Chương 1 15 “Phát triển Ngành công nghiệp Dầu khí Việt Nam” liệu cho các ngành công nghiệp khác. Khi phát triển các lĩnh vực hoạt động trong ngành dầu khí, bất kỳ quốc gia nào cũng cần phải chú trọng viecj thu hút vốn đầu tư nước ngoài để tranh thủ nguồn vốn cũng như chất xám về công nghệ cũng như kinh nghiệm quản lý, vận hành và coi đây là một yếu tố quan trọng để phát triển. Tuy nhiên, mức độ khuyến khích đầu tư và các chính sách hợp tác cụ thể được thực hiện ở mức độ khác nhau tùy theo mỗi nước và giai đoạn phát triển nhưng nhìn chung môi trường đầu tư ở các nước đều được cải thiện theo hướng tích cực. Ba là, xây dựng kết cấu hạ tầng: Việc phát triển ngành dầu khí đòi hỏi phải có một cơ sở hạ tầng đầy đủ, đồng bộ.
Tính đồng bộ trong xây dựng kết cấu hạ tầng phục vụ công nghiệp dầu khí thể hiện từ khâu khai thác đến vận chuyển và phân phối đến các hộ tiêu thụ dầu khí trên đất liền: khai thác phát triển mỏ đưa dầu thô và khí đốt vào bờ phải được vận chuyển qua đường ống dẫn chuyên dụng dầu khí đến tận các hộ tiêu thụ như: Nhà máy lọc hóa dầu, các nhà máy điện-đạm sử dụng khí thiên nhiên… Việc xây dựng kết cấu hạ tầng trong ngành dầu khí liên quan đến việc tạo điều kiện và ưu tiên quỹ đất quy hoạch, các vị trí thuận lợi cảng nước sâu để xây dựng các nhà máy lọc hóa dầu, hệ thống đường ống dẫn khí và sản phẩm dầu, hệ thống kho cảng xăng dầu, căn cứ dịch vụ hậu cần cho ngành dầu khí nhằm phát huy tối đa lợi thế về địa lý của từng quốc gia để phát triển công nghiệp dầu khí nói riêng và phát triển kinh tế nói chung trong xu thế hội nhập quốc tế và khu vực. Địa điểm các công trình dầu khí : Nhà máy lọc hóa dầu, kho xăng dầu, v. gắn với các quy hoạch khu công nghiệp, khu kinh tế của các địa phương để kết hợp khai thác chung các công trình hạ tầng như nạo vét luồng lạch, đường giao thông, hệ thống điện và nước nhằm tối ưu hóa việc đầu tư các dự án của các Tập đoàn, Tổng công ty và công nghiệp địa phương. Tập trung nghiên cứu để ban hành các quy định phù hợp và có liên quan đến công tác di dân và Chương 1 16 “Phát triển Ngành công nghiệp Dầu khí Việt Nam” giải phóng mặt bằng nhằm hỗ trợ các chủ đầu tư triển khai đúng thời hạn và đúng tiến độ các dự án.
Bốn là, phát triển nguồn nhân lực: xây dựng lực lượng cán bộ, công nhân dầu khí mạnh cả về chất và lượng để có thể tự điều hành được các hoạt động dầu khí cả ở trong nước và ở nước ngoài. Để ngày càng thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao vào làm việc trong ngành dầu khí thì cần thiết phải xây dựng và ban hành chế độ tiền lương và các chế độ chính sách đặc thù để áp dụng trong các lĩnh vực tìm kiếm, thăm dò và khai thác dầu khí trong nước và đầu tư ở nước ngoài nhằm thu hút các chuyên gia giỏi làm việc trong lĩnh vực thượng nguồn nhằm giảm thiểu các rủi ro về đầu tư trong lĩnh vực này. Phát triển, mở rộng quan hệ hợp tác với nước ngoài trong lĩnh vực nghiên cứu, phát triển và đào tạo các chuyên gia kỹ thuật và quản lý chuyên ngành dầu khí sẽ nâng cao hàm lượng trí tuệ của các công trình nghiên cứu phục vụ sản xuất và xây dựng đội ngũ chuyên gia và quản lý chất lượng cao của ngành dầu khí. Năm là, có chính sách điều tiết, hỗ trợ của Nhà nước: Nhà nước cần phải có sự điều tiết kinh tế biệt lập về mặt chức năng và về mặt thể chế để chuyển đổi một cách có trật tự hướng tới một ngành dầu khí dựa vào thị trường.
