Luận văn về phát triển kinh tế cá thể tiểu chủ ở Thái Bình

Khám phá luận văn tốt nghiệp về kinh tế cá thể tiểu chủ ở Thái Bình, phân tích thực trạng và tiềm năng phát triển trong bối cảnh hiện nay.

• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
• Chuyên ngành: Kinh Tế Chính Trị
• Đề tài: Phát Triển Kinh Tế Cá Thể Tiểu Chủ Tại Thái Bình Hiện Nay
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2005
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. Chương 1: kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ vµ vai trß cña nã trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng ®Þnh híng x· héi chñ nghÜa
• 1.1. Nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn vÒ kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ
• 1.1.1. Kh¸i niÖm, b¶n chÊt vµ c¸c h×nh thøc tæ chøc cña kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ
• 1.1.2. Kh¸i niÖm kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ
• 1.2. B¶n chÊt cña kinh tÕ CT, TC
• 1.3. XÐt vÒ quan hÖ së h÷u
• 1.4. XÐt vÒ quan hÖ qu¶n lý
• 1.5. XÐt vÒ quan hÖ ph©n phèi

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển kinh tế cá thể tiểu chủ tại Thái Bình

Kinh tế cá thể tiểu chủ tại Thái Bình đã có những bước phát triển đáng kể trong những năm gần đây. Đặc biệt, sự chuyển mình của nền kinh tế từ mô hình tập trung sang mô hình đa dạng hóa đã tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Kinh tế cá thể không chỉ đóng góp vào tăng trưởng kinh tế mà còn tạo ra nhiều việc làm cho người lao động. Theo số liệu thống kê, tỷ lệ đóng góp của kinh tế cá thể vào tổng sản phẩm trong tỉnh đã tăng lên đáng kể, cho thấy vai trò quan trọng của nó trong bối cảnh phát triển kinh tế hiện nay.

1.1. Đặc điểm của kinh tế cá thể tiểu chủ tại Thái Bình

Kinh tế cá thể tiểu chủ tại Thái Bình chủ yếu bao gồm các hộ gia đình và doanh nghiệp nhỏ. Những đặc điểm nổi bật của nó là tính linh hoạt trong sản xuất và khả năng thích ứng nhanh với thị trường. Các sản phẩm chủ yếu là nông sản, thủ công mỹ nghệ và dịch vụ. Điều này giúp tạo ra sự đa dạng trong nguồn cung và đáp ứng nhu cầu của thị trường địa phương.

1.2. Vai trò của kinh tế cá thể trong phát triển kinh tế tỉnh

Kinh tế cá thể tiểu chủ đóng vai trò quan trọng trong việc giải quyết việc làm và giảm nghèo. Theo thống kê, khu vực này đã tạo ra hàng triệu việc làm cho người lao động, góp phần nâng cao đời sống của người dân. Hơn nữa, nó còn thúc đẩy sự phát triển của các ngành kinh tế khác, tạo ra sự liên kết chặt chẽ giữa các lĩnh vực.

II. Những thách thức đối với kinh tế cá thể tiểu chủ tại Thái Bình

Mặc dù kinh tế cá thể tiểu chủ tại Thái Bình đã có những bước tiến đáng kể, nhưng vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như quy mô sản xuất nhỏ, thiếu vốn đầu tư, và công nghệ lạc hậu đang cản trở sự phát triển bền vững của khu vực này. Ngoài ra, sự cạnh tranh từ các doanh nghiệp lớn và hàng hóa nhập khẩu cũng tạo ra áp lực lớn cho các hộ kinh doanh nhỏ.

2.1. Thiếu vốn và công nghệ trong sản xuất

Nhiều hộ kinh doanh cá thể gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn vay từ ngân hàng. Điều này dẫn đến việc họ không thể đầu tư vào công nghệ mới, làm giảm năng suất và chất lượng sản phẩm. Hệ quả là họ khó có thể cạnh tranh với các doanh nghiệp lớn hơn.

2.2. Cạnh tranh từ thị trường và hàng hóa nhập khẩu

Sự gia tăng hàng hóa nhập khẩu với giá thành thấp đã tạo ra áp lực lớn cho các doanh nghiệp nhỏ. Nhiều hộ kinh doanh không thể duy trì hoạt động do không đủ sức cạnh tranh về giá cả và chất lượng. Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp phải tìm ra những chiến lược mới để tồn tại và phát triển.

