Luận Văn Thạc Sĩ Về Phát Triển Cho Vay Tiêu Dùng Tại Ngân Hàng TMCP Đầu Tư Và Phát Triển Việt Nam

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích ueh phát triển cho vay tiêu dùng tại ngân hàng thương mại cổ phần đầu tư và phát triển việt nam, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Trường học: Ngân Hàng BIDV
• Chuyên ngành: Phát Triển Cho Vay Tiêu Dùng
• Đề tài: Phát Triển Cho Vay Tiêu Dùng Tại Ngân Hàng BIDV: Chiến Lược và Thực Trạng
• Loại tài liệu: bài luận

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CHO VAY TIÊU DÙNG VÀ PHÁT TRIỂN CHO VAY TIÊU DÙNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Khái quát về cho vay tiêu dùng
• 1.2. Khái niệm cho vay tiêu dùng
• 1.3. Đặc điểm của cho vay tiêu dùng
• 1.4. Sự cần thiết của phát triển cho vay tiêu dùng
• 1.5. Các hình thức cho vay tiêu dùng
• 1.5.1. Cho vay trả góp
• 1.5.2. Tài khoản thẻ tín dụng
• 1.6. Phát triển cho vay tiêu dùng tại ngân hàng thương mại
• 1.6.1. Khái niệm phát triển cho vay tiêu dùng
• 1.6.2. Lợi ích phát triển cho vay tiêu dùng
• 1.6.3. Các rủi ro khi phát triển cho vay tiêu dùng
• 1.7. Các chỉ tiêu phản ánh sự phát triển cho vay tiêu dùng
• 1.7.1. Quy mô và tốc độ tăng doanh số cho vay tiêu dùng
• 1.7.2. Tỷ lệ nợ xấu trong cho vay tiêu dùng
• 1.8. Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển cho vay tiêu dùng tại NHTM
• 1.8.1. Nhóm nhân tố khách quan
• 1.8.1.1. Tình hình kinh tế
• 1.8.1.2. Hành lang pháp lý
• 1.8.1.3. Môi trường khoa học công nghệ
• 1.8.1.4. Đặc điểm khách hàng vay
• 1.8.2. Nhóm nhân tố chủ quan
• 1.8.2.1. Định hướng và chiến lược của ngân hàng
• 1.8.2.2. Chính sách Marketing của ngân hàng
• 1.8.2.3. Chính sách cho vay
• 1.8.2.4. Đội ngũ nhân lực
• 1.9. Kinh nghiệm của các nước trong phát triển cho vay tiêu dùng và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam
• 1.9.1. Kinh nghiệm của các nước trong phát triển cho vay tiêu dùng
• 1.9.2. Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam
• 1.10. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CHO VAY TIÊU DÙNG TẠI NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM
• 2.1. Tổng quan về Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam
• 2.1.1. Giới thiệu chung về Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam
• 2.1.2. Lịch sử hình thành và phát triển
• 2.1.3. Mạng lưới hoạt động
• 2.1.4. Kết quả hoạt động kinh doanh
• 2.1.4.1. Tình hình huy động vốn
• 2.1.4.2. Hoạt động tín dụng
• 2.1.4.3. Hoạt động dịch vụ
• 2.1.4.4. Hoạt động kinh doanh ngoại hối
• 2.2. Phân tích tình hình cho vay tiêu dùng tại BIDV
• 2.2.1. Quy mô và tốc độ tăng doanh số cho vay tiêu dùng
• 2.2.1.1. Doanh số CVTD
• 2.2.1.2. Dư nợ CVTD/ tổng dư nợ cho vay giai đoạn 2010-2013
• 2.2.1.3. Số lượng khách hàng vay tiêu dùng
• 2.2.2. Phân tích tình hình cho vay tiêu dùng theo sản phẩm
• 2.2.2.1. Cho vay mua nhà ở
• 2.2.2.2. Cho vay cầm cố GTCG/STK
• 2.2.2.3. Cho vay tiêu dùng tín chấp
• 2.2.2.4. Cho vay mua ô tô
• 2.2.2.5. Cho vay du học
• 2.2.3. Tỷ lệ nợ xấu trong cho vay tiêu dùng
• 2.2.4. Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động cho vay tiêu dùng tại BIDV
• 2.2.4.1. Nhóm nhân tố khách quan
• 2.2.4.1.1. Tình hình kinh tế
• 2.2.4.1.2. Hành lang pháp lý
• 2.2.4.1.3. Môi trường khoa học công nghệ
• 2.2.4.1.4. Đặc điểm khách hàng vay
• 2.2.4.2. Nhóm nhân tố chủ quan
• 2.2.4.2.1. Định hướng của ngân hàng
• 2.2.4.2.2. Chính sách Marketing của ngân hàng
• 2.2.4.2.3. Chính sách cho vay
• 2.2.4.2.4. Đội ngũ nhân lực
• 2.2.5. Những tồn tại và nguyên nhân
• 2.2.5.1. Những tồn tại
• 2.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN CHO VAY TIÊU DÙNG TẠI B NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM
• 3.1. Mục tiêu hoạt động cho vay tiêu dùng tại BIDV
• 3.1.1. Quan điểm phát triển CVTD của BIDV
• 3.1.2. Các mục tiêu phát triển hoạt động CVTD đến năm 2015
• 3.2. Giải pháp phát triển cho vay tiêu dùng tại BIDV
• 3.2.1. Giải pháp từ phía BIDV
• 3.2.1.1. Hoàn thiện, phát triển sản phẩm CVTD tại BIDV
• 3.2.1.2. Định hướng của BIDV trong phát triển CVTD
• 3.2.1.3. Chính sách Marketing của BIDV
• 3.2.1.4. Chính sách cho vay
• 3.2.1.5. Đội ngũ nhân lực
• 3.2.1.6. Đặc điểm khách hàng vay
• 3.2.2. Một số kiến nghị
• 3.2.2.1. Với cơ quan quản lý vĩ mô của nhà nước
• 3.2.2.2. Với Ngân hàng Nhà nước
• 3.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Cho Vay Tiêu Dùng Tại Ngân Hàng BIDV

