Chương 1: Cơ sá lý luận và pháp lý về tổ chức phổ biến, giáo dāc pháp luật cho đồng bào dân tác thiểu số Chương 2: Thực trạng tổ chức phổ biến, giáo dāc pháp luật cho đồng bào dân tác thiểu số trên địa bàn huyện Cư M’gar, tỉnh Đắk Lắk Chương 3: Giải pháp tăng cưßng tổ chức phổ biến, giáo dāc pháp luật cho đồng bào dân tác thiểu số trên địa bàn huyện Cư M’gar, tỉnh Đắk Lắk giai đoạn 2025-2030 và tổ chức thực hiện đề án 5 Ch°¢ng 1 C¡ Sà LÝ LU¾N VÀ PHÁP LÝ VÀ Tâ CHĀC PHâ BI¾N, GIÁO DĀC PHÁP LU¾T CHO ĐàNG BÀO DÂN TÞC THIÂU SÞ 1. Khái niám, đặc điÃm, vai trò, nguyên tÁc tã chāc phã bi¿n, giáo dāc pháp lu¿t cho đáng bào dân tßc thiÃu sß 1. Một số khái niệm liên quan đến tổ chức phổ biến, giáo dục pháp luật cho đồng bào dân tộc thiểu số 1. Dân tộc thiểu số Theo nghĩa ráng, trên phạm vi lãnh thổ ráng lớn, dưới sự quản lý căa nhà nước, dân tác gồm cáng đồng ngưßi dân sinh sống; trong mát dân tác có thể có nhiều tác ngưßi với những đặc điểm riêng về ngôn ngữ, văn hóa, phong tāc tập quán.
Dân tác thiểu số có thể hiểu là có số dân ít hơn so với dân tác đa số trên cùng phạm vi lãnh thổ. à Việt Nam, do chiếm tỷ lệ lớn, dân tác Kinh đưÿc coi là dân tác đa số, 53 dân tác còn lại số lưÿng ít hơn so với dân tác Kinh nên đưÿc xếp vào DTTS. Như vậy, DTTS đưÿc hiểu là trong mát quốc gia gồm nhiều dân tác khác nhau thì DTTS có số dân chiếm số lưÿng nhỏ hoặc rất nhỏ so với tổng số ngưßi dân cả nước hoặc so với mát hoặc nhiều các dân tác chiếm số lưÿng lớn căa đất nước. Tổ chức phổ biến, giáo dÿc pháp luật cho đồng bào dân tộc thiểu số - Tổ chức phổ biến, giáo dÿc pháp luật: Trong tiếng Việt, <tổ chức= có thể là danh từ, đáng từ.
à góc đá danh từ, tổ chức như là mát thực thể xã hái, với những chức năng, nhiệm vā, cơ cấu bá máy, cơ sá hạ tầng v. và đang hoạt đáng. à góc đá đáng từ, tổ chức gồm tập hÿp những hoạt đáng đưÿc chuẩn bị và thực hiện thông qua tổ chức (danh từ) trong mát thßi gian nhất định nhằm hoàn thiện mát māc tiêu nào đó. Phổ biến, giáo dāc pháp luật là mát từ ghép hai từ PBPL và GDPL.
Theo nghĩa hẹp, PB, GDPL là hoạt đáng tuyên truyền pháp luật nhằm nâng cao tri 6 thức, tình cảm, niềm tin pháp luật, từ đó nâng cao ý thức tôn trọng pháp luật, nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật căa đối tưÿng. Theo nghĩa ráng: PBGDPL là tổng hÿp các công đoạn phāc vā cho công tác PBGDPL: Định hướng; Lập chương trình, kế hoạch; Áp dāng các hình thức PBGDPL; Triển khai chương trình kế hoạch; Kiểm tra, đôn đốc, sơ kết, tổng kết, rút kinh nghiệm… Từ sự phân tích trên, có thể hiểu: TCPBGDPL (tổ chức là đáng từ) là quá trình hoạt đáng có định hướng, māc đích, kế hoạch, theo nái dung và thông qua những phương pháp, hình thức nhất định từ phía chă thể thực hiện hoạt đáng PBGDPL, tác đáng đến đối tưÿng tiếp nhận PBGDPL nhằm làm hình thành và phát triển á họ hệ thống tri thức, trình đá hiểu biết về pháp luật; trên cơ sá đó xây dựng thói quen và hành vi xử sự tích cực theo pháp luật. - Tổ chức phổ biến, giáo dÿc pháp luật cho đồng bào dân tộc thiểu số: Trên cơ sá khái niệm chung về TCPBGDPL, đồng thßi, có tính đến những yếu tố đặc thù căa đối tưÿng ĐBDTTS, có thể hiểu: TCPBGDPL cho ĐBDTTS là quá trình thực hiện các hoạt đáng có định hướng, māc đích, kế hoạch, theo nái dung và thông qua những phương pháp, hình thức nhất định từ phía chă thể thực hiện hoạt đáng PBGDPL, tác đáng đến đối tưÿng tiếp nhận PBGDPL là ĐBDTTS, nhằm làm hình thành và phát triển á họ hệ thống tri thức, trình đá hiểu biết về pháp luật; trên cơ sá đó xây dựng thói quen và hành vi xử sự tích cực theo pháp luật. Đặc điểm tổ chức phổ biến, giáo dục pháp luật cho đồng bào dân tộc thiểu số 1.