III. Phương pháp phát triển kinh tế cá thể tiểu chủ tại Thái Bình

Để phát triển kinh tế cá thể tiểu chủ, cần có những phương pháp và giải pháp cụ thể. Việc hỗ trợ từ chính quyền địa phương và các tổ chức tài chính là rất quan trọng. Các chương trình đào tạo kỹ năng, hỗ trợ tiếp cận vốn và công nghệ sẽ giúp các hộ kinh doanh nâng cao năng lực cạnh tranh.

3.1. Hỗ trợ tài chính cho hộ kinh doanh

Chính quyền địa phương cần có các chính sách hỗ trợ tài chính cho các hộ kinh doanh nhỏ. Việc cung cấp các khoản vay ưu đãi sẽ giúp họ có thêm nguồn lực để đầu tư vào sản xuất và mở rộng quy mô kinh doanh.

3.2. Đào tạo và nâng cao kỹ năng cho người lao động

Các chương trình đào tạo kỹ năng cho người lao động là cần thiết để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Việc này không chỉ giúp tăng năng suất lao động mà còn tạo ra những sản phẩm chất lượng hơn, đáp ứng nhu cầu thị trường.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về kinh tế cá thể tiểu chủ

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng kinh tế cá thể tiểu chủ có thể đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế của tỉnh Thái Bình. Các mô hình kinh doanh thành công đã được áp dụng và mang lại hiệu quả cao. Những kết quả này không chỉ giúp nâng cao đời sống của người dân mà còn thúc đẩy sự phát triển kinh tế địa phương.

4.1. Các mô hình kinh doanh thành công

Một số mô hình kinh doanh thành công tại Thái Bình đã được triển khai, như mô hình hợp tác xã nông nghiệp và các doanh nghiệp nhỏ trong lĩnh vực chế biến thực phẩm. Những mô hình này đã chứng minh được tính khả thi và hiệu quả trong việc tạo ra việc làm và thu nhập cho người dân.

4.2. Kết quả từ các nghiên cứu thực tiễn

Các nghiên cứu thực tiễn cho thấy rằng kinh tế cá thể tiểu chủ đã góp phần đáng kể vào tăng trưởng kinh tế của tỉnh. Tỷ lệ thất nghiệp giảm, thu nhập bình quân đầu người tăng lên, và đời sống người dân được cải thiện rõ rệt.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của kinh tế cá thể tiểu chủ tại Thái Bình

Kinh tế cá thể tiểu chủ tại Thái Bình đang trên đà phát triển mạnh mẽ. Với những chính sách hỗ trợ hợp lý và sự nỗ lực từ phía các hộ kinh doanh, khu vực này có thể trở thành một động lực quan trọng cho sự phát triển kinh tế của tỉnh. Triển vọng trong tương lai là rất khả quan nếu các vấn đề hiện tại được giải quyết hiệu quả.

5.1. Triển vọng phát triển kinh tế cá thể

Với sự hỗ trợ từ chính quyền và các tổ chức tài chính, kinh tế cá thể tiểu chủ có thể phát triển mạnh mẽ hơn nữa. Các chính sách khuyến khích đầu tư và đổi mới công nghệ sẽ là chìa khóa cho sự thành công trong tương lai.

5.2. Định hướng phát triển bền vững

Định hướng phát triển bền vững cho kinh tế cá thể tiểu chủ cần được chú trọng. Việc bảo vệ môi trường và phát triển các sản phẩm sạch sẽ giúp nâng cao giá trị sản phẩm và tạo ra lợi thế cạnh tranh cho các hộ kinh doanh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Kinh tế cá thể, tiểu chủ nhân (KTTN, TC) là một bộ phận quan trọng trong nền kinh tế quốc dân, đặc biệt trong bối cảnh đổi mới và phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa tại Việt Nam. Theo số liệu điều tra năm 2002, kinh tế cá thể chiếm trên 30% tổng sản phẩm trong nước, với hơn 3 triệu hộ hoạt động trong các ngành phi nông nghiệp và trên 10 triệu hộ sản xuất nông nghiệp, thu hút khoảng 28,6 triệu lao động, chiếm 65,6% tổng lao động có việc làm. Tỉnh Thái Bình, với điều kiện tự nhiên thuận lợi và truyền thống sản xuất nông nghiệp phát triển, là một điển hình cho sự phát triển nhanh chóng của kinh tế cá thể, đặc biệt trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp và tiểu thủ công nghiệp.

