chương 1 tập trung vào việc giới thiệu về bối cảnh, quá trình toàn cầu hóa nền kinh tế thế giới. Ở chương 2, tác giả đánh giá chuỗi giá trị, sự khác nhau về phương pháp thu hút nguồn vốn và những ảnh hưởng đến nền kinh tế toàn cầu cụ thể như nghiên cứu về khái niệm chuỗi, chuỗi hàng hóa toàn cầu (GCCs), chuỗi giá trị toàn cầu (GVCs), sự khác biệt về vốn, các nhân tố trong hệ thống phân phối, hệ thống phân phối sản phẩm toàn cầu (GPNs). Trong chương 3, công trình đã đưa ra những nghiên cứu về quá trình toàn cầu hóa trong bán lẻ và hệ thống cung ứng, đặc biệt tập trung vào một số vấn đề như: sự phân chia khu vực lãnh thổ kinh tế mới trong bán lẻ, sự xâm nhập của các công ty bán lẻ xuyên quốc gia (TNC) vào các thị trường trong đó có Thái Lan với những ảnh hưởng của nó vào hệ thống cung ứng nội địa và toàn cầu. Chương 4 tập trung phân tích sự thay đổi về chính sách kinh tế và bán lẻ quốc tế ở Thái Lan, trong đó nghiên cứu về quá trình phát triển HTBL ở Thái Lan giai đoạn từ 1850 – 1973, giai đoạn từ 1973 – 1980, và giai đoạn 1980 – 1998 với những thay đổi về chuỗi cung ứng, về hệ thống phân phối và về logistic… Trong chương 6, tác giả đã sơ đồ hóa sự thay đổi trong ba ngành là rau muống, bánh kẹo và giấy vệ sinh có thương hiệu.
Ở chương 7 và chương 8, tác giả Katie May tập trung vào sự phân đoạn tự nhiên của sản phẩm, quá trình nâng cấp cung ứng trong ngành bán lẻ của Thái Lan cũng như sự phát triển của các nhà cung cấp, và tính phức tạp trong mối quan hệ giữa nhà bán lẻ với nhà cung cấp. Cuối cùng, trong chương 9, tác giả kết luận về những ảnh hưởng của các nhà bán lẻ xuyên quốc gia ở HTBL Thái Lan cùng những chính sách phát triển có liên 24 quan để từ đó chỉ ra những giới hạn và hạn chế trong quá trình phát triển HTBL Thái Lan. Nhìn chung, công trình này đã khái quát được quá trình phát triển HTBL Thái Lan và những ảnh hưởng mà các nhà bán lẻ xuyên quốc gia đã tác động vào thị trường Thái lan trên các lĩnh vực từ khâu sản xuất, phân phối, cung ứng, logistics, chính sách… - “Grocery report Viet nam 2012”, The Nielsen Company, năm 2012. Báo cáo đã phân tích về thị trường thực phẩm Việt Nam năm 2012 với ba nội dung chính là: đánh giá HTBL Việt Nam năm 2012 với thực trạng và triển vọng trong tương lai, đánh giá các kênh bán lẻ ở Việt Nam hiện tại và xu hướng, đánh giá về thị hiếu và nhu cầu của người tiêu dùng Việt Nam.
