phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung chính của luận án đƣợc trình bày trong 03 chƣơng, cụ thể nhƣ sau: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý bồi dƣỡng cán bộ quy hoạch chức danh lãnh đạo, chỉ huy cấp phòng tại các trƣờng đại học, học viện thuộc Bộ Công an Chƣơng 2: Thực trạng quản lý bồi dƣỡng cán bộ quy hoạch chức danh lãnh đạo, chỉ huy cấp phòng tại các trƣờng đại học, học viện thuộc Bộ Công an Chƣơng 3: Biện pháp quản lý bồi dƣỡng cán bộ quy hoạch chức danh lãnh đạo, chỉ huy cấp phòng tại các trƣờng đại học, học viện thuộc Bộ Công an 10 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ BỒI DƢỠNG CÁN BỘ QUY HOẠCH CHỨC DANH LÃNH ĐẠO, CHỈ HUY TẠI CÁC TRƢỜNG ĐẠI HỌC, HỌC VIỆN THUỘC BỘ CÔNG AN 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Các công trình nghiên cứu về đào tạo bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo 1. Các công trình nghiên cứu ở nước ngoài Nhóm tác giả Ken Blanchard và Mark Miller trong tác phẩm “Bí quyết - điều nhà lãnh đạo tầm cỡ biết và làm” đƣa ra luận điểm: Lúc này hay lúc khác, mọi ngƣời vào vị trí lãnh đạo, bất luận là trong một công ty đa quốc gia hay một nhóm tình nguyện địa phƣơng, đều muốn biết bí quyết của ngƣời lãnh đạo tầm cỡ là gì.
Ken Blanchard và Mark Miller, vốn từ một nhân viên trở thành Phó Chủ tịch của một trong những chuỗi nhà hàng phục vụ nhanh lớn nhất nƣớc Mỹ, đã tìm hiểu tỉ mỉ vấn đề này [54]. Tác giả Lorin Woolfe với cuốn sách “Kinh thánh về nghệ thuật lãnh đạo”, đƣợc tôn kính vì những châm ngôn, giáo huấn, vì sự uyên thâm ẩn chứa bên trong, và vì cả cái hay về mặt văn chƣơng của cuốn sách. Cuốn sách nó là một bộ sƣu tập vĩ đại nhất về tài năng lãnh đạo qua các trƣờng hợp cụ thể, với những bài học vô cùng bổ ích và sâu sắc dành cho các nhà lãnh đạo và quản lý ngày nay. Chính những câu chuyện và những nhân vật này đã tạo nên một số hình mẫu điển hình nhất trong hệ tƣ tƣởng chung và còn có thể là những hình mẫu mang tính toàn cầu về khả năng lãnh đạo tài tình nhất [59].Fernandez có tác phẩm “Ceo ở Trung Quốc - tiếng nói từ kinh nghiệm thực tiễn của 20 nhà lãnh đạo doanh nghiệp quốc tế”.
Nội dung của sách đƣợc hình thành dựa trên những cuộc phỏng vấn 20 nhà quản lý cao cấp và 8 chuyên gia tƣ vấn dày dạn kinh nghiệm đang làm việc ở Trung Quốc nhƣ Seiichi Kawasaki [Giám đốc kiêm Chủ tịch Sony (China) Ltd], Jacky Chang (Chủ tịch Ủy ban Bảo vệ thƣơng hiệu chất lƣợng của Hội Doanh nghiệp có vốn đầu tƣ nƣớc ngoài ở Trung Quốc),. 11 Tác giả Max Landsberg trong tác phẩm“Công cụ lãnh đạo” thông qua câu chuyện của Alex, phải vực dậy công ty quảng cáo mà anh vừa mới đƣợc đề bạt làm tổng giám đốc, tác giả đã khéo léo lồng vào đó những công cụ, phƣơng pháp mà những nhà lãnh đạo tài ba từng sử dụng. Để thành công, nhà lãnh đạo phải biết tạo ra tầm nhìn cho tổ chức mình, truyền cảm hứng và tạo động lực cho nhân viên. Bên cạnh đó, tác giả còn cho biết rằng lãnh đạo là kỹ năng có thể rèn luyện và cuốn sách này cung cấp những công cụ để làm điều đó [66].
