Luận văn thạc sĩ phát triển thương mại điện tử cho doanh nghiệp tp hcm kinh nghiệm của thái lan

Chuyên đề nghiên cứu Phát triển thương mại điện tử cho doanh nghiệp TP.HCM: Kinh nghiệm từ Thái Lan, cập nhật xu hướng mới, giá trị tham khảo cao cho

• Tác giả: Lê Ngô Luân
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Đức Trí
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Kinh Tế
• Đề tài: Phát Triển Thương Mại Điện Tử Cho Doanh Nghiệp TP.HCM: Kinh Nghiệm Từ Thái Lan
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2004
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. PHẦN I: INTERNET VÀ VAI TRÒ INTERNET TRONG KINH DOANH
• 1.1. INTERNET VÀ VAI TRÒ CỦA INTERNET TRONG KINH DOANH
• 1.1.1. Giới thiệu về Internet
• 1.1.2. Thông tin Website và E-mail
• 1.2. THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ (TMĐT)
• 1.2.1. Khái niệm TMĐT
• 1.2.2. Các đặc trưng cơ bản của TMĐT
• 1.2.3. Các phương tiện chính của TMĐT
• 1.2.4. Các hình thức hoạt động của TMĐT
• 1.2.5. Ủy Ban Liên Hiệp Quốc về Luật Thương Mại Quốc Tế (UNCITRAL)

Tóm tắt

I. Giới thiệu về thương mại điện tử

Thương mại điện tử (TMĐT) đã trở thành một phần không thể thiếu trong hoạt động kinh doanh hiện đại. Đặc biệt, tại TP.HCM, việc phát triển thương mại điện tử đang được chú trọng nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh cho các doanh nghiệp TP.HCM. Kinh nghiệm từ Thái Lan cho thấy rằng việc áp dụng công nghệ thông tin vào kinh doanh không chỉ giúp tăng trưởng doanh thu mà còn tạo ra những mô hình kinh doanh mới. Theo một nghiên cứu, thương mại điện tử có thể giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí và thời gian, đồng thời mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm. Việc áp dụng các công nghệ như website, email và các nền tảng giao dịch trực tuyến đã tạo ra một môi trường kinh doanh thuận lợi hơn cho các doanh nghiệp.

1.1. Tầm quan trọng của thương mại điện tử

Thương mại điện tử không chỉ là một xu hướng mà còn là một yêu cầu thiết yếu trong bối cảnh toàn cầu hóa. Các doanh nghiệp cần phải nhanh chóng thích nghi với sự thay đổi này để không bị tụt lại phía sau. Thương mại điện tử giúp doanh nghiệp tiếp cận khách hàng một cách nhanh chóng và hiệu quả hơn. Theo một báo cáo, các doanh nghiệp áp dụng thương mại điện tử có khả năng tăng trưởng doanh thu lên đến 30% so với các doanh nghiệp không áp dụng. Điều này cho thấy rằng việc phát triển thương mại điện tử là một chiến lược kinh doanh quan trọng mà các doanh nghiệp cần phải xem xét.

II. Kinh nghiệm từ Thái Lan

Thái Lan đã có những bước tiến đáng kể trong việc phát triển thương mại điện tử. Chính phủ Thái Lan đã triển khai nhiều chính sách hỗ trợ cho các doanh nghiệp trong việc áp dụng công nghệ thông tin. Một trong những chiến lược quan trọng là xây dựng hệ thống thanh toán trực tuyến an toàn và hiệu quả. Điều này đã giúp tăng cường sự tin tưởng của khách hàng vào các giao dịch trực tuyến. Ngoài ra, việc phát triển thị trường trực tuyến cũng đã tạo ra nhiều cơ hội cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Theo thống kê, thương mại điện tử tại Thái Lan đã đóng góp khoảng 7% vào GDP quốc gia, cho thấy tiềm năng lớn của lĩnh vực này.

2.1. Các chính sách hỗ trợ

Chính phủ Thái Lan đã ban hành nhiều chính sách nhằm thúc đẩy thương mại điện tử. Một trong những chính sách quan trọng là việc giảm thuế cho các doanh nghiệp áp dụng công nghệ mới. Điều này không chỉ giúp giảm gánh nặng tài chính cho doanh nghiệp mà còn khuyến khích họ đầu tư vào công nghệ. Bên cạnh đó, Thái Lan cũng đã xây dựng các chương trình đào tạo nhằm nâng cao kỹ năng cho nhân viên trong lĩnh vực thương mại điện tử. Những nỗ lực này đã giúp Thái Lan trở thành một trong những quốc gia dẫn đầu trong khu vực về thương mại điện tử.

