CHƯƠNG 1 KHÁI QUÁT CHUNG VE PHONG, CHONG BAO LUC GIA ĐÌNH VA PHÁP LUAT VE PHÒNG, CHÓNG BAO LỰC GIA ĐÌNH 1. Khái quátvề phòng, chong bạo lực gia đình 1. Bao lire gia đình 1. Khái niệm về bao lực gia đình Gia đính là một hinh thức tổ chức đời sóng công đồng của con người, một thiết chế văn hóa — xã hôi đặc thù, được hình thành, tôn tại và phát triển trên cơ sở của quan hệ hôn nhân, quan hệ huyết thông, quan hệ nuôi đưỡng và giáo dục.
giữa các thành viên Ì Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng ting khẳng định: “. Nhiéu gia đình cộng lại mới thành xã hội, gia đình tốt thì xã hội mới tốt, xã hội tốt thì gia đính càng tốt hon, hạt nhân của xã hội là gia đính Chinh vì vậy, muốn xây dung chủ nghiia xã hôi là phải chú ý hat nhân cho tốt". Theo Tử điển Tiêng Việt, “bao lực” được giải ngiĩa là “sức mạnh ding dé cưỡng bức, tran áp hoặc lật đồ”, với bản chất là sự hung tính, xâm kích được thé thiện đưới da dang hình thức như đánh đập, hành hạ nhau về mat thé xác, hoặc tran áp, gây sức ép về mat tâm lý, tam than’, “gia dinh” được giải nghĩa là “tập hợp người cùng sông chung thành một đơn vị nhỏ nhật trong xã hội, gắn bó với nhau bằng quan hệ hôn nhân và dòng máu, thường gồm có vợ chồng, cha me và con cái”3 Vé mat từ ngữ, “bạo lực trong phạm vi gia đính” hay còn được gọi phô biên là “bao lực gia dinh”. có thé liễu đơn giản là việc các thành viên trong gia đính sử đụng bạo lực với nhau.
Theo cách giải nghĩa của Hội đồng Châu Âu (EC) tại Công ước Istanbul (CETS No. 210) về phòng va chỗng bạo lực đối với phụ nữ và bao lực gia đính năm 2011, “Bao lực gia đình là tất cả các hành vi bao lực vé thể chất, tinh duc, tâm lý hoặc kinh tế xảy ra trong pham vi gia đính hoặc đơn vị hộ gia đính, giữa vợ chẳng hoặc đối tác hiện tại hoặc trước đây, bat chấp việc người thực hiên có ở cùng một nơi ở với nạn nhân hay không ”Ý. ' Đố Nguyên Phương (2004), Giáo trinh chủ nghất xã hộihọc,Nxb Chính Trị Quốc Gia, Hi Nội,t. < ‘hoc , Hoàng Phi (1997), Tử điện Tiếng Việt, Nxb Hong Đức , Hà Nôi, 2018,tr $1 iện ngôn ngữ học, Hoàng Phi (1997), Từ điện Tiếng Việt, Nb Hong Đức , Hà Nội,2018,tr 381 *Điểmb, Điều 3, Công ước I=umbul(CETS No.
210) 8 Pháp luật Viét Nam cũng có định nghĩa tương đồng, kh: quy chiêu theo Khoản. 2 Điều 1 Luật Phong, chong bao lực gia đình Viét Nam năm 2022, “Bao lực gia đình là hành vi có ý của thành viên gia đính gây tôn hại hoặc có kha năng gây tổn hại về thé chat, tinh thân, tình dục, kinh tê đối với thành viên khác trong gia đính”. cũng mở rông đôi tượng của bao lực gia đính ra ngoài quan hệ hôn nhân với quy định. cụ thể tại Khoản2 Điều 3 Luật nay.
