Pháp Luật Về Định Đoạt Phần Vốn Góp Trong Công Ty Trách Nhiệm Hữu Hạn Hai Thành Viên Trở Lên

Quyền định đoạt phần vốn góp trong công ty TNHH là một trong những quyền quan trọng nhất của thành viên. 52 trang · Trường Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh · 2021.

• Tác giả: Trương Minh Thông
• Người hướng dẫn: Thạc sĩ Nguyễn Thị Phương Hà
• Trường học: Trường Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Luật Thương mại
• Đề tài: Pháp luật về định đoạt phần vốn góp trong công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên theo pháp luật Việt Nam và một số kiến nghị hoàn thiện
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CÁC QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VIỆT NAM VỀ QUYỀN ĐỊNH ĐOẠT PHẦN VỐN GÓP TRONG CÔNG TY TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN HAI THÀNH VIÊN TRỞ LÊN
• 1.1. Một số vấn đề lý luận chung về quyền định đoạt phần vốn góp trong công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên
• 1.1.1. Phần vốn góp của thành viên trong vốn điều lệ của công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên
• 1.1.2. Cơ sở pháp lý về quyền định đoạt phần vốn góp trong công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên
• 1.2. Quy định của pháp luật về quyền định đoạt phần vốn góp trong công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên
• 1.2.1. Chủ thể và đối tượng của quyền định đoạt phần vốn góp trong công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên
• 1.2.2. Quy định của pháp luật về quyền chuyển nhượng phần vốn góp trong công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên
• 1.2.3. Quy định của pháp luật về quyền yêu cầu công ty mua lại phần vốn góp trong công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên
• 1.2.4. Quy định của pháp luật về quyền để lại thừa kế và tặng cho phần vốn góp trong công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên
• 1.2.5. Quy định của pháp luật về quyền trả nợ bằng phần vốn góp trong công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên
• 1.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: CÁC BẤT CẬP VÀ KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN CHO CÁC QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VỀ ĐỊNH ĐOẠT PHẦN VỐN GÓP TRONG CÔNG TY TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN HAI THÀNH VIÊN TRỞ LÊN
• 2.1. Bất cập và kiến nghị đối với các quy định liên quan đến phạm vi quyền của các chủ thể và đối tượng chuyển nhượng
• 2.2. Bất cập và kiến nghị đối với các quy định về quyền định đoạt phần vốn góp trong công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên
• 2.2.1. Bất cập và kiến nghị đối với các quy định về quyền chuyển nhượng phần vốn góp trong công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên
• 2.2.2. Bất cập và kiến nghị đối với các quy định về quyền yêu cầu công ty mua lại phần vốn góp trong công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên
• 2.2.3. Bất cập và kiến nghị đối với các quy định về quyền tặng cho, để thừa kế, trả nợ bằng phần vốn góp trong công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên
• 2.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Quyền Định Đoạt Vốn Góp TNHH Tổng Quan Pháp Lý 2025

Quyền định đoạt phần vốn góp trong công ty TNHH là một trong những quyền quan trọng nhất của thành viên. Pháp luật Việt Nam, đặc biệt là Luật Doanh nghiệp, đã có những quy định cụ thể về vấn đề này. Quyền này cho phép thành viên có thể chuyển nhượng, tặng cho, thừa kế hoặc sử dụng phần vốn góp của mình để trả nợ. Việc thực hiện quyền này ảnh hưởng trực tiếp đến cơ cấu sở hữu và hoạt động của công ty. Do đó, việc hiểu rõ các quy định pháp luật liên quan là vô cùng quan trọng. Các quy định này nhằm bảo vệ quyền lợi của thành viên, đồng thời đảm bảo sự ổn định và phát triển của công ty TNHH.

1.1. Khái Niệm Quyền Định Đoạt Vốn Góp Theo Luật Doanh Nghiệp

Quyền định đoạt vốn góp là quyền của thành viên công ty TNHH trong việc thực hiện các hành vi pháp lý đối với phần vốn góp của mình. Các hành vi này bao gồm chuyển nhượng vốn góp, tặng cho, để lại thừa kế, hoặc sử dụng để trả nợ. Quyền này được pháp luật bảo vệ và có thể thực hiện theo quy định của điều lệ công ty và luật doanh nghiệp. Việc thực hiện quyền này phải tuân thủ các quy định về thủ tục, điều kiện và nghĩa vụ liên quan.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Quyền Định Đoạt Vốn Góp Trong TNHH

Quyền định đoạt vốn góp có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ quyền lợi của thành viên công ty TNHH. Nó cho phép thành viên linh hoạt trong việc quản lý tài sản và tham gia vào hoạt động kinh doanh của công ty. Đồng thời, quyền này cũng tạo điều kiện thuận lợi cho việc thu hút vốn đầu tư và phát triển doanh nghiệp. Việc hạn chế quyền định đoạt vốn góp có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển của công ty TNHH.

II. Thách Thức Pháp Lý Tranh Chấp Quyền Định Đoạt Vốn Góp

Trong thực tế, việc thực hiện quyền định đoạt vốn góp trong công ty TNHH không phải lúc nào cũng suôn sẻ. Các tranh chấp liên quan đến chuyển nhượng vốn góp, thừa kế vốn góp, hoặc định giá phần vốn góp thường xuyên xảy ra. Nguyên nhân có thể do quy định pháp luật chưa rõ ràng, hoặc do sự khác biệt trong quan điểm giữa các thành viên. Việc giải quyết các tranh chấp vốn góp này đòi hỏi sự am hiểu sâu sắc về luật doanh nghiệp và kỹ năng giải quyết tranh chấp hiệu quả. Các bên liên quan cần tìm đến tư vấn pháp luật doanh nghiệp để bảo vệ quyền lợi của mình.

2.1. Các Dạng Tranh Chấp Thường Gặp Về Quyền Vốn Góp

Các tranh chấp vốn góp thường gặp bao gồm tranh chấp về thủ tục chuyển nhượng vốn góp, tranh chấp về giá trị phần vốn góp, tranh chấp về quyền ưu tiên mua lại phần vốn góp, và tranh chấp về quyền thừa kế vốn góp. Các tranh chấp này có thể phát sinh giữa các thành viên trong công ty, hoặc giữa thành viên và người không phải là thành viên. Việc giải quyết các tranh chấp này thường phức tạp và tốn kém.

