Chương 1: Những van dé lý tuân về thé chap động sản Chương 2: Quy định của pháp luật Việt Nam vệ thé chấp động sản Chương 3: Thực tiễn áp dụng pháp luật và mét số kiên nghị hoàn thiện pháp luật việt nam về thé chap đông sản NOI DUNG CHUONG 1 NHUNG VAN DE LY LUAN VE THE CHAP DONG SAN 1. Khái quát chung về động sản 1. Khái niệm động sảm Từ thời cô đại cho đến nay, tải sản được tiếp cân chủ yêu thông qua việc phân loại tài sản hơn là thông qua một định nghĩa khái quát về tai sản. Theo cách thức phân loại truyền thông từ trước đến nay, tài sản được phân thành đông sản và bat động sản Day là cách thức phân loại chính thức được ghi nhận trong Bộ luật Dân sự của nước ta qua nhiều thời kỳ cũng như trong các Bô luật Dân sự của nhiều quốc gia trên thé giới.
Cách tiếp cận nay làm nổi bật lên bản chat, đặc điểm của động sản, từ đó giúp cho việc xây đựng khái niệm về động sản đây đủ, toàn điện hơn. Đông san là một thuật ngữ Hán Việt, theo đó, động sản (HIF) là “Của cái có thé dem đi được, chăng hạn tiền bạc, xe cd, vàng bac“?. Bằng một cầu ngắn gon nhung định nghĩa này đã thé hién được hai yêu tô đặc trưng của động sản đó là động sản chính là của cải, tức một loại tài sản và động sản có thể đem di được, di chuyển được. Còn theo Từ dién Luật học, “Déng sn là tắt cả những tài sản không phải là bắt động sản Vi vay, động sản có thé là: những vật te mình chuyén động được (nur các súc vat); những vật không tự chuyên động được nhưng chuyến động bằng một lực ngoại lai (như xe cổ.
); tiền bạc, tin phiêu, hỗi phiêu; thóc lúa đã được gat, trái cây đã được hái,. Tóm lại, trong các từ điển mac dù đưa ra các đính ngiĩa khác nhau về động san nhưng tựu chung lại đều thông nhật động sản phải là những tải sản có thé di chuyển, chuyển đông được Đồng sẵn là một trong những loại tài sản quan trong, không thé thiêu trong đời sông xã hội.Do đó, động sản còn được quy đính trong hệ thông pháp luật của nhiều quốc gia trên thê giới. * Theo Từ diễn Hin Việt ` Tử điền Luật học ,tr. Điền hình như tai Pháp, tai ThiênI của BLDS Pháp về “Phân biệt các loại tai san” đã két cầu hai đặc trưng riêng biệt về động san và bat động sin‘.
Trong BLDS Pháp, sự phân biệt giữa bat đông sản và động sản là cách phân biệt loại tài sản cơ bản, dựa trên tinh chất vật lý của tai sản: bat động sản là vật không thé di dời được, con động sẵn là vật có thể di dời được. Tính chất vật ly của tải sản xét dưới góc độ có thé nhận biết hay không nhận biết bằng các giác quan cũng là tiêu chí dé các nhà soạn thảo BLDS Pháp phân loại giữa tài sản hữu hình (vat) với tải sản vô hình (quyên) Dựa trên hai cách phân loại này và áp dung phương pháp tông hợp, BLDS Pháp đưa ra bôn loại tài sản: bất động sản hữu hình, bat động sản vô hình (các quyên trên bat động sản), đông sản hữu hình, động sản vô hình. Tại Điều 527 BLDS Pháp quy định: “Tài sản có thé là động sản do tính chất hoặc do pháp luật guy đình” Được coi là động sản do tính chất, động vật và những vật có thé tự minh di chuyển từ nơi nay sang nơi khác hoặc có thé thay đổi vi trí khi có tác động từ bên ngoài”. Có thé thay, động sản do bản chất là những tai sản có khả năng tự di chuyên hoặc có thé dich chuyển đo tác động từ bên ngoài mà van giữ nguyên được hình dạng kích thước, tinh chất của tài sản Bên cạnh đó, Điều 529 BLDS Pháp liệt kê các tải sản là động sản bao gồm các trái phiếu, cỗ phiêu trị giá bang tiên, các cỗ phân hay lãi suất trong các công ty khi các công ty nay còn tôn tei; các khoản lợi tức,.
Một cách ngắn gon như theo Điều 101 Bộ luật Dân sự và Thương mai Thái Lan dinh nghiia: “Dong sản là những vật có thé chuyên từ chỗ nay qua chỗ khác, bắt chấp do tự chứng hoặc do ngoại lực. Né bao gém ed sức mạnh tự rhiên có thé chiêm dung được cing như những quyền gắn với động sản”. Như vay, Bộ luật Dân sự và Thương mai Thái Lan đã định ngliia đông sản theo tính chat đặc trung của loại tai sản nay. Do động sản đóng vai trò ngày cảng quan trọng trong nên kinh tế, khung pháp lý về giao địch bão đảm bằng động sẵn pho biên ở hau hét các nước theo hệ thông Common Law va đang dân trở thành xu hướng để các nước Châu Phi quan tâm, ban hành Luật giao dich bão đêm bằng động sản nước Cộng hòa Kenya năm 2017 định ngiĩa động sản gồm động sản hữu hình và động sản vô hình Trong đó, đông sản hữu hinh bao gồm tật cả hàng hóa (goods), xe cơ giới (motor vehicle), cây trông 4 Theo Thiền I của Bộ Luật Din sr Cộng Hoà Pháp (Bin dich của Đại sứ quán Phíp tại Việt Nam nim 2018); ; Ý Xem thêm Điều 528 BLDS Pháp.