Những đặc điểm chung TCPBGDPL cho ĐBDTTS trước hết có những đặc điểm căa TCPBGDPL nói chung, cā thể: Một là, TCPBGDPL là quá trình thực hiện các hoạt đáng có māc đích căa chă thể nhằm hình thành á đối tưÿng PBGDPL những tri thức hiểu biết về pháp luật, tình cảm, thói quen và hành vi xử sự tích cực phù hÿp với pháp luật. Thông qua PBGDPL nhằm giúp các đối tưÿng hiểu đưÿc những hành vi đưÿc 7 làm, không đưÿc làm, quyền và nghĩa vā cũng như các quyền và lÿi ích hÿp pháp đưÿc pháp luật bảo vệ. Hai là, chă thể PBGDPL cho đối tưÿng đưÿc PBGDPL bảo đảm những nguyên tắc, yêu cầu, với nái dung, hình thức phù hÿp. Ba là, PBGDPL là hoạt đáng thưßng xuyên, lâu dài, đặt trong mối quan hệ giáo dāc toàn diện các tri thức pháp luật trong đßi sống xã hái; có định hướng căa Nhà nước.
Bốn là, năng lực, trình đá, các yếu tố khác căa chă thể và đối tưÿng đưÿc PBGDPL ảnh hưáng đến quá trình, hiệu quả tiếp thu tri thức, hiểu biết pháp luật căa đối tưÿng PBGDPL. Những đặc điểm riêng Ngoài những đặc điểm chung nêu trên, TCPBGDPL cho ĐBDTTS có thêm những đặc điểm riêng, bao gồm: Một là, về đối tưÿng, ĐBDTTS gồm hai nhóm ngưßi cā thể: nhóm có khả năng hiểu, đọc, viết chữ phổ thông và nhóm chỉ có thể nghe, nói tiếng căa dân tác họ. Với nhóm đối tưÿng thứ nhất, trong những điều kiện, hoàn cảnh cā thể, họ là đối tưÿng đưÿc PBGDPL và cũng có thể là chă thể PBGDPL hoặc phiên dịch, hß trÿ cho chă thể PBGDPL. Với nhóm đối tưÿng thứ hai, yêu cầu đặt ra công tác PBGDPL cho ĐBDTTS không chỉ đơn thuần là mát hoạt đáng truyền tải thông thưßng, mà còn là mát quá trình kiên trì bền bỉ căa các chă thể PBGDPL.
Đặc điểm này sẽ quy định, tác đáng đến trình đá nhận thức căa đối tưÿng khi tiếp nhận các kiến thức pháp luật. Cā thể đối với nhóm đối tưÿng thứ nhất, khả năng nắm bắt, vận dāng trong chấp hành pháp luật sẽ cao hơn; ngưÿc lại nhóm đối tưÿng thứ hai việc PBGDPL cho sẽ bị hạn chế. Hai là, về chă thể, TCPBGDPL cho ĐBDTTS luôn gắn với vai trò quan trọng căa trưáng buôn, trưáng thôn, ngưßi có uy tín trong dòng họ, trong cáng đồng. Trong thực tiễn cuác sống, những ngưßi có uy tín, hiểu biết về văn hóa căa đồng bào rất đưÿc đồng bào nể trọng; tiếng nói căa họ có tầm ảnh hưáng rất lớn.