2.2. Giải Pháp Ngăn Ngừa Tranh Chấp Quyền Định Đoạt Vốn Góp

Để ngăn ngừa các tranh chấp vốn góp, các thành viên công ty TNHH cần xây dựng điều lệ công ty rõ ràng và chi tiết về quyền định đoạt vốn góp. Các quy định này cần quy định rõ về quy trình chuyển nhượng vốn góp, phương pháp định giá phần vốn góp, và quyền ưu tiên mua lại phần vốn góp. Ngoài ra, các thành viên cần duy trì mối quan hệ tốt đẹp và giải quyết các mâu thuẫn một cách hòa bình.

III. Hướng Dẫn Chuyển Nhượng Vốn Góp TNHH Thủ Tục Lưu Ý

Chuyển nhượng vốn góp là một trong những hình thức định đoạt vốn góp phổ biến nhất trong công ty TNHH. Việc chuyển nhượng vốn góp phải tuân thủ các quy định của luật doanh nghiệp và điều lệ công ty. Thành viên muốn chuyển nhượng vốn góp phải chào bán phần vốn góp đó cho các thành viên còn lại theo tỷ lệ tương ứng với phần vốn góp của họ. Chỉ khi các thành viên còn lại không mua hoặc không mua hết thì thành viên đó mới được chuyển nhượng vốn góp cho người khác. Việc chuyển nhượng vốn góp phải được thực hiện bằng văn bản và phải được đăng ký với cơ quan đăng ký kinh doanh.

3.1. Quy Trình Chuyển Nhượng Vốn Góp Chi Tiết Theo Luật

Quy trình chuyển nhượng vốn góp bao gồm các bước sau: (1) Thành viên muốn chuyển nhượng vốn góp phải thông báo bằng văn bản cho các thành viên còn lại về ý định chuyển nhượng vốn góp và giá chào bán. (2) Các thành viên còn lại có quyền ưu tiên mua lại phần vốn góp đó trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày nhận được thông báo. (3) Nếu các thành viên còn lại không mua hoặc không mua hết, thành viên muốn chuyển nhượng vốn góp có quyền chuyển nhượng vốn góp cho người khác với giá không thấp hơn giá chào bán cho các thành viên còn lại. (4) Việc chuyển nhượng vốn góp phải được thực hiện bằng văn bản và phải được đăng ký với cơ quan đăng ký kinh doanh.

3.2. Lưu Ý Quan Trọng Khi Chuyển Nhượng Vốn Góp TNHH

Khi chuyển nhượng vốn góp, cần lưu ý các vấn đề sau: (1) Giá chuyển nhượng vốn góp phải hợp lý và phản ánh đúng giá trị thực tế của phần vốn góp. (2) Hợp đồng chuyển nhượng vốn góp phải được lập thành văn bản và phải có đầy đủ các điều khoản cần thiết. (3) Việc chuyển nhượng vốn góp phải được đăng ký với cơ quan đăng ký kinh doanh để đảm bảo tính pháp lý. (4) Cần xem xét các nghĩa vụ về thuế thu nhập cá nhân từ chuyển nhượng vốn góp.

IV. Thừa Kế Tặng Cho Vốn Góp Hướng Dẫn Chi Tiết 2025

Ngoài chuyển nhượng vốn góp, thành viên công ty TNHH còn có quyền để lại thừa kế vốn góp hoặc tặng cho vốn góp cho người khác. Việc thừa kế vốn góp được thực hiện theo quy định của pháp luật về thừa kế. Người thừa kế sẽ trở thành thành viên của công ty nếu được Hội đồng thành viên chấp thuận. Việc tặng cho vốn góp cũng phải được Hội đồng thành viên chấp thuận. Nếu không được chấp thuận, phần vốn góp đó có thể được mua lại bởi công ty hoặc các thành viên còn lại.

4.1. Thủ Tục Thừa Kế Vốn Góp Trong Công Ty TNHH

Thủ tục thừa kế vốn góp được thực hiện theo quy định của pháp luật về thừa kế. Người thừa kế phải xuất trình các giấy tờ chứng minh quyền thừa kế, như di chúc hoặc văn bản khai nhận di sản thừa kế. Sau khi được Hội đồng thành viên chấp thuận, người thừa kế sẽ trở thành thành viên của công ty và được cấp giấy chứng nhận phần vốn góp.

4.2. Quy Định Về Tặng Cho Vốn Góp Và Các Hạn Chế

Việc tặng cho vốn góp phải được Hội đồng thành viên chấp thuận. Nếu không được chấp thuận, phần vốn góp đó có thể được mua lại bởi công ty hoặc các thành viên còn lại. Việc tặng cho vốn góp phải được thực hiện bằng văn bản và phải được đăng ký với cơ quan đăng ký kinh doanh. Cần lưu ý các quy định về thuế thu nhập cá nhân từ tặng cho vốn góp.

V. Mua Lại Vốn Góp Quyền Của Thành Viên Nghĩa Vụ Của TNHH

Trong một số trường hợp, thành viên công ty TNHH có quyền yêu cầu công ty mua lại phần vốn góp của mình. Quyền này thường phát sinh khi có sự thay đổi lớn trong điều lệ công ty hoặc trong cơ cấu tổ chức của công ty. Việc mua lại phần vốn góp phải được thực hiện theo giá thị trường hoặc theo giá do các bên thỏa thuận. Công ty có nghĩa vụ mua lại phần vốn góp nếu thành viên có đủ điều kiện và tuân thủ đúng thủ tục.

5.1. Điều Kiện Để Thành Viên Yêu Cầu Mua Lại Vốn Góp

Thành viên có quyền yêu cầu công ty mua lại phần vốn góp của mình trong các trường hợp sau: (1) Có sự thay đổi lớn trong điều lệ công ty mà thành viên không đồng ý. (2) Có sự thay đổi lớn trong cơ cấu tổ chức của công ty mà thành viên không đồng ý. (3) Công ty sáp nhập, hợp nhất, chia tách, hoặc giải thể. Thành viên phải thông báo bằng văn bản cho công ty về yêu cầu mua lại phần vốn góp.

