mở đầu của một chu trình quản lý ngân sách.Những khoản chi một khi đã được ghi vào trong dự toán chi và được cơ quan có thẩm quyền xét duyệt thì được coi như là chi tiêu pháp lệnh. Trên góc độ quản lý, các khoản chi đã được ghi trong dự toán thể hiện sự cam kết của các cơ quan chức năng. Vì thế việc quản lý chi NSNN nói chung và chi NSNN cho đào tậo đại học nói riêng phải theo dự toán là xuất phát từ những cơ sở lý luận và thực tiễn sau: Thư nhất: Hoạt động tài chính của các đơn vị sự nghiệp đào tạo công lập phụ thuộc phần lớn vào sự quyết định của cơ quan Nhà nuớc có thẩm quyền và luôn chịu sự kiểm soát của các cơ quan quyền lực đó.Do vậy các khoản chi cho SV Phan Thế Thành-K39/01.04 Luận văn tốt nghiệp Khoa tài chính công đào tạo đại học chỉ được thực hiện khi các khoản chi đó đã được ghi trong dự toán và được cơ quan có thẩm quyền thông qua. Thứ hai: Nội dung chi cho đào tạo đại học liên quan đến nhiều lĩnh vực lĩnh vực hoạt động khác nhau, có nhiều định mức chi theo từng đối tượng riêng…Vì vậy để quản lý tốt hoạt động chi NSNN cho đào tạo đại học thì phải dựa vào dự toán ngân sách đã được duyệt.
Thứ ba: Việc quản lý theo dự toán mới đảm bảo được yêu cầu về cân đối thu chi nguồn tài chính, hạn chế sự tuỳ tiện về nguyên tắc sử dụng nguồn kinh phí ở các đơn vị sự nghiệp đào tạo đại học. Sự tôn trọng nguyên tắc quản lý chi NSNN cho đào tạo đại học phải tuân theo dự toán được thể hiện qua các giác độ sau: Mọi nhu cầu chi tiêu dự kiến trong năm kế hoạch cho sự nghiệp đào tạo đại học nhất thiết phải được xác định trong dự toán, thông qua các bứoc xét duyệt của các cơ quan có thẩm quyền. Chỉ sau khi được cơ quan có thẩm quyền xét duyệt và thông qua, dự toán chi mới trở thành căn cứ chính thức để phục vụ cho công tác quản lý và điều hành công tác chi NSNN cho đào tạo đại học. Trong quá trình thực hiện dự toán, ở mỗi đơn vị sự nghiệp đào tạo phải căn cứ vào dự toán kinh phí đã được duyệt mà phân bổ và sử dụng cho các khoản, mục và hạch toán theo đúng mục lục ngân sách đã quy định.
Nguyên tắc tiết kiệm, hiệu quả : Có thể nói rằng tiết kiệm hiệu quả là một trong những nguyên tắc quan trọng hàng đầu trong quản lý sử dụng NSNN nói chung và chi NSNN cho đào tạo đại học nói riêng.Điều này xuất phát từ nguyên nhân sau : Trong thực tế nguồn lực tài chính luôn có giới hạn nhưng nhu cầu chi thì ngày một tăng.Đặc biệt trong sự nghiệp đào tạo đại học, khi mà nhu cầu về SV Phan Thế Thành-K39/01.04 Luận văn tốt nghiệp Khoa tài chính công nguồn nhân lực có trình độ cao ngày càng tăng thì quy mô và chất lượng đào taọ cũng phải tăng theo,vì vậy nhu cầu chi cũng không ngừng tăng lên. Do vậy trong quá trình phẩn bổ và sử dụng nguồn lực khan hiếm đó cho sự nghiệp đào tạo đại học cần phải tính toán,xác định sao cho chi phí bỏ ra là ít nhất nhưng vẫn đạt hiệu quả cao nhất, đó cũng chính là mục tiêu chung của quản lý tài chính trong mọi lĩnh vực. Nguyên tắc tiết kiệm và hiệu quả chỉ được tôn trọng khi trong quá trình quản lý chi NSNN cho đào tạo đại học làm tốt và làm đồng bộ một số nội dung sau : Phải xây dựng các định mức, tiêu chuẩn chi tiêu phù hợp với từng đối tựng hay tính chất công việc của sự nghiệp đào tạo đại học, đồng thời phảI có tính thực tiễn cao.Chỉ có như vậy các định mức, tiêu chuẩn chi của NSNN mới trở thành căn cứ pháp lý xác đáng phục vụ cho quá trình quản lý chi NSNN cho đào tạo đại học. Biết lựa chọn thứ tự ưu tiên cho các nhóm mục chi sao cho so với tổng số chi có hạn nhưng khối lượng công việc vẫn hoàn thành và đạt kết quả cao.