Cho vay tiêu dùng là một trong những sản phẩm tài chính quan trọng tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV). Hoạt động này không chỉ đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của cá nhân mà còn góp phần thúc đẩy nền kinh tế. Tuy nhiên, thực trạng phát triển cho vay tiêu dùng tại BIDV vẫn còn nhiều thách thức cần giải quyết.

1.1. Khái Niệm và Đặc Điểm Của Cho Vay Tiêu Dùng

Cho vay tiêu dùng là hình thức cấp tín dụng cho cá nhân hoặc hộ gia đình nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu dùng. Đặc điểm của cho vay tiêu dùng bao gồm quy mô khoản vay nhỏ, tính nhạy cảm theo chu kỳ kinh tế và rủi ro cao.

1.2. Lợi Ích Của Phát Triển Cho Vay Tiêu Dùng

Phát triển cho vay tiêu dùng mang lại nhiều lợi ích cho người tiêu dùng, nhà sản xuất và ngân hàng. Nó giúp người tiêu dùng thỏa mãn nhu cầu ngay lập tức, thúc đẩy sản xuất và tạo ra nguồn thu cho ngân hàng.

II. Thực Trạng Cho Vay Tiêu Dùng Tại Ngân Hàng BIDV Hiện Nay

Thực trạng cho vay tiêu dùng tại BIDV cho thấy sự phát triển không đồng đều. Mặc dù ngân hàng đã có nhiều sản phẩm cho vay tiêu dùng, nhưng tỷ lệ giải ngân vẫn còn hạn chế. Điều này đặt ra nhiều thách thức cho ngân hàng trong việc mở rộng thị trường.

2.1. Tình Hình Doanh Số Cho Vay Tiêu Dùng Tại BIDV

Doanh số cho vay tiêu dùng tại BIDV giai đoạn 2010-2013 cho thấy sự tăng trưởng nhưng chưa đạt kỳ vọng. Số lượng khách hàng vay tiêu dùng cũng tăng nhưng chưa đủ để bù đắp cho tỷ lệ nợ xấu.

2.2. Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Cho Vay Tiêu Dùng

Các nhân tố như tình hình kinh tế, hành lang pháp lý và chính sách marketing của ngân hàng có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của cho vay tiêu dùng tại BIDV.

III. Thách Thức Trong Phát Triển Cho Vay Tiêu Dùng Tại BIDV

Mặc dù có nhiều cơ hội, nhưng BIDV cũng phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc phát triển cho vay tiêu dùng. Các rủi ro trong cho vay, cạnh tranh từ các ngân hàng khác và sự thay đổi trong nhu cầu của khách hàng là những vấn đề cần được giải quyết.

3.1. Rủi Ro Trong Cho Vay Tiêu Dùng

Rủi ro trong cho vay tiêu dùng tại BIDV chủ yếu đến từ việc khách hàng không trả nợ đúng hạn. Tỷ lệ nợ xấu trong cho vay tiêu dùng cũng đang gia tăng, gây áp lực lên ngân hàng.

3.2. Cạnh Tranh Từ Các Ngân Hàng Khác

Cạnh tranh từ các ngân hàng thương mại khác đang gia tăng, đặc biệt là trong lĩnh vực cho vay tiêu dùng. BIDV cần có những chiến lược phù hợp để giữ vững thị phần.

IV. Giải Pháp Phát Triển Cho Vay Tiêu Dùng Tại Ngân Hàng BIDV

Để phát triển cho vay tiêu dùng, BIDV cần áp dụng các giải pháp đồng bộ từ việc cải thiện sản phẩm cho vay đến nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng. Các chính sách marketing cũng cần được điều chỉnh để thu hút khách hàng.

4.1. Cải Thiện Sản Phẩm Cho Vay Tiêu Dùng

BIDV cần phát triển các sản phẩm cho vay tiêu dùng đa dạng hơn, phù hợp với nhu cầu của khách hàng. Việc cải thiện điều kiện vay và lãi suất cũng là yếu tố quan trọng.

4.2. Nâng Cao Chất Lượng Dịch Vụ Khách Hàng

Chất lượng dịch vụ khách hàng cần được nâng cao để tạo sự hài lòng cho khách hàng. Đào tạo đội ngũ nhân viên và cải thiện quy trình phục vụ là những giải pháp cần thiết.