Mặc dù đạt được nhiều thành tựu, kinh tế cá thể tại Thái Bình vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế như quy mô nhỏ, phân tán, manh mún, công nghệ lạc hậu, trình độ lao động thấp và sức cạnh tranh yếu. Những khó khăn này ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả sản xuất kinh doanh và khả năng phát triển bền vững của khu vực kinh tế này. Do đó, nghiên cứu về vị trí, vai trò, thực trạng và giải pháp phát triển kinh tế cá thể tại Thái Bình trong giai đoạn hiện nay có ý nghĩa quan trọng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương và nâng cao đời sống nhân dân.

Mục tiêu nghiên cứu là đánh giá thực trạng phát triển kinh tế cá thể tại Thái Bình từ năm 2001 đến nay, phân tích các yếu tố ảnh hưởng, đồng thời đề xuất các giải pháp nhằm phát huy tiềm năng, khắc phục hạn chế, thúc đẩy phát triển kinh tế cá thể bền vững, góp phần vào sự phát triển chung của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết kinh tế chính trị Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về kinh tế nhiều thành phần và vai trò của kinh tế cá thể trong nền kinh tế quốc dân. Các khái niệm chính bao gồm:

• Kinh tế cá thể, tiểu chủ nhân: Là loại hình kinh tế dựa trên sở hữu tư nhân nhỏ lẻ, hoạt động chủ yếu trong các ngành nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, thương mại và dịch vụ, với quy mô sản xuất nhỏ, phân tán và manh mún.
• Kinh tế nhiều thành phần: Bao gồm kinh tế nhà nước, tập thể, cá thể, tư bản nhà nước, tư bản tư nhân và kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, trong đó kinh tế cá thể là một bộ phận không thể thiếu.
• Quan hệ sở hữu và quản lý trong kinh tế cá thể: Dựa trên sở hữu tư nhân nhỏ, quản lý gia đình, phân phối lợi ích theo quan hệ huyết thống và trách nhiệm cá nhân.
• Chuyển dịch cơ cấu kinh tế: Sự chuyển dịch từ kinh tế nông nghiệp sang công nghiệp và dịch vụ, trong đó kinh tế cá thể đóng vai trò quan trọng trong việc tạo việc làm và thu nhập cho lao động nông thôn.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp định tính và định lượng, bao gồm:

• Nguồn dữ liệu: Số liệu thống kê từ Tổng cục Thống kê, các báo cáo điều tra lao động việc làm, số liệu của Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Thái Bình, các văn bản pháp luật liên quan đến phát triển kinh tế cá thể.
• Phương pháp phân tích: Phân tích lịch sử, phân tích logic, so sánh, tổng hợp, điều tra khảo sát thực tế tại một số địa phương trong tỉnh Thái Bình.
• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Khảo sát khoảng 500 hộ kinh tế cá thể tại các huyện trọng điểm của Thái Bình, chọn mẫu ngẫu nhiên có chủ đích nhằm đảm bảo tính đại diện.
• Timeline nghiên cứu: Tập trung phân tích giai đoạn từ năm 2001 đến nay, với các mốc quan trọng như năm 2002 (điều tra lao động), năm 2005 (số liệu lao động và doanh nghiệp), và các năm gần đây để đánh giá xu hướng phát triển.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Quy mô và phân bố kinh tế cá thể tại Thái Bình: Đến năm 2005, khu vực kinh tế cá thể tại Thái Bình có trên 3 triệu hộ hoạt động trong các ngành phi nông nghiệp và hơn 10 triệu hộ sản xuất nông nghiệp, thu hút khoảng 28,6 triệu lao động, chiếm 65,6% tổng lao động có việc làm. Kinh tế cá thể chiếm 38,4% giá trị sản xuất nông nghiệp và 45,4% giá trị sản xuất công nghiệp của tỉnh.

2. Vai trò trong giải quyết việc làm và thu nhập: Kinh tế cá thể đóng vai trò quan trọng trong việc tạo việc làm cho lao động nông thôn, đặc biệt là lao động nữ và lao động không có trình độ chuyên môn cao. Thu nhập bình quân của lao động trong khu vực này khoảng 600.000 đồng/người/tháng, góp phần giảm nghèo và nâng cao đời sống nhân dân.

3. Hạn chế về quy mô và công nghệ: Kinh tế cá thể tại Thái Bình chủ yếu có quy mô nhỏ, manh mún, sử dụng công nghệ lạc hậu, trình độ lao động thấp, sức cạnh tranh yếu. Điều này làm hạn chế khả năng mở rộng sản xuất và nâng cao hiệu quả kinh tế.