III. Đề xuất cho doanh nghiệp TP

Dựa trên những kinh nghiệm từ Thái Lan, các doanh nghiệp TP.HCM cần phải chú trọng đến việc phát triển thương mại điện tử. Đầu tiên, cần xây dựng một mô hình kinh doanh rõ ràng và hiệu quả, kết hợp với việc áp dụng các công nghệ thông tin hiện đại. Thứ hai, việc tối ưu hóa website và cải thiện trải nghiệm người dùng là rất quan trọng. Doanh nghiệp cần phải đảm bảo rằng khách hàng có thể dễ dàng tìm kiếm và mua sắm sản phẩm của họ. Cuối cùng, việc xây dựng một hệ thống thanh toán an toàn và tiện lợi sẽ giúp tăng cường sự tin tưởng của khách hàng vào thương mại điện tử.

3.1. Tăng cường đào tạo và phát triển nguồn nhân lực

Để phát triển thương mại điện tử, các doanh nghiệp cần đầu tư vào đào tạo nhân viên. Việc nâng cao kỹ năng cho nhân viên trong lĩnh vực công nghệ thông tin và thương mại điện tử sẽ giúp doanh nghiệp hoạt động hiệu quả hơn. Các chương trình đào tạo có thể bao gồm việc sử dụng các công cụ trực tuyến, quản lý chuỗi cung ứng và phát triển chiến lược marketing trực tuyến. Điều này không chỉ giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh mà còn tạo ra một môi trường làm việc chuyên nghiệp hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin, thương mại điện tử (TMĐT) đã trở thành xu thế tất yếu, góp phần thúc đẩy quá trình số hóa nền kinh tế. Theo báo cáo của Liên Hiệp Quốc về phát triển và thương mại (UNCTAD) năm 2002, Mỹ chiếm khoảng 45% doanh thu TMĐT toàn cầu, Tây Âu 25%, Nhật Bản 15%, trong khi các nước đang phát triển chỉ chiếm khoảng 6.7%. Tại Việt Nam, tỷ lệ người sử dụng Internet đạt khoảng 6% dân số vào năm 2004, thấp hơn nhiều so với các nước trong khu vực ASEAN như Singapore (54.44%) hay Thái Lan (khoảng 30% tại Bangkok năm 2003).

Luận văn tập trung nghiên cứu thực trạng ứng dụng TMĐT tại các doanh nghiệp TP. Hồ Chí Minh, với mục tiêu đánh giá mức độ sẵn sàng, các hình thức ứng dụng, cũng như những khó khăn, thách thức mà doanh nghiệp đang gặp phải trong quá trình triển khai TMĐT. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực sản xuất, thương mại, dịch vụ, xuất nhập khẩu tại TP. Hồ Chí Minh trong giai đoạn đầu những năm 2000 đến 2004.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở dữ liệu thực tiễn, giúp các nhà quản lý, hoạch định chính sách và doanh nghiệp hiểu rõ hơn về tiềm năng và rào cản của TMĐT tại Việt Nam, từ đó đề xuất các giải pháp thúc đẩy phát triển TMĐT, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong nền kinh tế số.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về TMĐT và kinh tế số, trong đó có:

• Lý thuyết về thương mại điện tử (E-commerce Theory): TMĐT được hiểu là hoạt động kinh doanh qua các phương tiện điện tử, bao gồm trao đổi dữ liệu điện tử (EDI), thanh toán điện tử, quảng cáo và bán hàng trực tuyến. TMĐT không chỉ là giao dịch mua bán hàng hóa mà còn bao gồm các hoạt động dịch vụ, tài chính, và quản lý chuỗi cung ứng.

• Mô hình sẵn sàng ứng dụng TMĐT (E-commerce Readiness Model): Đánh giá mức độ sẵn sàng của doanh nghiệp dựa trên các yếu tố như hạ tầng công nghệ, nguồn nhân lực, nhận thức và chiến lược ứng dụng TMĐT.

• Khái niệm về nền kinh tế số (Digital Economy): Nền kinh tế dựa trên việc ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông để tạo ra giá trị gia tăng, trong đó TMĐT là một thành phần quan trọng.

Các khái niệm chính bao gồm: TMĐT (E-commerce), Internet, Website doanh nghiệp, thanh toán điện tử, an ninh mạng, hạ tầng công nghệ thông tin, và nhận thức doanh nghiệp về TMĐT.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp khảo sát định lượng kết hợp phân tích định tính.

• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu chính được thu thập từ khảo sát trực tiếp 103 doanh nghiệp tại TP. Hồ Chí Minh, thuộc các lĩnh vực sản xuất (23.3%), thương mại dịch vụ (57.3%), du lịch khách sạn (5.8%), xuất nhập khẩu (5.8%) và các lĩnh vực khác (8%). Các doanh nghiệp khảo sát bao gồm doanh nghiệp nhà nước (29.1%), doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài (20.4%), công ty cổ phần (13.6%) và liên doanh (13.6%).

• Phương pháp phân tích: Sử dụng thống kê mô tả để phân tích tỷ lệ sử dụng TMĐT, mức độ đầu tư, các khó khăn gặp phải. So sánh các nhóm doanh nghiệp theo quy mô, loại hình và lĩnh vực hoạt động để rút ra nhận định tổng quan.

• Timeline nghiên cứu: Khảo sát được tiến hành trong giai đoạn 2003-2004, kết hợp phân tích các báo cáo, số liệu thống kê từ các tổ chức trong và ngoài nước về TMĐT và Internet.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Mức độ ứng dụng TMĐT còn hạn chế: Trong số 103 doanh nghiệp khảo sát, chỉ có 61.2% doanh nghiệp đã xây dựng website, trong đó chỉ 4.8% doanh nghiệp sẵn sàng thực hiện TMĐT với khả năng đặt hàng và thanh toán trực tuyến. Tỷ lệ doanh nghiệp chưa xây dựng website chiếm tới 38.8%.

2. Hình thức sử dụng phổ biến: Dịch vụ email được sử dụng rộng rãi nhất (44.8%) như công cụ trao đổi thông tin nội bộ và với đối tác. Truy cập thông tin qua mạng WWW chiếm 39.7%, chủ yếu để tìm kiếm thông tin thị trường, giá cả và đối thủ cạnh tranh.

3. Khó khăn lớn nhất: An toàn và bảo mật thông tin được doanh nghiệp đánh giá là rào cản lớn nhất (26.6%), tiếp theo là hành lang pháp lý chưa rõ ràng (17.5%), nguồn nhân lực thiếu chuyên môn (10.5%) và hạ tầng công nghệ thông tin chưa đồng bộ (12.2%).

4. Đầu tư cho TMĐT còn thấp: 34.8% doanh nghiệp đầu tư dưới 5% doanh thu hàng năm cho việc xây dựng website và ứng dụng CNTT, trong khi 34% doanh nghiệp không có ngân sách cho hoạt động này.

Thảo luận kết quả

Kết quả khảo sát phản ánh thực trạng TMĐT tại TP. Hồ Chí Minh giai đoạn đầu những năm 2000 còn nhiều hạn chế do nhiều nguyên nhân. Việc chỉ có khoảng 60% doanh nghiệp xây dựng website cho thấy nhận thức về vai trò của TMĐT chưa đồng đều. Nhiều doanh nghiệp xem website như một "món trang sức" hơn là công cụ kinh doanh chiến lược, dẫn đến việc đầu tư và cập nhật nội dung không thường xuyên, làm giảm hiệu quả tiếp thị và thu hút khách hàng.

Khó khăn về an ninh mạng và bảo mật thông tin là vấn đề toàn cầu nhưng tại Việt Nam còn nghiêm trọng hơn do trình độ quản trị mạng còn hạn chế và thiếu các quy định pháp lý chặt chẽ. Ví dụ, các vụ lừa đảo qua thẻ tín dụng "chùa" và việc các nhà cung cấp dịch vụ quốc tế từ chối giao dịch với địa chỉ IP Việt Nam đã ảnh hưởng tiêu cực đến uy tín và khả năng phát triển TMĐT.

So sánh với các nước trong khu vực như Singapore, Thái Lan, Malaysia, Việt Nam còn tụt hậu về hạ tầng công nghệ, chính sách pháp luật và nguồn nhân lực. Singapore đã ban hành nhiều luật điều chỉnh TMĐT từ năm 1996 và đầu tư mạnh mẽ vào hạ tầng thanh toán điện tử, trong khi Thái Lan có các chương trình kết nối Internet trường học và phát triển TMĐT quốc gia.

Việc doanh nghiệp chủ yếu sử dụng email và truy cập thông tin qua WWW cho thấy TMĐT mới dừng lại ở mức độ hỗ trợ thông tin và giao tiếp, chưa phát triển mạnh mẽ các giao dịch thương mại trực tuyến. Điều này cũng phù hợp với thực trạng thanh toán chủ yếu bằng tiền mặt hoặc chuyển khoản truyền thống, chưa phổ biến thanh toán điện tử.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tỷ lệ doanh nghiệp xây dựng website, tỷ lệ sử dụng các dịch vụ Internet, mức đầu tư cho TMĐT và các khó khăn gặp phải, giúp minh họa rõ nét hơn về thực trạng và xu hướng phát triển.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng và hoàn thiện khung pháp lý cho TMĐT: Nhà nước cần sớm ban hành các văn bản pháp luật cụ thể về giao dịch điện tử, chữ ký số, bảo vệ dữ liệu cá nhân và an ninh mạng nhằm tạo hành lang pháp lý rõ ràng, bảo vệ quyền lợi doanh nghiệp và người tiêu dùng. Thời gian thực hiện: 1-2 năm; Chủ thể: Bộ Công Thương, Bộ Tư pháp.