V. Kết Luận Về Phát Triển Cho Vay Tiêu Dùng Tại BIDV

Phát triển cho vay tiêu dùng tại BIDV là một nhiệm vụ quan trọng, không chỉ giúp ngân hàng tăng trưởng mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế. Cần có những chiến lược rõ ràng và hiệu quả để vượt qua các thách thức hiện tại.

5.1. Tương Lai Của Cho Vay Tiêu Dùng Tại BIDV

Với những giải pháp phù hợp, BIDV có thể mở rộng hoạt động cho vay tiêu dùng và nâng cao vị thế trên thị trường. Tương lai của cho vay tiêu dùng tại BIDV hứa hẹn sẽ phát triển mạnh mẽ hơn.

5.2. Đề Xuất Chính Sách Phát Triển

Đề xuất các chính sách phát triển cho vay tiêu dùng cần được thực hiện để đảm bảo sự phát triển bền vững. Các chính sách này cần tập trung vào việc cải thiện chất lượng dịch vụ và sản phẩm.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường tài chính bán lẻ tại các quốc gia đang phát triển chứng kiến sự bùng nổ mạnh mẽ của phân khúc tín dụng cá nhân. Theo các nghiên cứu kinh tế quốc tế, cho vay tiêu dùng đã duy trì ổn định ở mức khoảng 20% tổng số nợ phải trả của các hộ gia đình kể từ thập niên 1950 và trở thành trụ cột cân đối ngân sách dân cư. Tại Việt Nam, Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) vốn có bề dày truyền thống trong mảng ngân hàng bán buôn phục vụ các tập đoàn và dự án nhà nước lớn, nhưng đứng trước áp lực chuyển dịch cơ cấu và phân tán rủi ro, việc phát triển mạnh mẽ mảng cho vay tiêu dùng trở thành nhiệm vụ chiến lược sống còn.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm tập trung vào việc nhận diện toàn diện các nhân tố chi phối hoạt động cho vay tiêu dùng tại BIDV, phân tích thực trạng chuyển dịch từ mô hình bán buôn sang bán lẻ, đồng thời đánh giá chất lượng danh mục nợ trong bối cảnh nền kinh tế có nhiều biến động. Mục tiêu cụ thể của công trình là hệ thống hóa cơ sở lý luận, đo lường tốc độ tăng trưởng doanh số, tỷ trọng dư nợ, số lượng khách hàng và tỷ lệ nợ xấu của từng dòng sản phẩm tiêu dùng, từ đó thiết lập hệ thống giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh và kiểm soát rủi ro.

Phạm vi nghiên cứu được xác lập tại toàn hệ thống BIDV trong giai đoạn 4 năm từ 2010 đến 2013, với mạng lưới 118 chi nhánh và hơn 500 điểm giao dịch trên 63 tỉnh thành. Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện qua việc tối ưu hóa tỷ trọng dư nợ tiêu dùng từ mức 6,15% năm 2010 lên 9,10% năm 2013 trên tổng dư nợ 390.935 tỷ đồng, đồng thời duy trì tỷ lệ nợ xấu tiêu dùng ở ngưỡng an toàn tuyệt đối 1,82%, tạo tiền đề cho chiến lược bán lẻ giai đoạn tiếp theo.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu ứng dụng lý thuyết vòng đời thu nhập và tiết kiệm (Life-Cycle Hypothesis) để giải thích hành vi vay nợ của người tiêu dùng trẻ tuổi nhằm tối đa hóa mức thỏa dụng hiện tại dựa trên kỳ vọng thu nhập tương lai. Đồng thời, mô hình bất cân xứng thông tin (Asymmetric Information Theory) được áp dụng nhằm phân tích các rủi ro đạo đức và lựa chọn nghịch trong quá trình thẩm định tín dụng cá nhân không có tài sản bảo đảm.

Hệ thống khái niệm nền tảng bao gồm:

• Cho vay tiêu dùng: Hình thức cấp tín dụng của ngân hàng thương mại thỏa thuận cho cá nhân, hộ gia đình sử dụng vốn nhằm tài trợ cho nhu cầu sinh hoạt, mua sắm hàng hóa dịch vụ với cam kết hoàn trả gốc và lãi.
• Phát triển cho vay tiêu dùng: Quá trình gia tăng liên tục về quy mô doanh số, mở rộng tệp khách hàng và mạng lưới cung ứng dịch vụ đi đôi với việc kiểm soát chặt chẽ tỷ lệ nợ quá hạn ở mức an toàn.
• Tài khoản thẻ tín dụng và thấu chi: Các phương thức cấp hạn mức tín dụng linh hoạt giúp khách hàng chi tiêu vượt số dư hiện có dựa trên uy tín tài chính và nguồn thu nhập định kỳ.
• Quản trị rủi ro tín dụng bán lẻ: Bộ công cụ sàng lọc, xếp hạng tín dụng nội bộ và định giá phần bù rủi ro nhằm hạn chế tổn thất khi phát sinh nợ quá hạn.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp toàn diện thu thập từ báo cáo tài chính thường niên, báo cáo tổng kết hoạt động bán lẻ định kỳ 3 năm và báo cáo nhanh tín dụng bán lẻ của BIDV giai đoạn 2010-2013. Bên cạnh đó, dữ liệu vĩ mô được tổng hợp từ Tổng cục Thống kê và các văn bản chỉ đạo điều hành của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Quy trình phân tích kết hợp phương pháp thống kê mô tả, phân tích so sánh chuỗi thời gian, phân tổ thống kê và phương pháp tổng hợp phân tích định lượng kết hợp định tính. Cỡ mẫu nghiên cứu bao quát 100% dữ liệu danh mục tín dụng tiêu dùng trên toàn hệ thống BIDV với hơn 1,67 triệu lượt khách hàng cá nhân phát sinh giao dịch đến cuối năm 2013. Phương pháp chọn mẫu toàn bộ được lựa chọn nhằm đảm bảo tính bao quát, loại trừ sai số chọn mẫu và phản ánh chính xác cấu trúc dư nợ của một định chế tài chính quy mô lớn. Việc áp dụng chuỗi phân tích động thái qua 4 năm tài chính giúp bóc tách rõ nét tác động của các chính sách tiếp thị, lãi suất và kiểm soát chất lượng nợ trong từng phân khúc sản phẩm chuyên biệt.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, quy mô doanh số cho vay tiêu dùng của BIDV đạt mức tăng trưởng vượt bậc qua từng năm. Doanh số cho vay tiêu dùng đã tăng từ mức 14.280 tỷ đồng năm 2010 lên 20.852 tỷ đồng năm 2011, tiếp tục đạt 28.106 tỷ đồng năm 2012 và xác lập mốc 35.575 tỷ đồng vào năm 2013. Mức tăng tuyệt đối trong năm 2013 đạt 7.469 tỷ đồng, tương đương mức tăng trưởng 26,57% so với năm 2012. Tỷ trọng dư nợ tiêu dùng trên tổng dư nợ cho vay của toàn hệ thống BIDV mở rộng liên tục từ 6,15% năm 2010 lên 7,05% năm 2011, đạt 8,27% năm 2012 và chạm mức 9,10% vào năm 2013 trên tổng dư nợ tín dụng 390.935 tỷ đồng.

Thứ hai, cơ sở khách hàng tiêu dùng được mở rộng nhanh chóng nhờ chính sách khai thác chéo tệp khách hàng doanh nghiệp truyền thống. Số lượng khách hàng vay tiêu dùng năm 2010 đạt 0,73 triệu người, tăng lên 0,95 triệu người năm 2011 (tăng 30,2%), đạt 1,09 triệu người năm 2012 (tăng 14,7%) và cán mốc 1,67 triệu khách hàng vào năm 2013 (tăng thêm 0,58 triệu khách hàng, tương đương 53,21%).

Thứ ba, cơ cấu sản phẩm ghi nhận sự thống trị của nhóm sản phẩm có tài sản bảo đảm vững chắc và sự bứt phá của các gói tín chấp chọn lọc:

• Cho vay cầm cố giấy tờ có giá và sổ tiết kiệm tăng mạnh từ 3.969 tỷ đồng năm 2010 lên 10.304 tỷ đồng năm 2013 nhờ tính linh hoạt cho phép vay tối đa 100% giá trị sổ tiết kiệm.
• Cho vay tiêu dùng tín chấp đạt 6.078 tỷ đồng năm 2013, chiếm tỷ trọng 17% tổng doanh số tiêu dùng nhờ triển khai gói vay hạn mức 500 đến 700 triệu đồng cho cán bộ công nhân viên liên kết.
• Cho vay mua ô tô phục hồi ấn tượng, đạt 1.429 tỷ đồng năm 2013 sau giai đoạn tăng trưởng chậm nhờ các gói ưu đãi giảm lãi suất và giảm 10% phí bảo hiểm BIC Bình An.
• Doanh số dư nợ thẻ tín dụng duy trì ở mức 1.112 tỷ đồng và thấu chi đạt 733 tỷ đồng trong năm 2013.

Thứ tư, chất lượng tín dụng được duy trì ở mức an toàn cao. Tỷ lệ nợ xấu cho vay tiêu dùng tại BIDV lần lượt là 1,97% (năm 2010), 1,99% (năm 2011), 1,89% (năm 2012) và giảm xuống 1,82% vào năm 2013. Con số này thấp hơn đáng kể so với tỷ lệ nợ xấu bình quân toàn hệ thống BIDV qua các năm tương ứng là 2,72%, 2,96%, 2,90% và 2,37%.

Thảo luận kết quả

Khi biểu diễn các dữ liệu nghiên cứu thông qua biểu đồ cột thể hiện biến thiên doanh số kết hợp đường xu hướng nợ xấu, có thể thấy rõ sự đối lập tích cực: quy mô mở rộng nhanh nhưng rủi ro được thu hẹp. Nguyên nhân chính giúp doanh số bứt phá là việc BIDV chủ động chuyển hướng tiếp cận, ban hành các văn bản chỉ đạo trọng tâm như Công văn số 6026/CV-NHBL về bán chéo sản phẩm cho cán bộ công nhân viên đối tác, và các chương trình kích cầu như gói 3.000 tỷ đồng vay nhà ở hay chương trình liên kết dự án Golden Palace.