4. Xu hướng phát triển và liên kết: Có xu hướng chuyển dịch từ sản xuất nhỏ lẻ sang liên kết hợp tác, hình thành các hợp tác xã kiểu mới và doanh nghiệp nhỏ, nhằm tăng quy mô, cải thiện công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những hạn chế trên chủ yếu do quy mô vốn nhỏ, thiếu nguồn lực đầu tư, trình độ quản lý và lao động thấp, cũng như thiếu sự hỗ trợ hiệu quả từ chính sách nhà nước. So sánh với kinh nghiệm phát triển kinh tế cá thể tại Trung Quốc, nơi đã thực hiện cải cách kinh tế từ cuối thập niên 1970 và phát triển mạnh mẽ khu vực kinh tế cá thể thông qua chính sách khuyến khích và hỗ trợ, cho thấy Việt Nam cần học hỏi mô hình liên kết, hợp tác và nâng cao năng lực quản lý.

Việc phát triển kinh tế cá thể gắn liền với chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tăng tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ, đồng thời phát huy tiềm năng nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ tại địa phương. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tỷ trọng lao động và giá trị sản xuất của kinh tế cá thể trong tổng nền kinh tế tỉnh Thái Bình qua các năm, cũng như bảng so sánh thu nhập và quy mô vốn của các hộ kinh tế cá thể.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường hỗ trợ vốn và công nghệ: Cần có chính sách tín dụng ưu đãi, hỗ trợ kỹ thuật và chuyển giao công nghệ cho các hộ kinh tế cá thể nhằm nâng cao quy mô và hiệu quả sản xuất. Thời gian thực hiện trong 3-5 năm, chủ thể thực hiện là các ngân hàng chính sách, sở kế hoạch đầu tư và các tổ chức hỗ trợ phát triển.

2. Phát triển mô hình liên kết, hợp tác xã: Khuyến khích các hộ kinh tế cá thể liên kết thành hợp tác xã, tổ hợp tác để tăng sức mạnh sản xuất, cải thiện quản lý và tiếp cận thị trường. Thời gian triển khai 2-4 năm, do chính quyền địa phương và các tổ chức kinh tế xã hội chủ trì.

3. Nâng cao trình độ lao động và quản lý: Tổ chức các lớp đào tạo kỹ thuật, quản lý kinh doanh cho chủ hộ và lao động nhằm nâng cao năng lực sản xuất và cạnh tranh. Thời gian liên tục, chủ thể là các trung tâm đào tạo nghề, sở lao động thương binh xã hội.

4. Hoàn thiện chính sách hỗ trợ và quản lý: Xây dựng và thực thi các chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế cá thể phù hợp với đặc điểm địa phương, đồng thời tăng cường quản lý, giám sát để hạn chế tiêu cực và nâng cao hiệu quả. Chủ thể là các cơ quan quản lý nhà nước, thời gian thực hiện liên tục.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách: Để xây dựng và điều chỉnh chính sách phát triển kinh tế cá thể phù hợp với thực tiễn địa phương và xu hướng phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

2. Các nhà nghiên cứu kinh tế và xã hội: Nghiên cứu sâu về vai trò, thực trạng và giải pháp phát triển kinh tế cá thể, góp phần bổ sung lý luận và thực tiễn phát triển kinh tế nhiều thành phần.

3. Lãnh đạo và cán bộ quản lý địa phương: Áp dụng các giải pháp phát triển kinh tế cá thể, nâng cao hiệu quả quản lý và hỗ trợ phát triển kinh tế địa phương.

4. Chủ hộ và doanh nghiệp kinh tế cá thể: Nắm bắt xu hướng phát triển, nâng cao năng lực sản xuất kinh doanh, tham gia liên kết hợp tác để phát triển bền vững.

Câu hỏi thường gặp

1. Kinh tế cá thể là gì và có vai trò như thế nào trong nền kinh tế?
   Kinh tế cá thể là loại hình kinh tế dựa trên sở hữu tư nhân nhỏ lẻ, hoạt động chủ yếu trong nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, thương mại và dịch vụ. Vai trò của nó là tạo việc làm, thu nhập cho lao động nông thôn, góp phần phát triển kinh tế địa phương và quốc gia.

2. Tại sao kinh tế cá thể ở Thái Bình còn nhiều hạn chế?
   Nguyên nhân chính là quy mô nhỏ, phân tán, công nghệ lạc hậu, trình độ lao động thấp và thiếu nguồn lực đầu tư. Ngoài ra, chính sách hỗ trợ chưa đồng bộ và hiệu quả chưa cao cũng là nguyên nhân.

3. Giải pháp nào hiệu quả để phát triển kinh tế cá thể?
   Phát triển liên kết hợp tác xã, tăng cường hỗ trợ vốn và công nghệ, nâng cao trình độ lao động và quản lý, hoàn thiện chính sách hỗ trợ và quản lý là những giải pháp thiết thực.

