngân sách nhà nước ở Việt Nam » của Tạ Văn Khoái, tại Học viện chính trị - Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh, năm 2009 nghiên cứu QLNN đối với các dự dán ĐTXD từ NSNN trên các giai đoạn của chu trình dự án. Làm rõ và phát triên lý luận về QLNN đối với dự án ĐTXD từ NSNN, khẳng định các bộ, ngành cần phải xây dựng và thực thi chƣơng trình phát triển dự án ĐTXD từ NSNN làm cơ sở cho công tác kế hoạch hóa hoạt động tại các dự án ĐTXD từ NSNN của bộ, ngành mình và của cơ quan cấp ngân sách trung ƣơng.
Luận án chỉ rõ 9 nhóm kết quả đạt đƣợc, 9 nhóm hạn chế, yếu kém trong QLNN đối với dự án ĐTXD từ NSNN ở Việt Nam và 3 nhóm nguyên nhân. Đề xuất hệ thống 6 nhóm giải pháp đổi mới QLNN đối với dự án ĐTXD từ NSNN, đ c biệt là việc đề xuất xây dựng và thực thi chƣơng trình phát triển dự án; đề xuất ứng dụng mô hình hợp tác giữa nhà nƣớc và tƣ nhân, mô hình « mua » công trình theo phƣơng pháp tổng thầu chìa khóa trao tay; phân bổ vốn NSNN theo đời dự án; áp dụng quản lý dự án theo đầu ra và kết quả; kiểm soát thu nhập của cán bộ quản lý; kiểm toán trƣớc khi quyết định đầu tƣ phê duyệt dự án; kiểm toán trách nhiệm kinh tế ngƣời đứng đầu, kiểm toán theo chuyên đề; tăng cƣờng các chế tài xử lý trách nhiệm cá nhân. Thứ hai, về các khía cạnh cụ thể của quản lý đối với vốn đầu tƣ xây dựng cơ bản công trình có nhiều học viên đã nghiên cứu và công bố các công trình khoa học. 5 z Trong họat động đấu thầu có luận án tiến sỹ kinh tế : « Nâng cao chất lượng đấu thầu xây dựng các công trình giao thông ở VIệt Nam » của học viên Trần Văn Hùng tại Đại học Kinh tế quốc dân Hà Nội, năm 2007.
Luận án đã hệ thống hóa các cơ sở lý luận, phƣơng pháp luận cho việc xây dựng và đánh giá chất lƣợng đấu thầu xây dựng các công trình giao thông đứng trên góc độ chủ đầu tƣ. Đây sẽ là cơ sở cho việc nghiên cứu đánh giá, xem xét và đƣa ra các giải pháp hoàn thiện công tác đấu thầu, đề xuất các kiến nghị hoàn thiện cơ chế, chính sách quản lý đấu thầu xây dựng của nƣớc ta. Về quản lý chất lƣợng có luận án tiến sỹ : « Một số giải pháp hoàn thiện quản lý chất lượng các dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông đô thị tại thành phố Hồ Chí Minh » của Lê Mạnh Tƣờng tại Trƣờng Đại học Giao thông vận tải, năm 2010. Luận án tập trung đi sâu nghiên cứu hệ thống quản lý chất lƣợng các dự án đầu tƣ xây dựng công trình giao thông đô thị tại TP Hồ Chí Minh (chủ yêu là công trình cầu, đƣờng bộ).