So sánh với các nghiên cứu kinh tế tín dụng tại châu Á như kinh nghiệm tái cấu trúc nợ thẻ của Hàn Quốc hay quản trị rủi ro bán lẻ tại Malaysia, kết quả tại BIDV khẳng định tính đúng đắn của chiến lược tăng trưởng theo chiều sâu. Thay vì nới lỏng điều kiện phát hành thẻ tín dụng đại trà dẫn đến nợ xấu tăng cao, BIDV tập trung vào cho vay có tài sản thế chấp an toàn (nhà ở, sổ tiết kiệm) và cho vay tín chấp có bảo chứng nguồn thu nhập từ lương chi trả qua tài khoản ngân hàng. Điều này giúp tối ưu hóa hiệu quả kinh doanh dịch vụ ròng đạt mức tăng trưởng ấn tượng, trong đó dịch vụ thẻ tăng 32% và thu phí bảo lãnh đạt 894 tỷ đồng năm 2013.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hiện thực hóa mục tiêu đưa tỷ trọng dư nợ cho vay tiêu dùng đạt trên 12% tổng dư nợ và duy trì nợ xấu dưới 1,5% trong giai đoạn tiếp theo, các giải pháp trọng tâm bao gồm:

• Đa dạng hóa và tái cấu trúc sản phẩm tiêu dùng: Hoàn thiện gói tín dụng liên kết nhà ở với các chủ đầu tư bất động sản uy tín, thiết kế các sản phẩm cho vay tiêu dùng xanh và gói tài trợ du học trọn gói. Triển khai phân tầng hạn mức thấu chi và thẻ tín dụng dựa trên điểm tín dụng tự động trước quý 2 năm 2015 do Khối Ngân hàng Bán lẻ chủ trì.
• Đẩy mạnh chiến lược tiếp thị đa kênh và số hóa quy trình: Tích hợp công nghệ phê duyệt khoản vay nhanh qua nền tảng Internet Banking và Mobile Banking, rút ngắn thời gian thẩm định hồ sơ vay mua ô tô và nhà ở xuống dưới 24 giờ làm việc. Khối Công nghệ Thông tin phối hợp Khối Bán lẻ thực hiện trong lộ trình 12 tháng.
• Nâng cấp mô hình chấm điểm tín dụng nội bộ và kiểm soát rủi ro: Xây dựng hệ thống cảnh báo sớm rủi ro nợ quá hạn chuyên biệt cho phân khúc cá nhân, bắt buộc thẩm định thực tế nguồn thu nhập thường xuyên từ 5 triệu đồng/tháng trở lên và giá trị thực tế của tài sản thế chấp trước khi giải ngân. Ban Quản lý Rủi ro Tín dụng hoàn thành trong năm 2014.
• Chuẩn hóa năng lực đội ngũ cán bộ tín dụng: Tổ chức đào tạo bắt buộc định kỳ về đạo đức nghề nghiệp, kỹ năng thẩm định thực tế hồ sơ tài chính cá nhân và tư vấn giải pháp tài chính toàn diện cho 100% cán bộ quan hệ khách hàng cá nhân tại 118 chi nhánh trước quý 4 năm 2014.
• Kiến nghị cơ quan quản lý vĩ mô và Ngân hàng Nhà nước: Hoàn thiện hành lang pháp lý về xử lý tài sản bảo đảm và thu hồi nợ tiêu dùng; nâng cấp hạ tầng chia sẻ dữ liệu của Trung tâm Thông tin Tín dụng (CIC) nhằm ngăn chặn tình trạng khách hàng làm giả hồ sơ thu nhập hoặc vay vượt quá khả năng trả nợ tại nhiều tổ chức tín dụng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Ban lãnh đạo và cán bộ quản lý tín dụng tại các ngân hàng thương mại: Tham khảo mô hình chuyển dịch cơ cấu từ bán buôn sang bán lẻ, kinh nghiệm thiết lập các gói bán chéo sản phẩm cho doanh nghiệp liên kết và phương pháp kiểm soát nợ xấu cá nhân dưới 2%.
• Cán bộ quan hệ khách hàng cá nhân và thẩm định tín dụng: Nắm vững quy trình xử lý thực tế, tiêu chí thẩm định đối với từng phân khúc sản phẩm như vay mua nhà, vay mua ô tô, hạn mức thấu chi và phát hành thẻ tín dụng an toàn.
• Học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Sử dụng làm tài liệu tham khảo điển hình về phương pháp luận nghiên cứu định lượng kết hợp phân tích thực tiễn tại một ngân hàng thương mại nhà nước lớn của Việt Nam.
• Các nhà hoạch định chính sách tiền tệ và cơ quan thanh tra giám sát ngân hàng: Đánh giá tác động thực tế của cơ chế lãi suất, quy định bảo đảm tiền vay và thực trạng chia sẻ thông tin tín dụng đối với sự lành mạnh của thị trường tài chính tiêu dùng.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao cho vay tiêu dùng tại BIDV lại đạt tốc độ tăng trưởng cao trong giai đoạn 2010-2013?
Doanh số tăng từ 14.280 tỷ đồng lên 35.575 tỷ đồng chủ yếu nhờ BIDV chuyển dịch chiến lược sang khối bán lẻ, ban hành các chương trình ưu đãi lãi suất cố định 8,99%/năm trong 6 tháng đầu và triệt để khai thác tệp khách hàng là cán bộ công nhân viên tại các doanh nghiệp đối tác truyền thống.