2. Tăng cường đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin: Đẩy mạnh phát triển hạ tầng băng thông rộng, giảm chi phí truy cập Internet, nâng cao chất lượng dịch vụ để doanh nghiệp và người dân dễ dàng tiếp cận TMĐT. Thời gian: 3-5 năm; Chủ thể: Bộ Thông tin và Truyền thông, các nhà cung cấp dịch vụ viễn thông.

3. Nâng cao nhận thức và đào tạo nguồn nhân lực: Tổ chức các chương trình đào tạo, tập huấn về TMĐT cho doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, nhằm nâng cao kỹ năng ứng dụng công nghệ và quản trị TMĐT. Thời gian: liên tục; Chủ thể: các trường đại học, trung tâm đào tạo, hiệp hội doanh nghiệp.

4. Khuyến khích doanh nghiệp đầu tư phát triển website và các dịch vụ TMĐT: Hỗ trợ tài chính, kỹ thuật cho doanh nghiệp xây dựng website chuyên nghiệp, cập nhật thường xuyên, tích hợp các công cụ thanh toán điện tử và dịch vụ khách hàng trực tuyến. Thời gian: 1-3 năm; Chủ thể: Sở Công Thương TP.HCM, các tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp.

5. Tăng cường hợp tác quốc tế và học hỏi kinh nghiệm: Học tập mô hình phát triển TMĐT của các nước trong khu vực như Singapore, Thái Lan để áp dụng phù hợp với điều kiện Việt Nam, đồng thời thúc đẩy hợp tác trong khuôn khổ ASEAN về TMĐT. Thời gian: liên tục; Chủ thể: Bộ Ngoại giao, Bộ Công Thương.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách: Luận văn cung cấp dữ liệu thực tiễn và phân tích sâu sắc về TMĐT tại Việt Nam, giúp xây dựng chính sách phát triển kinh tế số phù hợp.

2. Doanh nghiệp vừa và nhỏ: Hiểu rõ về lợi ích, khó khăn và các bước chuẩn bị để ứng dụng TMĐT hiệu quả, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh.

3. Các nhà nghiên cứu và học viên: Cung cấp cơ sở lý thuyết và thực tiễn về TMĐT, làm tài liệu tham khảo cho các nghiên cứu tiếp theo trong lĩnh vực kinh tế số và công nghệ thông tin.

4. Các tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp và phát triển công nghệ: Giúp định hướng các chương trình đào tạo, hỗ trợ kỹ thuật và tài chính cho doanh nghiệp trong việc triển khai TMĐT.

Câu hỏi thường gặp

1. TMĐT là gì và có những hình thức nào phổ biến?
   TMĐT là hoạt động kinh doanh qua các phương tiện điện tử như Internet, bao gồm mua bán hàng hóa, trao đổi dữ liệu điện tử, thanh toán điện tử. Các hình thức phổ biến gồm B2B (doanh nghiệp với doanh nghiệp), B2C (doanh nghiệp với khách hàng), G2B (chính phủ với doanh nghiệp) và G2G (giữa các cơ quan chính phủ).

2. Tại sao nhiều doanh nghiệp Việt Nam chưa sẵn sàng ứng dụng TMĐT?
   Nguyên nhân chính là do thiếu nhận thức về lợi ích TMĐT, hạn chế về nguồn nhân lực chuyên môn, chi phí đầu tư ban đầu cao, và đặc biệt là thiếu hành lang pháp lý rõ ràng về giao dịch điện tử và bảo mật thông tin.

3. Vai trò của website trong TMĐT như thế nào?
   Website là công cụ tiếp thị và giới thiệu sản phẩm, dịch vụ hiệu quả, giúp doanh nghiệp mở rộng thị trường và tương tác với khách hàng. Tuy nhiên, để thành công, website cần được đầu tư bài bản, cập nhật thường xuyên và tích hợp các chức năng giao dịch trực tuyến.

4. An ninh mạng ảnh hưởng thế nào đến TMĐT?
   An ninh mạng yếu kém làm tăng nguy cơ mất dữ liệu, lừa đảo, đánh cắp thông tin khách hàng, gây mất niềm tin và thiệt hại tài chính cho doanh nghiệp. Do đó, bảo mật thông tin là yếu tố then chốt để phát triển TMĐT bền vững.

