CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG THI CÔNG CÁC CÔNG TRÌNH XÂY DỰNG 1.1 Khái quát chung về quản lý chất lượng công trình xây dựng 1.1 Khái niệm về quản lý chất lượng Quản lý chất lượng có thể được hiểu là tổng hợp tất cả các biện pháp về kinh tế, kỹ thuật, an toàn lao động, độ bền vững của công trình nhưng phải phù hợp với quy chuẩn và tiêu chuẩn xây dựng hiện hành của pháp luật nhà nước Việt Nam hiện hành[1] 1.2 Khái niệm quản lý chất lượng công trình xây dựng Quản lý chất lượng công trình xây dựng là tổng hợp tất cả các công việc, hoạt động, giám sát, theo dõi trong quá trình thi công công trình xây dựng để chất lượng công trình xây dựng có thể đạt hiệu quả cao nhất, tốt nhất như mong muốn. QUẢN LÝ QUẢN LÝ QUẢN LÝ BẢO HÀNH CHẤT CHẤT CHẤT CÔNG TRÌNH LƯỢNG LƯỢNG LƯỢNG THI XÂY DỰNG KHẢO SÁT THIẾT KẾ CÔNG CÔNG CÔNG TRÌNH CÔNG TRÌNH TRÌNH Hình 1.1: Quy trình Quản lý chất lượngỰcông trình xây dựng Chất lượng công trình xây dựng cần phải được các cấp, các cơ quan quản lý nhà nước quan tâm ngay từ giai đoạn hình thành ý tưởng về xây dựng công trình để phục vụ nhu cầu sử dụng khác nhau. Ngay từ khi quy hoạch, chủ chương đầu tư, khảo sát, thết kế, thi công… đến khi đưa công trình xây dựng vào khai thác, sử dụng thì chúng ta phải quan tâm chất lượng công trình xây dựng ở tất cả các giai đoạn trên Chất lượng của công trình phải được tổng hợp từ chất lượng của các nguyên vật liệu, tất cả các giai đoạn xây dựng các hạng mục, bộ phận hoặc tổng thể công trình. Tất cả các tiêu chuẩn về kỹ thuật của các văn bản luật, thông tư, nghị định của nhà nước phải được thể hiện trên tất cả các kết quả thí nghiệm, kiểm định nguyên vật liệu đầu vào (Theo thông tư 07 của UBND tỉnh Bắc Ninh), các cấu kiện, máy móc đều phải có tem kiểm định chất lượng đúng theo quy định của nhà nước, các kỹ sư đều phải có chứng chỉ theo quy định hiện hành của nhà nước trong quá trình thi công xây dựng 3 công trình.
Chúng ta phải nghiệm thu toàn bộ các giai đoạn chuyển giao các hạng mục của công trình, kiểm định, kiểm tra, giám sát trong quá trình xây dựng. Đến khi đạt chất lượng thì mới cho chuyển tiếp giai đoạn. Một vấn đề vô cùng quan trọng không thể thiếu trong quản lý chất lượng công trình xây dựng đó là vấn đề an toàn lao động và phòng cháy chữa cháy. Vấn đề này sẽ đi xuyên suốt từ giai đoạn thi công đến khi bàn giao đưa vào sử dụng.
Ở mỗi giai đoạn chúng ta sẽ có các quy trình, cách quản lý an toàn lao động, phòng cháy chữa cháy là khác nhau. Đối với các đội ngũ xây dựng công trình thì các kỹ sư đều phải có chứng chỉ an toàn lao động, phòng cháy chữa cháy đúng theo quy định, tiêu chuẩn của nhà nước và các công nhân đều phải được tập huấn qua các công tác an toàn lao động và phòng cháy chữa cháy khi có sự cố xảy ra đối với công trình……. Cũng như vấn đề về an toàn lao động, phòng cháy chữa cháy thì vấn đề về môi trường cần phải đặc biệt chú trọng, quan tâm. Vấn đề về môi trường cần phải được chú ý trên tất cả các khía cạnh, tác động của công trình khi đưa vào khai thác sử dụng, trong quá trình thi công….