Theo đó, hành vi bao lực gia đính “được thực hiện giữa người đã ly hôn, người chung sông như vơ chéng, người là cha, me, cơn riêng anh, chi, em của người đã ly hôn, của người chung sóng như vợ chông, người đã từng có quan hệ cha me mudi va con nuôi với nhau cũng được xác định là hành vi bạo lực gia dinh theo quy định của Chính phủ. Trong khi đó, theo Luật Phòng, chống bạo lực gia định hiện hành của Trung Quốc quy định tại Diéu2, “bạo lực gia đính" có nghĩa là các hành vi gây ton hai đền sức khỏe và têm lý bằng các phương thức, như đánh đập, trói buộc, gây tôn thương, hạn ché tự do nhân thân cũng nhu máng chửi, đe dọa thường xuyên giữa các thành viên trong gia dinh Bao lực xảy ra giữa những người sóng cùng nhau (đối tác thân mậÐ ngoài các thành viên trong gia đính sẽ được thực hiên với tham chiêu đền các quy đính của Luật Phòng, chong bao lực gia đình @iéu37) Hay trong một báo cáo của Trung tâm Nghiên cứu Innocenti thuộc Tô chức Trẻ em Quốc tế UNICEF), bao lực gia đình là thuật ngữ bao gom bao luc do ban doi/ban tinh (“intimate partner”) và các thành viên khác trong gia dinh thực hiện, co thé diễn ra ở bat cứ đâu và dưới bat ky bình thức nao* Tom lại, có thé định nghie: bạo hee gia đình là hanh vi cô ý sit dung hoặc de doa sit dung vũ hee hoặc quyéu lực dé hity hoại uột hoặc uhién đối trong, bang cách làm ho bị ton throug hoặc có ugny cơ ton trong, hoặc tit vong hoặc sang chin tâm lý, anh luởng dén sw phát triều của ho hoặc gây ra các auh luưởng khác, xà chit thé tharc hiệu và nan nhâm đều là thank viên trong cùng mét gia dink. Phân loại các hình thức và hành vi bạo lực gia đình Theo quy dinh của da số quốc gia và vùng lãnh thỏ, cũng nhu môt số tài liệu quốc tê nghiên cứu chuyén sâu về bạo lực gia định nói chung và bao lực phụ nữ và trẻ em noi riêng, bạo lực gia dinh được nhận điện thông qua bồn hình thức điển hình. * imocenti Digest of UNICEF (2000), Domestic Violence Ageanst Women and Girls, Xemnéi đừng tai https /Ávtr amicef-irc org/mublic ations pdf idigest6e pdf truy cập ngày 27/02/2024 9 sau đây: bao lực thân thể, bạo lực tinh thân, bạo lực tình đục và bạo lực kinh: tế Tương ung với tùng hình thức đó là những hành vi bạo lực cu thé nh sau’: Thứ nhất.
bao lực thân thé là những hành vi cô ý xâm hai tính mang hoặc gây ra thương tích trên cơ thể cho nạn nhân. Người gây ra bạo lực ở hình thức nay thường có tác động vật ly bằng chân tay không như đâm, đá, tat, bóp cd, giảng co, hoặc sử dung hung khí như que, gây, dao kéo, vật năng. dé lại thương tích trên cơ thé nan sihân hoặc có mục đích giết chết, dé bao hành người trong gia định. Đây là nhóm hanh vi bao lực gia đính dễ nhan biết nhật do nó thường dé lei dầu vết rõ rét trên cơ thé nen nhân Thứ hai, bao lực tinh thần hay cờn gợi là bao lực tâm ly là những hành vi đối xử tôi tệ gây áp lực về mat tâm lý, tao tôn thương tức thời hay tiêm ân về mat tâm lý, sức khoẻ tâm thân cho người bi bao lực.