5. Làm thế nào để doanh nghiệp vừa và nhỏ có thể bắt đầu ứng dụng TMĐT?
   Doanh nghiệp nên bắt đầu bằng việc xây dựng website giới thiệu sản phẩm, sử dụng email và các công cụ trực tuyến để giao tiếp, đồng thời tham gia các khóa đào tạo về TMĐT, tìm kiếm hỗ trợ kỹ thuật và tài chính từ các tổ chức chuyên môn.

Kết luận

• TMĐT tại TP. Hồ Chí Minh đang trong giai đoạn phát triển ban đầu với tỷ lệ doanh nghiệp xây dựng website đạt khoảng 61%, nhưng chỉ 4.8% sẵn sàng thực hiện giao dịch trực tuyến.
• Các doanh nghiệp chủ yếu sử dụng email và truy cập thông tin qua WWW, chưa khai thác triệt để các dịch vụ TMĐT.
• Khó khăn lớn nhất là vấn đề an ninh mạng, hành lang pháp lý chưa hoàn thiện, nguồn nhân lực hạn chế và chi phí đầu tư còn cao.
• Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà nước và doanh nghiệp trong việc hoàn thiện pháp luật, nâng cấp hạ tầng, đào tạo nhân lực và hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng TMĐT.
• Tiếp tục nghiên cứu, cập nhật tình hình TMĐT để đề xuất các giải pháp phù hợp, thúc đẩy phát triển kinh tế số tại Việt Nam.

Các nhà quản lý và doanh nghiệp cần chủ động xây dựng chiến lược TMĐT, đầu tư công nghệ và nâng cao nhận thức để tận dụng tối đa lợi ích của TMĐT trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM LÊ NGÔ LUÂN LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh – Năm 2004 123doc Luaän Vaên Toát Nghieäp LÔØI MÔÛ ÑAÀU Ngaøy nay, hoaït ñoäng kinh doanh cuûa moät doanh nghieäp noùi rieâng vaø cuûa neàn kinh teá noùi chung vaän haønh trong söï töông quan chaët cheõ vôùi caùc doanh nghieäp khaùc, vôùi caùc neàn kinh teá trong khu vöïc vaø theá giôùi. Doanh nghieäp Vieät nam vaø neàn kinh teá Vieät Nam cuõng khoâng ñi ngöôïc laïi quy luaät naøy. Tröôùc ñaây, giao thöông giöõa caùc doanh nghieäp vaãn chuû yeáu theo caùch truyeàn thoáng: giaáy tôø, vaên baûn,… nhöng söï phaùt trieån maïnh meõ cuûa coâng ngheä thoâng tin, ñaëc bieät laø Internet, ñaõ taïo ra phöông caùch laøm aên môùi.

Ñoù laø kinh doanh qua maïng hay coøn ñöôïc goïi laø thöông maïi ñieän töû (E-commerce). Söï ra ñôøi vaø phaùt trieån cuûa thöông maïi ñieän töû (TMÑT) laø xu theá taát yeáu khaùch quan cuûa quaù trình soá hoùa, laø keát quûa cuûa söï noã löïc cuûa töøng nöôùc, töøng nhoùm nöôùc vaø toaøn theá giôùi trong vieäc taïo ra moâi tröôøng phaùp lyù vaø ñöôøng loái chính saùch cho neàn kinh teá soá hoùa (Digital Economy). Xeùt treân bình dieän quoác gia, tröôùc maét TMÑT seõ kích thích söï phaùt trieån cuûa coâng ngheä thoâng tin, ñoàng thôøi TMÑT taïo ñieàu kieän cho vieäc sôùm tieáp caän vôùi neàn kinh teá soá hoùa. Ñieàu naøy coù yù nghóa ñaëc bieät ñoái vôùi caùc nöôùc ñang phaùt trieån.

Sôùm chuyeån sang neàn kinh teá soá hoùa seõ giuùp caùc nöôùc ñang phaùt trieàn taïo moät böôùc nhaûy voït, tieán kòp vôùi caùc nöôùc ñi tröôùc trong moät thôøi gian ngaén hôn. Cuï theå hoùa muïc tieâu naøy laø moät cam keát giöõa caùc nöôùc trong khu vöïc ASEAN. Ngaøy 24/11/2000, taïi Singapore, caùc nöôùc ASEAN ñaõ cuøng nhau ñi ñeán vieäc kyù keát hieäp ñònh khung veà TMÑT ASEAN (E-ASEAN Framework Agreement). Hieäp ñònh naøy ñaùnh daáu moät böôùc tieán trong vieäc hôïp taùc khu vöïc ñeå phaùt trieån coâng ngheä thoâng tin vaø laø laàn ñaàu tieân moät toå chöùc khu vöïc ñaõ kyù keát moät hieäp ñònh veà TMÑT.