Đó có thể là tác động tích cực hoặc tiêu cực từ dự án đến môi trường hoặc ngược lại[2] 1.2 Đánh giá về chất lượng thi công công trình xây dựng ở các nước và ở Việt Nam 1.1 Công tác quản lý chất lượng xây dựng công trình ở các nước Quản lý chất lượng công trình xây dựng là tập hợp tất cả những thành phần về kỹ thuật, an toàn, độ bền vững của công trình nhưng tất cả các thành phần trên phải tuân thủ theo những quy chuẩn, tiêu chuẩn xây dựng hiện hành của nhà nước. Quản lý chất lượng công trình xây dựng liên quan trực tiếp đến công nhân xây dựng công trình, người sử dụng công trình. Sau khi đưa công trình vào khai thác sử dụng thì công trình có đạt hiệu quả hay không chính là do khâu quản lý chất lượng công trình có tốt hay không và nó là một yếu tố quan trọng đảm bảo đến sự phát triển của mỗi nước trên thế giới. Do vậy, vấn đề được đặt ra ở đây đó chính là quản lý chất lượng công trình xây dựng và được đặt lên hàng đầu trong mỗi quốc gia trên thế giới.
4 Quản lý chất lượng xây dựng công trình ở nước Mỹ Như chúng ta đã biết, nước Mỹ là một nước đứng đầu trên thế giới về nền kinh tế, quân sự và là một trong những nước đi đầu trên thế giới về xây dựng các công trình có quy mô lớn. Nước Mỹ có những biện pháp, hình thức quản lý rất hay mà các nước trên thế giới cần học tập. Đối với công tác quản lý chất lượng công trình thì nước Mỹ dùng theo mô hình 3 bên để quản lý chất lượng công trình xây dựng. Bên thứ nhất là các nhà thầu ( Thiết kế, thi công…) tự chứng nhận chất lượng sản phẩm của mình.
Bên thứ hai là khách hàng giám sát và chấp nhận về chất lượng sản phầm có phù hợp với các tiêu chuẩn các bên yêu cầu hay không. Bên thứ ba là một tổ chức tiến hành đánh giá độc lập nhằm định lượng các tiêu chuẩn về chất lượng phục vụ cho việc bảo hiểm hoặc giải quyết tranh chấp. Giám sát viên phải đáp ứng đầy đủ về mặt trình độ chuyên môn, có bằng cấp chuyên ngành; các chứng chỉ do Chính Phủ cấp; kinh nghiệm làm việc thực tế 03 năm trở lên; phải trong sạch về đạo đức đồng thời là công chức của Chính Phủ. Nhìn vào mô hình 3 bên trong quản lý chất lượng của nước Mỹ chúng ta có thể nhận thấy rõ.
Nếu áp dụng theo mô hình 3 bên này thì chất lượng quản lý sẽ được nâng cao lên một cách rõ rệt. Trong tất cả các khâu từ thiết kế, giám sát, thi công…. Thì đều có sự tham gia giám sát, góp ý của tất cả các bên và đặc biệt quyền lợi của người sử dụng và chất lượng công trình xây dựng được đặt lên hàng đầu. Đất nước chúng ta có thể áp dụng mô hình quản lý 3 bên của nước Mỹ vào trong quá trình quản lý chất lượng công trình xây dựng ở Việt Nam.
Để góp phần vào sự phát triển của nước nhà. Bên dưới đây là một số công trình nổi tiếng của nước Mỹ : Hình 1.2: Công trình: Tòa tháp cao nhất nước Mỹ 5 Hình 1.3: Công trình: Tượng Nữ Thần Tự Do Hình 1.4: Công trình: Đập Hoover Quản lý chất lượng xây dựng công trình ở nước Pháp Nước Pháp là một trong những cường quốc về công nghiệp nặng và các công trình nổi tiếng. Đặc biệt lối kiến trúc cổ điển của nước Pháp trong những năm của Thế Kỷ XX đã được rất nhiều nước áp dụng lối kiến trúc cổ điển, hài hòa, gần gũi của nước Pháp, trong đó có cả nước Việt Nam chúng ta. Để có được như vậy thì nước Pháp đã hình thành một hệ thống pháp luật tương đối nghiêm ngặt và hoàn chỉnh trong tất cả các giai đoạn từ ý tưởng hình thành, thi công và cuối cùng là đưa vào khai thác sử dụng.