Biện pháp nào giúp BIDV duy trì tỷ lệ nợ xấu tiêu dùng ở mức 1,82%, thấp hơn mức nợ xấu toàn hàng?
Ngân hàng tập trung tỷ trọng lớn vào các khoản vay có bảo đảm cao như cầm cố sổ tiết kiệm (chiếm 10.304 tỷ đồng năm 2013) và thẩm định nghiêm ngặt nguồn thu nhập từ lương ổn định, đồng thời hạn chế cấp thẻ tín dụng tín chấp đại trà khi khách hàng chưa đủ điều kiện chứng minh tài chính.

Sản phẩm cho vay nào chiếm ưu thế lớn nhất trong cơ cấu tín dụng tiêu dùng của BIDV?
Cho vay cầm cố giấy tờ có giá/sổ tiết kiệm và cho vay mua nhà ở chiếm tỷ trọng vượt trội. Riêng cho vay cầm cố đạt 10.304 tỷ đồng vào năm 2013 nhờ thủ tục nhanh gọn, phương thức trả nợ linh hoạt và khách hàng được cấp hạn mức lên đến 100% giá trị tiền gửi.

Những rào cản chính ảnh hưởng đến phát triển cho vay tiêu dùng tại Việt Nam là gì?
Các rào cản bao gồm hành lang pháp lý về xử lý tài sản bảo đảm còn phức tạp, chất lượng thông tin tài chính cá nhân chưa minh bạch, dữ liệu chia sẻ từ hệ thống thông tin tín dụng chưa đầy đủ và ý thức trả nợ của một bộ phận người vay chưa cao.

Khách hàng cá nhân vay mua ô tô tại BIDV cần đáp ứng những tiêu chuẩn tối thiểu nào?
Khách hàng cần chứng minh nguồn thu nhập trung bình ổn định tối thiểu từ 5 triệu đồng/tháng trong 3 đến 6 tháng gần nhất, có hộ khẩu hoặc tạm trú cùng địa bàn chi nhánh, và xe ô tô mua phải có giấy tờ pháp lý hợp lệ với thời gian sử dụng không quá giới hạn quy định.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích sâu sắc quá trình chuyển dịch mô hình kinh doanh của BIDV với doanh số cho vay tiêu dùng tăng trưởng mạnh từ 14.280 tỷ đồng năm 2010 lên 35.575 tỷ đồng năm 2013.
• Cơ cấu dư nợ tiêu dùng tăng từ 6,15% lên 9,10% tổng dư nợ, đồng thời phục vụ hơn 1,67 triệu khách hàng trên quy mô toàn quốc.
• Công tác quản trị rủi ro đạt kết quả ấn tượng khi kéo giảm tỷ lệ nợ xấu tiêu dùng xuống mức 1,82% vào năm 2013, thấp hơn đáng kể so với mức bình quân 2,37% của toàn hệ thống ngân hàng.
• Hệ thống giải pháp đề xuất tập trung vào 5 nhóm hành động: đa dạng hóa sản phẩm, số hóa phê duyệt tín dụng, nâng cấp mô hình chấm điểm rủi ro, đào tạo nhân sự và hoàn thiện khung pháp lý trong giai đoạn 2014-2015.
• Đóng góp khoa học và thực tiễn của công trình là cẩm nang hữu ích cho các ngân hàng thương mại trong lộ trình mở rộng thị phần tín dụng bán lẻ an toàn và bền vững. Quý độc giả và các nhà nghiên cứu hãy tham khảo toàn văn tài liệu để ứng dụng các mô hình phân tích chi tiết vào thực tiễn quản trị tín dụng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 : TỔNG QUAN VỀ CHO VAY TIÊU DÙNG VÀ PHÁT TRIỂN CHO VAY TIÊU DÙNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Khái quát về cho vay tiêu dùng 1. Khái niệm cho vay tiêu dùng Thị trường tín dụng là đối tượng của nghiên cứu sâu rộng và tranh cãi mạnh mẽ các cuộc tranh luận, và các khóa học và sách giáo khoa. Có nhiều khái niệm về CVTD: Cho vay tiêu dùng chính là việc các tổ chức tín dụng cung cấp cho một cá nhân hoặc hộ gia đình tiền hoặc thanh toán chi phí mua hàng hoá dịch vụ của họ, bao gồm các hình thức: thẻ tín dụng, cho vay thế chấp v.v… đây là những hình thức phổ biến nhất của cho vay tiêu dùng (Finlay, 2005).

Cho vay tiêu dùng là loại hình cho vay nhằm đáp ứng nhu cầu sinh hoạt, tiêu dùng của khách hàng (Trần Huy Hoàng và các tác giả, 2011). Như vậy, cho vay tiêu dùng là hình thức cấp tín dụng của NHTM trong đó ngân hàng thỏa thuận để khách hàng là cá nhân hay hộ gia đình sử dụng một khoản tiền với mục đích tiêu dùng theo nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi sau một thời gian nhất định. Những khoản cho vay tiêu dùng được dành nhiều vào các mục đích như: mua nhà, xây sửa nhà, mua xe hơi, các dụng cụ trong gia đình, đồ gỗ, các dịch vụ y tế, chi phí cho các dịp lễ. Đặc điểm của cho vay tiêu dùng Thứ nhất, quy mô từng món vay nhỏ, nhưng số lượng khách hàng thường rất đông.