Hieäp ñònh seõ trôû thaønh ñoäng löïc ñeå thuùc ñaåy söï phaùt trieån coâng ngheä thoâng tin, phaùt trieån TMÑT, tieán tôùi moät neàn kinh teá tri thöùc vaø töø ñoù goùp phaàn giaûm bôùt söï tuït haäu cuûa Vieät nam so vôùi theá giôùi vaø khu vöïc trong lónh vöïc naøy. Nguyeãn Ñöùc Trí – SVTH: Leâ Ngoâ Luaân 1 123doc Luaän Vaên Toát Nghieäp PHAÀN I INTERNET VAØ VAI TROØ INTERNET TRONG KINH DOANH I. INTERNET VAØ VAI TROØ CUÛA INTERNET TRONG KINH DOANH 1. Giôùi thieäu veà Internet Internet laø maïng toaøn caàu ñöôïc hình thaønh töø caùc maïng nhoû hôn, lieân keát haøng trieäu maùy tính treân theá giôùi thoâng qua cô sôû haï taàng vieãn thoâng.

Internet cung caáp cô sôû haï taàng ñeå coù theå hieän dieän tröïc tuyeán vaø cho pheùp taát caû moïi ngöôøi coù theå truy caäp ñeán World Wide Web (WWW). Hay noùi caùch khaùc Internet mang laïi cô sôû haï taàng kyõ thuaät giuùp caùc coâng ty phoå bieán caùc ñòa chæ treân maïng cuûa mình. Caùc öùng duïng phoå bieán cuûa Internet: ƒ E-mail: ñaây laø öùng duïng phoå bieán nhaát maø haàu heát moïi ngöôøi ñeàu bieát söû duïng khi noùi ñeán Internet. E-mail giuùp cho moïi ngöôøi thoâng tin nhanh choùng vaø tieän lôïi hôn vaø hieäu quaû hôn.

Caùc doanh nghieäp söû duïng e-mail ñeå gôûi nhanh caùc caâu hoûi vaø caâu traû lôøi, thö baùo, tranh aûnh tö lieäu, caùc maãu vaên baûn, phieáu khaûo saùt,… ƒ Giao thöùc chuyeån giao vaên baûn (FTP – File transfer protocol): FTP laø moät chöông trình hay giao thöùc giuùp ngöôøi söû duïng Internet coù theå cheùp moät taäp tin hay chöông trình töø maùy chuû veà. FTP coù hai daïng, cho pheùp hay khoâng cho pheùp ngöôøi xem taûi moät taäp tin mieãn phí veà maùy mình. FTP voán ñöôïc söû duïng ñeå “upload” caùc file ñeán Website cuûa baïn. ƒ Heä thoáng maïng toaøn caàu (WWW: World Wide Web): laø moät heä thoáng caùc trang chuû treân Internet thieát keá theo caùc ngoân ngöõ soaïn thaûo nhö HTML hay Java Script.

WWW laø ñænh cao cuûa Internet. Noù laø nôi hieån thò caùc ñòa chæ treân caùc maùy chuû (server) maø moïi ngöôøi coù theå truy caäp. Vai troø cuûa Internet ñoái vôùi doanh nghieäp Internet ngaøy caøng coù taùc ñoäng ñaùng keå ñeán hoaït ñoäng kinh doanh cuûa doanh nghieäp. Thôøi ñaïi baây giôø laø thôøi ñaïi cuûa thoâng tin, doanh nghieäp naøo coù nhieàu thoâng tin sôùm, ñaày ñuû vaø chính xaùc laø moät lôïi theá ñaùng keå so vôùi ñoái thuû caïnh tranh.

Vì vaäy, vai troø cuûa Internet theå hieän ôû caùc khía caïnh sau: GVHD: TS. Nguyeãn Ñöùc Trí – SVTH: Leâ Ngoâ Luaân 2 123doc Luaän Vaên Toát Nghieäp 2.1 Thoâng tin Website va E-mail thoâng qua moâi tröôøng Internet ñaõ trôû thaønh moät trong nhöõng coâng cuï thoâng tin hieån hieän nhaát cuûa doanh nghieäp. Vôùi moät Website, doanh nghieäp coù theå töï giôùi thieäu veà mình vôùi phaàn coøn laïi cuûa theá giôùi, giuùp ngöôøi truy caäp Internet coù nhieàu thoâng tin hôn veà saûn phaåm. Thoâng tin veà saûn phaåm ñöôïc chuyeån töø vieäc cung caáp thoâng tin phoå thoâng sang thoâng tin tuøy bieán theo nhu caàu cuûa khaùch haøng.