Những 8 đối tưÿng này là chă thể quan trọng cần đưÿc quan tâm để tuyên truyền, vận đáng đồng bào tham gia các buổi PBGDPL. Đồng thßi khi họ đưÿc bồi dưỡng, tập huấn sẽ là lực lưÿng quan trọng, có nhiều ưu thế vì vừa đưÿc trang bị kiến thức pháp luật, vừa nói đưÿc tiếng, am hiểu phong tāc tập quán căa đồng bào. Ba là, nái dung, hình thức TCPBGDPL cần đưÿc lựa chọn và sử dāng phù hÿp. Quá trình TCPBGDPL cho ĐBDTTS phải xem xét đến các yếu tố phong tāc, tập quán, truyền thống văn hóa, tiếng nói và chữ viết riêng.
Các phong tāc, tập quán, truyền thống văn hóa làm hình thành những thói quen ứng xử, thậm chí điều chỉnh những quan hệ xã hái, đặc biệt là đßi sống dân sự. Những yếu tố này khi am hiểu sẽ xây dựng đưÿc nái dung sát thực, hình thức sinh đáng, dễ hiểu, huy đáng đưÿc đông đảo đồng bào tham gia. Vai trò của tổ chức phổ biến, giáo dục pháp luật cho đồng bào dân tộc thiểu số Thứ nhất, đối với nhà nước, TCPBGDPL cho ĐBDTTS là phương thức để đưa pháp luật vào cuác sống, góp phần điều chỉnh, bảo đảm tính thống nhất trong chấp hành pháp luật. Thứ hai, TCPBGDPL cho ĐBDTTS là giải pháp bền vững để bảo đảm an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hái.
Trong đßi sống xã hái, khi ĐBDTTS có hiểu biết pháp luật sẽ hạn chế những hành vi vi phạm pháp luật, tệ nạn xã hái. Thứ ba, TCPBGDPL cho ĐBDTTS góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hái. Mọi công dân Việt Nam đều phải sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật. Nhà nước bảo đảm và tạo điều kiện cho công dân lao đáng, học tập và phát triển kinh tế theo quy định căa pháp luật.
Thứ tư, đối với ĐBDTTS, thông qua TCPBGDPL, ĐBDTTS đưÿc trang bị kiến thức, có nhận thức hiểu biết về tri thức pháp luật, lòng tin, tình cảm đối với pháp luật càng nâng lên khi họ hiểu rằng thực hiện pháp luật không chỉ có nghĩa vā và trách nhiệm, mà còn là quyền lÿi. Từ đó sẽ giáo dāc cho họ ý thức pháp luật. Với những hình thức, phương thức phù hÿp, về tận cơ sá, PBGDPL sẽ 9 có những ưu thế để giải thích, phân tích cho ĐBDTTS hiểu đưÿc rằng pháp luật không chỉ bao gồm các quy định, thực thi pháp luật, biện pháp giải quyết tranh chấp, cưỡng chế, mà pháp luật còn bao gồm các quy định bảo vệ quyền và lÿi ích hÿp pháp căa công dân, khuyến khích sự giao dịch lành mạnh giữa các thành viên trong xã hái vì sự phát triển và bảo đảm trật tự ổn định. Nguyên tắc tổ chức phổ biến, giáo dục pháp luật cho đồng bào dân tộc thiểu số Tổ chức phổ biến, giáo dāc pháp luật cho ĐBDTTS trước hết phải tuân thă những nguyên tắc chung theo quy định về các nguyên tắc PBGDPL đã đưÿc nêu rõ tại Điều 5 căa Luật PBGDPL đưÿc ban hành ngày 20 tháng 6 năm 2012.
Những nguyên tắc đó là: Chính xác, đầy đă, rõ ràng, dễ hiểu, thiết thực; Kịp thßi, thưßng xuyên, có trọng tâm, trọng điểm; Đa dạng các hình thức PBGDPL; Gắn với việc thi hành pháp luật; Có sự phối hÿp chặt chẽ giữa các tổ chức, cá nhân [12]. Bên cạnh đó, xuất phát từ những đặc điểm, tính chất đặc thù, TCPBGDPL cho ĐBDTTS cần lưu ý thêm mát số nguyên tắc: Một là, khi TCPBGDPL cho ĐBDTTS cần tạo sự đồng thuận xã hái, căng cố khối đại đoàn kết dân tác. Theo đó, cả hệ thống chính trị phải vào cuác; chú trọng nắm bắt dư luận xã hái và định hướng tuyên truyền vùng ĐBDTTS. Hai là, cần lựa chọn, sử dāng các hình thức PBGDPL phải phù hÿp.
Nguyên tắc này xuất phát từ thực tiễn đối tưÿng ĐBDTTS rất đa dạng về lứa tuổi, trình đá, thành phần dân tác khác nhau, có những đặc trưng về truyền thống văn hóa.