Tác giả Warren Bennis trong cuốn sách “Hành trình trở thành nhà lãnh đạo” đã trả lời các câu hỏi: Làm thế nào để trở thành ngƣời lãnh đạo? Họ lãnh đạo nhƣ thế nào? Trong các tổ chức, doanh nghiệp, ngƣời ta khích lệ hoặc đàn áp những nhà lãnh đạo tiềm năng nhƣ thế nào? Một trong những điều quan trọng mà cuốn sách nói tới là học tập là nhiệm vụ cả đời [107]. Maxwell trong cuốn sách “Phát triển kỹ năng lãnh đạo” đã đƣa ra một cái nhìn giản dị và mới mẻ về khái niệm lãnh đạo: Lãnh đạo là sự ảnh hƣởng, không hơn, không kém và phân biệt giữa “nhà quản lý”, “nhà lãnh đạo”. Những phẩm chất cần thiết của một “thủ lĩnh” đƣợc xác định rõ ràng: Lãnh đạo không phải là một câu lạc bộ dành riêng cho những ngƣời sinh ra để chỉ huy. Muốn làm một nhà lãnh đạo, bạn phải có những phẩm chất đƣợc lĩnh hội và trau dồi qua thời gian.
Kết hợp những phẩm chất đó với khát vọng và quyết tâm thì không điều gì có thể ngăn bạn trở thành một nhà lãnh đạo [51]. Trong cuốn sách “21 nguyên tắc vàng của nghệ thuật lãnh đạo”, tác giả cũng khẳng định: Một hình mẫu nhà lãnh đạo đích thực là phải chủ động, linh hoạt, thƣờng xuyên, để đảm nhiệm vai trò và vị trí của mình một cách toàn diện, đồng thời dẫn dắt ngƣời khác cùng đi đến thành công. “Mọi thứ đều bắt đầu và kết thúc từ ngƣời lãnh đạo” [52]. Tác giả Warren Blank với cuốn sách “108 kỹ năng của nhà lãnh đạo bẩm sinh” đã nhận định: Nhu cầu về các nhà lãnh đạo luôn rất lớn và cấp thiết hơn bao giờ hết.
Những thay đổi mạnh mẽ, liên tục và khó dự đoán trong môi trƣờng đầy tính cạnh tranh nhƣ hiện nay đang đòi hỏi ngày càng cao vai trò lãnh đạo của ngƣời đứng đầu. Mọi ngƣời ở mọi cấp bậc trong tổ chức và trong mọi lĩnh vực đều muốn 12 đƣợc động viên, khích lệ để sáng tạo. Họ cần đƣợc định hƣớng và chỉ dẫn để vƣợt qua những khó khăn, bất ổn. Họ muốn đƣợc cống hiến để tạo ra những kết quả quan trọng phục vụ bản thân và những ngƣời khác.
Chính những nhu cầu này sẽ giúp xác định vị trí của ngƣời lãnh đạo. Những ngƣời đƣợc coi là “nhà lãnh đạo bẩm sinh” sẽ đáp ứng các nhu cầu đó. Những nhà lãnh đạo bẩm sinh này sẽ vạch ra các phƣơng hƣớng hành động để vƣợt qua các tình huống bất trắc và tạo ra những cam kết hƣớng tới một sự khác biệt [108]. Nữ học giả Chris Clarke-Epstein, một nhà tƣ vấn nổi tiếng ngƣời Mỹ, đã cống hiến cho độc giả là những nhà lãnh đạo, dù đã có kinh nghiệm hay mới bƣớc lên những nấc thang đầu tiên của lâu đài quyền lực, một công trình độc đáo và đặc sắc “78 câu hỏi dành cho người lãnh đạo”.