Sự điều tiết kinh tế có hiệu quả sẽ mang lại cho các nhà quản lý doanh nghiệp đủ quyền tự chủ để điều hành những doanh nghiệp có thể đứng vững về mặt tài chính trong khi vẫn bảo vệ được lợi ích của người tiêu dùng. Điều tiết của Nhà nước đối với ngành năng lượng nói chung cũng như đối với ngành dầu khí nói riêng có ba mục đích chính: - Bảo đảm khách hàng được cung ứng năng lượng và dịch vụ đáng tin cậy với giá phù hợp. - Hỗ trợ đầu tư lâu dài trong cơ sở vật chất ngành năng lượng bằng cách bảo đảm có lợi nhuận hợp lý trên vốn đầu tư và bảo vệ các nhà đầu tư. Chương 1 17 “Phát triển Ngành công nghiệp Dầu khí Việt Nam” - Khuyến khích thúc đẩy hiệu quả phân bổ và hiệu quả sản xuất trong ngành năng lượng trong cả việc sử dụng lâu dài các nguồn tài nguyên thiên nhiên và sử dụng ngắn hạn các tài sản hữu hình.
Đối với ngành dầu khí, thu hút đầu tư nước ngoài sẽ đòi hỏi phải tạo ra được một môi trường kinh doanh thuận lợi, bao gồm cả khuôn khổ pháp lý có tính hỗ trợ. Nhà nước cần phải sắp xếp lại và hợp lý hóa các Doanh nghiệp năng lượng nhà nước, phát triển một hệ thống quản lý và phối hợp các chính sách năng lượng và đầu tư. Thêm vào đó, Nhà nước cũng cần phải có một khung pháp lý, chính sách điều tiết, hỗ trợ hợp lý để đẩy mạnh thu hút đầu tư, mở rộng quan hệ hợp tác quốc tế thúc đẩy ngành công nghiệp dầu khí phát triển. Đặc biệt cần ban hành các chính sách để tăng đầu tư nước ngoài vào các hoạt động thăm dò dầu khí.
Thăm dò dầu khí cần được liên tục khuyến khích, muốn làm được như vậy đòi hỏi phải cho phép các công ty nước ngoài tiếp cận dễ dàng với các số liệu, đơn giản hóa và tăng tính rõ ràng với các thủ tục xét và giao thầu. Chương trình khuyến khích có thể là cho phép các công ty thăm dò trong các khu vực có cả mức độ rủi ro thăm dò cao và thấp và định lỳ xem xét điều chỉnh các điều khoản về tài chính để việc đầu tư trong thăm dò và phát triển dầu khí cạnh tranh được với các nước khác. Ngoài ra, các hoạt động dầu khí ở nước ngoài sẽ góp phần đa dạng hóa các loại hình đầu tư và tìm kiếm lợi nhuận nếu được quan tâm và có những chính sách hỗ trợ hợp lý từ phía Nhà nước: Tạo cơ chế để phát huy sự trợ giúp của các Bộ Ngành nhằm phát huy lợi thế chính trị và quan hệ ngoại giao của từng quốc gia; Có chiến lược đầu tư ra nước ngoài trong lĩnh vực dầu khí rõ ràng và xây dựng khung pháp lý có nội dung phản ánh được các đặc thù của các dự án dầu khí,… Chương 1 18 “Phát triển Ngành công nghiệp Dầu khí Việt Nam” 1. Kinh nghiệm của một số nƣớc trong khu vực về phát triển Ngành công nghiệp Dầu khí Quá trình hội nhập kinh tế tạo ra mối quan hệ rộng rãi giữa quốc gia hội nhập với mọi nền kinh tế có liên quan.