4. Kinh nghiệm phát triển kinh tế cá thể từ Trung Quốc có thể áp dụng như thế nào?
   Trung Quốc đã thành công nhờ cải cách kinh tế, khuyến khích phát triển kinh tế cá thể, tạo điều kiện cho liên kết hợp tác và nâng cao năng lực quản lý. Việt Nam có thể học hỏi mô hình này để phát triển kinh tế cá thể hiệu quả hơn.

5. Kinh tế cá thể đóng góp như thế nào vào tăng trưởng GDP?
   Kinh tế cá thể chiếm khoảng 32,8% giá trị sản xuất nông nghiệp và đóng góp đáng kể vào GDP quốc gia, với mức tăng trưởng liên tục trong những năm qua, góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế và phát triển bền vững.

Kết luận

• Kinh tế cá thể, tiểu chủ nhân là bộ phận quan trọng, đóng vai trò trung tâm trong phát triển kinh tế nhiều thành phần tại Thái Bình và Việt Nam.
• Thực trạng kinh tế cá thể còn nhiều hạn chế về quy mô, công nghệ và quản lý, ảnh hưởng đến hiệu quả và khả năng phát triển bền vững.
• Nghiên cứu đã phân tích vai trò, thực trạng và đề xuất các giải pháp phát triển kinh tế cá thể phù hợp với điều kiện địa phương.
• Các giải pháp tập trung vào hỗ trợ vốn, công nghệ, phát triển liên kết hợp tác xã và nâng cao trình độ lao động, quản lý.
• Tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện chính sách và tăng cường quản lý là bước tiếp theo cần thiết để phát huy vai trò kinh tế cá thể trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

Call-to-action: Các nhà quản lý, nhà nghiên cứu và chủ thể kinh tế cá thể cần phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế cá thể bền vững, góp phần vào sự phát triển chung của tỉnh Thái Bình và đất nước.

Trích đoạn nội dung tài liệu

TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi Kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ cã lÞch sö h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn l©u ®êi, g¾n liÒn víi sù h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn cña kinh tÕ hµng hãa. Tríc thêi kú ®æi míi, nÒn kinh tÕ níc ta ph¸t triÓn theo m« h×nh kÕ ho¹ch hãa tËp trung bao cÊp, chØ tån t¹i mét h×nh thøc së h÷u c«ng h÷u víi hai thµnh phÇn kinh tÕ: quèc doanh vµ tËp thÓ. Do ®ã, kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ kh«ng ®îc t¹o ®iÒu kiÖn ph¸t triÓn, h¬n n÷a cßn bÞ coi lµ “phi XHCN”, lµ “®èi tîng c¶i t¹o XHCN”. MÆc dï vËy, trªn thùc tÕ nã vÉn ho¹t ®éng díi d¹ng “kinh tÕ ngÇm”.

§¹i héi ®¹i biÓu toµn quèc lÇn thø VI cña §¶ng ®· ®¸nh dÊu b- íc chuyÓn biÕn quan träng trong nhËn thøc thùc tiÔn, trong ®æi míi t duy lý luËn, tríc hÕt lµ t duy kinh tÕ. Víi chñ tr¬ng ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn nh»m gi¶i phãng vµ khai th¸c mäi tiÒm n¨ng cña c¸c thµnh phÇn kinh tÕ, ph¸t triÓn LLSX, kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ cã ®iÒu kiÖn phôc håi vµ ph¸t triÓn. Nhê vËy, trong nh÷ng n¨m võa qua, bé phËn kinh tÕ nµy ë n- íc ta ®· ph¸t triÓn nhanh chãng vµ ngµy cµng kh¼ng ®Þnh lµ mét bé phËn kh«ng thÓ thiÕu ®îc cña nÒn kinh tÕ quèc d©n. Theo sè liÖu tõ cuéc tæng ®iÒu tra c¸c c¬ së kinh tÕ hµnh chÝnh sù nghiÖp n¨m 2002, hµng n¨m tû träng ®ãng gãp cña 2 kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ vµo tæng s¶n phÈm trong níc ë møc trªn 30%.