Hai coâng ngheä ñöôïc söû duïng thoâng tin tuøy bieán: • Coâng ngheä ñaåy: gôûi thoâng tin ñeán ñuùng ñoái töôïng khaùch haøng maø doanh nghieäp nhaém tôùi. • Coâng ngheä keùo: ngöôøi tìm kieám phaûi baøy toû nhu caàu cuûa mình ñeå nhaän ñöôïc thoâng tin. Thoâng tin tuøy bieán theo nhu caàu khaùch haøng giuùp doanh nghieäp coù cô hoäi taêng tröôûng dòch vuï, mang laïi nhieàu giaù trò gia taêng cho khaùch haøng. Beân caïnh ñoù, Website vaø E-mail coøn giuùp doanh nghieäp xaây döïng vaø duy trì moái quan heä vôùi khaùch haøng vaø phaùt trieån theâm thò tröôøng môùi.2 Phaân phoái haøng hoùa vaø dòch vuï Internet giuùp khaùch haøng tieáp caän doanh nghieäp nhanh choùng hôn thoâng qua vieäc loïai boû caùc trung gian khoâng caàn thieát.

Noù giuùp khaùch haøng tìm ñeán caùc ñaïi lyù, chi nhaùnh cuûa coâng ty gaàn khu vöïc cuûa hoï. Keát quaû cuûa vieäc naøy laø giaù thaønh cuûa doanh nghieäp seõ giaûm, taêng söùc caïnh tranh cho saûn phaåm vaø doanh nghieäp. Trong moâi tröôøng thoâng tin ngaøy nay, khaùch haøng coù theå nhaän raát nhieàu thoâng tin töø caùc nguoàn khaùc nhau veà doanh nghieäp. Vôùi caùc öùng duïng cuûa Internet, thoâng tin nhieãu veà doanh nghieäp seõ ñöôïc giaûm moät caùch toái ña.3 Thay ñoåi phong caùch laøm vieäc Internet ñang daàn thay ñoåi caùch thöùc moïi ngöôøi laøm vieäc vôùi nhau cuøng coâng ty vaø vôùi ñoái taùc beân ngoaøi.

o Kyõ thuaät soá hoùa (Digitization): Doanh nghieäp baây giôø coù theå löu tröõ vaø truy suaát thoâng tin ñaõ ñöôïc chuyeån thaønh kyõ thuaät qua maïng moät caùch nhanh choùng. o Toaøn caàu hoùa (Globalization): Internet taïo ñieàu kieän thuaän lôïi hôn cho caùc nhaân vieân laøm vieäc vôùi nhau vaø vôùi ñoái taùc ôû baát cöù nôi naøo. o Di ñoäng (Mobility): Coâng ngheä Internet giuùp doanh nghieäp coù theå truy caäp thoâng tin töø baát cöù ñaâu, ñeå phuïc vuï cho coâng vieäc vaø hoã trôï raát nhieàu GVHD: TS. Nguyeãn Ñöùc Trí – SVTH: Leâ Ngoâ Luaân 3 123doc Luaän Vaên Toát Nghieäp trong vieäc phuïc vuï khaùch haøng, laøm caûi thieän khaû naêng ñaùp öùng nhu caàu cuûa khaùch haøng.

o Nhoùm laøm vieäc (Work groups): Internet hoã trôï vieäc chia seõ döõ lieäu vaø hôïp taùc giöõa caùc thaønh vieân trong nhoùm thoâng qua caùc coâng cuï hôïp taùc nhö nhoùm tin (news group), nhoùm taùn gaãu (chat group) vaø caùc baûn tin. Caùc thaønh vieân trong nhoùm cuûa moät döï aùn coù theå goùp yù kieán vaø lieân laïc vôùi nhau baát cöù luùc naøo vaø nôi ñaâu. o Tính töùc thôøi (Immediacy): Nhaân vieân cuûa doanh nghieäp coù theå truy caäp thoâng tin ôû baát cöù thôøi ñeåm naøo, baát keå ngaøy ñeâm, baèng caùch truy caäp vaøo maïng noäi boä (Intranet) hay maïng ñoái ngoaïi (Extranet) cuûa ñoái taùc. Toùm laïi, Internet ñaõ thöïc söï buøng noå trong moâi tröôøng kinh doanh vaø ñoùng goùp moät vai troø ñaùng keå trong hoaït ñoäng kinh doanh cuûa moãi doanh nghieäp.