CVTD là khoản vay mà đối tượng đi vay là cá nhân, hộ gia đình để sử dụng vào mục đích mua sắm hàng hóa, dịch vụ phục vụ nhu cầu tiêu dùng, sinh hoạt. Giá trị của khoản vay được xác định dựa trên giá trị của những hàng hóa, dịch vụ mà khách hàng đang có nhu cầu tiêu dùng mà những hàng hóa, dịch vụ này thường có giá trị không lớn. Hơn nữa, khi đi vay khách hàng thường đã có một phần tiền tích lũy, tiết kiệm được nên giá trị khoản vay nhỏ hơn tổng nhu cầu tiêu dùng của khách hàng. Trong khi đó, nhu cầu tiêu dùng, sinh hoạt là nhu cầu không thể thiếu trong đời sống của mỗi con người nên việc phát sinh những khoản vay tiêu dùng là rất lớn.

Chính vì vậy mà với số lượng khách hàng lớn thì tổng giá trị các khoản vay tiêu LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 dùng cũng không phải nhỏ. Thứ hai, CVTD thường không xác định được hiệu quả trực tiếp từ phương án, dự án vay vốn. Bởi vì mục đích sử dụng vốn trong CVTD là mua sắm hàng hóa, dịch vụ phục vụ nhu cầu tiêu dùng, sinh hoạt như mua nhà, xây nhà, cải tạo và sữa chữa nhà, mua ô tô phục vụ việc đi lại, mua sắm vật dụng gia đình, chữa bệnh, du học,… nên không thể xác định được hiệu trực tiếp từ việc sử dụng hàng hóa, dịch vụ đó mà chỉ có thể xác định được sự thỏa mãn nhu cầu của khoản vay đem lại cho khách hàng, đem lại mức sống tốt hơn cho khách hàng. Thứ ba, rủi ro trong CVTD cao nên lãi suất CVTD thường cũng rất cao.

Mọi khoản vay nói chung đều tiềm ẩn rất nhiều rủi ro. Lãi suất CVTD thường là cố định và được xác định dựa trên lãi suất huy động đầu vào của kỳ hạn cùng với kỳ hạn vay cộng với biên độ lãi suất và phần bù rủi ro. Chính vì thế khi có sự biến động lãi suất huy động trên thị trường tăng, ngân hàng sẽ phải bù đắp mức lãi suất huy động này mà không thay đổi được mức lãi suất cho vay. Do vậy để đảm bảo hiệu quả hoạt động, mức lãi suất CVTD bao giờ cũng cao hơn mức lãi suất cho vay khác.

Thứ tư, CVTD có tính nhạy cảm theo chu kỳ, nếu như nền kinh tế đang trong thời kỳ thịnh vượng thì nhu cầu tiêu dùng tăng lên. Nhu cầu về loại hình CVTD tăng lên do người dân cảm thấy lạc quan về tương lai, có nhu cầu sử dụng những mặt hàng vừa đẹp vừa bền lại có chất lượng đảm bảo… Ngược lại, khi nền kinh tế khó khăn, nhất là khi họ thấy tình trạng thất nghiệp tăng lên và họ sẽ hạn chế vay ngân hàng. CVTD lúc này cũng giảm đi về nhu cầu, vì người dân chỉ lo đến nhu cầu tối thiểu trong sinh hoạt của họ. Thứ năm, khi vay tiêu dùng người dân dường như kém nhạy cảm với lãi suất, người tiêu dùng quan tâm đến khoản vay họ phải trả mỗi tháng hơn là lãi suất.

Bởi vì khi tiêu dùng một loại hàng hóa dịch vụ nào đó, cho dù là hàng hóa có giá trị nhỏ hay giá trị lớn thì người đi vay cũng chỉ quan tâm đến thu nhập trong tương lai của mình có đủ để trang trải cho khoản vay hiện nay hay không, nếu như phù hợp họ sẽ sẵn sàng đi vay để thỏa mãn nhu cầu tiêu dùng của mình. Thứ sáu, mức thu nhập và trình độ học vấn có tác động lớn đến việc sử dụng các LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 khoản tiền vay của người tiêu dùng. Thật vậy, những người có thu nhập cao, có trình độ học vấn thường có đòi hỏi cao hơn, khắt khe hơn trong việc chọn lựa những hàng hóa, dịch vụ tiêu dùng. Họ thường chọn mua những mặt hàng xa xỉ, mẫu mã đẹp, chất lượng tuyệt hảo, nên họ thường vay với số tiền lớn hơn.