Người gây ra bao lực ở hình thức này thường có hành vi phố biến như chữi mắng, chi chiết, xúc phạm danh dự, nhân phẩm, hoặc cô lập, phot lờ, đôi xử lạnh nhạt với nạn nhân, cắm đoán (ngăn cân việc thực hiện. quyên, ngiĩa vụ trong quan hệ gia đính nl chăm sóc con cái, người than; lam việc, tham gia các hoạt động xã hội, quyền giao tiếp với người khác, quyền được quyết định. Nhóm hành vi này phổ biến hơn bao lực than thé, nhung khó nhận điện hon do không thể xác định được chính xác mức độ nghiém trọng của hành vi có dan din sự bao lực tâm ly hay không. bao lực tình duc là hành vi sử dung vũ luc hay dung lời nói đe doa để ép buộc người kia có quan hệ tinh duc (du hành vi do có thực hiện được hay không) hoặc hành vi cô lôi kéo hoạt đông tình đục ngay cả khi người kia không có kha năng từ chối bởi các lý do như.
sức khoẻ, bị ảnh hưởng của chất kích thích, chưa đủ năng lực hiểu biệt về hậu quả của quan hệ tinh đục hoặc bi ham doa, quây rối tinh duc. Các hành vi đó có thé bao gồm: hiệp hoặc cưỡng ép quan hệ tình duc hoặc de doa, khong chế để quan hệ tình dục, sử dụng những hình thức quan hệ tình duc gây đau đớn; ding dung cụ gây tốn thương bồ phận sinh duc của nạn nhân, sử dụng những lời lẽ liên quan đền duc tính gây khó chịu vệ tâm lý hoặc dùng lời nói hay hành đông cưỡng * Bộ tr pháp , Ban vi sự tiên bỏ plunirnginhtừ pháp (2021), Toa đềm lổng ghép giới mong công tác phòng chống bạo luc gia đồnh. Xen nội emg tại. https://moj gov vn/qt/tintuc /Pages/chi-dao-dieu- hanhas px?ite mID= 3360 truy cập ngiy 28/02/2024.
10 ép nạn nhân thực hiên những hành wi tinh đục thiên nạn nhan cam thay bị làm nhục, bắt nạn nhân phai chứng kiên cảnh sinh hoạt tinh đục, cưỡng ép kết hôn, ly hôn. Thứ he bạo lực kinh tế là hành vi kiểm soát về tài chính, bắt người khác trong gia đính phụ thuộc tai chính hoặc chiếm đoạt thu nhập hợp pháp, ngăn cam tiệp cận, sử dung các nguôn thu nhập của gia dinh hoặc bat ép thành viên gia đình làm việc quá sức, đóng gop tai chính quá khả nang của ho; huỷ hoại tài sản riêng của thanh viên khác trong gia đính hoặc tài sản chung của các thành viên gia đình. Nguyễn nhân của bao lực gia đình Vé bản chat, bạo lực gia dinh bat nguôn từ sự mất cân. bang về mat quyền lực giữa các thành viên gia đính, khi một hoặc nhiêu thành viên trong gia định sử dụng sức manh thê chất, tinh thân hoặc tâm ly dé kiểm soát va áp dat ý chí của họ lên những, thành viên yêu thé hơn mình, thiêu sự đồng cảm và coi nhu cầu của mình là quan trong hơn những nlm câu của thành viên khác trong gia đình Có rất nhiêu lí do khién cho sự lạm dung quyên lực hình thành và dẫn dén hành vi bao lực gia đính, trong đó có những nguyên nhân cốt lối sau đây: Thứ nhất, nguyên nhân liên quan đến văn hóa — xã hội, điển bình là định kiến giới.
Giới là pham tra chỉ quan mệm, vai trò và muối quan hệ xã hội giữa nam giới và phụ nữ. Xã hội tự tạo ra và gán cho trẻ em gái và trẻ em trai, cho nữ giới và nam giới các đặc điểm mang tính khuôn mẫu, giáo điều, ví dụ như phụ nữ là phái yêu, phải lam tốt và cũng chỉ cân làm tốt việc nội tro.; đàn ông là phái manh, phải trở thành trụ cột và là người có “tiếng nới” nhất trong gia dinh .; tư tưởng “trọng nam khinh nữ”, văn hóa “nem tri.