Tác giả đã khéo léo sắp xếp các vấn đề mà ngƣời lãnh đạo cần học hỏi thành 78 câu hỏi, xếp thành 8 chủ đề, đƣợc trình bày với cách dẫn dắt và lập luận rất tinh tế, xen lẫn các ví dụ cụ thể với những luận chứng khoa học đầy sức thuyết phục và dễ hiểu, dễ tiếp thu, dễ vận dụng. Xuất phát điểm của tác giả để viết cuốn sách bắt nguồn từ quan niệm cho rằng, trong nghề làm lãnh đạo, việc biết đặt ra các câu hỏi (cho nhân viên, cho khách hàng và cho chính mình) và biết trả lời các câu hỏi của ngƣời khác có vai trò cực kỳ quan trọng, nếu không nói là có thể giúp cải thiện cơ bản hiệu quả và hiệu lực lãnh đạo [17]. Nhƣ vậy ở các nƣớc phát triển, việc đánh giá chất lƣợng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý trở thành nội dung chủ yếu của quản lý xã hội, vì vậy nghiên cứu, đánh giá chất lƣợng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cũng phát triển mạnh trong nhiều ngành khoa học nhƣ xã hội học, chính trị, quản lý học, trong đó nghiên cứu về lý thuyết quản lý, lãnh đạo, chính quyền các cấp, về ĐT, BD cán bộ lãnh đạo là một trong những vấn đề đƣợc các học giả nƣớc ngoài quan tâm nhiều nhất. ĐT, BD cán bộ lãnh đạo, quan chức phục vụ nhà nƣớc một cách trung thành và tận tụy là yêu cầu của các nhà nƣớc trên thế giới.
Ðến những năm đầu của thế kỷ trƣớc, khi khoa học quản lý phát triển, thì công việc nghiên cứu về ĐT, BD, về nhu cầu ĐT, BD, quản lý hoạt động ĐT, BD mới thực sự đƣợc quan tâm đúng mức với những phƣơng pháp khoa học hiện đại. Các công trình nghiên cứu ở trong nước Không nằm ngoài xu hƣớng nghiên cứu về đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý trên thế giới, ở Việt Nam trong những thập kỷ gần đây, đặc biệt từ khi đất nƣớc thực hiện công cuộc đổi mới, việc nghiên cứu nguồn nhân lực chung, đặc biệt là nghiên cứu về vai trò, năng lực của đội ngũ lãnh đạo, quản lý các cấp trong tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, từ truyền thống đến hiện đại đƣợc các nhà khoa học quan tâm và có bƣớc phát triển vƣợt bậc. Các công trình nghiên cứu thƣờng hƣớng tới những vấn đề bức xúc đang đặt ra nhằm tích cực giải đáp những đòi hỏi cấp thiết của thực tiễn cuộc sống. Gần đây, nhiều nghiên cứu chú trọng đến các vấn đề về tƣ tƣởng tiến bộ và vai trò của cán bộ quản lý trên nhiều khía cạnh và ở một số lĩnh vực, ngành, nghề, tổ chức, bao gồm cả những nghiên cứu có tính tổng hợp và những nghiên cứu có tính chuyên biệt, trong đó vai trò và năng lực của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý là một trong những nội dung trọng tâm, thu hút sự quan tâm đặc biệt của giới nghiên cứu cũng nhƣ các nhà quản lý.
Những kết quả nghiên cứu bƣớc đầu này đã góp phần xây dựng cơ sở lý luận cho việc hoạch định chính sách phát triển đất nƣớc, đồng thời chỉ ra thực trạng của lực lƣợng cán bộ lãnh đạo, quản lý hiện nay. Tác giả Nguyễn Vĩnh Thanh trong tác phẩm “Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện ở Việt Nam thời kỳ hậu WTO” đã cung cấp hệ thống cơ sở lý luận, phƣơng pháp nghiên cứu về chất lƣợng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện; trên cơ sở những khảo sát, đánh giá chất lƣợng cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện ở các tỉnh phía Bắc trong giai đoạn hiện nay, đã đề xuất một số phƣơng pháp nhằm nâng cao chất lƣợng đội ngũ cán bộ này đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới [90]. Tác giả Tần Xuân Bảo trong tác phẩm “Đào tạo cán bộ lãnh đạo và quản lý, kinh nghiệm từ thực tiễn Thành phố Hồ Chí Minh” đã tổ chức nghiên cứu đƣa ra đƣợc khung lý thuyết làm cơ sở cho việc phân tích chất lƣợng đào tạo đội ngũ cán bộ lãnh đạo và quản lý.