Thứ bảy, chất lượng thông tin tài chính từ các khoản tín dụng tiêu dùng không cao. Bởi vì, số lượng khách hàng vay tiêu dùng là rất lớn nên sẽ gây ra khó khăn cho ngân hàng trong việc thu thập các thông tin chính xác từ mỗi người đi vay. Hơn nữa vì những khoản vay tiêu dùng thường có giá trị nhỏ nên việc chứng minh tài chính của khách hàng vay thường bị cán bộ tín dụng xem nhẹ. Chính vì thế nhiều khách hàng cung cấp những thông tin tài chính không đúng với thực tế nhưng vẫn được cán bộ tín dụng sử dụng trong hồ sơ vay.

Điều này là một rủi ro cho ngân hàng trong việc thu hồi nợ. Thứ tám, nguồn trả nợ của người đi vay tiêu dùng phụ thuộc vào nguồn thu nhập ổn định dành để trả nợ NH. Hầu hết các khoản CVTD thì nguồn trả nợ không phải từ kết quả của việc sử dụng vốn vay mà được xác định dựa vào thu nhập từ lương, từ kinh doanh, từ cho thuê ô tô, nhà ở,. của người đi vay.

Đây là nguồn thu nhập ổn định mà người đi vay phải chứng minh cho ngân hàng để trả nợ vay. Các nguồn thu nhập không chứng minh được, hoặc những nguồn thu nhập bất thường thì ngân hàng thường không lấy đó là căn cứ để trả nợ vay ngân hàng. Sự cần thiết của phát triển cho vay tiêu dùng Theo Sangkyun Park (1993), cho vay tiêu dùng nổi lên như một công cụ tài chính chủ yếu cho các hộ gia đình sau Thế chiến II và là một thành phần chính của bảng cân đối hộ gia đình kể từ đầu những năm 1950. Từ năm 1960 đến năm 1992, vay tiêu dùng tương đối ổn định ở mức khoảng 20% của tổng số nợ phải trả.

Như vậy, CVTD là hình thức tín dụng phổ biến và có nhiều tiện ích, việc phát triển CVTD không những tác động tới người tiêu dùng, người sản xuất, NHTM mà còn cả nền kinh tế. Đối với người tiêu dùng: Trong cuộc sống, nhu cầu của con người rất phong phú, đa dạng từ việc mua sắm các vật dụng gia đình, tiện nghi sinh hoạt đến mua sắm LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 và xây dựng nhà cửa, du lịch… nhưng không phải lúc nào thu nhập và tích lũy cũng cho phép họ đáp ứng nhu cầu đó. Nhờ vay tiêu dùng mà họ được hưởng các tiện ích trước khi tích lũy đủ tiền và đặc biệt quan trọng hơn, nó rất cần thiết cho những trường hợp khi cá nhân có những việc chi tiêu mang tính cấp bách như nhu cầu chi tiêu cho giáo dục, y tế. Mặt khác, việc thỏa mãn trước nhu cầu sẽ thúc đẩy người tiêu dùng phấn đấu để chi trả cho nhu cầu đó càng sớm càng tốt vì khi vay ngân hàng để mua sắm, thì chính tài sản đó sẽ trở thành vật đảm bảo đối với ngân hàng mà tâm lý chung chẳng ai muốn nắm giữ tài sản mà không phải của chính mình.

Điều này gián tiếp đưa đến việc tăng thu nhập trong tương lai của người tiêu dùng. Đối với người sản xuất: Mục tiêu chung của tất cả các nhà sản xuất là giá trị tăng thêm của tài sản. Do đó bằng cách này hay cách khác thì họ đều muốn tiêu thụ được càng nhiều hàng hóa càng tốt. Tuy nhiên, họ cũng phải đối mặt với một thực tế là không phải lúc nào khách hàng cũng có tiền để thanh toán ngay mà có thể trong vài tuần, vài tháng sau khi khách hàng nhận được thu nhập hoặc đã tích lũy đủ.

Đứng trước mục tiêu lợi nhuận, mở rộng sản xuất kinh doanh, tăng khả năng cạnh tranh với các đối thủ sản cuất cùng loại mặt hàng trên thị trường, các nhà sản xuất sẵn sàng bán hàng hóa trả góp, thậm chí bán chịu hàng hóa trong thời gian dài. Để có tiền quay vòng, các cửa hàng này sẽ tìm đến sự trợ giúp của ngân hàng. Như vậy, việc cho vay của ngân hàng trong trường hợp này góp phần thúc đẩy các hãng mở rộng sản xuất kinh doanh, tạo ra khả năng cạnh tranh giữa các hãng khiến các hãng luôn phải tìm cách thay đổi mẫu mã sản phẩm, đáp ứng thị hiếu của người tiêu dùng… Thêm vào đó còn góp phần tạo công ăn việc làm cho xã hội. Đối với NHTM: Hoạt động chủ yếu của NHTM là nhận tiền gửi với trách nhiệm hoàn trả và sử dụng tiền đó để cho vay.

Song song với nỗ lực huy động vốn, các NHTM còn cố gắng tối đa trong việc cấp tín dụng cho cá nhân và cho các tổ chức kinh tế trong và ngoài nước. Đối với hầu hết các ngân hàng, khoản mục cho vay thường chiếm quá nửa giá trị tổng tài sản từ 1/2 đến 2/3 giá trị nguồn thu của ngân hàng. Với cá nhân, hộ gia đình, ngân hàng thực hiện loại hình cho vay chủ yếu như LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.