Trong phần thứ nhất, báo cáo đã đưa ra những con số về tình hình phát triển của nền kinh tế Việt Nam qua tốc độ tăng trưởng GDP của 12 tháng trong năm 2012 và những vấn đề mà nền kinh tế Việt Nam đang đối mặt như nguyên liệu, thị trường lao động, tình hình phá sản của các công ty; cũng như đánh giá về sự hấp dẫn của HTBL Việt Nam sau khi ngành này rời khỏi top 30 thị trường hấp dẫn nhất thế giới. Tiếp đến, báo cáo cũng chỉ rõ thực trạng của HTBL Việt Nam trong năm 2012 với sự đánh giá về tốc độ của từng nhóm ngành thực phẩm như bia, sữa, thực ăn, nhu cầu cá nhân, vật dụng gia đình…. Ngoài ra, báo cáo cũng chỉ rõ tình hình phát triển của các kênh bán lẻ bao gồm cả bán lẻ truyền thống và bán lẻ hiện đại cùng những nỗ lực đầu tư nhằm thúc đẩy sự phát triển mạng lưới ST và các nhà bán lẻ nhỏ, đồng thời báo cáo đưa ra các kinh nghiệm phát triển HTBL hiện đại của các nước Châu Á mà ngành Việt Nam có thể tiếp thu như hình thức ST Mini của Indonesia…Cuối cùng, báo cáo cung cấp các thông tin về người tiêu dùng với những xu hướng tiết kiệm, và xu hướng chi tiêu cho các lĩnh vực của đời sống (nghỉ lễ, quần áo, giải trí…) và những ảnh hưởng tác động đến nhu cầu tiêu dùng như giá cả, sức khỏe, chi phí vận chuyển… cũng như đưa ra thực trạng về khả năng gắn kết với người tiêu dùng Việt Nam trên HTBL. Có thể thấy, báo cáo của Niesel về thị trường thực phẩm Việt Nam năm 2012 là một đánh giá tương đối toàn diện về tình hình phát triển thị trường này, cũng như đưa ra những kinh nghiệm và gợi ý xu hướng phát triển cho ngành bán lẻ Việt Nam trong những năm tiếp theo.
25 Bên cạnh đó, cũng có một số công trình khoa học nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng đến ngành bán lẻ, các quy luật tác động và một số hình thức cụ thể của ngành bán lẻ… như một số công trình sau: - “Những quy luật mới trong bán lẻ” của đồng tác giả Robin Lewis và Michael Dart, do Phương Thúy dịch, Nhà xuất bản Tổng hợp thành phố Hồ Chí Minh, năm 2011. Tác phẩm này được chia làm ba phần trong đó phần một nghiên cứu về ba làn sóng đã làm thay đổi diện mạo ngành bán lẻ, phần hai đề cập đến các quy tắc mới trong bán lẻ, phần ba nghiên cứu một số mô hình và kinh nghiên của các chuyên gia. Ở phần thứ nhất gồm 4 chương, trong đó chương 1, tác giả đi tìm hiểu về làn sóng thứ nhất từ đó đưa ra nhận định về 5 đặc điểm cơ bản của làn sóng này đó là: quyền lực nằm trong tay nhà bán lẻ, sản xuất nhằm đáp ứng nhu cầu của thị trường, những thương hiệu độc quyền một sản phẩm trong sự đối sánh với các nhóm sản phẩm kết hợp, thị trường rời rạc, tiếp thị manh múm và tác giả cũng đưa ra mô hình bán lẻ tiêu biểu trong làn sóng này đó là: những trung tâm mua sắm mở cửa tự do tại các thành phố nở rộ, hính thức gửi catolog chào hàng và sự xuất hiện của các CH bán lẻ tại các thị trấn nhỏ, xuất hiện những khu mua sắm đầu tiên. Tiếp đến, trong chương 2, tác giả tìm hiểu về làn sóng thứ 2 với một số đặc điểm chính như: sự chi phối của marketing, kích thích nhu cầu, những thương hiệu định hình phong cách sống, những thị trường đại trà, đồng thời trong chương này, các tác giả cũng thống kê một số mô hình bán lẻ thống trị như: sự mở rộng của các chuỗi bán lẻ chuyên doanh, các TTTM, xuất hiện những CH big-box như Toys “R” Us.
