HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM LÊ THỊ HẰNG TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ DÂN SỐ SINH TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN GIA BÌNH, TỈNH BẮC NINH Chuyên ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 60.10 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Hữu Ngoan NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2017 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày 4 tháng 5 năm 2017 Tác giả luận văn Lê Thị Hằng i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.
Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới Thầy giáo PGS - TS. Nguyễn Hữu Ngoan đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Kế hoạch - Đầu tư, Khoa Kinh tế và PTTN - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức Chi cục DS- KHHGĐ Bắc Ninh, Huyện ủy, UBND huyện, Chi cục Thống kê huyện và Trung tâm DS-KHHGĐ huyện Gia Bình đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài.
Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày 4 tháng 5 năm 2017 Tác giả luận văn Lê Thị Hằng ii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii MỤC LỤC. iii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT.
vi DANH MỤC BẢNG .vii DANH MỤC HÌNH, ĐỒ THỊ .viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN. ix THESIS ABTRACT. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU.
Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể. PHẠM VI NGHIÊN CỨU. Đối tượng nghiên cứu.
Phạm vi nghiên cứu. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA ĐỀ TÀI. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN.
Các khái niệm liên quan. Bản chất và nguyên tắc của quản lý dân số. Mục đích, ý nghĩa của công tác quản lý dân số. Nội dung quản lý dân số sinh.
Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý dân số sinh. CƠ SỞ THỰC TIỄN. Kinh nghiệm thực hiện chính sách dân số ở một số nước trên thế giới. Các chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước về công tác dân số - KHHGĐ.
Bài học kinh nghiệm. NHỮNG NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU.
Điều kiện tự nhiên. Điều kiện kinh tế - xã hội. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Phương pháp tiếp cận.
Chọn điểm nghiên cứu và chọn mẫu điều tra, khảo sát. Phương pháp thu thập số liệu. Phương pháp tổng hợp và xử lý số liệu. Phương pháp phân tích số liệu.
Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ DÂN SỐ SINH TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN GIA BÌNH. Thực trạng bộ máy quản lí dân số sinh của huyện Gia Bình.
Thực trạng công tác quản lí dân số sinh trên địa bàn huyện Gia Bình. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUẢN LÝ DÂN SỐ SINH. Chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước về Dân số. Tổ chức bộ máy quản lý và đội ngũ cán bộ tham gia công tác dân số.
Công tác truyên truyền phổ biến chính sách dân số. Trình độ, nhận thức và tư tưởng của người dân. Cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ công tác quản lý Dân số. GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ DÂN SỐ SINH TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN.
Tăng cường đổi mới công tác thông tin giáo dục tuyên truyền. Tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy đảng, chính quyền, huy động sự tham gia của toàn xã hội thực hiện công tác dân số. Củng cố, kiện toàn tổ chức bộ máy làm công tác dân số. Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, tăng cường nguồn lực tài chính đối với công tác dân số.
Nâng cao chất lượng dân số. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ. 87 Đối với các cấp chính quyền. 87 TÀI LIỆU THAM KHẢO.
93 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng việt BCĐ Ban chỉ đạo BCH TƯ Ban chấp hành Trung ương BCT Bộ Chính trị BPTT Biện pháp tránh thai CTMT Chương trình mục tiêu CTV Cộng tác viên DS-KHHGĐ Dân số - Kế hoạch hóa gia đình GDP Tổng sản phẩm quốc nội GTKS Giới tính khi sinh KHHGĐ Kế hoạch hóa gia đình KT-XH Kinh tế - xã hội LHQ Liên hiệp quốc QLNN Quản lý nhà nước SKSS Sức khỏe sinh sản SLSS Sàng lọc sơ sinh THCS Trung học cơ sở THPT Trung học phổ thông TTCN Tiểu thủ công nghiệp UBND Ủy ban nhân dân vi DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Tình hình dân số, lao động của huyện Gia Bình năm 2014 - 2016. Kết quả phát triển kinh tế - xã hội huyện Gia Bình năm 2014 - 2016. Bảng phân bổ mẫu điều tra.
Cơ cấu cán bộ và CTV DS-KHHGĐ huyện Gia Bình theo trình độ học vấn và trình độ chuyên môn đào tạo. Tổng hợp kết quả các hình thức truyền thông năm 2014 - 2016. Kết quả thực hiện các chỉ tiêu DS-KHHGĐ năm 2014 - 2016. Biến động số sinh của các xã, thị trấn trên địa bàn huyện Gia Bình năm 2014-2016.