Nước Pháp có rất rất nhiều công ty xây dựng hàng đầu thế giới, họ có độ ngũ kỹ sư vô cùng chất lượng hoạt động trong nước và trên toàn thế giới. Pháp luật của nước Pháp trong xây dựng thì vô cùng nghiêm ngặt vào bậc nhất thế giới. Tất cả các công trình 6 đều phải được kiểm tra chất lượng có tính bắt buộc và phải thuê một công ty kiểm tra chất lượng được Chính Phủ công nhận để đảm đương phụ trách và kiểm tra chất lượng công trình.5: Công trình: Tháp Eiffel Hình 1.6: Công trình: Lâu đài nguy nga Versailles Quản lý chất lượng xây dựng công trình ở Trung Quốc Trung Quốc là một trong những nước nổi tiếng với các công trình như Vạn Lý Trường Thành, Tử Cấm Thành, Quảng Trường Thiên An Môn…… Đất nước Trung Quốc đã xây dựng và vận hành thành công con đập thủy điện lớn nhất thế giới đó là đập Tam Hiệp. Một con đập có quy mô xây dựng lớn nhất, các quy trình, kỹ thuật xây dựng vượt thời đại.Vấn đề quản lý chất lượng công trình xây dựng của Trung Quốc được 7 quy định rất rõ ràng trong các điều luật của Trung Quốc.
Đặc biệt ở đất nước Trung Quốc thì vấn đề giám sát tất cả các công trình xây dựng trong nước đều không phải là người trong cơ quan nhà nước để tránh tất cả những trường hợp xấu nhất có thể xảy ra. Tất cả các vật liệu từ khâu đầu vào đến đầu ra đều phải được kiểm tra rất nghiêm ngặt, chặt chẽ và phải có các mẫu báo cáo thí nghiệm theo đúng quy định hiện hành của nhà nước Hình 1.7: Công trình: Đập thủy điện Tam Hiệp Hình 1.8: Công trình: Vạn lý Trường Thành 8 Hình 1.9: Công trình: Đập thủy điện Tam Hiệp Quản lý chất lượng xây dựng công trình ở Nhật Bản Đât nước Nhật Bản đã phải hứng chịu thiệt hại rất lớn vì 2 quả bom nguyên tử của Mỹ thả xuống 2 thành phố Hiroshima và Nagasaki phá hủy toàn bộ thành phố và chết rất nhiều người dân vô tội của Nhật Bản.Thế nhưng đất nước Nhật Bản đã có những mô hình quản lý xây dựng, và xây dựng lại rất nhiều công trình xây dựng quy mô lớn. Nước Nhật Bản nổi tiếng với các công trình ngầm lớn, thuận tiện và hiện đại. Các cây cầu dây văng, các công trình vượt biển ở Nhật Bản có một hệ thống quy phạm pháp luật quy định chặt chẽ các công tác giám sát thi công và cơ cấu hệ thống kiểm tra, như Luật thúc đẩy đấu thầu và hợp đồng hợp thức đối với công trình chính, Luật Tài chính công, Luật thúc đẩy công tác đảm bảo chất lượng công trình chính….
Các tiêu chuẩn kỹ thuật dùng cho kiểm tra sẽ do các Cục Phát triển vùng biện soạn, nội dung kiểm tra trong công tác giám sát sẽ do các cán bộ nhà nước trực tiếp thực hiện. Ở Nhật Bản, công tác quản lý thi công tại công trường góp phần quan trọng và đảm bảo chất lượng công trình xây dựng. Quản lý thi công tại công trường giám sát thi công và kiểm tra công trình xây dựng, với những nội dung về sự phì hợp với các điều kiện hợp đồng, tiến trình thi công, độ an toàn lao động.