Trong thôøi gian gaàn ñaây, doanh nghieäp ñaõ baét ñaàu bieát ñeán caùch söû duïng taøi nguyeân naøy phuïc vuï nhu caàu kinh doanh. Töø khi WWW ra ñôøi naêm 1989 vaø ñöôïc söû duïng nhö moät coâng cuï kinh doanh môùi, doanh nghieäp coù theå tieáp caän khaùch haøng hieäu quaû hôn, loaïi boû söï trung gian veà thôøi gian, con ngöôøi vaø caùc quaù trình xöû lyù. Vaø töø ñoù beân caïnh hình thöùc kinh doanh truyeàn thoáng, doanh nghieäp coù theâm moät hình thöùc kinh doanh môùi: kinh doanh qua maïng hay coøn goïi thöông maïi ñieän töû (E-commerce). THÖÔNG MAÏI DIEÄN TÖÛ (TMÑT) 1.

Khaùi nieäm TMÑT TMÑT laø moät lónh vöïc töông ñoái môùi vaø coù nhieàu caùch goïi khaùc nhau. Coù theå goïi TMÑT laø “thöông maïi tröïc tuyeán” (Online trade), “thöông maïi ñieàu khieån hoïc” (Cyber trade), “kinh doanh ñieän töû” (Electronic trade), vaø “thöông maïi khoâng giaáy tôø” (Paperless trade). Gaàn ñaây “thöông maïi ñieän töû” (E-commerce) ñöôïc söû duïng roäng raõi maëc duø caùc teân goïi khaùc vaãn coù theå ñöôïc duøng vaø hieåu vôùi cuøng noäi dung. TMÑT ñöôïc khaùi nieäm theo nghóa roäng vaø nghóa heïp.1 Theo nghóa roäng + Theo luaät maãu veà TMÑT cuûa UÛy Ban Lieân Hôïp Quoác veà Luaät TMÑT (UNCITRAL) Thuaät ngöõ “Thöông maïi’ caàn ñöôïc dieãn giaûi theo nghóa roäng ñeå bao quaùt caùc vaán ñeà phaùt sinh töø moïi quan heä mang tính chaát thöông maïi duø coù hay khoâng coù hôïp ñoàng.

Caùc quan heä mang tính thöông maïi bao goàm caùc giao dòch sau: GVHD: TS. Nguyeãn Ñöùc Trí – SVTH: Leâ Ngoâ Luaân 4 123doc Luaän Vaên Toát Nghieäp ƒ Baát cöù giao dòch naøo veà cung caáp hoaëc trao ñoåi haøng hoùa, dòch vuï,. ƒ Thoûa thuaän phaân phoái. ƒ Ñaïi dieän hoaëc ñaïi lyù thöông maïi, uûy thaùc hoa hoàng.

ƒ Cho thueâ daøi haïn. ƒ Xaây döïng caùc coâng trình. ƒ Tö vaán, kyõ thuaät coâng trình. ƒ Ngaân haøng.

ƒ Thoûa thuaän khai thaùc hoaëc toâ nhöôïng. ƒ Lieân doanh caùc hình thöùc khaùc veà hôïp taùc coâng nghieäp hoaëc kinh doanh. ƒ Chuyeân chôû haøng hoùa hay haønh khaùch baèng ñöôøng bieån, ñöôøng khoâng, ñöôøng saét hay ñöôøng boä. Nhö vaäy, “thöông maïi” (Commerce) trong TMÑT (E-commerce) khoâng chæ laø buoân baùn haøng hoùa vaø dòch vuï (trade) theo caùch hieåu thoâng thöôøng maø bao quaùt moät phaïm vi roäng hôn nhieàu, vaø do ñoù vieäc aùp duïng TMÑT seõ laøm thay ñoåi hình thaùi hoaït ñoäng cuûa gaàn nhö taát caû hoaït ñoäng kinh teá.

+ Theo UÛy Ban Chaâu AÂu (EU) TMÑT ñöôïc hieåu laø vieäc thöïc hieän hoaït ñoäng kinh doanh qua caùc phöông tieän ñieän töû. Noù döïa treân vieäc xöû lyù vaø truyeàn döõ lieäu döôùi daïng text, aâm thanh, hình aûnh. TMÑT goàm nhieàu haønh vi trong ñoù hoïat ñoäng mua baùn haøng hoùa vaø dòch vuï qua phöông tieän ñieän töû, giao nhaän caùc noäi dung kyõ thuaät soá treân maïng, chuyeån tieàn ñieän töû, ñaáu giaù thöông maïi, hôïp taùc thieát keá, taøi nguyeân maïng, mua saém coâng coäng, tieáp thò tröïc tieáp tôùi ngöôøi tieâu duøng vaø caùc dòch vuï sau baùn haøng.