Cơ cấu dân số huyện Gia Bình theo giới tính và độ tuổi, 2016. Tỷ lệ giới tính khi sinh trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh 2014-2016. Tỷ số giới tính khi sinh của huyện Gia Bình phân theo đơn vị các xã, thị trấn từ năm 2014- 2016. Số lớp đào tạo tập huấn về chuyên môn, nghiệp vụ năm 2016.
Tần suất tham gia tập huấn, bồi dưỡng, nâng cao kỹ năng nghiệp vụ Dân số-KHHGĐ của cán bộ năm 2016. Sự quan tâm của lãnh đạo chính quyền địa phương. Bộ máy quản lý, nguồn nhân lực công tác Dân số. Sự gắn bó, yêu thích với công việc của đội ngũ cán bộ.
Phân bố số đối tượng điều tra theo nhóm tuổi. Phân bố số đối tượng điều tra theo giới tính, dân tộc và tôn giáo. Nghề nghiệp của đối tượng phỏng vấn. Phân bố độ tuổi kết hôn của vợ/chồng.
Phân bố tuổi của các cặp vợ chồng khi có con đầu lòng. Phân bố số con hiện có của đối tượng nghiên cứu. Phân bố khoảng cách sinh con. Sự cần thiết của công tác Dân số.
79 vii DANH MỤC HÌNH, ĐỒ THỊ Hình 4. Mô hình bộ máy QLNN về Dân số-KHHGĐ. Đồ thị mức độ tiếp thu của người dân với các hình thức .Tháp dân số theo giới tính và độ tuổi huyện Gia Bình, 2016. Đồ thị đánh giá mức hỗ trợ phụ cấp cho cán bộ làm công tác Dân số.
74 viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Lê Thị Hằng Tên Luận văn: Tăng cường quản lý dân số sinh trên địa bàn huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh Ngành: Quản lý Kinh tế Mã số: 60.10 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu Đề tài nghiên cứu vừa có tính lý luận vừa có tính thực tiễn về quản lý dân số sinh tại một huyện làm căn cứ khoa học cho hoạt động các chính sách và chiến lược phát triển dân số ở huyện Gia Bình phù hợp với thực tế của địa phương và những thay đổi trong sự phát triển dân số chung của cả nước. Phương pháp nghiên cứu Đề tài tiến hành nghiên cứu các nội dung sau: Tìm hiểu thực trạng quản lý dân số sinh trên địa bàn huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý dân số sinh. Định hướng và đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường quản lý dân số sinh trên địa bàn huyện Gia Bình đến năm 2020.
Khi tiến hành nghiên cứu đề tài chúng tôi sử dụng phương pháp tiếp cận, chọn điểm nghiên cứu, chọn mẫu điều tra sau đó tổng hợp, xử lý số liệu và phân tích số liệu để thấy được toàn cảnh bức tranh về công tác quản lý dân số sinh trên địa bàn huyện Gia Bình. Kết quả chính và kết luận Nghiên cứu đã phản ảnh thực trạng công tác quản lý dân số sinh đảm bảo đầy đủ nội dung của công tác quản lý nhà nước. Thứ nhất là công tác lập kế hoạch, ban hành các chính sách: Trung tâm đã tham mưu cho Ủy ban nhân dân huyện ban hành các văn bản chính sách bám sát theo các chính sách của Nhà nước, của Sở y tế tỉnh, của Chi cục dân số tỉnh. Các chính sách này đã hướng dẫn chi tiết xuống cho các xã, thị trấn trong việc thực hiện quản lý các vấn đề về dân số sinh, bám sát thực tế tại địa phương.
Thứ hai là nâng cao chất lượng dân số gắn với sự gia tăng dân số hợp lý, Trung tâm luôn đặt ra mục tiêu phấn đấu duy trì được mức sinh thấp hợp lý điều này sẽ phát huy được các lợi thế của dân số, đó là quy mô dân số sẽ ổn định ở mức thấp hơn, cơ cấu tuổi của dân ix số sẽ cân bằng hơn, giảm dần được sự chênh lệch bất lợi về mức sinh giữa các khu vực trong huyện, duy trì tương đối ổn định tỷ lệ dân số trong độ tuổi lao động, kéo dài giai đoạn cơ cấu “dân số vàng”, làm chậm thời gian chuyển đổi từ giai đoạn “già hóa dân số” sang “dân số già”, tạo tiền đề vững chắc cho sự phát triển bền vững về kinh tế - xã hội của huyện trong cả hiện tại và tương lai.