5.2. Nghĩa Vụ Của Công Ty TNHH Khi Mua Lại Vốn Góp

Công ty có nghĩa vụ mua lại phần vốn góp của thành viên nếu thành viên có đủ điều kiện và tuân thủ đúng thủ tục. Giá mua lại phần vốn góp phải được xác định theo giá thị trường hoặc theo giá do các bên thỏa thuận. Công ty phải thanh toán đầy đủ và đúng hạn cho thành viên. Việc mua lại phần vốn góp phải được thực hiện theo quy định của luật doanh nghiệp và điều lệ công ty.

VI. Giải Quyết Tranh Chấp Về Vốn Góp Phương Pháp Kinh Nghiệm

Khi có tranh chấp vốn góp xảy ra, các bên liên quan có thể lựa chọn các phương pháp giải quyết tranh chấp khác nhau, như thương lượng, hòa giải, trọng tài, hoặc tòa án. Thương lượng và hòa giải là các phương pháp giải quyết tranh chấp hòa bình, giúp các bên tự thỏa thuận và đạt được giải pháp chung. Trọng tài và tòa án là các phương pháp giải quyết tranh chấp bằng pháp luật, có tính ràng buộc cao hơn. Việc lựa chọn phương pháp giải quyết tranh chấp phù hợp phụ thuộc vào tính chất và mức độ nghiêm trọng của tranh chấp.

6.1. Các Phương Pháp Giải Quyết Tranh Chấp Vốn Góp Phổ Biến

Các phương pháp giải quyết tranh chấp vốn góp phổ biến bao gồm: (1) Thương lượng: Các bên tự thỏa thuận và đạt được giải pháp chung. (2) Hòa giải: Các bên nhờ một bên thứ ba trung gian giúp đỡ để đạt được giải pháp chung. (3) Trọng tài: Các bên đưa tranh chấp ra giải quyết tại một tổ chức trọng tài. (4) Tòa án: Các bên đưa tranh chấp ra giải quyết tại tòa án.

6.2. Kinh Nghiệm Giải Quyết Tranh Chấp Vốn Góp Hiệu Quả

Để giải quyết tranh chấp vốn góp hiệu quả, cần lưu ý các vấn đề sau: (1) Thu thập đầy đủ chứng cứ và tài liệu liên quan. (2) Tìm hiểu kỹ các quy định pháp luật và điều lệ công ty. (3) Lựa chọn phương pháp giải quyết tranh chấp phù hợp. (4) Tìm kiếm sự tư vấn pháp luật doanh nghiệp từ các chuyên gia có kinh nghiệm. (5) Giữ thái độ bình tĩnh và hợp tác trong quá trình giải quyết tranh chấp.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong nền kinh tế thị trường, chế độ sở hữu tư nhân và nguyên tắc tự do hợp đồng là những nền tảng pháp lý cơ bản được Nhà nước công nhận. Trên cơ sở đó, pháp luật doanh nghiệp Việt Nam luôn ghi nhận quyền sở hữu và đặc biệt là quyền định đoạt phần vốn góp của thành viên – một quyền năng then chốt của nhà đầu tư. Theo số liệu thống kê của Cục Quản lý đăng ký kinh doanh năm 2020, phần lớn các doanh nghiệp tại Việt Nam có quy mô nhỏ và vừa. Đối với quy mô này, mô hình công ty cổ phần có cơ cấu quản trị phức tạp, trong khi doanh nghiệp tư nhân và công ty hợp danh lại áp dụng chế độ trách nhiệm vô hạn. Do đó, công ty trách nhiệm hữu hạn (TNHH) hai thành viên trở lên – loại hình kết hợp ưu điểm của công ty đối nhân và công ty đối vốn, nơi các thành viên có sự quen biết, tin cậy và chỉ chịu trách nhiệm hữu hạn trong phạm vi phần vốn góp – trở thành mô hình doanh nghiệp phổ biến hàng đầu.

Tuy nhiên, thực tiễn áp dụng Luật Doanh nghiệp qua các thời kỳ (từ phiên bản năm 1999, 2005, 2014 đến 2020) cho thấy đã phát sinh nhiều vướng mắc và tranh chấp liên quan đến việc định đoạt phần vốn góp. Các quy định pháp luật còn thiếu rõ ràng về thủ tục chuyển nhượng, việc định đoạt phần vốn cam kết góp, cũng như phạm vi quyền định đoạt của các chủ thể chưa phải hoặc không trở thành thành viên công ty.

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Trương Minh Thông (chuyên ngành Luật Thương mại, Trường Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh, năm 2021, dưới sự hướng dẫn khoa học của ThS. Nguyễn Thị Phương Hà) xác định 03 mục đích nghiên cứu:

1. Phân tích và làm rõ các quy định của Luật Doanh nghiệp năm 2020 về định đoạt phần vốn góp trong công ty TNHH hai thành viên trở lên từ góc độ lý luận đến thực tiễn áp dụng.
2. Chỉ ra những điểm tiến bộ và hạn chế của Luật Doanh nghiệp năm 2020 trên cơ sở so sánh với Luật Doanh nghiệp năm 2005, Luật Doanh nghiệp năm 2014 và thực tiễn xét xử.
3. Đề xuất các kiến nghị cụ thể nhằm hoàn thiện quy định pháp luật doanh nghiệp về định đoạt phần vốn góp trong công ty TNHH hai thành viên trở lên.