Để đạt được điều này, đòi hỏi phải có được các phương án phân phối và sử dụng kinh phí khác nhau.Trên cơ sở đó mà lựa chọn phương án tối ưu nhất cho cả quá trình lập dự toán, phân bổ và quá trình sử dụng kinh phí. Măt khác khi đánh giá tính hiệu quả của chi NSNN cho đào tạo đại học phải có quan điểm toàn diện, phải xem xét mức độ ảnh hưởng của mỗi khoản chi tới các mối quan hệ kinh tế, chính trị, xã hội khác và phải tính đến thời gian phát huy tác dụng của nó. Nguyên tắc chi trực tiếp qua kho bạc Nhà nước : SV Phan Thế Thành-K39/01.04 Luận văn tốt nghiệp Khoa tài chính công Một trong những chức năng quan trọng của kho bạc Nhà nước (KBNN) là quản lý quĩ NSNN. Vì vậy KBNN vừa có quyền vừa có trách nhiệm phải kiểm soát chặt chẽ mọi khoản chi của NSNN trong đó có các khoản chi cho đào tạo đại học.
Để thực hiện được nguyên tắc kết hợp với KBNN trong quản lý chi NSNN cho đào tạo đại học cần giảI quyết tốt một số vấn đề sau : Thứ nhất : Tất cả các khoản chi NSNN cho đào tạo đại học phảI được kiểm tra, kiểm soát, trước trong và sau qua trình cấp phát, thanh toán.Các khoản chi phảI có trong dự toán NSNN được duyệt, đúng chế độ tiêu chuẩn, định mức do cơ quan nhà nứoc có thẩm quền qui định. Thứ hai: Tất cả các đơn vị sự nghiệp đào tạo sử dụng kinh phí NSNN phảI mở tài khoản tại KBNN, chịu sự kiểm tra, kiểm soát của cơ quan tài chính, KBNN trong quá trình lập dự toán,phân bổ hạn mức,cấp phát thanh toán, hạch toán và quyết toán NSNN. Thứ ba: KBNN có trách nhiệm kiểm soát các hồ sơ,chứng từ,điều kiện chi và thực hiện cấp phát, thanh toán kịp thời các khoản chi NSNN theo đúng qui định, tham gia với các cơ quan tài chính, cơ quan quản lý Nhà nước có thẩm quyển trong việc kiểm tra tình hình sư dụng NSNN và xác nhận số thực chi NSNN qua KBNN của các đơn vị. KBNN có quyền tạm đình chỉ, từ chối thanh toán, chi trả và thông báo cho đơn vị sử dụng kinh phí NSNN biết, đồng gửi cơ quan tài chính đồng cấp giải quyết trong các trường hợp sau : - Chi không đúng mục đích, đối tượng theo dự toán được duyêt.
- Chi không đúng chế độ, định mức chỉ tiêu tài chính Nh nước. SV Phan Thế Thành-K39/01.04 Luận văn tốt nghiệp Khoa tài chính công - Không đủ các đIều kiện chi theo qui định hiện hành về chi trực tiếp qua KBNN. Thứ tư : Lựa chọn phương thức cấp phát, thanh toán đối với từng khoản chi thường xuyên của đào tạo đại học cho phù hợp với hoàn cảnh kinh tế, xã hội hiện tại.Nội dung quản lý chi NSNN cho giáo dục Đại học Quản lý chi NSNN cho đào tạo đại học là sự tác động có tổ chức và diều chỉnh quá trình chi NSNN cho đào tạo đại học. Sự tác động đó được thực hiện bởi một hệ thống các cơ quan Nhà nước bằng phương pháp hành chính, tổ chức, kinh tế và bằng hệ thống pháp luật nhằm đạt được những mục tiêu của Nhà nước đặt ra trong từng thời kỳ.
