Chương I. Những van dé lý luận vê hỗ trợ và pháp luật vê hỗ trợ cho người có đât bị thu hồi Chương II. Thực trạng pháp luật vê hỗ trợ cho người cỏ đất bị thu hôi vả thực tiễn áp dụng tại thành phô Buôn Ma Thuột, tỉnh Đăk Lắk Chương III. Giải pháp hoàn thiên pháp luật và nâng cao hiệu quả pháp luật về hỗ trợ cho người co đât bị thu hồi tại thành phô Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk.
Chương ] NHUNG VAN ĐỀ LÝ LUẬN VẺ HỖ TRỢ VÀ PHÁP LUẬT VẺ HỖ TRỢ CHO NGƯỜI CÓ ĐÁT BỊ THU HỎI 1. Những vấn đề lý luận về thu hồi đất 1. Khái niệm thu hoi dat Thuật ngữ “thu hôi” vả “thu hôi đât” được sử dụng phô biến, trong trường hợp nảy được hiểu là Nhả nước sẽ tước đi quyên sử dụng của các chủ sử dụng đât vả Nhà nước sẽ thiết lập mối quan hệ sử dụng đất mới phù hợp với lợi ích phát triển kinh tê - xã hôi, thu hôi dat là sự chuyển giao QSDĐ của chủ thể nảy sang chủ thể khác để thực hiện sử dụng với mục đích mới vì vây các quy định của Nhà nước về THĐ cân có sư đảm bảo công bằng lợi ích của ba chủ thể: Nhả nước, chủ đâu tư, người bị TH. Các thuật ngữ này còn được đê cập trong giáo trình của các trường Đại học, từ điển về ngồn ngữ học hoặc trong các sách, bảo, pháp lý.
Theo từ điển tiếng việt thì thu hôi được hiểu như sau: “TT? hồi ià tìn: về. lấp lại cái trước đó đã đưa ra đã cấp phát hoặc bị mắt vào tay kẽ khác"”2 Giáo trình luật dat dai “Zhu hồi đất là việc Nhà nước ra quyết định hành chỉnh dé thu lai dat va QSDĐ đang có người sử dùng trong những trường hợp nhất đinh theo guy đinh của pháp luật đất đai 3 Theo từ điển giải thích luật học thu hồi đất được hiểu là: “Nhà nước ra quyết định hành chính để thu lại quyên sử dùng đất hoặc đất đã giao cho tô chute, Uy ban nhân dân xã phường thị trấn quản ÌÍ' theo gu) đình của luật đất đan"3 1. Đặc điêm cia thu hoi dat Thu hôi đât gôm có những đặc điểm cơ bản như Thứ nhất. thu hôi dat là một biện pháp của cơ quan Nhả nước có thẩm quyên dưới hình thức là một quyết định hành chính ban hành để châm dứt việc sử dụng dat theo pháp luật.
Đây là quyết định thể hiện một trong những quyên đại diện chủ sở hữu về đât đai như. quy định quy hoạch sử dụng đât, kế hoạch sử đụng đât; mục đích sử dụng đất, thời han sử dụng đât trong đó "quyết định thu hôi, trưng dung đât" được quy định tại khoản 4 Điều 13 Luật Đât đai năm 2013 hay còn gọi là quyên lực công. 2 Từ điển Titng Vit, NXB Di Ning, Trg tim Tit ditn hoc , Ha N6i 2011 trang 759. ' Trường Ðaihoc Luật Hả Nỏi, Giáo trì Luit Dat dainim 2018 ,NXB Công an Nhân din, tr 124.