Về đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Các quy định pháp luật Việt Nam điều chỉnh quyền định đoạt phần vốn góp trong công ty TNHH hai thành viên trở lên, bao gồm: chuyển nhượng, yêu cầu công ty mua lại, để thừa kế, tặng cho và dùng phần vốn góp để trả nợ của các chủ thể là tổ chức, cá nhân Việt Nam (không nghiên cứu phần vốn góp của nhà đầu tư nước ngoài).
• Phạm vi nghiên cứu: Trọng tâm là Luật Doanh nghiệp năm 2020 (Luật số 59/2020/QH14), có đối chiếu với Luật Doanh nghiệp năm 2005, Luật Doanh nghiệp năm 2014, Bộ luật Dân sự năm 2015 (Luật số 91/2015/QH13), Nghị định số 01/2021/NĐ-CP và các bản án thực tế của Tòa án.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng lập luận dựa trên các khái niệm và nền tảng lý luận luật học sau:

• Bản chất pháp lý của phần vốn góp: Căn cứ khoản 34 Điều 4 Luật Doanh nghiệp năm 2020, phần vốn góp là tổng giá trị tài sản của một thành viên đã góp hoặc cam kết góp vào công ty. Phần vốn góp là quyền tài sản vô hình, vừa đại diện cho giá trị tài sản, vừa xác lập tư cách thành viên, bao gồm nhóm quyền tài sản (hưởng lợi nhuận, chia tài sản khi giải thể/phá sản) và nhóm quyền quản trị (biểu quyết, tham dự họp Hội đồng thành viên) theo Điều 49, Điều 50 Luật Doanh nghiệp năm 2020.
• Quyền định đoạt phần vốn góp: Căn cứ Điều 192, Điều 194, Điều 196 Bộ luật Dân sự năm 2015 và điểm e khoản 1 Điều 49 Luật Doanh nghiệp năm 2020, định đoạt phần vốn góp là việc định đoạt "số phận pháp lý" của tài sản thông qua các giao dịch dân sự, thương mại. Do tính chất "công ty đóng" và yếu tố đối nhân, quyền định đoạt này bị giới hạn bởi các điều kiện luật định nhằm bảo vệ sự ổn định của công ty và quyền lợi của các thành viên còn lại.
• Phần vốn cam kết góp là tài sản hình thành trong tương lai: Dựa trên điểm a khoản 2 Điều 108 Bộ luật Dân sự năm 2015 và khoản 2 Điều 47 Luật Doanh nghiệp năm 2020, trong thời hạn 90 ngày góp vốn, phần vốn cam kết góp được xác định là tài sản hình thành trong tương lai, cho phép thành viên thực hiện quyền định đoạt tương ứng với tỷ lệ đã cam kết.

Tác giả sử dụng ba phương pháp nghiên cứu pháp lý chủ đạo:

• Phương pháp phân tích: Sử dụng xuyên suốt các chương để phân tích quy phạm pháp luật, bình luận cơ sở lý luận, giải mã cấu trúc điều luật và đánh giá các bản án, vụ việc thực tế giải quyết tranh chấp kinh doanh thương mại.
• Phương pháp tổng hợp: Sử dụng chủ yếu tại Chương 2 nhằm hệ thống hóa các bất cập, lỗ hổng pháp lý từ thực tiễn để xây dựng hệ thống kiến nghị hoàn thiện lập pháp.
• Phương pháp so sánh luật: So sánh quy định của Luật Doanh nghiệp năm 2020 với Luật Doanh nghiệp năm 2014, Luật Doanh nghiệp năm 2005 và Luật Doanh nghiệp năm 1999 nhằm nhận diện sự chuyển biến và tính tiến bộ của kỹ thuật lập pháp qua từng thời kỳ.

Nguồn dữ liệu nghiên cứu bao gồm các văn bản quy phạm pháp luật Việt Nam, giáo trình chuẩn của Trường Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh, các sách chuyên khảo (Phạm Hoài Huấn, Trương Nhật Quang, Bùi Ngọc Cường), các bài viết trên Tạp chí Khoa học pháp lý, Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp, cùng các bản án thực tế của Tòa án nhân dân TP. Hải Phòng, Tòa án nhân dân TP. Hồ Chí Minh, Tòa án nhân dân tỉnh Bình Định và Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Các quy định của pháp luật Việt Nam về quyền định đoạt phần vốn góp trong công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên

Chương này tập trung làm rõ khung pháp lý hiện hành của Luật Doanh nghiệp năm 2020 điều chỉnh các quan hệ định đoạt phần vốn góp:

• Chủ thể và đối tượng định đoạt:
  • Chủ thể: Phân chia thành hai nhóm gồm thành viên công ty (có đầy đủ quyền định đoạt mở rộng như chuyển nhượng, tặng cho, để thừa kế, dùng trả nợ, thế chấp...) và các chủ thể sở hữu phần vốn góp hợp pháp nhưng chưa hoặc không trở thành thành viên (người thừa kế không muốn vào công ty, người nhận tặng cho hoặc nhận trả nợ không được Hội đồng thành viên chấp thuận). Nhóm thứ hai có phạm vi định đoạt hẹp hơn, chủ yếu chỉ được chuyển nhượng hoặc yêu cầu công ty mua lại.
  • Đối tượng: Gồm phần vốn đã góp và phần vốn cam kết góp (được công nhận là tài sản hình thành trong tương lai trong thời hạn 90 ngày kể từ ngày cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp).
• Quy định về chuyển nhượng phần vốn góp (Điều 52 Luật Doanh nghiệp năm 2020): Nguyên tắc cốt lõi là ưu tiên chào bán cho các thành viên còn lại theo tỷ lệ vốn góp với cùng điều kiện. Chỉ khi các thành viên còn lại không mua hoặc không mua hết trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày chào bán thì mới được chuyển nhượng cho người ngoài với cùng điều kiện đã chào bán. Ngoại lệ tự do chuyển nhượng được áp dụng khi công ty không thanh toán được phần vốn góp yêu cầu mua lại theo khoản 4 Điều 51.
• Quy định về yêu cầu công ty mua lại phần vốn góp (Điều 51 Luật Doanh nghiệp năm 2020): Đây là ngoại lệ của nguyên tắc cấm rút vốn, nhằm bảo vệ thành viên (nhất là nhóm thiểu số) khi bỏ phiếu không tán thành nghị quyết sửa đổi Điều lệ về quyền/nghĩa vụ, tổ chức lại công ty hoặc trường hợp Điều lệ quy định. Công ty chỉ thanh toán mua lại nếu sau khi thanh toán vẫn bảo đảm thanh toán đủ các khoản nợ và nghĩa vụ tài sản khác.
• Quy định về để lại thừa kế, tặng cho và trả nợ bằng phần vốn góp (Điều 53 Luật Doanh nghiệp năm 2020): Phân định cơ chế tiếp nhận tư cách thành viên đối với cá nhân nhận thừa kế theo di chúc/pháp luật, người nhận tặng cho thuộc hàng thừa kế theo pháp luật (đương nhiên làm thành viên) so với người nhận tặng cho ngoài hàng thừa kế hoặc người nhận thanh toán nợ (phải được Hội đồng thành viên chấp thuận mới trở thành thành viên).