Về nguyên tắc, khi nghiên cứu về quá trình hội nhập của nền kinh tế Việt Nam sẽ phải nghiên cứu trong mối quan hệ chung với nền kinh tế của mọi quốc gia trên thế giới. Khi hội nhập AFTA và WTO sẽ có hàng loạt nội dung liên quan cần phải xem xét, nghiên cứu. Trong khi đó, với nền kinh tế mở hiện nay, mối quan hệ kinh tế được thực hiện với hàng trăm nước trên thế giới. Việc đề cập nghiên cứu tất cả các nước có quan hệ kinh tế là một nội dung rất lớn.
Do vậy, trong luận văn này tôi chỉ tập trung nghiên cứu những quốc gia có ảnh hưởng và có mối quan hệ gần gũi nhất với nền kinh tế Việt Nam với mục đích học hỏi kinh nghiệm để có thể áp dụng vào phát triển ngành công nghiệp dầu khí của Việt Nam. Malaysia Tiềm năng dầu khí và các hoạt động dầu khí trong nước của Malaysia: Malaysia là nước giàu tài nguyên thiên nhiên. Trữ lượng dầu, khí đã xác minh khoảng 4,1 tỷ thùng dầu và 2,4 nghìn tỷ m3 khí thiên nhiên. Malaysia nằm ở Đông Nam Á, với diện tích 330,242 km2 bao gồm Peninsular Malaysia, Sabah và Sarawak thuộc đảo Borneo.
Thềm lục địa của Malaysia được chia thành 4 bể trầm tích chính: bể alay, bể Penyu, bể Sarawak, bể Sabah (bể Đông Bắc Sabah và bể Đông Nam Sabah). Các bể trầm tích này tập trung ở 3 vùng chính của Malaysia: Peninsular Malaysia, Sarawak và Sabah. Dầu khí hiện nay đang được sản xuất từ các bể Malay, Sarawak và Sabah. - Peninsular Malaysia: Nằm ở vị trí ngoài khơi phía Đông của Peninsular Malaysia, bể Malay là bể khai thác được nhiều dầu và khí nhất ở Malaysia.
Về hướng Nam là bể Penyu với diện tích hơn 5,000km2. Mặt Chương 1 19 “Phát triển Ngành công nghiệp Dầu khí Việt Nam” phía Tây của Peninsular, eo biển Malacca bao gồm bể Sumatran Bắc và bể Sumatra trung tâm. - Sarawak: đây là bể khai thác được nhiều dầu và khí. 7 vùng địa chất đã được xác định tại bể này, đó là: West Baram Delta Balingian, Central Luconia, Tinjar, Tatau, West Luconia và North Luconia.
Các hoạt động thăm dò đã được thực hiện trong 7 vùng địa chất này và đã có phát hiện thương mại ở 3 vùng địa chất, bao gồm: West Baram Delta, Balingian và Central Luconia. Nhiều hoạt động khai thác đang được đảm trách ở phía Tây và phía Bắc Luconia bao gồm cả khu vực nước sâu. - Sabah: Có 3 bể chính ở Sabah là bể Sabah, bể Đông Bắc Sabah và bể Đông Nam Sabah. Vị trí bể Sabah chủ yếu nằm ở ngoài khơi phía Tây Bắc Sabah, trong khi hai bể còn lại nằm trên bờ phía đông bắc và đông nam Sabah.
Hình 1 : Các bể trầm tích tại Malaysia Nguồn: www.th Chương 1 20 “Phát triển Ngành công nghiệp Dầu khí Việt Nam” Chính sách dầu khí của Malaysia: - Đầu tư và phát triển khá đồng bộ tất cả các khâu của hoạt động dầu khí từ tìm kiếm, thăm dò. đến lọc, hoá dầu, vận chuyển và kinh doanh phân phối sản phẩm dầu, khí. Trong giai đoạn đầu, Malaysia không có chủ trương thu hút đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực kinh doanh phân phối sản phẩm dầu, nhưng sau đó Malaysia đã nới lỏng chính sách nhằm thu hút đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực này. Những chính sách nới lỏng đó đã làm tăng lượng đầu tư nước ngoài và có đóng góp tích cực cho hoạt động dầu khí ở Malaysia.
- Công ty dầu khí quốc gia Petronas nắm giữ một vai trò quan trọng trong hoạt động dầu khí ở Malaysia.