§ång thêi, kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ cßn ®ãng vai trß rÊt quan trong viÖc gi¶i quyÕt viÖc lµm. §Õn n¨m 2005, khu vùc kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ c¶ níc ®· cã trªn 3 triÖu hé ho¹t ®éng trong c¸c ngµnh vµ c¸c lÜnh vùc kinh tÕ phi n«ng nghiÖp vµ trªn 10 triÖu hé ho¹t ®éng s¶n xuÊt n«ng nghiÖp, thu hót kho¶ng 28,6 triÖu lao ®éng tham gia lµm viÖc (chiÕm 65,6% sè lao ®éng cã viÖc lµm c¶ níc vµ 74,6% lao ®éng trong khu vùc kinh tÕ ngoµi quèc doanh) [4, tr. Do ®ã, kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ ®· gãp phÇn quan träng vµo viÖc xãa ®ãi gi¶m nghÌo, æn ®Þnh vµ n©ng cao ®êi sèng nh©n d©n. Th¸i B×nh lµ mét tØnh ®ång b»ng ven biÓn, n»m trong vïng khÝ hËu nhiÖt ®íi giã mïa, rÊt thuËn lîi cho ph¸t triÓn s¶n xuÊt n«ng nghiÖp.

Nh÷ng ®iÒu kiÖn tù nhiªn, kinh tÕ, x· héi mang tÝnh ®Æc thï ®ã ®· t¹o ®iÒu kiÖn cho kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ ë Th¸i B×nh ph¸t triÓn nhanh chãng, ®Æc biÖt lµ lÜnh vùc s¶n xuÊt n«ng nghiÖp víi m« h×nh kinh tÕ hé vµ kinh tÕ trang tr¹i. HiÖn nay kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ ®· vµ ®ang cã nh÷ng ®ãng gãp to lín ®èi víi sù ph¸t triÓn kinh tÕ cña tØnh. Trong nhiÒu ngµnh, nhiÒu lÜnh vùc s¶n xuÊt, kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ ®ang chiÕm gi÷ tû träng rÊt lín. Theo sè liÖu cña Côc Thèng kª Th¸i B×nh n¨m 2004 cho thÊy: kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ chiÕm tíi 38,4% gi¸ trÞ 3 s¶n xuÊt n«ng nghiÖp; 77,7% tæng møc b¸n lÎ hµng hãa vµ dÞch vô vµ chiÕm 45,4% gi¸ trÞ s¶n xuÊt c«ng nghiÖp.

Tuy nhiªn, bªn c¹nh nh÷ng thµnh tùu ®· ®¹t ®îc, kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ ë Th¸i B×nh cßn béc lé nhiÒu yÕu kÐm, h¹n chÕ nh: quy m« nhá bÐ, ph©n t¸n, manh món, vèn Ýt, c«ng nghÖ l¹c hËu, tr×nh ®é tay nghÒ cña ngêi lao ®éng thÊp, søc c¹nh cña hµng hãa thÊp. MÆt kh¸c, nh÷ng khã kh¨n víng m¾c vÒ c¬ chÕ chÝnh s¸ch, vÒ t©m lý x· héi. còng ¶nh hëng kh«ng nhá ®Õn sù ph¸t triÓn cña bé phËn kinh tÕ nµy. Trªn thùc tÕ kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ ph¸t triÓn cha t¬ng xøng víi tiÒm n¨ng cña nã.

V× vËy, víi mong muèn ®îc gãp phÇn lµm râ h¬n nh÷ng c¬ së lý luËn vµ thùc tiÔn vÒ kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ, trªn c¬ së ®ã ®Ò ra nh÷ng gi¶i ph¸p phï hîp nh»m thóc ®Èy kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ ph¸t triÓn trong ph¹m vi c¶ níc nãi chung, Th¸i B×nh nãi riªng, vÊn ®Ò: "Kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ ë Th¸i B×nh hiÖn nay" ®îc chän lµm ®Ò tµi luËn v¨n th¹c sÜ chuyªn ngµnh Kinh tÕ chÝnh trÞ. T×nh h×nh nghiªn cøu ®Ò tµi Kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ lµ vÊn ®Ò kh¸ nh¹y c¶m vµ phøc t¹p c¶ vÒ lý luËn vµ gi¶i ph¸p thùc tiÔn. Do vËy, nã ®· vµ ®ang lµ ®èi tîng nghiªn cøu cña c¸c c¬ quan, tæ chøc vµ c¸c nhµ khoa häc. Cho ®Õn nay, ®· cã nhiÒu c«ng tr×nh khoa häc nghiªn cøu vÊn ®Ò nµy díi nhiÒu gãc ®é kh¸c nhau, ®îc c«ng bè díi d¹ng chuyªn ®Ò, luËn v¨n th¹c sÜ, luËn ¸n tiÕn sÜ, c¸c kû yÕu ®Ò tµi cÊp bé, c¸c bµi viÕt ®¨ng trªn c¸c b¸o, t¹p chÝ…nh: 4 - GS.TS Hå V¨n VÜnh (chñ biªn), Kinh tÕ t nh©n vµ qu¶n lý nhµ níc ®èi víi kinh tÕ t nh©n ë níc ta hiÖn nay, Nxb ChÝnh trÞ quèc gia, Hµ Néi, 2003.