* Vin khwa hor pháp Xý (2006) Từ đến Luật học „ N3ZB Từ điển bách khoa ha saat bin Trphup ,Hi Nội tr 725, Thứ hai, thông qua bằng một quyết định hành chính thu hồi đất cơ quan có nhả nước có thẩm quyên quy định rõ về chủ thể, loại đât bị thu hôi, điện tích dat bi thu hồi, lý do đât bị thu hôi, thời gian thu hôi đât. thấm quyên của cơ quan THĐ được quy định tại Điều 6ó Luật Đât đai 2013. Quyết định hành chính này là cơ sở pháp lý để châm đứt QSDĐ giữa Nhà nước và chủ thể sử dụng dat. Thứ ba, Nhà nước thu hôi đât không những châm dứt QSDĐ của cá nhân, tô chức mả còn gây ra những hậu quả to lớn phải giải quyết, chủ thể bị TH bị thiệt hai rât nhiêu lợi ích như: mật chỗ ở, mất đất sản xuật, canh tác, vê cây cối, hoa mảu, nhà cửa bị phá hủy và những tài sản khác, ho phải di chuyển đi chỗ khác, mật nguồn thu, mat viéc lam cuộc sống sinh hoạt bị đảo lộn, để Nhả nước hoặc chủ đâu tư lây lại mặt bằng sử dụng vào các công trình, đựản Từ đỏ phát sinh những hệ lụy khác và trật tự xã hôi.
Thứ tr việc thu hôi dat xuat phát từ lợi ích quốc gia, lợi ích công công hoặc la chê tài nhằm xử lý các vì phạm pháp luật đât đai của NSDĐ. Điều này có ngiữa Nhà nước thu hồi đất để sử dụng vào rât nhiêu các mục đích như. mục đích quốc phòng, an ninh, phát triển kinh tê - xã hội vì lợi ích quốc gia công công. Mặt khác, Nhà nước còn thu hồi dat do vi phạm pháp luật dat đai.
Day là các đôi tương sử dụng dât không đứng mục đích, sử dụng đât không có hiệu quả, NSDĐ có ý hủy hoại đât. làm trái với quy định quản lý, khai thác và sử dụng đât, dẫn tới hậu quả Nhà nước phải tước đi quyên sử dung đât, nhằm châm dứt hành vị vị pham vê sử dụng đât theo quy định của phap luật. Như vây thu hôi đất là việc Nhà nước ra quyết định hành chính để thu lại quyên sit dung đất hoặc thu lai dat đã giao cho tô chức, cá nhân hoặc xử lý các vi phạm về pháp luật đât đai nhằm phục vụ nhu câu, mục đích sử đụng đât của Nhà nước. Cơ sở pháp luật về thu: hôi đât Vân đê thu hôi đât đã được pháp luật điêu chỉnh từ khá sớm Tai Quyết đính số 201/CP ngày 1/7/1080 của Hồi đồng Chính phủ vê tăng cường quản lý Nhà nước về dat đai cũng đã có những quy định về thu hôi đâ vả đên bù thiệt hại cho ngườibị thu hôi đât không có vi pham Đến khi Luật đât đai năm 1987, Luat Dat dai nam 1093 đã đê cập đên vân đê thu hôi đât những chưa đưa ra ldải niêm “thu hôi đât"” mả mới chỉ liệt kê các trường hơp thu hôi đật ( Điêu 14 luật đât đại năm 1987 và Điêu 26 luật dat đai năm 1003) Tiép do, kin Luat Dat đai năm 2003 có hiệu lực thí hành, lân đâu tiên pháp luật đưa ra khái miệm thu hôi đât là gì, cụ thé: “Zim hoi đất là việc Nhà nước ra quyết định hành chỉnh đề tÌm lại quyên sử dung dat hode thu lai đất đã giao cho tô ciutc.
Uÿ ban nhân dân xã phường. thị trấn quản ¡ý theo quy định của iuậ† này ”2. Tuy nhiên nội ham nảy chưa bao quát được nguôn gôc của các loại đât, nguyên nhân, lý do của việc thu hồi đât Đề phủ hợp hơn, hạn chề tình trạng thu hôi đất tràn nan, Luật dat đai năm 2013 quy đính: “ Nhà nước tìm hôi đất là việc Nhà nước quyết đinh tỉm lại quyên sử đàng đất của người được Nhà nước trao quyên sử đàng đất hode thu lai đất của người sử dung dat vi pham pháp luật về đất đai6 Cơ sở pháp luật nảy với vai trò là chủ sở hữu Nhà nước đã dùng quyên lực thu lại QSDĐ đổi với tât cả các chủ thê sử dụng đât mà trước đó đã trao QSDĐ cho ho như. cho thuê dat, giao dat, cho phép nhân chuyển quyên sử dụng đât hợp pháp từ người khác, hay được Nhà nước công nhận quyên sử dụng đât Bên cạnh đỏ, để đảm bảo thực thi pháp luật đất đai, Nhà nước có quyên châm đứt QSDĐ đối với các hành vì vì phạm pháp luật đât đai.