Chương 2: Các bất cập và kiến nghị hoàn thiện cho các quy định pháp luật về định đoạt phần vốn góp trong công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên

Chương này phân tích các vướng mắc trong quy định và thực tiễn xét xử, từ đó đề xuất các giải pháp lập pháp cụ thể:

• Về quyền chuyển nhượng phần vốn góp:
  • Bất cập: Luật chưa rõ ràng về việc thành viên có được thỏa thuận điều kiện khắt khe hơn khi bán cho người ngoài; bắt buộc chờ hết 30 ngày dù các thành viên khác đã có văn bản từ chối mua sớm; loại trừ quyền tự thỏa thuận tỷ lệ chào bán nội bộ giữa các thành viên.
  • Thực tiễn xét xử: Phân tích Bản án số 22/2018/KDTM-PT của TAND TP. Hải Phòng (công nhận quyền chuyển nhượng cho bên thứ ba sau khi thành viên khác gửi văn bản từ chối mua trước thời hạn 30 ngày), Bản án số 1002/2019/KDTM-ST của TAND TP. Hồ Chí Minh và Bản án số 22/2018/KDTM-PT của TAND cấp cao tại Đà Nẵng (Tòa án công nhận thỏa thuận phân chia tỷ lệ chuyển nhượng nội bộ dù không đúng tỷ lệ sở hữu ban đầu).
  • Kiến nghị: Bổ sung quy định cho phép thành viên chuyển nhượng ngay khi nhận được văn bản từ chối mua của các thành viên còn lại; cho phép các bên tự thỏa thuận tỷ lệ chào bán nội bộ nếu toàn bộ thành viên đồng thuận hoặc Điều lệ có quy định khác.
• Về quyền yêu cầu công ty mua lại phần vốn góp:
  • Bất cập: Khoản 3 Điều 51 quy định điều kiện công ty vẫn phải bảo đảm thanh toán nợ mới có nghĩa vụ mua lại vô hình trung triệt tiêu quyền rút vốn hợp pháp của thành viên; thiếu quy định buộc công ty phải chứng minh, giải trình về khả năng tài chính.
  • Thực tiễn xét xử: Bản án số 08/2021/KDTM-PT của TAND cấp cao tại Đà Nẵng (vụ án Công ty TNHH sản xuất gạch ngói TT) đã sai lầm khi công nhận biên bản thỏa thuận rút vốn/hoàn trả vốn là công ty mua lại phần vốn góp theo Điều 52 Luật Doanh nghiệp năm 2014, vi phạm căn cứ luật định tại khoản 1 Điều 51.
  • Kiến nghị: Tách bạch nghĩa vụ mua lại với thời điểm thanh toán. Công ty vẫn phải có nghĩa vụ mua lại phần vốn góp và ghi nhận nợ, việc thanh toán có thể lùi lại khi tài chính cho phép, chỉ chấm dứt nghĩa vụ khi công ty lâm vào thủ tục phá sản. Bổ sung trách nhiệm giải trình, kiểm toán khả năng tài chính của công ty đối với thành viên yêu cầu mua lại.
• Về quyền tặng cho, thừa kế, trả nợ bằng phần vốn góp:
  • Bất cập: Quy định người thừa kế theo di chúc và người nhận tặng cho thuộc hàng thừa kế đương nhiên trở thành thành viên đã xâm phạm tính đối nhân và tính "đóng" của công ty TNHH; chưa có quy định cho phép người nhận tặng cho từ chối gia nhập công ty; hạn chế quyền của người nhận trả nợ (chỉ được chuyển nhượng, không được yêu cầu mua lại).
  • Kiến nghị: Bổ sung quy định Hội đồng thành viên có quyền bác bỏ tư cách thành viên của người nhận thừa kế/tặng cho nếu các thành viên phản đối đại diện từ 75% tổng số vốn góp; bổ sung quyền từ chối gia nhập công ty của người nhận tặng cho; mở rộng quyền yêu cầu công ty mua lại cho người nhận trả nợ bằng phần vốn góp khi không được Hội đồng thành viên chấp thuận.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp toàn diện các điểm bất cập trong Luật Doanh nghiệp năm 2020 và đưa ra hệ thống giải pháp hoàn thiện lập pháp qua bảng so sánh đối chiếu:

Lĩnh vực quy định	Bất cập pháp lý trong Luật Doanh nghiệp 2020	Đề xuất hoàn thiện lập pháp của tác giả
Chuyển nhượng phần vốn góp (Điều 52)	Bắt buộc chờ đủ 30 ngày chào bán nội bộ dù các thành viên đã từ chối; không cho phép thỏa thuận tỷ lệ chào bán nội bộ khác tỷ lệ vốn góp.	Cho phép chuyển nhượng cho bên thứ ba ngay khi nhận đủ thông báo từ chối; cho phép các thành viên tự thỏa thuận tỷ lệ chuyển nhượng nội bộ.
Yêu cầu mua lại phần vốn góp (Điều 51)	Xóa bỏ nghĩa vụ mua lại nếu công ty không bảo đảm thanh toán nợ khác; thiếu nghĩa vụ giải trình tài chính của công ty.	Quy định nghĩa vụ mua lại là bắt buộc; việc thanh toán có thể hoãn đến khi tài chính phục hồi; bổ sung trách nhiệm chứng minh, cung cấp báo cáo tài chính của công ty.
Thừa kế và Tặng cho (Điều 53)	Người nhận thừa kế/tặng cho đương nhiên làm thành viên làm tổn hại tính đối nhân; người nhận tặng cho không có điều khoản từ chối làm thành viên.	Cho phép Hội đồng thành viên từ chối tiếp nhận nếu thành viên sở hữu từ 75% vốn phản đối; bổ sung quyền từ chối tư cách thành viên cho người nhận tặng cho.
Trả nợ bằng phần vốn góp (Điều 53)	Người nhận trả nợ khi không được duyệt làm thành viên chỉ có quyền chuyển nhượng, không có quyền yêu cầu mua lại.	Bổ sung quyền yêu cầu công ty mua lại phần vốn góp cho chủ nợ nhận thanh toán nếu không được Hội đồng thành viên chấp thuận.