Trong c«ng tr×nh nµy, t¸c gi¶ ®· ®Ò cËp ®Õn vÞ trÝ, vai trß cña KTTN trong nÒn kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn; vÊn ®Ò qu¶n lý cña nhµ níc ®èi víi KTTN, thùc tr¹ng KTTN ë níc ta, ph¬ng híng, gi¶i ph¸p, chiÕn lîc ph¸t triÓn KTTN trong t×nh h×nh hiÖn nay. Hµ Huy Thµnh (chñ biªn), Thµnh phÇn kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ vµ t b¶n t nh©n - lý luËn vµ chÝnh s¸ch, Nxb ChÝnh trÞ quèc gia, Hµ Néi, 2002. T¸c gi¶ ®· nghiªn cøu nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn vÒ kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ vµ t b¶n t nh©n, ®¸nh gi¸, ph©n tÝch thùc tr¹ng ph¸t triÓn khu vùc KTTN ë níc ta trong thêi kú ®æi míi, ®ång thêi tr×nh bµy nh÷ng quan ®iÓm, chÝnh s¸ch vµ ®Ò xuÊt gi¶i ph¸p chñ yÕu nh»m thóc ®Èy sù ph¸t triÓn cña khu vùc KTTN trong thêi kú ®Èy m¹nh c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i hãa ®Êt níc. - LuËn v¨n th¹c sÜ §ång H¬ng GÊm, Kinh tÕ t nh©n ë tØnh L¹ng S¬n, thùc tr¹ng vµ gi¶i ph¸p, Häc viÖn ChÝnh trÞ quèc gia Hå ChÝ Minh, 2004.

T¸c gi¶ ®· ph©n tÝch, ®¸nh gi¸ vÞ trÝ, vai trß vµ xu híng vËn ®éng cña KTTN trong nÒn KTTT ®Þnh híng XHCN. Ph©n tÝch thùc tr¹ng KTTN ë tØnh L¹ng S¬n, tõ ®ã ®Ò ra nh÷ng gi¶i ph¸p cã tÝnh kh¶ thi nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ KTTN ë L¹ng S¬n. - Lª Xu©n Tïng, C¸c thµnh phÇn kinh tÕ vµ quan hÖ s¶n xuÊt, Nxb Sù thËt, Hµ Néi, 1989. T¸c gi¶ ®· ®Ò cËp ®Õn c¸c quan ®iÓm lý luËn vµ nhËn thøc míi cña §¶ng ta vÒ c¸ch m¹ng QHSX, nh÷ng 5 chÝnh s¸ch míi cña §¶ng vµ Nhµ níc vÒ ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn.

- Cïng mét sè bµi viÕt cña c¸c t¸c gi¶: PGS.TS NguyÔn §×nh Kh¸ng; TS.TS Hå Träng ViÖn, PGS.TSKH TrÇn NguyÔn Tuyªn. Tãm l¹i, víi nhiÒu møc ®é vµ c¸ch tiÕp cËn kh¸c nhau, c¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu nªu trªn ®· ®i s©u ph©n tÝch nh÷ng ®Æc ®iÓm, vai trß, thùc tr¹ng cña kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ, ®Ò xuÊt nh÷ng gi¶i ph¸p thóc ®Èy ph¸t triÓn bé phËn kinh tÕ nµy ë níc ta. Song, cho ®Õn nay cha cã nhiÒu nhµ khoa häc ®i s©u nghiªn cøu vµ tr×nh bµy mét c¸ch cã hÖ thèng kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ ë Th¸i B×nh. V× vËy, trªn c¬ së kÕ thõa cã chän läc c¸c kÕt qu¶ nghiªn cøu ®· ®îc c«ng bè, t«i hy väng gãp phÇn lµm s¸ng tá h¬n vÊn ®Ò ph¸t triÓn kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ trªn ®Þa bµn tØnh Th¸i B×nh.