Đông sản vô hình gam các khoản phải thu (receivables), quyền tác giả được thực thi thông qua việc khởi kiện (choses in action), tài khoản tiền gửi tại ngân hang (deposit accounts), chứng khoán điện tử (electronic securities) và quyền sở hữu trí tuệ (intellectual property rights)‘ Con tại Việt Nam, khái niém đông sản cũng đã được nghiên cứu và ghi nhận từ rất sớm trong hệ thống phép luật nước ta. Khái miệm đông sản cũng được đặt trong sự đối trong với khái niém về bat động sản. Trong Bộ Dân luật Bắc Ky và Hoàng Việt Trung Ky hộ luật đều phân chia tài sin thành bat động sản và động sản. Trong đó, động sản được chia thành đông sản theo tinh chất và động sản do pháp luật quy định Đông sản về tính chất là nhũng vật có thé di chuyên được hoặc tự nó di chuyển được nlư các động vật hoặc nhờ sức người hư đô vật theo Điều 454 Dan luật Bắc Kỷ và Điêu 466 Hoàng Việt Trung Kỳ hô luật.
Động sản do luật đính là những vật thuộc về đông sản, cỗ phân công ty, tiền nợ, lãi, quyền sở hữu văn học, nghệ thuật, công nghiệp theo Điêu 469 Hoang Viét Trung Ky hộ luật. Tiếp đến thời ky hiên nay, cũng như cách tiệp cân của nhị: éu nên pháp luật trên thé giới, pháp luật Việt Nam phân chia tài sản thành hai loai là bat động sản và động sin Theo quy định tại Khoản 2 Điều 105 BLDS 2015, “Tài scin bao gồm bắt động sản và động sản”. Khoản 2 Điều 107 BLDS 2015 định nghĩa “đồng sản là những tài sản không phải là bắt đồng sản”. Như vậy, do tính chat phức tạp và đa dang của tài sản là động sản, BLDS 2015 không đưa ra đính nghĩa cụ thé về động sản ma đưa ra đặc điểm phân biệt động sản và bat đông sản dua trên tiêu chi phân loại mang tính loại trừ, theo đó các tai sản không phải là bat đông sản sẽ được coi là đông sản Do đó, dé xác đính xem một tai sẵn có phải 1a động san hay không thi phểi xem nó có thuộc danh sách bat động sản mà pháp luật quy định hay không.
Nếu hiểu theo cách tiếp cân dưới góc độ vật lý thi động sản là tai sản có thé di chuyển được như xe ô tô, máy móc, thiét bi, hang hóa,. Đặc điểm này giúp phân biệt động sẵn với bat đông sản thường là tài sản có vi trí có đính, không đi chuyển được. Tuy nhiên trong bối cảnh hiện nay, tài sin là động sản ding để bảo đâm thực hiện nghĩa vụ ngày càng đa dang, xuất hiện ngày càng nhiều tai sin mới, do đó tiêu chi về tính cô định hay cơ động của tai sản không con đây đủ và phủ hợp. ° Luật gino dich bio dim bing động sẵn rước Công hỏa Kenya nim 2017.
` Nguyễn Huy Anh (1998), Qria trừnh Feinh thioth và phát triển pháp luật về sở lữở Việt Nam, Neb Chính trị Quốc gia, Hà Nội. 10 Qua những phân tích, đánh giá quy định pháp luật về đông sản của các nước nói trên, cùng với những phân tích của minh, tác giả có thé đưa ra định ngiữa động sin như sau: “Đồng sản là tài sản có thé chuyển dich hoặc đi đời từ nơi néy sang nơi khác trong không giam nhất định mà vẫn giữ nguyên tinh năng công đụng “ 1. Đặc điềm cha động san Dé nhận điện về đông sản thủ nhật thiết phải chỉ ra được các đặc điểm pháp lí của chúng, Trên cơ sở tìm hiểm các quy đính của pháp luật dân sự truyền thống và hiện đại, động sản có những đặc điểm cơ bản sau: Thứ nhất, đông sản có tính chất có thể đi đời Một trong những đặc điểm nổi bật và rõ rang nhật của động sản có thé dễ dang nhận ra đó chính là tinh chất có thé di đời. Tinh di dời của động sản được thé hién rat rõ trong các quy định pháp luật, nó trở thành yêu tổ tiên quyết dé xác định tải sẵn là bat động sản hay đông sin Bat đông sản thường gắn với tinh chat “bat đông”.
Tức là không có khả năng di chuyển hay chuyển dịch trên thực tế. Nó gắn với gốc so sánh là các tinh chất trên dat đai. Trong khi đông sản lại phản anh với tính “đông”. La kha năng có thé địch chuyển trên thực tế so với những cái bat đông Bat động sản là những tài sản không thể di doi được.
Đông sản là những tài sản có thé di đời được. Trong khoản 1 Điều 107 mang đến những liệt kê với các bắt đông sản Các tải sẵn là bat đông sản là đất đai và những tai sản là nhà, công trình xây dung gắn liền với dat dai và tính chat của các loại tài sin này là không di chuyển được về mat co hoc (có thé hiểu cu thể là nếu tách rời những tài sản này khỏi đất thi chúng sẽ bị hư hồng hoặc không trở về trang thái ban dau đươc). Dat đai hiển nhiên 1a một loại tài sin không thé di đời. Những tài sản gắn liền với dat đai như nha, công trình xây dung gắn liên với dat dai đều là bat động sản Loại tài sản thứ ba là những tài sản mà sự tôn tại của chúng không thé tách rời khỏi đất đai.