Đóng góp của khóa luận thể hiện ở việc làm sáng tỏ cơ sở lý luận về quyền tài sản vô hình và bản chất của phần vốn cam kết góp; phân định rành mạch phạm vi quyền giữa thành viên công ty và chủ thể sở hữu vốn ngoài công ty; đồng thời chỉ ra sự thiếu nhất quán trong thực tiễn áp dụng pháp luật của Tòa án thông qua các bản án kinh doanh thương mại điển hình.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Phạm vi nghiên cứu của khóa luận được giới hạn trong việc định đoạt phần vốn góp của các cá nhân, tổ chức Việt Nam, chưa mở rộng phân tích các điều kiện đặc thù đối với nhà đầu tư nước ngoài (như thủ tục đăng ký góp vốn, mua cổ phần/phần vốn góp theo pháp luật đầu tư, quản lý ngoại hối). Nguồn dữ liệu thực tiễn chủ yếu dựa trên các bản án được công bố giai đoạn áp dụng Luật Doanh nghiệp năm 2005, 2014 và thời điểm đầu khi Luật Doanh nghiệp năm 2020 có hiệu lực.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu cơ chế định đoạt phần vốn góp trong công ty TNHH có vốn đầu tư nước ngoài; nghiên cứu sâu hơn về các biện pháp bảo đảm thực hiện nghĩa vụ bằng phần vốn góp (cầm cố, thế chấp); đánh giá tác động toàn diện của các nghị định hướng dẫn thi hành Luật Doanh nghiệp năm 2020 trong các tranh chấp phát sinh từ năm 2021 trở đi.

Giá trị tham khảo

Khóa luận có giá trị tham khảo thiết thực cho nhiều nhóm đối tượng:

• Sinh viên và học viên chuyên ngành Luật: Cung cấp tài liệu tham khảo chi tiết về kỹ năng phân tích điều luật, phương pháp tiếp cận các chế định pháp lý doanh nghiệp và phương pháp bình luận bản án thực tế.
• Luật sư và chuyên viên tư vấn pháp lý doanh nghiệp: Tham khảo các rủi ro pháp lý thường gặp khi soạn thảo hợp đồng chuyển nhượng phần vốn góp, quy trình xử lý vốn góp khi thành viên chết, tặng cho hoặc yêu cầu công ty mua lại.
• Thẩm phán, Trọng tài viên: Tham khảo các góc nhìn phản biện đối với việc định danh quan hệ tranh chấp rút vốn, áp dụng đúng điều kiện công ty mua lại phần vốn góp nhằm tránh các sai sót trong xét xử như một số bản án đã phân tích.
• Nhà đầu tư và thành viên công ty TNHH: Nhận thức rõ quyền năng định đoạt, điều kiện chuyển nhượng ưu tiên và các biện pháp bảo vệ quyền lợi hợp pháp khi phát sinh bất đồng trong Hội đồng thành viên.

Câu hỏi thường gặp

1. Phần vốn cam kết góp nhưng chưa thực góp trong thời hạn 90 ngày có được định đoạt không? Có. Theo phân tích của tác giả dựa trên điểm a khoản 2 Điều 108 Bộ luật Dân sự năm 2015 và khoản 2 Điều 47 Luật Doanh nghiệp năm 2020, phần vốn cam kết góp là một loại quyền tài sản hình thành trong tương lai. Trong thời hạn 90 ngày kể từ ngày cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, thành viên có các quyền và nghĩa vụ tương ứng với tỷ lệ phần vốn góp đã cam kết, do đó có quyền định đoạt phần vốn này.

2. Nếu các thành viên còn lại có văn bản từ chối mua phần vốn góp trước thời hạn 30 ngày thì bên chuyển nhượng có phải chờ hết 30 ngày mới được bán cho người ngoài không? Theo tinh thần xét xử thực tế tại Bản án số 22/2018/KDTM-PT của TAND TP. Hải Phòng, việc thành viên gửi văn bản từ chối mua được coi là sự trả lời không chấp nhận giao kết hợp đồng. Khi tất cả các thành viên còn lại đã thể hiện ý chí không mua hoặc mua không hết, bên chuyển nhượng có quyền bán cho đối tác bên ngoài ngay mà không cần chờ hết thời hạn 30 ngày. Tác giả kiến nghị luật cần chính thức hóa quy định này.

3. Khi công ty gặp khó khăn tài chính, nghĩa vụ mua lại phần vốn góp theo yêu cầu của thành viên có bị triệt tiêu không? Theo quan điểm của tác giả (tiếp thu từ ThS. Nguyễn Thị Phương Hà), việc không thỏa mãn điều kiện thanh toán nợ chỉ là căn cứ để công ty tạm hoãn chi trả tiền ngay, chứ không làm triệt tiêu nghĩa vụ mua lại. Công ty vẫn phải ghi nhận nghĩa vụ và tiến hành thanh toán khi khả năng tài chính phục hồi, trừ trường hợp công ty lâm vào tình trạng phá sản.

4. Người thừa kế theo di chúc có đương nhiên trở thành thành viên công ty TNHH hai thành viên trở lên không? Theo khoản 1 Điều 53 Luật Doanh nghiệp năm 2020, người thừa kế theo di chúc nếu muốn gia nhập và đáp ứng điều kiện quản lý doanh nghiệp (khoản 2 Điều 17) thì đương nhiên trở thành thành viên mà không cần Hội đồng thành viên chấp thuận. Khóa luận đánh giá quy định này làm suy giảm tính đối nhân của công ty và kiến nghị cho phép Hội đồng thành viên bác bỏ nếu có từ 75% vốn biểu quyết không tán thành.