Môc ®Ých, nhiÖm vô cña luËn v¨n - Môc ®Ých: Môc ®Ých nghiªn cøu cña luËn v¨n lµ kh¼ng ®Þnh vÞ trÝ, vai trß cña kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ, lµm râ xu híng vËn ®éng cña nã, ®¸nh gi¸ thùc tr¹ng ph¸t triÓn kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ ë Th¸i B×nh, trong ®ã nhÊn m¹nh nh÷ng vÊn ®Ò ®Æt ra, trªn c¬ së ®ã ®Ò xuÊt nh÷ng gi¶i ph¸p phï hîp ®Ó ph¸t triÓn bé phËn kinh tÕ nµy ë Th¸i B×nh trong thêi gian tíi. - NhiÖm vô: 6 + §¸nh gi¸ vÞ trÝ, vai trß cña kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ trong nÒn KTTT ®Þnh híng x· héi chñ nghÜa ë níc ta. + Ph©n tÝch, ®¸nh gi¸ thùc tr¹ng ph¸t triÓn cña kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ (thuéc thµnh phÇn KTTN) ë Th¸i B×nh hiÖn nay: Nh÷ng kÕt qu¶ ®¹t ®îc, h¹n chÕ vµ nguyªn nh©n. + LuËn chøng nh÷ng quan ®iÓm c¬ b¶n vµ ®Ò xuÊt nh÷ng gi¶i ph¸p cã tÝnh kh¶ thi nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ cña kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ ë Th¸i B×nh.

§èi tîng vµ ph¹m vi nghiªn cøu - §èi tîng nghiªn cøu cña luËn v¨n: Kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ (thuéc thµnh phÇn KTTN). - Ph¹m vi nghiªn cøu: §Þa bµn tØnh Th¸i B×nh trong giai ®o¹n (tõ n¨m 2001 ®Õn nay). C¬ së lý luËn, ph¬ng ph¸p nghiªn cøu - LuËn v¨n ®îc thùc hiÖn dùa trªn c¬ së nh÷ng nguyªn lý cña chñ nghÜa M¸c - Lªnin, t tëng Hå ChÝ Minh vµ nh÷ng quan ®iÓm cña §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam, nh÷ng chñ tr¬ng, chÝnh s¸ch cña Nhµ níc vÒ c¸c thµnh phÇn kinh tÕ nãi chung, kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ nãi riªng. Ngoµi ra, luËn v¨n kÕ thõa cã chän läc c¸c kÕt qu¶ nghiªn cøu cña c¸c c«ng tr×nh khoa häc liªn quan ®Õn ®Ò tµi.

- VÒ ph¬ng ph¸p nghiªn cøu: LuËn v¨n sö dông ph¬ng ph¸p duy vËt biÖn chøng vµ duy vËt lÞch sö cña chñ nghÜa M¸c - Lªnin, ph¬ng ph¸p l«gÝc vµ lÞch sö. 7 Ngoµi c¸c ph¬ng ph¸p nghiªn cøu cña kinh tÕ chÝnh trÞ M¸c - Lªnin, luËn v¨n cßn sö dông c¸c ph¬ng ph¸p kh¸c nh: thèng kª, so s¸nh, ph©n tÝch, tæng hîp, ®iÒu tra… 6. Nh÷ng kÕt qu¶ ®¹t ®îc cña luËn v¨n - Trªn c¬ së lý luËn chung, luËn v¨n ph©n tÝch, kh¼ng ®Þnh râ h¬n vÞ trÝ, vai trß cña kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ vµ xu híng vËn ®éng cña nã trong nÒn KTTT ®Þnh híng XHCN. - §¸nh gi¸ ®óng thùc tr¹ng kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ ë Th¸i B×nh, trªn c¬ së ®ã ®Ò xuÊt nh÷ng gi¶i ph¸p cã tÝnh kh¶ thi nh»m ph¸t huy nh÷ng lîi thÕ, tiÒm n¨ng cña bé phËn kinh tÕ nµy ë tØnh Th¸i B×nh hiÖn nay.

- LuËn v¨n gãp phÇn cung cÊp thªm nh÷ng c¬ së khoa häc cho c¸c c¬ quan, ban ngµnh trong tØnh, tham kh¶o, ho¹ch ®Þnh c¸c chÝnh s¸ch nh»m ph¸t triÓn kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ nãi riªng vµ ph¸t triÓn kinh tÕ, x· héi nãi chung. KÕt cÊu cña luËn v¨n Ngoµi phÇn më ®Çu, kÕt luËn, danh môc tµi liÖu tham kh¶o, luËn v¨n gåm 3 ch¬ng, 8 tiÕt. 8 Ch¬ng 1 kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ vµ vai trß cña nã trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng ®Þnh híng x· héi chñ nghÜa 1. Nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn vÒ kinh tÕ c¸ thÓ, tiÓu chñ 1.