Quản lý chi NSNN cho đào tạo đại học bao gồm 3 nội dung chính sau: Lập dự toán chi NSNN cho đào tạo đại học: Lập dự toán là khâu đầu tiên trong quản lý chi NSNN. Trên giác độ quản lý, lập dự toán giúp cho quá trình điều hành NSNN nói chung và chi NSNN nói riêng theo một kế hoạch chủ động. Lập dự toán chi NSNN cho đào tạo đại học phải dựa trên một số căn cứ chính như sau: + Chủ trương của Nhà nước về phát triển sự nghiệp đào tạo đại học + Khả năng nguồn vốn NSNN trong từng thời kỳ + Các chính sách, tiêu chuẩn, chế độ, định mức chi cho đào tạo đại học + Kết quả phân tích, đánh giá tình hình quản lý và sử dụng kinh phí NSNN đầu tư cho sự nghiệp đào tạo đại học kỳ báo cáo. Chấp hành dự toán chi NSNN cho đào tạo đại học : SV Phan Thế Thành-K39/01.04 Luận văn tốt nghiệp Khoa tài chính công Đây là khâu thứ hai của một quy trình quản lý chi NSNN và nó ảnh hưởng lớn đến hiệu quả chi NSNN và hiệu quả quản lý chi NSNN.
Thời gian chấp hành dự toán chi NSNN nói chung và chi NSNN cho đào tạo đại học được tính từ ngày 01 tháng 01 đến 31 tháng 12 năm dương lịch. Chấp hành dự toán chi NSNN cho đào tạo đại học dựa trên các căn cứ sau : + Dựa vào mức chi đã được duyệt của từng khoản chi có trong dự toán. + Kế hoạch tàI chính đã được phê duyệt + Dựa vào tiêu chuẩn, định mức chế độ chi NSNN cho đào tạo đạI học hiện hành. Quyết toán chi NSNN cho đào tạo đại học : Quyết toán là khâu cuối cùng trong một quy trình quản lý chi NSNN.
Nó chính là quá trình kiểm tra,kiểm soát, chỉnh lý lại số liệu đã được phản ánh sau một kỳ chấp hành dự toán, rut ra đươc những kinh nghiệm và bài học cho một kỳ chấp hành dự toán tiếp theo. Bởi vậy trong quá trình quyết toán cần chú ý đến các yêu cầu cơ bản sau: + Phải lập đầy đủ các báo cáo tài chính và gửi cho các cơ quan có thẩm quyền ( Bộ chủ quản các trường đại học trực thuộc…) + Số liệu trong các báo cáo quyết toán đảm bảo tính trung thực và chính xác. + Báo cáo quyết toán năm của các đơn vị dự toán không để xảy ra tình trạng chi lớn hơn thu. SV Phan Thế Thành-K39/01.04 Luận văn tốt nghiệp Khoa tài chính công CHƯƠNG 2 : THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CHO ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC Tổng quan .Tổng quan về tình hình phát triển đào tạo Đại học ở nước ta trong thời gian qua: .Đánh giá về những thành tựu đạt được Về mạng lưới các trường đại học cao đẳng : Một trong những chủ trương về phát triển giáo dục đào tạo trong thời gian qua là sắp xếp lại mạng lưới các trường học.
Đối với GDĐH, việc sắp xếp, phát triển mạng lưới các trường đại học, cao đẳng hướng vào việc hình thành các trường đại học chuyên ngành, đại học mở, xây dựng các trường đại học địa phương, cao đẳng cộng đồng, đại học dân lập và bán công. Bảng 1: Mạng lưới các trường đại học, cao đẳng ở nước ta.