Trong các văn bản pháp luật qua các thời kỷ, đặc biệt là Luật đât đai hiện hành đã quy định cu thé dé điều chỉnh hoạt đông thu hôi đât như: quy đính về các trường hợp Nha nước tiến hành thu hôi đât; thẫm quyên, trình tự, thủ tục thu hôi đât; quy định về bồi thường khi Nhà nước thu hồi đât, bao gồm: nguyên tắc, điêu kiện và nôi dung bồi thường khi Nhả nước thu hồi đât; quy định về hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đât và quy định về giải quyêt khiêu nại, tô cáo về thu hồi đât. Nhu cau can thiét của việc thu hôi đất Tiuữ nhất, thực hiện mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đât nước Nghị quyết Đại hôi Đảng toản quốc lân thir XI da khang định: "Phân đâu đến năm 2020, nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiên đại" Tiệp đó, Văn kiện Đại hôi đại biểu toàn quốclan thir XII da nhan manh muc tiêu: "Đẩy mạnh toản điện, đông bộ công cuộc đổi mới, phát triển kính tê nhanh, bên vững, phân đâu sớm đưa nước ta cơ bản trở thảnh nước công nghiệp theo hướng hiện đại". Dé đạt được mục tiêu này, chúng ta cân đây mạnh công nghiệp hóa, hiện dai hoa dat nước, xây dựng hệ thông cơ sở hạ tâng kỹ thuật đồng bô, hiện đại, phát triển nguồn nhân lực chat ° Khoản5 Điều ‡ Luật đất đai năna 2003. ° Khoản 11 Điều 3 Luật đất dainim 2013.
10 lượng cao đ& đôi với cải cách thể chê chính trí. Do vây, việc thu hôi dat của NSDĐ đề chuyển đổi sang mục đích xây dựng khu công nghiệp, cụm công nghiệp, xây dựng cơ sở kết cau ha tang. dap img yêu câu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đât nước là điêu không tránh khỏi. Tint hai, dé cai thiên, nâng cao đời sông của người dân cũng như mục đích SDĐ hiệu quả hơn.
Văn kiện Đai hội đại biểu toàn quốc lân thứ 3⁄11 đã nhân mạnh mục tiêu phát triển kinh tê "phá? triển nông nghiệp và kinh tế nông thôn gắn với xay dung nong thon mdi” Đai hôi XI của Đảng ta đã chỉ ra phương hướng, nhiệm vu phát triển nông nghiệp và kinh tê nông thôn là “4) Yay dung nên nông nghiệp theo hưởng sản xuất hàng hỏa lớn, ứng đụng công nghệ cao. nâng cao chất lương sản phẩm, đảm bảo an toừn vệ sinh thực phẩm; nâng cao giả trì gia tăng đây manh xuất khẩm (H) đấy nhanh cơ cấu lại ngành nông nghiệp. xây dựng nên nông nghiệp sinh thái phát triển toừn điện. 7 Đề thể chê hóa thành luật và thực hiện Nhả nước phải thu hôi đât của NSDĐ, đặc biệt trong đó có khả nhiêu diện tích đât nông nghiệp để sử dụng vào mục đích của mình Tuy nhiên, việc thu hôi đât phải được thực hiện một cach khoa học và dưa trên cơ sở quy hoạch đảm bảo tính đặc thu, liên kết của các vùng, đặc biệt là đât chuyên trồng lúa, đât rừng phòng hô, đât rừng chuyên dụng đảm bảo hải hòa giữa tăng trưởng lĩnh tê giữa phát triển công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ.
với bảo đảm sự phát triển bên vững đât nước.