Kế đến, tác giả nghiên cứu làn sóng thứ ba với những thay đổi trong thị trường tiêu dùng từ nhu cầu cơ bản, sự đồng bộ, sự độc hữu, cải tiến, tính cá nhân đến trải nghiệm mua sắm, sự cá biệt hóa, sự dân chủ, cải tiến tức thời, tính cộng đồng. Và những thay đổi trong chiến lược kinh doanh từ định hướng Marketing, sáng tạo ra nhu cầu, chuỗi cung ứng chung, thương hiệu định hình phong cách sống, thị trường đại trà,… đến định hướng phân phối, truyền tải đến nhu cầu, chuỗi giá trị có kiểm soát, những thương hiệu mang tính trải nghiệm, phân khúc thị trường chọn lọc…Đến phần thứ 2, cuốn sách tập trung nghiên cứu những quy luật mới trong bán lẻ như: tạo ra sự kết nối tư duy, tái định nghĩa các quy luật hợp tác gắn với hệ thống phân phối chuyên nghiệp, tầm quan trọng của việc kiểm soát chuỗi giá trị, và đưa ra một số kinh nghiệm của người Trung Quốc trong việc kiểm soát, phối hợp và 26 sụp đổ. Cuối cùng, ở phần ba, tác giả tìm hiểu về một số mô hình và kinh nghiệm của các chuyên gia trong đó tác giả đề cập đến mô hình hiệu quả nhất đó chính là chuỗi CH chuyên doanh bán lẻ hàng may mặc với lợi thế vượt trội về mặt tạo ra sự kết nối thần kinh, về hệ thống phân phối chủ động, về sở hữu một chuỗi giá trị được gắn kết chặt chẽ, bên cạnh đó mô hình cũng tồn tại một số nhược điểm cố hữu về mặt chiến thuật. Tiếp đó, tác giả đưa ra những lời khuyên của các chuyên gia thông qua việc tìm hiểu mô hình hoạt động của một số hãng bán lẻ như VF Corporation, Bestbuy, The North Face…và đưa ra ba nguyên tắc vận hành mang tính chiến lược quyết định thành công đó là sự kết nối thần kinh, hệ thống phân phối chủ động, kiểm soát chuỗi giá trị.
Như vậy trong công trình này, các tác giả đã tìm hiểu về ba làn sóng làm thay đổi diện mạo ngành bán lẻ thế giới từ đó đưa ra những nhận định của mình về các quy tắc hoạt động mới trong ngành bán lẻ thế giới như việc tạo ra sự kết nối tư duy, tái định nghĩa lại các quy luật hợp tác thông qua hệ thống phân phối bán lẻ chuyên nghiệp và tầm quan trọng của việc kiểm soát chuỗi giá trị. Từ những phân tích trên, các tác giả cũng đưa ra một số nhận định về một mô hình bán lẻ hiệu quả trong tương lai. - “Urban Markets: Developing Informal Retailing”, David Dewar và Vanessa Waston, Routledge, New York, năm 1990. Tác giả nghiên cứu về chợ đô thị và sự phát triển của khu vực này không theo quy định mà mang tính tự phát.Dewar cũng nghiên cứu những vấn đề liên quan tới chính quyền địa phương, tới thiết kế, khống chế và quản lý chợ sao cho nó hoạt động có hiệu quả.
Bên cạnh đó tác giả cũng đưa ra một số sơ đồ mẫu chợ đô thị của Thái Lan, Hồng Kông, Singapore và Colombia. Tổng quan các công trình khoa học nghiên cứu về bán lẻ ở trong nước Trong số các công trình nghiên cứu trong nước đã công bố liên quan đến đề tài của luận án có thể chia thành một số nhóm tiêu biểu như: nhóm công trình nghiên cứu về hệ thống phân phối nói chung; nhóm công trình nghiên cứu về các loại hình bán lẻ và nhân tố tác động đến hoạt động bán lẻ; nhóm công trình nghiên cứu về một số khía cạnh trong phát triển HTBL bao gồm các vấn đề như quy mô, tốc độ tăng trưởng, nguồn cung cấp hàng hóa, năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp bán lẻ; nhóm nghiên cứu về vai trò quản lý của Nhà nước và kinh nghiệm phát triển HTBL ở một số nước trên thế giới. 27 Thuộc nhóm thứ nhất nghiên cứu về hệ thống phân phối nói chung có các công trình: - “WTO và hệ thống phân phối Việt Nam”, Trung tâm thông tin Công nghiệp và thương mại, Nhà xuất bản Lao động, năm 2008.