5. Người nhận thanh toán nợ bằng phần vốn góp có được yêu cầu công ty mua lại phần vốn góp khi không được Hội đồng thành viên chấp thuận làm thành viên không? Theo điểm b khoản 7 Điều 53 Luật Doanh nghiệp năm 2020, chủ nợ chỉ có quyền chào bán và chuyển nhượng phần vốn góp đó theo Điều 52, không được quy định quyền yêu cầu công ty mua lại. Tác giả chỉ ra đây là điểm bất bình đẳng so với người thừa kế và người nhận tặng cho, từ đó kiến nghị bổ sung quyền yêu cầu công ty mua lại cho đối tượng này.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Trương Minh Thông đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và thực trạng pháp lý về quyền định đoạt phần vốn góp trong công ty TNHH hai thành viên trở lên theo Luật Doanh nghiệp năm 2020. Thông qua việc phân tích chuyên sâu các quy định về chuyển nhượng, mua lại, thừa kế, tặng cho và dùng vốn trả nợ, kết hợp đối chiếu với các bản án kinh doanh thương mại thực tế, công trình đã làm nổi bật các lỗ hổng lập pháp còn tồn tại. Các kiến nghị sửa đổi Điều 51, Điều 52 và Điều 53 Luật Doanh nghiệp năm 2020 được đề xuất với lập luận chặt chẽ, góp phần cân bằng giữa tính đối nhân, tính đối vốn của doanh nghiệp và bảo vệ quyền sở hữu hợp pháp của nhà đầu tư.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CÁC QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VIỆT NAM VỀ QUYỀN ĐỊNH ĐOẠT PHẦN VỐN GÓP TRONG CÔNG TY TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN HAI THÀNH VIÊN TRỞ LÊN 1.1 Một số vấn đề lý luận chung về quyền định đoạt phần vốn góp trong công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên 1.1 Phần vốn góp của thành viên trong vốn điều lệ của công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên Khác với đa số các loại hình công ty khác, công ty TNHH hai thành viên trở lên hoàn toàn là sản phẩm của quá trình lập pháp. Nhiều người cho rằng: “Mô hình công ty cổ phần không thích hợp với các nhà đầu tư vừa và nhỏ. Các quy định quá phức tạp trong luật công ty cổ phần không cần thiết cho loại công ty vừa và nhỏ, có ít thành viên và thường là họ quen biết nhau. Còn chế độ chịu trách nhiệm vô hạn của công ty đối nhân không thích hợp với tất cả các nhà đầu tư”.7 Có lẽ là từ những quan niệm trên, “loại hình công ty TNHH hai thành viên trở lên được xây dựng với sự kế thừa từ các ưu điểm kết hợp của công ty cổ phần và công ty hợp danh”8.

Căn cứ theo khoản 2 Điều 46 LDN 2020 thì công ty TNHH hai thành viên trở lên có tư cách pháp nhân kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Do là loại hình công ty có tư cách pháp nhân nên công ty TNHH hai thành viên trở lên mang đặc tính pháp lý “tự chịu trách nhiệm bằng tài sản của mình”9. Lúc mới thành lập, tài sản của doanh nghiệp về cơ bản chỉ bao gồm nguồn vốn từ các nhà đầu tư. Do đó, “tại thời điểm thành lập, tài sản trong doanh nghiệp chính là vốn điều lệ của doanh nghiệp”10 và doanh nghiệp phải chịu các trách nhiệm tài chính bằng phần vốn này tại thời điểm thành lập công ty.

Trên phương diện pháp lý, vốn điều lệ trong công ty TNHH hai thành viên trở lên là tổng giá trị tài sản do các thành viên công ty đã góp hoặc cam kết góp khi thành lập công ty TNHH hai thành viên trở lên11. Ngoại trừ một số ngành nghề kinh doanh đặc thù có yêu cầu về vốn pháp định - số vốn tối thiểu phải có theo quy định của pháp luật để thành lập doanh nghiệp, LDN 2020 không quy định mức tối thiểu về vốn điều lệ. Như vậy, tuỳ vào nhu cầu, mong muốn của các thành viên, 7 Bùi Ngọc Cường, Giáo trình Luật Thương mại, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, Hà Nội, 2010, Tập I, tr. 58 8 Nguyễn Vinh Hưng, tlđd (2), tr.

40 9 Điểm c khoản 1 Điều 74 Bộ luật dân sự 2015 10 Phạm Hoài Huấn (chủ biên) (2015), Luật Doanh nghiệp Việt Nam - Tình huống - Dẫn giải - Bình luận, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, tr. 24 11 khoản 34 Điều 4 LDN 2020 6 vốn điều lệ công ty TNHH hai thành viên trở lên có thể là một con số “cực khủng” hoặc thậm chí có thể là số tiền “bé tí”. Để hình thành vốn điều lệ trong công ty TNHH hai thành viên trở lên thì thành viên công ty phải thực hiện việc góp vốn. Tổ chức, cá nhân là chủ sở hữu hợp pháp hoặc có quyền sử dụng hợp pháp đối với tài sản là Đồng Việt Nam, ngoại tệ tự do chuyển đổi, vàng, quyền sử dụng đất, quyền sở hữu trí tuệ, công nghệ, bí quyết kỹ thuật, tài sản khác có thể định giá được bằng Đồng Việt Nam thì có thể góp vốn để thành lập công ty TNHH hai thành viên trở lên.12 Khi xác định thành lập công ty TNHH hai thành viên trở lên để kinh doanh và đã thực hiện việc đăng ký thành lập doanh nghiệp, thành viên công ty phải thực hiện các nghĩa vụ về vốn để đảm bảo hoạt động công ty.

Thời hạn để các thành viên thực hiện nghĩa vụ góp vốn là 90 ngày kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, thời hạn này không bao gồm thời gian vận chuyển, nhập khẩu tài sản góp vốn, thực hiện thủ tục hành chính để chuyển quyền sở hữu tài sản.13 Trong trường hợp một hoặc một số thành viên đã cam kết góp vốn và loại tài sản dùng để góp vốn nhưng không thực hiện hoặc góp không đủ thì thành viên đó phải chịu các nghĩa vụ tương ứng với tỷ lệ phần vốn góp đã cam kết đối với các nghĩa vụ tài chính của công ty phát sinh trước ngày công ty đăng ký thay đổi vốn điều lệ và tỷ lệ phần vốn góp của thành viên. Đồng thời khi thực hiện góp tài sản để thành lập công ty TNHH hai thành viên trở lên, các thành viên công ty phải thực hiện chuyển quyền sở hữu tài sản cho công ty. Người góp vốn sẽ trở thành thành viên của công ty kể từ thời điểm đã thanh toán phần vốn góp và những thông tin về người góp vốn ghi đầy đủ vào sổ đăng ký thành viên, trừ trường hợp cam kết góp vốn khi thành lập công ty. Lúc này thành viên sẽ không còn quyền sở hữu đối với tài sản góp vốn mà thứ họ nhận lại được chính là phần vốn góp tương ứng với tổng giá trị tài sản của họ đã góp hoặc cam kết góp vào công ty.

Kết thúc của quá trình góp vốn là mỗi thành viên góp vốn sẽ được cấp giấy chứng nhận phần vốn góp cho thành viên tương ứng với giá trị phần vốn đã góp. Phần vốn góp của các thành viên cũng chính là tài sản mà thành viên có thể định đoạt trong công ty TNHH hai thành viên trở lên. Không giống với đa số loại tài sản khác, phần vốn góp không chỉ là một loại tài sản có thể trị giá được bằng tiền mà nó còn thể hiện tư cách thành viên, các quyền và nghĩa vụ của thành viên tương ứng với số vốn góp.Cá nhân, tổ chức khi thực 12 Điều 34 LDN 2020 13 khoản 2 Điều 47 LDN 2020 14 Bùi Thị Thanh Thảo (2014), “Góp ý hoàn thiện các quy định về quyền định đoạt phần vốn góp của thành viên công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên”, Tạp chí Khoa học pháp lý, số 2 (81)/2014, tr. 20 7 hiện việc góp vốn để thành lập công ty TNHH hai thành viên trở lên sẽ trở thành thành viên công ty và dĩ nhiên họ sẽ được hưởng các quyền và nghĩa vụ của thành viên công ty.

Khi sở hữu phần vốn góp, thành viên công ty sẽ được hưởng các quyền về tài sản cũng như các quyền về quản trị tương ứng với phần vốn góp của mình. Các quyền về tài sản có thể kể đến như: quyền được chia lợi nhuận tương ứng với phần vốn góp sau khi công ty đã nộp đủ thuế và hoàn thành các nghĩa vụ tài chính khác theo quy định của pháp luật, được chia giá trị tài sản còn lại của công ty tương ứng với phần vốn góp khi công ty giải thể hoặc phá sản, được ưu tiên góp thêm vốn vào công ty khi công ty tăng vốn điều lệ. Bên cạnh các quyền về tài sản, chủ sở hữu phần vốn góp còn được hưởng các quyền về quản trị như: tham dự họp Hội đồng thành viên, thảo luận, kiến nghị, biểu quyết các vấn đề thuộc thẩm quyền của Hội đồng thành viên.15 Phần vốn góp đóng vai trò quan trọng trong công ty TNHH hai thành viên trở lên bởi lẽ các quyết định của Hội đồng thành viên chủ yếu dựa vào tỷ lệ biểu quyết của thành viên, trong đó số phiếu biểu quyết tương ứng với phần vốn góp. Có thể hiểu đơn giản là thành viên sở hữu phần vốn góp càng nhiều thì càng có quyền chi phối đến các quyết định của công ty.

Về nghĩa vụ, thành viên công ty có nghĩa vụ tuân thủ các nghĩa vụ của thành viên Hội đồng thành viên như: Góp đủ, đúng hạn số vốn đã cam kết, chịu trách nhiệm về các khoản nợ và nghĩa vụ tài sản khác của công ty trong phạm vi số vốn đã góp vào công ty, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 và khoản 4 Điều 47 của LDN 2020, không được rút vốn đã góp ra khỏi công ty dưới mọi hình thức, trừ trường hợp quy định tại các điều 51, 52, 53 và 68 của LDN 2020, tuân thủ Điều lệ công ty, chấp hành nghị quyết, quyết định của Hội đồng thành viên,…16 Đối với các nghĩa vụ về tài chính, thành viên chỉ chịu trách nhiệm trong phạm vi số vốn đã góp vào doanh nghiệp - đây là một đặc điểm quan trọng của loại hình công ty TNHH hai thành viên trở lên. Khi cá nhân, tổ chức hoàn tất việc góp vốn của mình thì họ không còn quyền sở hữu đối với tài sản góp vốn, thứ họ nhận lại là phần vốn góp tương ứng với giá trị tài sản góp vốn. Tổng giá trị phần vốn góp của thành viên sẽ trở thành tài sản công ty, công ty sẽ dùng khối tài sản này để hoạt động, kinh doanh và tự dùng khối tài sản đó để thực hiện các nghĩa vụ tài chính của công ty. Trường hợp tài sản của công ty không đủ để thực hiện các nghĩa vụ tài chính thì thành viên công ty không có nghĩa vụ dùng tài sản cá nhân của mình để thực hiện thay nghĩa vụ của công ty.

Như vậy, khi thành lập công ty TNHH hai thành viên trở lên, các thành viên sẽ thực hiện góp hay cam kết góp vốn để tạo thành tài sản công ty, tổng giá trị tài sản 15 khoản 1 Điều 49 LDN 2020 16 Điều 50 LDN 2020 8 góp vốn sẽ hợp thành vốn điều lệ của công ty. Thành viên góp vốn sẽ trở thành thành viên công ty TNHH hai thành viên trở lên, qua đó được hưởng các quyền về tài sản và quản trị của thành viên công ty.2 Cơ sở pháp lý về quyền định đoạt phần vốn góp trong công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên “Xét về mặt pháp lý, một nội dung quan trọng thể hiện đặc tính pháp lý của quyền sở hữu, biểu trưng cho đặc quyền của chủ sở hữu, đó là quyền định đoạt đối với tài sản”.17 Theo Điều 192 BLDS 2015 quy định: “Quyền định đoạt là quyền chuyển giao quyền sở hữu tài sản, từ bỏ quyền sở hữu, tiêu dùng hoặc tiêu hủy tài sản.” “Hiểu nôm na, quyền định đoạt là quyền quyết định “số phận” thực tế và “số phận” pháp lý của tài sản”.18 Tuy nhiên, phần vốn góp trong công ty TNHH hai thành viên trở lên được xác định là “một loại tài sản vô hình, hay nói cách khác chính là quyền tài sản của chủ sở hữu”19 nên không thể thực hiện định đoạt về mặt thực tế được20.